II SO/Op 7/12

II SO/Op 7/12 - Postanowienie WSA w Opolu
Data orzeczenia
2012-04-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2012-03-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Daria Sachanbińska
Elżbieta Naumowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Grażyna Jeżewska
Symbol z opisem
6129 Inne o symbolu podstawowym 612
Hasła tematyczne
Wyłączenie sędziego
Sygn. powiązane
I OZ 430/14 - Postanowienie NSA z 2014-06-12
I OZ 430/12 - Postanowienie NSA z 2012-06-15
II SAB/Wa 530/13 - Wyrok WSA w Warszawie z 2014-10-06
I OZ 430/13 - Postanowienie NSA z 2013-05-29
II SA/Ke 761/12 - Postanowienie WSA w Kielcach z 2012-12-31
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziego
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 18, art. 19, art. 22 par. 1, par 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz (spr.) Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. W. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w sprawie ze skargi D. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 19 kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia sygn. akt II SA/Wr 539/11 postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu w osobach: Haliny Kremis, Anny Siedleckiej, Mieczysława Górkiewicza, Alicji Palus, Andrzeja Wawrzyniaka, Julii Szczygielskiej, Zygmunta Wiśniewskiego, Marcina Miemiec, Jerzego Strzebinczyka, Anny Moskały, Tadeusza Kuczyńskiego, Henryka Ożoga, Jolanty Sikorskiej, Wandy Wiatkowskiej-Ilków, Mirosławy Rozbickiej-Ostrowskiej, Józefa Kremisa, Macieja Guzińskiego, Olgi Białek, Magdaleny Jankowskiej-Szostak, Małgorzaty Malinowskiej-Grakowicz, Alojzego Wyszkowskiego, Haliny Betty, Lidii Błystak, Katarzyny Borońskiej, Anetty Chołuj, Dagmary Dominik-Ogińskiej, Ireneusza Dukiel, Ludmiły Jajkiewicz, Ewy Kamienieckiej, Zbigniewa Łobody, Henryki Łysikowskiej, Jadwigi Danuty Mróz, Marka Olejnika, Katarzyny Radom, Marty Semiczek, Tomasza Świetlikowskiego, Ryszarda Pęka, Marii Tkacz-Rutkowskiej i Barbary Ciołek.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 6 lipca 2011 r. D. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 19 kwietnia 2011 r., nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia tegoż Kolegium z dnia 27 grudnia 2010 r. uchylającego w całości postanowienie z dnia 30 czerwca 2005 r. przekazujące podanie D. W. z dnia 21 czerwca 2005 r. "do organu kompetencyjnie właściwego tj. Starostwa Powiatowego w [...]".
W dniu 5 stycznia 2011 r., podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w powyższej sprawie, oznaczonej sygnaturą akt II SA/Wr 593/11, D. W. złożyła do protokołu wniosek o wyłączenie sędziów tego Sądu od rozpoznania sprawy z uwagi na ich stronniczość i pozbawienie prawa do obrony. Wobec powyższego zobowiązano skarżącą do złożenia wniosku o wyłączenie sędziów spełniającego wymagania art. 20 P.p.s.a. w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W piśmie procesowym z dnia 11 stycznia 2011 r., przesłanym pocztą listem poleconym nadanym w dniu 12 stycznia 2011 r., o czym świadczy data stempla pocztowego na kopercie przesyłki, D. W. stwierdziła, że w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu traktują skarżącą i jej rodzinę ogromnie niesprawiedliwie, gdyż "sędziowie zabierają nam naszą własność na łapówki mafii Burmistrza i Starosty w Trzebnicy, która buduje się pod nadzorem sędziów bez akt własności, bez pozwoleń na budowę, za darmo w tak zwanych priorytetach krajowych, a strona skarżąca jest karana za wnioski dowodowe z art. 75 § 1, 77 § 1 kpa oraz za wnioski o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów z art. 106 § 3, § 4, § 5 u.o.p.p.s.a. i to Sąd rażąco narusza prawo w art. 134 i 135 u.o.p.p.s.a. oraz Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej." Skarżąca wskazała ponadto, że "Sąd uporczywie pozbawia nas prawa do dokumentów i powoduje przewlekłość postępowań i prawa do merytorycznego wyjaśnienia sprawy i niemal wszystkie postępowania umarza". Zdaniem skarżącej, "w sądzie są fałszowane dokumenty, przemieniane daty wpływu skarg do Sądu od organu". Następnie skarżąca wymieniła sędziów, którzy są dla niej szczególnie stronniczy i niesprawiedliwi, pozbawiają ją prawa do dokumentów, do obrony, a także prawa do wyjaśnienia i jeszcze karzą grzywnami za składane wnioski dowodowe. Dalej stwierdziła, że wszystkim pozostałym sędziom, których następnie wymieniła, zarzuca stronniczość.
W związku ze złożonym wnioskiem sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oraz sędziowie Naczelnego Sądu Administracyjnego, orzekający w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, złożyli pisemne oświadczenia, w których oświadczyli, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), ani inne tego rodzaju, które mogłyby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 w/w ustawy).
Postanowieniem z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt I OW 46/12, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 22 § 3 P.p.s.a., wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Wniosek o wyłączenie sędziów nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy bądź też na wniosek strony. Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 P.p.s.a. W związku z tym, iż tworzą one katalog zamknięty, nie jest możliwe stosowanie w tym zakresie wykładni rozszerzającej. Tym samym, nie można wyłączyć sędziego z mocy ustawy w przypadkach innych niż przewidziane przez ustawodawcę, bez względu na subiektywne odczucia osób występujących w sprawie.
Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 P.p.s.a., w myśl art. 19 tej ustawy, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony zostały przez ustawodawcę jedynie ogólnie scharakteryzowane. W konsekwencji, zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego (por. M. Romańska [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. LexisNexis, Warszawa 2011, s. 210). Zaznaczyć jednak należy, iż stosownie do treści art. 20 P.p.s.a., strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny.
Obowiązek uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia sędziego nie jest tożsamy z obowiązkiem udowodnienia tych przyczyn. Uprawdopodobnienie jest bowiem środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie dającym pewności co do określonych faktów, a stanowiącym jedynie wiarygodność twierdzenia o nich. Wskazać jednak należy, iż różnica pomiędzy udowodnieniem, a uprawdopodobnieniem nie polega na mniejszej wiarygodności informacji, lecz na odformalizowaniu czynności związanych z ich uzyskaniem (por. M. Iżykowski, "Charakterystyka prawna uprawdopodobnienia w postępowaniu cywilnym", NP 1980, nr 3, s. 74 - 75 i 79). Podkreślenia wymaga przy tym, że uprawdopodobnienie przyczyn wyłączenia nie jest równoznaczne z uznaniem ich zasadności. To, czy uprawdopodobnione przez stronę okoliczności faktycznie stanowią przyczyny wyłączenia, pozostawione zostało ocenie sądu orzekającego co do wniosku o wyłączenie.
Z uwagi na fakt, że instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego sądu, sąd rozpatrując taki wniosek obowiązany jest nie tylko zbadać, czy owe wskazane we wniosku okoliczności rzeczywiście istnieją, ale także, czy mogą one budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadniać jego wyłączenie. Zauważyć zatem należy, iż nie wszystkie okoliczności, w tym także stosunki osobiste ze stroną, mogą uzasadniać wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy, lecz tylko takie, które oparte na obiektywnych okolicznościach mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności (por. M. Romańska, op. cit. s. 210). W przypadku, gdy w danej sprawie zachodzi uzasadnione przypuszczenie braku bezstronności sędziego, stanowisko strony w tej kwestii jest ważne, ale nie decydujące. Istotne w tej mierze jest natomiast to, czy przypuszczenie jest obiektywnie zasadne (por. decyzja ETPC z dnia 11 maja 1999 r., sygn. 33642/96, System Informacji Prawnej LEX nr 41089). Pomimo bowiem, iż co do rozstrzygnięcia kwestii "bezstronności" pewne znaczenie mogą mieć nawet pozory, to jednak na podstawie kryterium obiektywnego trzeba rozstrzygać, czy, obok zachowania samych sędziów, istnieją dające się ustalić okoliczności mogące poddawać w wątpliwość ich bezstronność (por. wyrok ETPC z dnia 6 maja 2003 r., sygn. 39343/98, System Informacji Prawnej LEX nr 78239).
Zaznaczyć również wypada, że dla wyjaśnienia charakteru stosunków osobistych łączących sędziego ze stroną, w myśl art. 22 § 2 P.p.s.a., ustawodawca nałożył na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia w tym zakresie stosownych wyjaśnień. Jak stwierdził natomiast Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienie SN z dnia 25 sierpnia 1971 r., sygn. akt I CZ 212/71, opubl. OSNC z 1972 r. nr 3, poz. 55).
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawy nie występują jakiekolwiek okoliczności mogące stanowić podstawę wyłączenia. W stosunku do żadnego z sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, których dotyczy wniosek nie zachodzą bowiem okoliczności, o jakich mowa w art. 18 P.p.s.a. Należy wskazać również, że okoliczności powołane przez skarżącą we wniosku oraz zawarte w aktach pisma i dokumenty nie wskazują w żaden sposób na prawdopodobieństwo zaistnienia takich okoliczności. Ponadto skarżąca nie uprawdopodobniła zaistnienia okoliczności uzasadniających wyłączenie na podstawie art. 19 P.p.s.a. Zdaniem Sądu, wskazane we wniosku ogólne twierdzenia dotyczące wspierania przez sędziów WSA we Wrocławiu mafii, przyjmowania od niej łapówek, chęć przejęcia przez sędziów nieruchomości skarżącej, usuwania przez sędziów z akt dokumentów, ich przerabiania i podrabiania, czy też stronniczość i niesprawiedliwość sędziów w orzekaniu, nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o wyłączenie. W tym zakresie skarżąca nie wskazała na żadne okoliczności, czy też dowody, mogące uprawdopodobnić formułowane zarzuty, a tym samym uzasadnić wątpliwości co do bezstronności sędziów. Jeszcze raz zatem powtórzyć wypada, że samo subiektywne przeświadczenie skarżącej o braku bezstronności sędziów, bez wskazania w tym zakresie jakichkolwiek okoliczności skutecznie uzasadniających ten zarzut, nie stanowi wystarczającej przesłanki do wyłączenia sędziów na podstawie art. 19 P.p.s.a. Jednocześnie odnotować należy, że z wyjaśnień zawartych w oświadczeniach złożonych przez sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, których dotyczy wniosek, wynika, że nie istnieje między nimi a stroną postępowania jakikolwiek stosunek osobisty tego rodzaju, iż mógłby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności w tej sprawie, a także nie zachodzi żadna z okoliczności wymienionych w art. 18 P.p.s.a. Natomiast skarżąca nie wykazała we wniosku okoliczności, które podważałyby wiarygodność złożonych oświadczeń.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 22 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.