II SO/Op 5/06

II SO/Op 5/06 - Postanowienie WSA w Opolu
Data orzeczenia
2006-03-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2006-01-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Grażyna Jeżewska /sprawozdawca/
Krzysztof Bogusz
Teresa Cisyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono wniosek o wyłączenie asesora sądowego
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie sędzia WSA Krzysztof Bogusz asesor sądowy Grażyna Jeżewska - spraw. po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 marca 2006 r. wniosku D. W. o wyłączenie sędziów w sprawie ze skargi D., M., M. i J. W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. w sprawach dotyczących budowy zbiornika na nieczystości płynne sygn. akt II SAB/Wr 21/05 postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie asesora Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] D. D. oraz sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] w osobach: T. K., H. O., J. S., L. S., A. W., K. S., R. P., M. S., A. C., A. S., H. K., A. S., A. J., Z. W., A. G., K. R., L. B., M. R., J K., J. S., B. K., H. Ł., A. M., B. A., B. S., Z. Ł., J. S., M. G., J. M., J. Z., H. B.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 24 maja 2005 r., D. W., M. W., M. W. i J. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...], skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. w sprawach dotyczących budowy zbiornika na nieczystości płynne. Następnie, skarżąca D. W. złożyła w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym [...] wniosek o "wyłączenie z orzekania wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] z urzędu i o przekazanie sprawy do rozpoznania do innego Sądu Administracyjnego". Jako argument na poparcie wniosku skarżąca wskazała, iż wyłączenia wymaga dobro wymiaru sprawiedliwości oraz strony skarżącej, która ma w tym interes prawny
W związku ze złożeniem przez skarżącą wniosku o wyłączenie, sędziowie i asesorzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] złożyli oświadczenia, w których każdy z nich stwierdził, iż nie zna skarżącej i nie istnieje między nim, a skarżącą żaden stosunek osobisty, który mógłby wywołać wątpliwości co do jego bezstronności oraz że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), które mogły by stanowić podstawę do wyłączenia od rozpoznania sprawy.
Na mocy postanowienia z dnia 20 grudnia 2005 r., sygn. akt II OW 90/05, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 § 3 Prawa o postępowaniu przede sądami administracyjnymi wyznaczył do rozpoznania wniosku o wyłączeniu sędziów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu.
Przed rozpatrzeniem wniosku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, w dniu 10 stycznia 2006 r., wezwał skarżącą D. W. do uzupełnienia wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...], przez wskazanie z imienia i nazwiska sędziów, których wniosek dotyczy oraz odniesienie do każdego z nich i uprawdopodobnienie przyczyn wyłączenia, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu, w piśmie z dnia 4 lutego 2006 r., skarżąca wskazała z imienia i nazwiska asesora oraz sędziów, których dotycz wniosek o wyłączenie. Jako przyczynę wyłączenia wskazała: stronniczość i uzasadnione podejrzenie ukrywania ogromnych nadużyć gospodarczych W. D., byłego dyrektora AWRSP we W., który działając wspólnie i w porozumieniu z urzędnikami Gminy i Starostwa w T. "rozpisali grunty po byłych PGR do zasobów prywatnych" a im wytaczają procesy o naruszenie własności. Ponadto skarżąca podniosła, iż Burmistrz, Starosta i SKO w L. twierdzą, że załatwiają sobie sprawy z sędziami WSA [...]. Jednocześnie, skarżąca wskazała na postanowienia wydane w innych sprawach zawisłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
wniosek o wyłączenie asesora oraz sędziów należało oddalić.
Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwaną dalej Prawo o postępowaniu), wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy bądź też na wniosek strony.
Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione wart. 18 Prawa o postępowaniu. Tworzą one katalog zamknięty, zatem nie jest możliwe stosowanie w tym zakresie wykładni rozszerzającej. Wobec tego, nie można
wyłączyć sędziego z mocy ustawy w przypadkach innych niż przewidziane przez ustawodawcę, bez względu na subiektywne odczucia osób występujących w sprawie.
Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 Prawa o postępowaniu, w myśl art. 19, sąd może również wyłączyć sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony. Zgodnie z tym przepisem, podstawą uwzględnienia wniosku lub żądania o wyłączenie jest istnienie między sędzią którego wniosek dotyczy, a jedną ze stron lub jej przedstawicielem, stosunku osobistego tego rodzaju, że mógłby wywoływać wątpliwości co do bezstronności sędziego.
Przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony zostały przez ustawodawcę jedynie ogólnie scharakteryzowane. W konsekwencji zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego (por. Marta Romańska [w:] T. Woś, H. Knysiak- Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", wyd. LexisNexis, Warszawa 2005 r., s. 155). Stwierdzić przy tym należy, iż zgodnie z art. 20 Prawa o postępowaniu, strona składającą wniosek zobligowana jest wskazać jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na wnioskodawcy zatem spoczywa obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia sędziów oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny.
Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu, nie dającym pełności co do określonych faktów, a stanowiącym jedynie wiarygodność twierdzenia o nich. Powiedzieć jednak należy, iż różnica pomiędzy udowodnieniem, a uprawdopodobnieniem nie polega na mniejszej wiarygodności informacji, lecz na odformalizowaniu czynności związanych z ich uzyskaniem (por. M. lżykowski, "Charakterystyka prawna uprawdopodobnienia w postępowaniu cywilnym", NP 1980, nr 3, s. 74-75 i 79).
Instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego sądu, przeto rozpatrując wniosek sąd obowiązany jest nie tylko zbadać, czy ów szczególny stosunek osobisty rzeczywiście istnieje i czy występują podstawy wyłączenia, ale także, czy przytoczone okoliczności mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadniać jego wyłączenie. W tym miejscu zauważyć należy, iż nie wszystkie stosunki osobiste ze stroną lub jej przedstawicielem (lub też zależności służbowe) mogą uzasadniać wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy, lecz tylko takie, które na podstawie obiektywnych okoliczności mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności (por. Marta Romańska, op. cit. s. 155). Zgodnie ze stanowiskiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, w przypadku gdy w danej sprawie zachodzi uzasadnione przypuszczenie braku bezstronności sędziego, stanowisko strony w tej kwestii jest ważne, ale nie decydujące. Istotne w tej mierze jest natomiast to, czy przypuszczenie jest obiektywnie zasadne (por. decyzja ETPC z dnia 11 maja 1999 r., sygn. 33642/96, System Informacji Prawnej LEX, nr 41089). Pomimo bowiem, iż co do rozstrzygnięcia kwestii "bezstronności" pewne znaczenie mogą mieć nawet pozory, to jednak na podstawie kryterium obiektywnego trzeba rozstrzygać, czy, obok zachowania samych sędziów, istnieją dające się ustalić okoliczności mogące poddawać w wątpliwość ich bezstronność (por. wyrok ETPC z dnia 6 maja 2003 r., sygn. 39343/98, System Informacji Prawnej LEX, nr 78239).
Zaznaczyć również należy, iż w celu wyjaśnienia charakteru stosunków osobistych łączących sędziego ze stroną, po myśli art. 22 § 2 Prawa o postępowaniu, nałożono na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia w tym zakresie stosownych wyjaśnień. W przypadku gdy strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości wyjaśnienia sędziego, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność tego oświadczenia (por. postanowienie SN z dnia 25 sierpnia 1971 r., sygn. akt I CZ 212/71, OSNC 1972/3/55).
W niniejszej sprawie, nie występują okoliczności mogące stanowić podstawę do wyłączenia asesora oraz sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] od orzekania w sprawie. Nie stwierdzono bowiem istnienia przesłanek, o których mowa w art. 18 Prawa o postępowaniu, stanowiących podstawę do wyłączenia wskazanych osób z mocy ustawy. Również skarżąca nie wskazała, aby pomiędzy którąkolwiek ze stron lub jej przedstawicielem, a asesorem i sędziami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] istniał jakiś szczególny stosunek osobisty mogący poddawać w wątpliwość bezstronność asesora i sędziów, zaś w myśl art. 19 Prawa o postępowaniu tylko istnienie takiego stosunku może stanowić podstawę wyłączenia sędziego na wniosek strony. Zaznaczyć przy tym trzeba, iż o osobistym charakterze stosunku łączącego sędziego z jedną ze stron decyduje rodzaj jego emocjonalnego zaangażowania w odniesieniu do strony postępowania sądowego, jak np. przyjaźń, nienawiść, więź rodzinna, powiązania majątkowe i gospodarcze, jak również ujawniona niechęć lub sympatia do strony albo faworyzowanie jednej ze stron kosztem drugiej (por. Marta Romańska, op. cit. s. 155).
Odnosząc się do argumentów podnoszonych przez skarżącą, zdaniem Sądu, nie stanowią one przesłanek uzasadniających wyłączenie sędziów. Fakt, iż orzeczenia wydawane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny [...], nie odpowiadają interesom prawnym skarżącej i nie są zgodne z jej oczekiwaniami, bądź też w jej odczuciu naruszają przepisy prawa, nie stanowi podstawy do uznania braku bezstronności sędziów. Podstawą wyłączenia sędziego nie może być powołana przez stronę wadliwość oceny prawnej sprawy, gdyż kwestia ta może być badana jedynie w drodze zaskarżenia ewentualnego niekorzystnego rozstrzygnięcia do Sądu II instancji. Nawet wadliwości o charakterze proceduralno- porządkowym nie stanowią podstawy wyłączenia, jeżeli nie są wyrazem stronniczości ze strony sędziów (por. post. SN z dnia 8 marca 1972 r., I PZ 9/72, niepub.). Skoro skarżąca nie wykazała aby taka stronniczość, która winna wynikać z określonych faktów, zachodziła, a tym samym nie uprawdopodobniła przyczyn wyłączenia, należało uznać, iż w rozpatrywanej sprawie, nie występują okoliczności uzasadniające wątpliwości co do bezstronności sędziów i asesora D. D. stanowiące przyczyny wyłączenia. W aktach sprawy znajduje się oświadczenie asesora D. D., z którego wynika, iż z jej strony nie występują przesłanki wyłączenia, o których mowa w art. 18 jak i art. 19 Prawa o postępowaniu.
Jednocześnie uznać należało, iż także ogólne twierdzenie skarżącej, jakoby Burmistrz, Starosta i SKO w L. załatwiali sobie wszystko z sędziami nie stanowi wystarczającej podstawy do uwzględnienia wniosku o wyłączenie. Skarżąca nie wskazała żadnych okoliczności mogących uprawdopodobnić ten zarzut, a tym samym uprawdopodobnić wątpliwości co do bezstronności sędziów, jak również nie przedstawiła na ich poparcie żadnych dowodów.
Skoro skarżąca nie wskazała stosunku osobistego mogącego stanowić podstawę wyłączenia na mocy art. 19 Prawa o postępowaniu, jak również w żaden sposób nie uprawdopodobniła wskazanych we wniosku przyczyn wyłączenia, w świetle oświadczeń złożonych przez asesora i sędziów uznać należało, iż wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji.