II SO/Op 49/14

II SO/Op 49/14 - Postanowienie WSA w Opolu
Data orzeczenia
2014-08-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-07-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Anna Misiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Ustanowiono adwokata
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 6,  art. 239 pkt 1 lit. c,  art. 243 par. 1, art. 246 par. 1 pkt 2,  art. 258 par. 1 i 2 pkt 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym z wniosku T. R. o przyznanie prawa pomocy w sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 25 kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie prawa pomocy w sprawie zasiłku celowego postanawia : ustanowić dla T. R. adwokata.
Uzasadnienie
T. R., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, wniosek o przyznanie prawa pomocy, poprzez ustanowienie pełnomocnika do wniesienia skargi na decyzję z dnia 25 kwietnia 2014 r. nr [...], Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Opolu, w przedmiocie zasiłku celowego. Uzasadniając wniosek T.R. wskazał na swoja złą sytuację finansową, wynikającą z bycia osobą całkowicie niezdolną do pracy zarobkowej i samodzielnej egzystencji, utrzymującą się z renty inwalidzkiej. Renta wynosi 619,08 zł miesięcznie i wnioskodawca pobiera ją m.in. z powodu: niedowładu kończyn dolnych, epilepsji, wady wzroku oraz choroby wieńcowej. Wnioskodawca podkreślił, że pomoc fachowego pełnomocnika jest mu potrzebna w celu wniesienia profesjonalnie sporządzonego sprzeciwu, gdzie ustanowiony pełnomocnik będzie bronił jego interesów. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Mieszka w lokalu spółdzielczo – lokatorskim o powierzchni 35,70 m²; jego renta inwalidzka wynosi 1034 zł brutto, a dodatek pielęgnacyjny 206,76 zł, co daje dochód w łącznej wysokości 1.240,37 zł miesięcznie. Wnioskodawca wyjaśnił, że z ZUS otrzymuje miesięcznie wynosi 628,99 zł, z kwoty tej musi opłacić czynsz, energię elektryczną (90,54 zł), gaz (56,16 zł), telefon i Internet (125 zł), a z pozostających mu środków zakupić leki. T.R. we wniosku zwrócił się także o "wstrzymanie biegu terminu do czasu ustanowienia pełnomocnika z urzędu", aby ustanowiony pełnomocnik miał czas na zapoznanie się z aktami i sporządzenie środka odwoławczego.
Pismem z dnia 15 lipca 2014 r., referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę działając w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania do złożenia wyjaśnień i dokumentów, tj.
- wskazanie, czy tworzy on gospodarstwo domowe sam, czy z innymi osobami np. z małżonką, a jeśli z innymi to o podanie ich dochodów i majątku, dokumentów potwierdzających wsparcie przez nich jego osoby, np. dokonania darowizny itp.
- wskazania aktualnej wysokości świadczeń z pomocy społecznej i ewentualnych innych świadczeń np. z urzędu pracy, z okresu ostatnich 3 miesięcy przed złożeniem wniosku (z miesięcy kwiecień, maj i czerwiec 2014 r.), jego i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym,
- przedłożenie wyciągów z posiadanych przez niego i ewentualnie członków jego gospodarstwa domowego, rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich 2 miesięcy, to jest maj 2014 r. i czerwiec 2014 r. lub oświadczenia o ich nie posiadaniu,
- nadesłania aktualnych rachunków za gaz, energię elektryczna, wodę i ścieki, wywóz śmieci, telefon i Internet, leki, w tym wskazanych rachunków za gaz na kwotę 56,15 zł, energię elektryczną na kwotę 90,54 zł
- umowy lub innego dokumentu, potwierdzającego, że kwota 125 zł jest to miesięczna opłata za telefon i Internet, i nie obejmuje np. opłaty za abonament telewizji cyfrowej,
- potwierdzenia zapłaty przez niego w czerwcu 2014 r. alimentów z podaniem ich wysokości,
- złożenia oświadczenia odnośnie comiesięcznych potrąceń komorniczych z jego dochodów, z podaniem ich wysokości oraz tytułu,
- wyjaśnienia, czy w związku z orzeczeniem o opróżnieniu lokalu mieszkalnego został mu przydzielony lokal socjalny, a także wyjaśnienia jak przebiega deklarowane w wielu sprawach postępowanie eksmisyjne względem niego,
- oświadczenia o aktualnej kwocie świadczeń z pomocy społecznej nieodebranych przez niego (z decyzji SKO w Opolu z dnia 28 stycznia 2014 r., nr [...], na którą skarga jest zarejestrowana w tut. Sądzie pod sygn. akt II SA/Op 252/14, wynikało, że jest to kwota 1560 zł) oraz wskazanie przyczyn nie odbierania świadczeń,
Wezwanie o zawierało pouczenie, że niezastosowanie się do wezwania w zakreślonym terminie, może być uznane za niewykazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować jego odmową. Na wniosek strony wskazany termin może zostać przedłużony.
T.R. w odpowiedzi na wezwanie, w piśmie z dnia 28 lipca 2014 r. podał, że środki na utrzymanie siebie i mieszkania czerpie wyłącznie ze świadczenia rentowego; koszty miesięcznego utrzymania mieszkania wynoszą: 400 zł – czynsz, 125 zł – opłata za telefon i Internet, – 56,16 zł (co dwa miesiące) - gaz przewodowy, ok. 70 zł - zakup leków, przez 2 ostatnie miesiące ich nie wykupił. Odnośnie postępowania eksmisyjnego wyjaśnił, że nie posiada na jego temat wiedzy. Wyjaśniając przyczyny nieodbierania środków z pomocy społecznej wskazał, że szantażowano go, iż: "kiedy się odwołam to ich wypłata będzie wstrzymana, jaka to groźba była realizowana, co może potwierdzać fakt, iż osoby dysponujące moim pełnomocnictwem nie były w stanie tych środków pobierać, gdzie OPS Nysa tłumaczył, iż pełnomocnictwo może być respektowane pod warunkiem, że zostało ono sporządzone w obecności co najmniej pracownika socjalnego ewentualnie notarialnie w obecności pracownika wskazanego przez Gminę Nysa, i to bez względu na okoliczność, czy to pełnomocnictwo zostało wystawione dla pracownika z OPS Nysa lub współmałżonka". Wskazał, że środki te wynoszą około 3.185,03 zł i nagromadziły się, gdyż nie odbierał on świadczeń przez okres około 4-5 lat. Składają się na nie zasiłki celowe, specjalne celowe, równowartość ciepłych posiłków w miesiącu.
Wnioskodawca wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika.
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. T.R. zamierza wnieść skargę na decyzję dotyczącą zasiłku z pomocy społecznej, wobec tego z mocy samej ustawy P.p.s.a., został zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Postępowanie zatem z jego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe, zatem należało rozpatrzyć jego wniosek w części obejmującej ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., wnioskodawca powinien wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Natomiast orzekający w przedmiocie wniosku powinien wskazać z jakich względów uznał, że żądanie strony jest, bądź nie jest zasadne. Z jednej strony uwzględnia więc wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez stronę dochody i posiadany majątek.
Przywołane regulacje są przejawem intencji ustawodawcy, który tworząc instytucję prawa pomocy miał na celu umożliwienie dochodzenia słusznych praw przed sądem, osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym.
Uwzględniając powyższe, referendarz sądowy oceniając złożony wniosek wziął pod uwagę, że wnioskodawca nie ma żadnego majątku nieruchomego, czy ruchomego. Otrzymuje jedynie dochód z renty, i to w niepełnej wysokości, wspomagając się środkami uzyskiwanymi z pomocy społecznej. Wnioskodawca posiada także zaległości czynszowe, które kształtują się na poziomie ok. 40.000 zł, a wobec niego toczy się postępowanie eksmisyjne z zajmowanego lokalu mieszkalnego.
W związku z poczynionymi ustaleniami, mając na uwadze sytuację majątkową wnioskodawcy oraz zły stan jego zdrowia, referendarz sądowy uznał, że T.R. może mieć trudności z wygospodarowaniem środków na opłacenie pełnomocnika z urzędu, bez uszczerbku swojego koniecznego utrzymania, a zatem spełnia przesłankę do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym. Orzekający postanowił w związku z tym przyznać mu prawo pomocy w tym zakresie i ustanowić dla niego pełnomocnika z urzędu.
Odnosząc się do prośby wnioskodawcy o "wstrzymanie biegu czasu do czasu ustanowienia pełnomocnika urzędu", należy wyjaśnić, że wniosek o prawo pomocy nie wstrzymuje biegu terminu do wniesienia skargi. Stanowisko to znajduje poparcie w poglądzie wyrażonym w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym: "W postępowaniu sądowoadministracyjnym nie istnieje instytucja wstrzymania biegu terminu do dokonania czynności procesowej. W szczególności procedura przyznawania stronie prawa pomocy nie powoduje wstrzymania biegu takiego terminu." (patrz. postanowienie NSA dnia 27 stycznia 2010 r., sygn. akt I OZ 42/10, dostępne w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 599946).
Ponadto referendarz sądowy wyjaśnia powyższą kwestię możliwości wstrzymania terminu do wniesienia skargi, w niniejszym postępowaniu, jedynie informacyjnie na zasadzie art. 6 P.p.s.a., nie jest on bowiem władny do rozpoznawania wniosków tego rodzaju. Zgodnie bowiem z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., referendarz sądowy jest uprawniony w tym postępowaniu jedynie do wykonywania czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy, a na mocy art. 243 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania.
W związku z powyższym referendarz sądowy, działając na zasadzie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 P.p.s.a., ustanowił adwokata dla wnioskodawcy, orzekając jak w sentencji.