II SO/Lu 1/23

II SO/Lu 1/23 - Postanowienie WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-02-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grzegorz Grymuza /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Grzywna w trybie p.p.s.a.
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Wymierzono organowi grzywnę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 4
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 55 § 1 i § 2; art. 54 § 2; art. 154 § 1 pkt 6;
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Grymuza po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P. B. o wymierzenie grzywny M. G. – syndykowi w postępowaniu upadłościowym za nieprzekazanie do sądu skargi postanawia I. wymierzyć M. G. – syndykowi w postępowaniu upadłościowym grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; II. zasądzić od M. G. – syndyka w postępowaniu upadłościowym na rzecz P. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
P. B. (dalej także jako: "wnioskodawca") złożył w dniu 3 stycznia 2023 r. (poprzez ePUAP) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosek o wymierzenie, na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259; dalej jako: "p.p.s.a.") M. G. – syndykowi w postępowaniu upadłościowym XIX GUp [...] (dalej także jako: "syndyk" lub "organ") grzywny za nieprzekazanie ww. Sądowi skargi na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W treści pisma wnioskodawca zwrócił się o rozpoznanie sprawy na podstawie przekazanego Sądowi odpisu skargi oraz w razie braku stosowanej reakcji organu – skierowanie zawiadomienia o naruszeniach obowiązków o których mowa w art. 54 § 2 i art. 55 § 2 p.p.s.a. do Rzecznika Dyscyplinarnego Krajowej Izby Doradców Restrukturyzacyjnych.
Wnioskodawca wskazał, że w dniu 2 grudnia 2022 r., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, za pośrednictwem M. G. - syndyka w postępowaniu upadłościowym, skargę na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, jednak dotychczas nie została ona przekazana do sądu. Wyjaśnił, że wniosek inicjujący postępowanie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej został złożony do Syndyka w dniu 17 listopada 2022. Do wniosku załączono odpis skargi na bezczynność z dnia 2 grudnia 2022 r.
W odpowiedzi na wniosek, Syndyk podniósł, że w jego ocenie, w myśl art. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 902 ze zm.; dalej jako:"u.d.i.p."), syndyk nie jest organem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, zachodzi więc brak spełnienia przesłanki podmiotowej, o której mowa w tym przepisie. W związku z powyższym, wniosek P. B. z dnia 17 listopada 2022 r. jako niedopuszczalny pozostawił bez rozpoznania. Powołując treść art. 3 p.p.s.a., podniósł, że skarga na bezczynność organu, który nie podlega pod właściwość sądów administracyjnych nie mogła być rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, a on nie miał legitymacji do jej przekazania w trybie art. 54 § 2 p.p.s.a.
Końcowo, Syndyk stwierdził, że w związku z brakiem podstawy prawnej do żądania udostępnienia informacji publicznej przez syndyka, zachodziła niedopuszczalność złożenia skargi na jego bezczynność, a zatem wniosek o wymierzenie grzywny za jej nieprzekazanie powinien podlegać odrzuceniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Wniosek jest zasadny, albowiem M. G. – syndyk w postępowaniu upadłościowym nie przekazał do sądu skargi P. B. z dnia 2 grudnia 2022 r. na bezczynność organu w sprawie wniosku z dnia 17 listopada 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Przepis art. 49a stosuje się odpowiednio. Stosownie zaś do treści § 2 cytowanego artykułu, organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Należy przy tym zaznaczyć, że w przypadku skarg składanych w sprawach o udostępnienie informacji publicznej, trzydziestodniowy termin na wykonanie przez organ obowiązku, o którym mowa w powyższym przepisie, został skrócony przez ustawodawcę do 15 dni, o czym stanowi przepis szczególny art. 21 pkt 1 u.d.i.p.
W myśl zaś art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Ratio legis komentowanej normy jest zabezpieczenie sfery praw i interesów skarżącego przed dezorganizowaniem postępowania sądowoadministracyjnego przez organ administracji publicznej (zob. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2019, s. 385).
Przewidziany w art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązek terminowego przekazania Sądowi skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę ma charakter bezwzględny. Chodzi tu przy tym o przekazanie wszystkich akt sprawy, koniecznych wszak do jej rozpoznania, a więc kompletnych, uporządkowanych, ponumerowanych, opisanych, odpowiednio połączonych. Niepełne, choćby w niewielkiej części, niewykonanie dyspozycji wskazanego przepisu pozostaje naruszeniem obowiązku z niego wynikającego, uzasadniającym wymierzenie grzywny (por. W. Sawczyn, Środki dyscyplinowania administracji publicznej w prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2010, s. 207; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, jw., s. 328). W konsekwencji organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, musi w taki sposób wykonać nałożony na niego obowiązek przekazania powyższych dokumentów sądowi administracyjnemu, aby w sytuacji, gdy skarżący skorzysta z przyznanego mu na mocy art. 55 § 1 p.p.s.a. uprawnienia, móc skutecznie udowodnić dochowanie ustawowego terminu i wypełnienie dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a..
Co istotne, nie ma przy tym na wskazanym - wstępnym - etapie znaczenia, czy podmiot, którego akt, czynność, bezczynność lub przewlekłość są skarżone, jest istotnie organem administracji, chociażby w znaczeniu funkcjonalnym. Każdy bowiem podmiot, oznaczony w skardze jako organ administracji, za pomocą którego jest ona wnoszona, jest obowiązany do przekazania skargi właściwemu wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 listopada 2007 r. o sygn. akt II SO/Gd 5/07, publ. "Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych" 2009, Nr 4, poz. 69 - oraz glosy do niego: P. Szkudlarka, "Orzecznictwo Sądów Polskich" 2010, nr 1, s. 79-80; oraz W. Sawczyna, "Orzecznictwo Sądów Polskich" 2009, nr 7-8, s. 546-548; post. z dnia 21 sierpnia 2013 r. o sygn. akt I OZ 698/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Grzywna, o której mowa w powołanym wyżej przepisie, ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjno-prewencyjny. Jest to zatem środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 1 p.p.s.a., jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. o sygn. akt II OSK 1024/06, publ. "Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych", 2006, Nr 6, poz. 156). Zabezpiecza on konstytucyjne prawo jednostki do rozpoznania jej sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), do czego konieczne jest otrzymanie przez sąd skargi wraz z wszystkimi, uporządkowanymi aktami sprawy. Podkreślenia wymaga zatem, że dla wymierzenia grzywny nie mają znaczenia powody nieprzekazania przez organ skargi, wraz z aktami sprawy, sądowi administracyjnemu (por. post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2012 r. o sygn. akt I OZ 868/12, publ. LEX nr 1239526; post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2011 r. o sygn. akt I OZ 597/11, publ. LEX nr 896315). W tym wymiarze mieści się represyjność wskazanego środka prawnego, służąca także zapobieżeniu powtarzaniu się podobnych uchybień w przyszłości. W danej sprawie może być on przy tym wymierzany wielokrotnie, aż do ostatecznego, zupełnego, pełnego usunięcia przez organ stanu naruszenia dyspozycji art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. (por. post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2012 r. o sygn. akt I OZ 418/12, publ. "Orzecznictwo Sądów Polskich" 2013, nr 7-8, poz. 75).
Nadto, oprócz funkcji dyscyplinująco-restrykcyjnej, grzywna taka pełni również rolę prewencyjną, albowiem służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości (zob. uchwała NSA z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, publ. ONSA/WSA 2010/1/2).
Rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny sąd winien zatem ocenić wszystkie istotne okoliczności sprawy, a nie tylko fakt, że do jego naruszenia w ogóle doszło. Do takich okoliczności należy zaliczyć czas jaki upłynął od wniesienia skargi i przyczyny niewykonania wspomnianego obowiązku w terminie, a także czy zobowiązany przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek ten wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Te ostatnie względy nie uwalniają jednak od konsekwencji, o jakich stanowi art. 55 § 1 p.p.s.a.
W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że wnioskodawca w dniu 2 grudnia 2022 r. wniósł do sądu za pośrednictwem Syndyka, skargę na bezczynność tego organu w zakresie nierozpatrzenia wniosku z dnia 17 listopada 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej. Z okoliczności sprawy wynika, że skarga do dnia rozpoznania niniejszego wniosku nie została przekazana do Sądu, co znajduje potwierdzenie w ustaleniach Sądu powziętych z urzędu.
Wniosek o wymierzenie grzywny Syndykowi za nieprzekazanie skargi do sądu jest więc w pełni zasadny. Nie jest kwestionowanym, że skarga P. B. z dnia 2 grudnia 2022 r. na bezczynność Syndyka skierowana do sądu została prawidłowo doręczona Syndykowi. Zgodnie zatem z art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., przedmiotowa skarga powinna zostać przekazana do tut. Sądu w terminie 21 dni od dnia jej otrzymania. Co istotne i wymaga ponownego podkreślenia – zwłaszcza w okolicznościach rozpatrywanej sprawy - obowiązek przekazania sądowi skargi istnieje niezależnie od tego, czy organ uznaje, że skarga nie jest zasadna czy też niedopuszczalna. Pomimo, że w ocenie Syndyka skarga była niedopuszczalna, to już samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obligowało go do przekazania jej do sądu, do którego została skierowana. Obowiązkiem Syndyka było zatem uczynienie zadość żądaniu wnioskodawcy, a nie ocena formalno-prawna skargi pod kątem jej dopuszczalności, a w konsekwencji pozostawienie bez rozpoznania. To sąd administracyjny w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny, czy skarga jest dopuszczalna, a w konsekwencji - czy zasadna, a nie organ za pośrednictwem którego skarga jest przekazywana.
Z tych względów wniosek o wymierzenie Syndykowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 1 pkt 6 p.p.s.a., należało uznać za zasadny.
Ustalając wysokość grzywny Sąd miął na względzie opisaną wyżej skalę uchybienia organu, a także wyjaśnienia przedstawione przez Syndyka przekonanego o braku swojej legitymacji do występowania jako strona w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednakże dodatkowo dostrzec należy, że sąd administracyjny - rozważając zasadność grzywny i miarkując jej wysokość – zwraca także uwagę na takie okoliczności, jak m.in. charakter, pozycję i sytuację organu administracji; przykład, jaki postępowanie tego organu daje innym; wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów; a wreszcie i to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a., a więc, czy grzywna spełni wymogi sprawiedliwości naprawczej.
Mając na uwadze tą okoliczność Sąd uznał, że w realiach niniejszej sprawy grzywna w wysokości 500 złotych będzie adekwatna do skali stwierdzonego naruszenia prawa, a przy tym wystarczająca dla osiągnięcia tak jej dyscyplinującego i represyjnego, jak i prewencyjnego celu. Podkreślić należy, że orzeczona kwota grzywny mieści się w granicach wyznaczonych przepisem art. 154 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
O zwrocie na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania, które w niniejszej sprawie ograniczyły się do uiszczonego wpisu od wniosku w kwocie 100 zł, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji.