II SO/Łd 15/23

II SO/Łd 15/23 - Postanowienie WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Wymierzenie grzywny
Sygn. powiązane
III OZ 16/24 - Postanowienie NSA z 2024-02-09
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Orzeczono o wymierzeniu grzywny
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 21 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 54 par. 2, art. 55 par. 1, art. 154 par. 6, art. 225, art. 239 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 29 września 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka po rozpoznaniu w dniu 29 września 2023 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Fundacji O. z siedzibą w W. o wymierzenie Rektorowi [...] Akademii [...] w Ł. grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. za nieprzekazanie w terminie skargi na bezczynność tego organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a: 1. wymierzyć Rektorowi [...] Akademii [...] w Ł. grzywnę w kwocie 500 (pięćset) złotych; 2. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz Fundacji O. z siedzibą w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem nienależnego wpisu od skargi, zaksięgowanej w dniu 6 września 2023 roku, pod pozycją [...].
Uzasadnienie
Pismem z dnia 29 sierpnia 2023 r. Fundacja O. z siedzibą w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o wymierzenie Rektorowi S. w Ł. grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. za nieprzekazanie skargi w terminie na bezczynność tego organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej.
Uzasadniając ten wniosek ww. Fundacja wskazała, że w dniu 4 sierpnia 2023 r. złożyła do organu skargę na bezczynność, a następnie dodała, że organ, zgodnie z informacją uzyskaną w Sądzie do dnia dzisiejszego skarga nie została przekazana.
W odpowiedzi na ten wniosek Rektor S. w Ł. wniósł o jego odrzucenie w całości, a względnie – na wypadek nieuwzględnienia tego wniosku – o odrzucenie wniosku w stosunku do Z. P. oraz oddalenie wniosku względem S. oraz zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz strony zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, a także o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania wywołanego przez wniesiony przez stronę wniosek o stwierdzenie bezczynności organu z dnia 4 sierpnia 2023 r.
Ponadto Rektor S. w Ł. wyjaśnił, że przedmiotowy wniosek o ukaranie grzywną jest bezprzedmiotowy, bowiem nigdy nie doszło do wszczęcia postępowania w przedmiocie dostępu do informacji publicznej.
Zdaniem Rektora S. w Ł., nawet, gdyby niezasadnie przyznać, że do wszczęcia takiego postępowania doszło, brak jest dowodu na to, że wnioskodawca w niniejszym postępowaniu pozostaje stroną (w rozumieniu art. 28 k.p.a.) w sprawie dostępu do informacji publicznej - a tylko strona w postępowaniu posiada interes prawny we wniesieniu skargi na bezczynność. Skoro jednak nie doszło do jego wszczęcia, to S. nie była zobowiązana do podjęcia jakichkolwiek działań w tym zakresie, poza wyżej opisanymi.
Jednocześnie Rektor S. w Ł. wszystkie powyższe wątpliwości powinny zostać wyjaśnione przez Sąd w ramach postępowania toczącego się w skutek złożonego wniosku z dnia 4 sierpnia 2023 r., tym samym uzasadniony jest wniosek S. o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozstrzygnięcia powyższej sprawy.
Rektor S. w Ł. podniósł także, że na wypadek nieuwzględnienia przez Sąd powyższej argumentacji wskazuje, że skarga podlega oddaleniu w całości. Nadto, dodał, że terminy określone w ustawie o dostępie do informacji publicznej, mają charakter instrukcyjny, nie określono jakiegokolwiek rygoru ewentualnego niedotrzymania terminu.
W ocenie Rektora S. w Ł., ewentualne przekroczenie terminu było nieznaczne, jeżeli terminy te w ogóle rozpoczęły swój bieg (ustawa o dostępie do informacji publicznej nie została wskazana jako "sprawa pilna", w zamkniętym katalogu przepisów określonych w art. 15zzs10 ust. 4 w zw. z art. art. 15zzzzzn1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902) – dalej jako: "u.d.i.p." do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.
Stosownie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) - dalej jako: "p.p.s.a.", w razie niezastosowania się do powyższego obowiązku, sąd może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., a więc do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 17 lutego 2023 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2022 r. i w drugim półroczu 2022 r. (M.P. 2023 r., poz. 218) przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej, pomniejszone o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe, w 2022 r. wyniosło 5540,25 zł, a w drugim półroczu 2022 r. wyniosło 5783,75 zł. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 55 § 1 p.p.s.a.).
Na gruncie tej regulacji prawnej judykatura podnosi, że przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 p.p.s.a. obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności (postanowienie NSA z dnia 7 maja 2014 r., I OZ 343/14, LEX nr 1467276, postanowienie NSA z dnia 12 marca 2014 r., I OZ 158/14, LEX nr 1449949). Natomiast grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny, a wyłączną, materialnoprawną przesłanką wymierzenia grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość (postanowienie NSA z dnia 23 września 2014 r., I OZ 759/14, LEX nr 1515135, oraz postanowienie NSA z dnia 22 lipca 2014 r., I OZ 489/14, LEX nr 1492500). Ustalenie wysokości wymierzonej grzywny ustawodawca pozostawił uznaniu Sądu, określając jedynie jej górną granicę w art. 154 § 6 p.p.s.a. Oznacza to, iż to Sąd ocenia, jaka wysokość grzywny w danej sprawie będzie adekwatna do okoliczności uchybienia obowiązkowi prawem przez organ.
Wniesiony w tej sprawie wniosek ww. Fundacji o wymierzenie grzywny, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., jest zasadny. Z akt sprawy wynika, iż skarga z dnia 4 sierpnia 2023 r. została wniesiona w tym samym dniu, tj. 4 sierpnia 2023 r. Wobec tego, stosownie do art. 21 pkt 1 u.d.i.p. przekazanie akt i odpowiedzi na skargę powinno nastąpić w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Tymczasem z akt sprawy sygn. akt II SAB/Łd 97/23 - dotyczących skargi na bezczynność Rektora S. w Ł. – wynika, iż skarga została przekazana do Sądu w dniu 5 września 2023 r.
Nie ulega zatem wątpliwości, iż Rektor S. w Ł. wypełnił obowiązek przekazania do Sądu skargi na bezczynność, złożonej przez ww. Fundację, z uchybieniem terminu wskazanego w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Przekazanie skargi po terminie nie znajduje żadnego usprawiedliwienia w przedmiotowej sprawie.
W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Sąd bada jedynie, czy organ bądź podmiot, do którego skarga została skierowana wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Przekazanie sądowi administracyjnemu skargi jest bezwzględne i obligatoryjne, niezależne od tego, czy dany podmiot uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy też uważa, że nie jest organem w rozumieniu p.p.s.a., albo nie jest dysponentem żądanych informacji, bądź stwierdzi że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Już tylko samo złożenie skargi stanowi żądanie strony nadania skardze określonego biegu i obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu. Nie jest on uprawniony do dokonywania ocen dopuszczalności skargi i żądania jej przekazania, a także zasadności skargi. Zwłaszcza w sprawach z zakresu informacji publicznej. Ocena, czy złożona skarga należy do sądu administracyjnego należy bowiem wyłącznie do kompetencji sądu administracyjnego, który będzie orzekał w oparciu o skargę, akta i odpowiedź na skargę złożoną przez organ (postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2022 r., III OZ 732/22, LEX nr 3440148 i przywołane tam orzeczenie).
Wymierzając Rektorowi S. w Ł. grzywnę za niedopełnienie obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy, Sąd wziął pod uwagę, iż ustawodawca pozostawił swobodę w decyzji co do wymiaru jej wysokości, tj. określił jedynie górną granicę jej wysokości. Sąd uznał, że wymierzona grzywna w wysokości 500 zł będzie adekwatna do stopnia naruszenia obowiązku, a zarazem uczyni zadość funkcji prewencyjnej.
Należy również zwrócić uwagę, że stosownie do treści art. 225 p.p.s.a. opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub w części postanowieniem sądu oraz różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi, a także pozostałość zaliczki wpłaconej na pokrycie wydatków, zwraca się stronie z urzędu na jej koszt.
Natomiast jak wynika z art. 239 § 2 p.p.s.a. nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej, a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2023 r. poz. 571) w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.
Fundacja O. z siedzibą w W. posiada status organizacji pożytku publicznego i działa w niniejszym postępowaniu w sprawie własnej, a zatem nie ma obowiązku uiszczania opłat sądowych. Wobec tego ww. Fundacja nie była zobowiązana do uiszczenia wpisu sądowego od wniosku o wymierzenie grzywny.
Z uwagi zatem na uiszczenie przez ww. Fundację tytułem wpisu sądowego od wniosku o wymierzenie grzywny kwoty 100 zł, Sąd zobligowany był do jej zwrotu z urzędu na rzecz ww. Fundacji.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Natomiast w punkcie 2 sentencji postanowienia Sąd orzekł na podstawie art. 225 p.p.s.a.