II SO/Łd 11/26

II SO/Łd 11/26 - Postanowienie WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2026-03-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-02-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
0002
Hasła tematyczne
Grzywna w trybie p.p.s.a.
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Dyrektor Szpitala
Treść wyniku
Orzeczono o wymierzeniu grzywny
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 54 § 2, art. 55 § 1, art. 64 § 3, art. 154 § 6, art. 200, art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2022 poz 902
art. 21 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Dnia 24 marca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agata Sobieszek–Krzywicka po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2026 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S.–Ś. o wymierzenie Prezesowi Zarządu Powiatowego Centrum Zdrowia w Brzezinach Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Brzezinach grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi za nieprzekazanie skargi na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. wymierzyć Prezesowi Zarządu Powiatowego Centrum Zdrowia w Brzezinach Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Brzezinach grzywnę w kwocie 500 (pięćset) złotych; 2. zasądzić od Prezesa Zarządu Powiatowego Centrum Zdrowia w Brzezinach Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Brzezinach na rzecz E. S.–Ś. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. a.bł.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 16 lutego 2026 r. E. S.–Ś., w oparciu o art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej również jako: "p.p.s.a."), złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosek o wymierzenie Prezesowi Zarządu Powiatowego Centrum Zdrowia w Brzezinach Sp. z o.o. z siedzibą w Brzezinach grzywny za nieprzekazanie skargi na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Ponadto wnioskodawczyni wniosła o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu swojego pisma E. S.–Ś. wskazała, że w dniu 11 grudnia 2025 r. wraz z E. S. złożyła w sekretariacie Prezesa Zarządu Powiatowego Centrum Zdrowia w Brzezinach Sp. z o.o. z siedzibą w Brzezinach wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez wskazanie ile osób zmarło na oddziale internistycznym Szpitala w okresie od 5 do 22 października 2025 r. oraz podanie, w jakim wieku były osoby zmarłe. Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji wnioskodawczynie wskazały adres, na który ma być przesłana odpowiedź.
W związku z brakiem jakiejkolwiek odpowiedzi, w dniu 8 stycznia 2026 r. wnioskodawczynie bezpośrednio w sekretariacie Prezesa złożyły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Organ natomiast nie przekazał skargi w ustawowym terminie, wynikającym z art. 54 § 2 p.p.s.a., nie uczynił też tego do dnia złożenia wniosku o wymierzenie grzywny oraz nie udzielił odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej.
Skarżąca podkreśliła, że każdy podmiot, oznaczony w skardze jako organ administracji, za pomocą którego jest ona wnoszona, jest obowiązany do przekazania skargi właściwemu wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu. W ocenie skarżącej niedopełnienie obowiązku przez organ jest jego celowym działaniem, podjętym w zamiarze niedopuszczenia do szybkiego i sprawnego rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej, a także rodzącym domniemanie o ukrywaniu niewygodnych dla Szpitala faktów i zdarzeń, w związku z czym zasadne będzie wymierzenie grzywny w górnej granicy wymiaru.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, skarżąca wniosła jak na wstępie wniosku.
W odpowiedzi na wniosek Prezes Zarządu Powiatowego Centrum Zdrowia w Brzezinach Sp. z o.o. z siedzibą w Brzezinach wniósł o oddalenie w całości wniosku o wymierzenie grzywny jako bezzasadnego, zasądzenie od wnioskodawczyni na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Ponadto, z ostrożności procesowej, organ wniósł o stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu organ podkreślił, że swoją skargę wnioskodawczyni zaadresowała do "Prezesa Szpitala Specjalistycznego w Brzezinach", podobnie jak i też sam wniosek o udzielenie informacji publicznej. Natomiast prezes zarządu spółki nie jest organem administracji publicznej, ani którymkolwiek z podmiotów wymienionych w art. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 902, dalej również jako: "u.d.i.p."), a jedynie członkiem organu wykonawczego spółki, której zarząd składa się z więcej niż jednej osoby. Niezależnie od przedstawionych argumentów, dotyczących statusu Powiatowego Centrum Zdrowia w Brzezinach Sp. z o.o. z siedzibą w Brzezinach, zdaniem organu w oczywisty sposób nie jest zasadne stawianie znaku równości między spółką, a członkiem jej zarządu. O ile istotnie ewentualna grzywna za bezczynność organu podlega nałożeniu na członka lub członków jej zarządu (w przypadku sp. z o.o.), to grzywna stanowi środek represyjny, czy też karę, w stosunku do samego organu, nie zaś jej reprezentantów. Z formalnego punktu widzenia wnioskodawczyni nigdy nie skierowała wniosku o udzielenie dostępu do informacji publicznej wobec Powiatowego Centrum Zdrowia w Brzezinach Sp. z o.o., ale uczyniła to wobec jednego z członków jej zarządu, innymi słowy, adresat od początku był błędny.
Z daleko idącej ostrożności procesowej organ wskazał, iż wnioskodawczyni nie wykazała, aby po jej stronie powstała krzywda jakiegokolwiek rodzaju, warunkująca nałożenie na organ grzywny. Nie ma również argumentacji mogącej wskazywać na "szczególnie drastyczny przypadek zwłoki organu w załatwieniu sprawy", ani też samego wniosku o stwierdzenie wystąpienia rażącego naruszenia prawa. Z konstrukcji przepisu wprost wynika, iż nie w każdej sytuacji Sąd ma uprawnienie do nałożenia grzywny i choć Sąd ma w tym zakresie pewną dowolność, związany jest realną skalą przewinienia organu. Samo przekroczenie przez podmiot zobowiązany ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia. Natomiast po stronie organu istniały przesłanki uzasadniające ewentualne opóźnienie w przekazaniu wniosku. Po pierwsze, Prezes Zarządu szpitala przebywała od połowy grudnia 2025 roku w szpitalu na planowej operacji, a potem na dłuższym zwolnieniu lekarskim, co utrudniło komunikację. Po drugie, w tym czasie w sekretariacie pracowała tylko 1 osoba, a mnogość spraw związanych z końcem roku i okres świąteczny spowodował, że sprawa ta umknęła obsłudze sekretariatu.
Z tego względu, w ocenie organu, nie zostały spełnione przesłanki do nałożenia grzywny, w szczególności w granicy górnego wymiaru kary, jak domaga się tego wnioskodawczyni.
Zdaniem organu nie można zgodzić się też ze stanowiskiem wnioskodawczyni, jakoby organ działał celowo, w zamiarze niedopuszczenia do szybkiego i sprawnego rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej, mającym rodzić domniemanie o ukrywaniu "niewygodnych dla Szpitala faktów i zdarzeń". Podobny pogląd jest zarówno nieuprawniony, jak i nieudowodniony. Organ podkreślił, że nie miał żadnej intencji w ukrywaniu rzekomo niewygodnych faktów i zdarzeń, bo mają one charakter neutralny, są sprawozdawane i przedstawiane na wniosek różnego rodzaju kontroli, to typowe dane statystyczne. W momencie, gdy na skutek dostarczonego odpisu wniosku o wymierzenie grzywny z tytułu niewykonania obowiązku prawnego, organ zorientował się w omyłkowym niedopełnieniu obowiązku, udostępnił niezwłocznie wnioskodawcy dane, o które uprzednio wnioskował (wysyłka w dniu 10 marca 2026 r., a pismo z odpowiedzią do wnioskodawcy zostaje załączone do odpowiedzi).
Skarga E. S.–Ś. na bezczynność Prezesa Zarządu Powiatowego Centrum Zdrowia w Brzezinach Sp. z o.o. z siedzibą w Brzezinach wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w dniu 12 marca 2026 r. (data nadania to 10 marca 2026 r.) i została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Łd 77/26.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Wniosek okazał się zasadny.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. (art. 54 § 2 zd. 1 p.p.s.a.). Jak natomiast stanowi art. 21 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.
W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., a więc do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64 § 3 p.p.s.a.).
Przesłankami uprawniającymi sąd do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek skarżącego oraz stwierdzenie niezastosowania się przez organ do obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd zaś orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przekazania skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, z uwzględnieniem okresu, w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy więc także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: "www.orzeczenia.nsa.gov.pl", dalej również jako: "CBOSA").
Jak wskazano powyżej, analiza akt sprawy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o sygn. II SAB/Łd 77/26 wskazuje, iż skarga E. S.–Ś. na bezczynność Prezesa Zarządu Powiatowego Centrum Zdrowia w Brzezinach Sp. z o.o. z siedzibą w Brzezinach w udostępnieniu informacji publicznej wpłynęła do organu w dniu 8 stycznia 2026 r. Zatem wynikający z art. 21 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. termin na jej przekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy upływał z dniem 23 stycznia 2026 r. Została ona przekazana do Sądu dopiero w dniu 10 marca 2026 r. Organ przekroczył zatem wskazany powyżej termin o ponad 1,5 miesiąca.
Podkreślić przy tym należy, iż dla wymierzenia grzywny za nieprzekazanie w terminie do sądu administracyjnego skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami nie ma żadnego znaczenia to, z jakiego powodu obowiązek ten nie został wykonany w terminie. Obowiązkiem organów jest bowiem znajomość obowiązujących przepisów prawa, a także taka organizacja pracy, w tym również jej zaplecza technicznego, która zapewni terminowe wypełnianie nałożonych prawem obowiązków. Grzywna wymierzana na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. znajduje swoją podstawę faktyczną w samym fakcie nieprzekazania w terminie do sądu administracyjnego skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy przez podmiot, do którego wpłynęła i przeciwko któremu jest skierowana (por. postanowienie NSA z 27 stycznia 2022 r., sygn. III OZ 21/22, publ. CBOSA).
Należy podkreślić również, że takie zachowanie organu narusza konstytucyjne prawo strony skarżącej do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki, zatem nie sposób zgodzić się z organem, że wnioskodawczyni nie poniosła żadnej realnej szkody wskutek zwłoki organu. Natomiast celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a, nie jest wyłącznie zapewnienie przekazania skargi do sądu oraz wymierzenie organowi kary za niewypełnienie nałożonych prawem obowiązków. Jak wskazano powyżej, ma ona również funkcję prewencyjną, mającą na celu zapobiec naruszeniom prawa w przyszłości.
W tych okolicznościach zaistniały przesłanki zastosowania grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Wymierzając organowi grzywnę za niedopełnienie obowiązku przekazania skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy, Sąd wziął pod uwagę, iż ustawodawca pozostawił swobodę w decyzji co do wymiaru jej wysokości, tj. określił jedynie górną granicę jej wysokości. Sąd zważył specyfikę i charakter okoliczności rozpatrywanej sprawy oraz to, że zakres i forma działania sądu administracyjnego nie powinna wykraczać poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celu, jakim jest sądowa kontrola wykonywania zadań przez organy administracji publicznej. W ocenie Sądu grzywna w wysokości 500 zł jest adekwatna do stopnia naruszenia obowiązku ciążącego na organie administracji, a zarazem czyni zadość funkcji dyscyplinującej, represyjnej i prewencyjnej. Zważywszy na fakt, iż na chwilę wydawania niniejszego postanowienia organ nadesłał już skargę E. S. – Ś., grzywna w przywołanej wysokości nie będzie nadmiernie dotkliwa, a jednocześnie spełni funkcje represyjną oraz prewencyjną, dyscyplinując organ do przestrzegania ustawowych obowiązków w przyszłości.
Odnosząc się do argumentacji organu, zawartej w odpowiedzi na wniosek, Sąd podziela stanowisko, zgodnie z którym organem uprawnionym do reprezentacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest zarząd, o czym stanowi przepis art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 18 z późn. zm.). Z kolei z danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym wynika, że zarząd Powiatowego Centrum Zdrowia w Brzezinach Sp. z o.o. jest wieloosobowy, zaś do działania w imieniu Spółki upoważniony jest prezes zarządu łącznie z członkiem zarządu, dwaj członkowie zarządu łącznie, lub członek zarządu łącznie z prokurentem. Należy jednak zważyć, że stosownie do powoływanego powyżej art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązek przekazania skargi do sądu ciąży na organie, o którym mowa w § 1. Natomiast w myśl art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Podmiotem zobowiązanym do przekazania skargi jest zatem ten podmiot, którego bezczynność jest przedmiotem skargi. Natomiast Pani E. S.-Ś. uczyniła przedmiotem skargi bezczynność Prezesa Powiatowego Centrum Zdrowia w Brzezinach Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Brzezinach. Należy także zaznaczyć, że prezes zarządu spółki kapitałowej jako osoba fizyczna, niewątpliwie posiada zdolność występowania przed sądem jako strona (art. 25 § 1 p.p.s.a.), co pozwala na skuteczne przeprowadzenie z jego udziałem ważnego postępowania przed sądem administracyjnym. W konsekwencji, w niniejszym postępowaniu, organem, o którym mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. jest Prezes Zarządu Powiatowego Centrum Zdrowia w Brzezinach sp. z o.o. Przyznać należy również rację wnioskodawczyni, iż każdy podmiot, oznaczony w skardze jako organ administracji, za pomocą którego jest ona wnoszona, jest obowiązany do przekazania skargi właściwemu wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu; to Sąd bowiem ocenia, czy skarga jest dopuszczalna oraz czy została ona wniesiona do właściwego podmiotu.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. i art. 64 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 postanowienia.
O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w punkcie 2 postanowienia na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.
a.bł.