II SO/Łd 1/25

II SO/Łd 1/25 - Postanowienie WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-03-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Grzywna w trybie p.p.s.a.
Skarżony organ
Dyrektor Szkoły
Treść wyniku
Orzeczono o wymierzeniu grzywny
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
Art. 54 § 1 i 2, art. 55 § 1, art. 64 § 3, art. 154 § 6, art. 200, art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 902
Art. 21 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1935
§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Sentencja
Dnia 5 marca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agata Sobieszek – Krzywicka po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2025 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku P. N. o wymierzenie Dyrektorowi Szkoły Podstawowej Dla Dorosłych w Centrum Kształcenia Ustawicznego im. Ewarysta Estkowskiego w Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Łodzi grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi za nieprzekazanie skargi na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. wymierzyć Dyrektorowi Szkoły Podstawowej Dla Dorosłych w Centrum Kształcenia Ustawicznego im. Ewarysta Estkowskiego w Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Łodzi grzywnę w kwocie 300 (trzysta) złotych; 2. zasądzić od Dyrektora Szkoły Podstawowej Dla Dorosłych w Centrum Kształcenia Ustawicznego im. Ewarysta Estkowskiego w Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Łodzi na rzecz P. N. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. ał
Uzasadnienie
P. N. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, pismem z dnia 11 grudnia 2024 r., w oparciu o art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej również jako: "p.p.s.a."), złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosek o wymierzenie Dyrektorowi Szkoły Podstawowej Dla Dorosłych w Centrum Kształcenia Ustawicznego im Ewarysta Estkowskiego w Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Łodzi grzywny za nieprzekazanie skargi na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej.
W uzasadnieniu swojego pisma wnioskodawca wskazał, iż w dniu 3 października 2024 r. złożył w organie skargę na jego bezczynność. Powyższa skarga nie została przekazana do Sądu do chwili złożenia wniosku. Dlatego też wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest uzasadniony i konieczny. Skarżący wniósł również o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W piśmie z dnia 3 lutego 2025 r. organ administracji, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniósł o niewymierzanie organowi grzywny oraz oddalenie wniosku skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu swojego stanowiska organ przyznał, iż w dniu 17 października 2024 roku wpłynęła do niego skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, a także że nie przekazał tej skargi sądowi administracyjnemu w terminie wynikającym z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej również jako: "u.d.i.p."). Jednakże, w ocenie organu, zaniechanie to było wyłącznie wynikiem błędnego przyjęcia przez organ, że niezwłoczne załatwienie sprawy objętej skargą na bezczynność czyni przesłanie skargi sądowi bezprzedmiotowym i bezzasadnym. Do dnia otrzymania skargi na bezczynność organ nie był w ogóle świadomy faktu, że skarżący skierował do niego wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Natychmiast po otrzymaniu skargi organ rozpoczął działania, mające na celu wyjaśnienie sytuacji. Organ ustalił, że wniosek o udzielenie informacji publicznej skierowany na skrzynkę mailową o adresie: sekretanat.cku@cez.lodz.pl, przekierowany został do skrzynki mailowej SPAM i w związku z tym nie został odczytany przez pracownika sekretariatu.
Jednak już dzień po wpływie skargi na bezczynność, tj. w dniu 18 października 2024 roku, organ zarówno udzielił żądanej informacji publicznej, jak i przesłał pełnomocnikowi skarżącego wyjaśnienia opóźnienia. Dodatkowo organ podjął czynności mające zapobiegać podobnym sytuacjom w przyszłości, to jest zaktualizował filtr antyspamowy oraz pouczył pracownika sekretariatu o konieczności regularnego sprawdzania zawartości skrzynki SPAM. O skuteczności działań organu oraz poważnym traktowaniu wniosków o udostępnienie informacji publicznej świadczy fakt, że kolejny wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, rozpoznany został w ciągu jednego dnia od wpływu do organu.
Organ podkreślił, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i możliwość ta pozostawiona jest uznaniu sądu. Rozstrzygnięcie wniosku strony o zastosowanie sankcji przewidzianej w komentowanym przepisie powinno być poprzedzone dokładnym zbadaniem okoliczności sprawy, a zwłaszcza ustaleniem przyczyn uchybienia terminowi określonemu w art. 54 § 2 p.p.s.a. Podejmując rozstrzygnięcie w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę również to, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu.
W przedmiotowej sprawie zaś do uchybienia terminowi przekazania skargi na bezczynności sądowi administracyjnemu doszło wyłącznie w wyniku mylnego przeświadczenia organu, że samo niezwłoczne i pozytywne rozpatrzenie skargi na bezczynność, kończy postępowanie w sprawie. Do samego opóźnienia w udzieleniu odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznego doszło zaś wyłącznie w wyniku błędu systemu pocztowego organu, który zakwalifikował wniosek skarżącego jako SPAM. Błąd ten został naprawiony przez organ natychmiast po jego dostrzeżeniu. Szybkość oraz zakres działań organu wskazuje wyraźnie, że nigdy zamiarem organu nie było uniemożliwienie skarżącemu czy to uzyskania informacji publicznej, czy też rozpoznanie jego skargi przez Sąd. Organ dokonał wszystkich czynności zmierzających do sprawnego, pozytywnego dla strony załatwienia sprawy.
Na marginesie organ wskazał, iż skarżący już dzień po wpływie skargi na bezczynność organu uzyskał wnioskowaną informację publiczną oraz wyjaśnienie przyczyn opóźnienia w udzieleniu odpowiedzi. Tym samym rozpoznanie skargi na bezczynność organu straciło dla niego znaczenie. Jak natomiast wskazuje się w orzecznictwie, jeżeli przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, organ administracji publicznej rozpoznał wniosek, chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ nie pozostaje w zwłoce w zakresie rozpoznania wniosku i sąd nie może uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy. Nie może bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte W takiej sytuacji sąd stwierdza, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a. Nieprzekazanie zatem skargi na bezczynności sądowi administracyjnemu, chociaż było nieprawidłowe, to jednak nie wywołało żadnego negatywnego skutku dla sytuacji prawnej skarżącego. Skarga na bezczynność została bowiem przez organ uznana za zasadną na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., a merytoryczny wniosek skarżącego został pozytywnie załatwiony. W tym stanie rzeczy, w ocenie organu, nałożenie na niego grzywny wydaje się nieuzasadnione.
Jednocześnie organ przesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożoną przez skarżącego skargę na bezczynności wraz z odpowiedzią. Została ona zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Łd 25/25.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Wniosek okazał się zasadny.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. (art. 54 § 2 zd. 1 p.p.s.a.). Jak natomiast stanowi art. 21 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.
W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., a więc do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64 § 3 p.p.s.a.).
Przesłankami uprawniającymi sąd do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek skarżącego oraz stwierdzenie niezastosowania się przez organ do obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd zaś orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przekazania skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, z uwzględnieniem okresu, w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy więc także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: "www.orzeczenia.nsa.gov.pl", dalej również jako: "CBOSA").
Analiza akt sprawy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o sygn. II SAB/Łd 25/25 wskazuje, iż skarga P. N. na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej dla Dorosłych w Centrum Kształcenia Ustawicznego im. Ewarysta Estkowskiego w Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Łodzi w udostępnieniu informacji publicznej wpłynęła do organu w dniu 17 października 2024 r. Zatem wynikający z art. 21 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. termin na jej przekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi upływał z dniem 31 października 2024 r. Tymczasem została ona przekazana do Sądu dopiero w dniu 3 lutego 2025 r., łącznie z odpowiedzią na wniosek P. N. o wymierzenie organowi grzywny.
Niewątpliwie zatem organ nie wywiązał się z obowiązku przekazania skargi w ustawowym terminie. Wskazał jednakże, iż nie miał świadomości o wpłynięciu wniosku o udzielenie dostępu do informacji publicznej, gdyż został on zakwalifikowany jako SPAM. Jednocześnie z wyjaśnień Dyrektora wynika, iż nie przekazał skargi, ponieważ udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego (już po wpłynięciu skargi) i tym samym uznał to za wystarczające. Taka argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie.
Podkreślić należy, iż dla wymierzenia grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi do sądu administracyjnego nie ma żadnego znaczenia to, z jakiego powodu skarga nie została przez organ przekazana do sądu w terminie. Obowiązkiem organów jest bowiem znajomość obowiązujących przepisów prawa, a także taka organizacja pracy, w tym również jej zaplecza technicznego, która zapewni terminowe wypełnianie nałożonych prawem obowiązków. Grzywna wymierzana na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. znajduje swoją podstawę faktyczną w samym fakcie nieprzekazania w terminie skargi do sądu administracyjnego przez podmiot, do którego wpłynęła i przeciwko któremu jest skierowana (por. postanowienie NSA z 27 stycznia 2022 r., sygn. III OZ 21/22, publ. CBOSA).
Nietrafna jest również argumentacja zawarta w odpowiedzi na wniosek, zgodnie z którą nałożenie na organ grzywny wydaje się nieuzasadnione, bowiem nieprzekazanie skargi sądowi administracyjnemu w terminie, chociaż było nieprawidłowe, nie wywołało żadnego negatywnego skutku dla sytuacji prawnej skarżącego. Takie zachowanie organu naruszyło bowiem konstytucyjne prawo skarżącego do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Natomiast celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a, nie jest wyłącznie zapewnienie przekazania skargi do sądu oraz wymierzenie organowi kary za niewypełnienie nałożonych prawem obowiązków. Jak wskazano powyżej, ma ona również funkcję prewencyjną, mającą na celu zapobiec naruszeniom prawa w przyszłości.
W tych okolicznościach zaistniały przesłanki zastosowania grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Wymierzając organowi grzywnę za niedopełnienie obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy, Sąd wziął pod uwagę, iż ustawodawca pozostawił swobodę w decyzji co do wymiaru jej wysokości, tj. określił jedynie górną granicę jej wysokości. Sąd zważył specyfikę i charakter okoliczności rozpatrywanej sprawy, oraz to, że zakres i forma działania sądu administracyjnego nie powinna wykraczać poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celu, jakim jest sądowa kontrola wykonywania zadań przez organy administracji publicznej. W ocenie Sądu grzywna w wysokości 300 zł jest adekwatna do stopnia naruszenia obowiązku ciążącego na organie administracji, a zarazem czyni zadość funkcji dyscyplinującej, represyjnej i prewencyjnej. Zważywszy na wskazywane przez organ błędne przekonanie odnośnie stanu prawnego, które legło u podstaw nieprzekazania skargi, grzywna w powyższej wysokości jest w wystarczającym stopniu dotkliwa, czym spełnia funkcje represyjną a jednocześnie w pełni realizuje zadania dyscyplinujące i prewencyjne.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. i art. 64 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 postanowienia.
O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w punkcie 2 postanowienia na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.).
a.tp.