II SO/Łd 1/23

II SO/Łd 1/23 - Postanowienie WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-03-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Michał Zbrojewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Grzywna w trybie p.p.s.a.
Skarżony organ
Dyrektor Szkoły
Treść wyniku
Orzeczono o wymierzeniu grzywny
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 52 par. 3, art. 54 par. 1, par. 2, art. 55 par. 1, art. 64 par. 3, art. 154 par. 6, art. 200, art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 902
art. 17, art. 21
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2018 poz 265
par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości  z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Michał Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. w S. o wymierzenie Dyrektorowi Powiatowego Zespołu Szkół nr 2 im. Marii Dąbrowskiej w Sieradzu grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi za nieprzekazanie w terminie akt sprawy dotyczących skargi na decyzję tego organu dotyczącą odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. wymierzyć Dyrektorowi Powiatowego Zespołu Szkół nr 2 im. Marii Dąbrowskiej w Sieradzu grzywnę w wysokości 200 (dwieście) złotych; 2. zasądzić od Dyrektora Powiatowego Zespołu Szkół nr 2 im. Marii Dąbrowskiej w Sieradzu na rzecz Z. w S. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. ał
Uzasadnienie
Związek A w S., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, w oparciu o art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259) powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", pismem z dnia 17 listopada 2022 r. (nadanym w dniu 29 grudnia 2022 r.), złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosek o wymierzenie Dyrektorowi Powiatowego Zespołu Szkół nr 2 im. Marii Dąbrowskiej w Sieradzu grzywny za nieprzekazanie w terminie akt sprawy dotyczących skargi na decyzję tego organu dotyczącą odmowy udostępnienia informacji publicznej. Jednocześnie strona skarżąca wniosła o zasądzenie od organy na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania wedle norm przepisanych.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca wyjaśniła, że w dniu 18 listopada 2022 r. złożyła bezpośrednio w siedzibie organu skargę na decyzję Dyrektora Powiatowego Zespołu Szkół nr 2 im. Marii Dąbrowskiej w Sieradzu z dnia 31 października 2022 r., znak: 2/UIP.2022 skierowaną do WSA w Łodzi. Do dnia złożenia wniosku o wymierzenie grzywny, nie została ona przekazana do sądu, co potwierdził organ w przesłanej korespondencji.
W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny Dyrektor Powiatowego Zespołu Szkół nr 2 im. Marii Dąbrowskiej w Sieradzu, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniósł o jego oddalenie.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że nie dopuścił się naruszenia obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. Pismo nazwane przez stronę skarżącą skargą potraktował, stosownie do zapisów u.d.i.p., jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, o czym poinformował stronę skarżącą. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ, na podstawie art. 14 ust. 2 u.d.i.p., zwrócił się do wnioskodawcy o wskazanie odmiennego sposobu udostępnienia żądanych danych, określając jednocześnie formę, w której mogą one by udostępnione. Wnioskodawca nie zareagował na pismo organu, wobec tego postępowanie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zostało umorzone decyzją z dnia 30 grudnia 2022 r. doręczoną wnioskodawcy wraz z pouczeniem o prawie do zaskarżenia decyzji do organu II instancji – Starosty Sieradzkiego, jako reprezentanta Powiatu Sieradzkiego – organu prowadzącego Powiatowy Zespół Szkół nr 2 im. Marii Dąbrowskiej w Sieradzu w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Organ stwierdził jednocześnie, że nie jest organem władzy publicznej, wobec tego do wydawanych przez niego rozstrzygnięć stosuje się art. 17 u.d.i.p.
W załączeniu odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, organ przesłał odpis wspomnianego pisma wraz z aktami sprawy.
Pismem z dnia 16 marca 2023 r. strona skarżąca podtrzymała dotychczas zajmowane stanowisko wskazując jednocześnie, że organ wskazał na drogę skierowania sprawy do sądu administracyjnego w pouczeniu do wydanej decyzji. Strona skorzystała z tej informacji składając skargę. Dopiero w toku dalszych czynności organ zmienił zdanie, lecz skarżący nie może być obciążony błędami organu.
Związek A w S. stwierdził ponadto, że skarga nie jest kierowana do organu, więc nie powinien on dokonywać oceny prawidłowości postępowania w tym zakresie, a jedynie zobowiązany był dokonać technicznej czynności przekazania jej podmiotowi do którego została skierowana, zgodnie zresztą z pouczeniem tj. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi i na tym etapie w ocenie skarżącego, organ nie mógł kwestionować procedury jaka została rozpoczęta. Organ nie ma natomiast żadnych podstaw prawnych do zatrzymania skargi niekierowanej do niego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest zasadny.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259) powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. (art. 54 § 2 p.p.s.a.).
W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64 § 3 p.p.s.a.).
Przesłankami uprawniającymi sąd do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek skarżącego oraz stwierdzenie niezastosowania się przez organ do obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd zaś orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przekazania skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, z uwzględnieniem okresu, w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy więc także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2009 r., II GPS 3/09, dostępna w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako: "CBOSA").
Godzi się jednocześnie zauważyć, że zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 902), powoływanej dalej jako: "u.d.i.p." do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio (ust. 1). Wnioskodawca może wystąpić do podmiotu, o którym mowa w ust. 1, o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania (ust. 2). Z kolei w myśl art. 21 pkt 1 u.d.i.p. przekazanie akt i odpowiedzi na skargę w zakresie udostępnienia informacji publicznej następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.
Rozważając okoliczności niniejszej sprawy sąd uznał, że zaistniały podstawy do uwzględnienia wniosku o wymierzenie grzywny. Brak przekazania skargi jest zawiniony i stanowił naruszenie jednoznacznie brzmiących przepisów p.p.s.a. oraz u.d.i.p.
Z akt sprawy załączonych do odpowiedzi organu na wniosek o wymierzenie organowi grzywny wynika, że skarga Związku A w S. wpłynęła do organu w dniu 18 listopada 2022 r., jednakże organ potraktował skargę jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 17 u.d.i.p.
Konieczne staje się zatem wyjaśnienie, że wobec wydania decyzji z dnia 31 października 2022 r., nr 2/UIP/2022 przez Dyrektora Powiatowego Zespołu Szkół nr 2 im. Marii Dąbrowskiej w Sieradzu, niebędącego organem administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 1 pkt 3 k.p.a., w sprawie miał zastosowanie art. 17 ust. 1 i 2 w związku z art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. i art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. W związku z powyższym stronie skarżącej nie przysługiwało prawo do wniesienia odwołania do organu administracji publicznej wyższego stopnia, lecz wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do tego samego podmiotu. W takim przypadku zastosowanie znajduje art. 52 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym, jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa.
Z przedstawionych regulacji prawnych jednoznacznie wynika, że podmiot, za pośrednictwem którego kierowana jest do sądu administracyjnego skarga w przedmiocie dostępu do informacji publicznej jest bezwzględnie zobowiązany przekazać to pismo sądowi wraz z kompletem akt sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.
Jak już wyżej zaznaczono, skarga Związku A w S. wpłynęła do organu w dniu 18 listopada 2022 r. Z uwagi na to, że 15-dniowy termin do jej przekazania do Sądu upłynął organowi w sobotę 3 grudnia 2022 r., ostatnim dniem terminu do przekazania skargi wraz z odpowiedzią na nią był dzień 5 grudnia 2022 r. Tak więc zwłoka organu w przekazaniu akt wynosi ponad 3 miesiące. Zdaniem sądu nie sposób przyjąć, że przekroczenie terminu jest nieznaczne. Zwłoka wynikała z niewłaściwego zastosowania przepisów p.p.s.a. i u.d.i.p. oraz w konsekwencji błędnego potraktowania skargi jako wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy za co, co sąd z całą mocą podkreśla, winę ponosi w całości organ. Jednocześnie należy stwierdzić, że organ do dnia rozpoznania wniosku nie przekazał oryginału skargi z dnia 17 listopada 2022 r. wraz z odpowiedzią na skargę.
W tych okolicznościach zaistniały przesłanki zastosowania grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Nie ulega zatem wątpliwości, że Dyrektor Powiatowego Zespołu Szkół nr 2 im. Marii Dąbrowskiej w Sieradzu nie wypełnił obowiązku przekazania do Sądu skargi na decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej złożonej przez stronę skarżącą, co nie znajduje żadnego usprawiedliwienia.
W tym miejscu podkreślić jednocześnie należy, że każda skarga do sądu administracyjnego wszczyna postępowanie sądowoadministracyjne i tylko sąd jest uprawniony do rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej. Innymi słowy to sąd, a nie organ administracji jest dysponentem skargi i to rolą sądu jest jej ocena. Zatem bez względu na to, czy organ pozostaje w przekonaniu, że załatwił sprawę co do meritum, jego obowiązkiem było przekazanie skargi na ww. decyzję do sądu wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie określonym ustawą.
Grzywna o jakiej mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany tj. dyscyplinująco-restrykcyjny, a wyłączną, materialnoprawną przesłanką jej wymierzenia jest niewypełnienie obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi do sądu. W tej sytuacji przyczyny, które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi pozostają bez znaczenia w sprawie wymierzenia grzywny, mogą mieć jedynie wpływ na jej wysokość.
Podkreślić również należy, że stwierdzenie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. nie nakłada na sąd obowiązku wymierzenia grzywny, lecz wyposaża sąd w uprawnienie do jej wymierzenia. Ustawodawca przewidział bowiem, że sąd "może orzec o wymierzeniu organowi grzywny". Orzeczenie sądu ma więc charakter uznaniowy, a sąd podejmując rozstrzygnięcie w tym przedmiocie powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi charakter sprawy, przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek przekazania skargi wraz z aktami oraz czy przekazanie kompletnych akt administracyjnych opóźniło rozpoznanie sprawy.
Miarkując wysokość grzywny wymierzonej organowi w niniejszej sprawie, sąd miał na uwadze, że ustawodawca do uznania sądu pozostawił ustalenie wysokości wymierzonej grzywny, pod warunkiem, że jej górna granica nie przekroczy wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Kwota ta zawiera się w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., gdyż wysokość przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim wynosi 6346,15 zł (Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2023 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2022 r. M.P.2023, poz. 171).
W konsekwencji sąd uznał, że grzywna w kwocie 200 zł będzie adekwatna do stopnia naruszenia obowiązku ustawowego i jednocześnie spełni pozostałe cele, dla których została ustanowiona, dyscyplinując organ na przyszłość. Jak wynika z wyjaśnień organu uchybienie spornemu obowiązkowi nie było bowiem wynikiem lekceważącego stosunku do strony skarżącej, czy też świadomego lekceważenia prawem określonych obowiązków, leczy wynikało z niewłaściwego zastosowania przepisów p.p.s.a. i u.d.i.p. oraz niewłaściwego potraktowania skargi jako wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.
Dlatego też sąd uznał, że z uwagi na przekroczenia terminu z art. 54 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt. 1 u.d.i.p. zachodzą podstawy do stosowania wobec organu środka dyscyplinująco-represyjnego w postaci grzywny. W ocenie Sądu zasadna w realiach niniejszej sprawy jest grzywna w wysokości 200 zł.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 postanowienia.
O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 i art. 205 § 2 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które składa się wynagrodzenie reprezentującego stronę skarżącą radcy prawnego ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 265).
a.bł.