II SAB/Wr 96/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA we Wrocławiu stwierdził bezczynność Dyrektora RZGW PGW Wody Polskie w sprawie rozpatrzenia odwołania, zasądzając na rzecz skarżącego 2000 zł zadośćuczynienia.
Skarga L.G. dotyczyła bezczynności Dyrektora RZGW PGW Wody Polskie w rozpatrzeniu odwołania od decyzji legalizującej urządzenia wodne. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących terminów załatwiania spraw. Sąd stwierdził bezczynność organu z rażącym naruszeniem prawa, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu, przyznał skarżącemu 2000 zł zadośćuczynienia oraz zasądził koszty postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę L. G. na bezczynność Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji legalizującej urządzenia wodne. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących terminów załatwiania spraw, w tym art. 35 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 36 § 1 k.p.a. Sąd, analizując przedstawione okoliczności, stwierdził, że Dyrektor dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jako przyczynę bezczynności organ podawał dużą liczbę wniosków, braki kadrowe oraz skomplikowany charakter sprawy, jednak sąd uznał te argumenty za niewystarczające usprawiedliwienie tak długiego okresu zwłoki. Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, ponieważ organ wydał decyzję kasacyjną przed dniem wyrokowania. Na wniosek strony skarżącej, sąd przyznał jej sumę pieniężną w kwocie 2000 zł jako zadośćuczynienie za doznane krzywdy moralne i negatywne przeżycia związane z bezczynnością organu oraz jako sankcję dla organu. Zasądzono również koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, stwierdzono bezczynność organu z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Organ nie rozpatrzył odwołania w ustawowym terminie, nie informował strony o zwłoce, a nawet po wyznaczeniu terminu przez organ wyższego stopnia, nie podjął działań. Wskazywane przez organ braki kadrowe i skomplikowanie sprawy nie usprawiedliwiają tak długiego okresu bezczynności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_bezczynność
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie, stwierdza bezczynność i może orzec o przyznaniu sumy pieniężnej.
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 149 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
k.p.a. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.
k.p.a. art. 35 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, a w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
k.p.a. art. 36 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 37 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Bezczynność ma miejsce wówczas, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a.
Pomocnicze
k.p.a. art. 12 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami, prowadzącymi do jej załatwienia.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu odwołania. Bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Organ nie informował strony o zwłoce i nie podał przyczyn ani nowego terminu załatwienia sprawy.
Odrzucone argumenty
Argumenty organu o brakach kadrowych i skomplikowaniu sprawy jako usprawiedliwienie zwłoki.
Godne uwagi sformułowania
bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa brak jego działań pozbawiony jest jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa suma pieniężna nie stanowi odszkodowania w ujęciu cywilistycznym, a zatem nie jest wymagane zaistnienie szkody, lecz stanowi swego rodzaju zryczałtowaną rekompensatę
Skład orzekający
Adam Habuda
przewodniczący
Malwina Jaworska-Wołyniak
sprawozdawca
Wojciech Śnieżyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przyznania sumy pieniężnej za bezczynność organu oraz kwalifikowanie bezczynności jako rażącego naruszenia prawa."
Ograniczenia: Konkretne okoliczności sprawy, które doprowadziły do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak długo można czekać na decyzję administracyjną i jakie są konsekwencje dla organu. Przyznanie zadośćuczynienia finansowego jest interesującym aspektem.
“Ponad dwa lata czekania na decyzję. Sąd ukarał urząd za bezczynność i przyznał skarżącemu 2000 zł zadośćuczynienia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Wr 96/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2023-10-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-03-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Adam Habuda /przewodniczący/ Malwina Jaworska-Wołyniak /sprawozdawca/ Wojciech Śnieżyński Symbol z opisem 6099 Inne o symbolu podstawowym 609 658 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Inne Treść wyniku *Stwierdzono bezczynność organu Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 149 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2021 poz 735 art. 2021 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak – spr. po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 października 2023 r. sprawy ze skargi L. G. na bezczynność Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji o legalizacji urządzeń wodnych I. stwierdza, że Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie dopuścił się bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; IV. przyznaje od Dyrektora Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 2.000 (słownie: dwa tysiące) złotych; V. zasądza od Dyrektora Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Pismem z dnia 20 grudnia 2022 r., nadanym 22 grudnia 2022 r., L. G. (zwany dalej: skarżącym, stroną skarżącą) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę do na bezczynność Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (zwany dalej również Dyrektorem) w sprawie rozpatrzenia odwołania z dnia 4 lutego 2021 r. od decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w Zielonej Górze Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 18 stycznia 2021 r. (nr WR.ZUZ.7.4214.4m.2020.MŚ) legalizującej urządzenia wodne, tj. trzy stawy zlokalizowane na działce o numerze ewidencyjnym [...], obręb W., gmina W., powiat [...], województwo [...]. Skarżący zarzucił naruszenie: - art. 35 § 1 i 3 w zw. z art. 127 § 2 w zw. z art. 12 § 1 w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez niedochowanie podstawowego (miesięcznego) terminu na załatwienie sprawy administracyjnej skutkujące brakiem wydania decyzji administracyjnej - rozpatrzenia odwołania oraz brak podjęcia jakiejkolwiek próby dochowania ustawowego terminu rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym; - art. 36 § 1 w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez niepoinformowanie skarżącego o fakcie niezałatwienia sprawy w terminie wynikającym z art. 35 § 3 k.p.a. oraz niewskazanie skarżącemu przyczyn zaistniałej zwłoki w przedmiocie rozstrzygnięcia sprawy oraz brak wskazania (wyznaczenia) nowego terminu załatwienia sprawy; - art. 12 §1 k.p.a. poprzez pozostawanie w bezczynności bez racjonalnego uzasadnienia w sytuacji gdy organ powinien działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy. Wobec przedstawionych zarzutów skarżący wniósł o: - zobowiązanie Dyrektora do rozpatrzenia odwołania skarżącego w terminie 30 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku; - stwierdzenie, że Dyrektor dopuścił się bezczynności; - stwierdzenie, że bezczynność Dyrektora miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; - zasądzenie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 28.312,65 zł; - zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Motywując zasadność wywiedzionej skargi skarżący wyjaśnił, że w dniu 4 lutego 2021 r. złożył odwołanie od decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w Zielonej Górze Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 18 stycznia 2021 r. w sprawie legalizacji urządzenia wodnego, tj. trzech stawów zlokalizowanych na działce nr [...] obręb W. i ustaleniu obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej. Odwołanie zostało przesłane wraz z aktami sprawy do organu odwoławczego w dniu 9 lutego 2021 r. Organ odwoławczy nie załatwił sprawy w terminie określonym w ustawie, nie zawiadomił skarżącego o niezałatwieniu sprawy w terminie, nie podał przyczyny zwłoki, a także nie wskazał żadnego nowego terminu załatwienia sprawy. W tych okolicznościach, w dniu 1 sierpnia 2022 r. skarżący złożył w przedmiotowej sprawie ponaglenie. W wyniku jego rozpoznania Prezes Wód Polskich wydał postanowienie z dnia 22 sierpnia 2022 r. (nr 54/2022/KUZ), w którym stwierdził pozostawanie w bezczynności przez Dyrektora oraz wyznaczył organowi 30 dniowy termin na rozpatrzenie sprawy, licząc od dnia doręczenia postanowienia. Organ odebrał ww. postanowienie w dniu 29 sierpnia 2022 r. Wobec tego, wyznaczony w nim termin upłynął wraz z dniem 28 września 2022 r. Pomimo jego upływu, organ nie podjął w sprawie żadnych czynności aż do dnia wywiedzenia skargi. Mając na uwadze obowiązując regulacje oraz przedstawione okoliczności faktyczne skarżący podniósł, że w realiach badanej sprawy skarga jest w pełni uzasadniona, gdyż organ pozostaje w rażącej bezczynności. Brak jego działań pozbawiony jest jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia. Organ nie podjął żadnych działań mających na celu rozpatrzenie złożonego przez skarżącego odwołania, chociaż od dnia jego otrzymania minęły prawie dwa lata. Wobec tego, w sprawie, zdaniem strony, doszło do znaczącego i jednoznacznego przekroczenia terminów określonych przepisami prawa. Jednocześnie brak jest jakichkolwiek okoliczności ekskulpujących bezczynność organu, a wniesione w sprawie ponaglenie nie odniosło żadnych skutków, gdyż wyznaczony przez organ wyższego stopnia termin rozpatrzenia sprawy również nie został zachowany. Uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej skarżący wyjaśnił, że jej wysokość została ustalona na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., zgodnie, z którym Sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa GUS. Ponieważ zgodnie z komunikatem, Prezesa GUS z dnia 9 lutego 2022 r., przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2021 r. wyniosło 5.662,53 zł, skarżący wnosi o przyznanie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości 28.312,65 zł. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów zawartych skardze Dyrektor uznał, iż nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wyznaczonym, zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Na przekroczenie terminu miała wpływ duża ilość wniosków wpływających do organu, wymagających ich załatwienia w drodze postępowania administracyjnego. Do tego stanu rzeczy przyczyniły się również braki kadrowe związane z rotacją pracowników i koniecznością pozyskania nowych osób do pracy w organie. Jednocześnie wniesione odwołanie wymagało wnikliwej analizy merytorycznej i prawnej, co z uwagi na obszerność materiału zgromadzonego w sprawie jak i jego zawiły i wymagający specyficznej wiedzy charakter powodowało, że zakończenie postępowania w ustawowym terminie z przyczyn obiektywnych nie było możliwe. Dalej organ wskazał, że wypełniając swoje obowiązki ustawowe dołożył wszelkich starań aby zbadać materiał dowodowy, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej. Ostatecznie, pismem z dnia 5 stycznia 2023 r. zawiadomił strony o stanie gotowości decyzyjnej i po dokładnym przeanalizowaniu akt sprawy, wydał orzeczenie kończące postępowania odwoławcze, tj. decyzję z dnia 24 lutego 2023 r., uchylającą w całości zaskarżoną decyzję z dnia 18 stycznia 2021 r. i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ wyjaśnił, że w rozpatrzeniu odwołania wystąpiły okresy zastoju, które można kwalifikować jako bierne prowadzenie postępowania. Jednakże uwzględniając zawiły charakter sprawy i rozbudowany zakres materiału wymagający wszechstronnego rozpatrzenia, czas trwania postępowania w niniejszej sprawie, jak i brak rozpatrzenia odwołania przez tak długi okres, nie może uzasadniać zarzutu, że organ działał na szkodę skarżącego w sposób zawiniony. Przywołane braki kadrowe oraz duży wpływ spraw do organu potwierdzają, że zaniechanie organu nie wynikało z celowego działania zmierzającego do utrudnienia skarżącemu uzyskania decyzji rozstrzygającej złożone odwołanie. Mając na uwadze, iż organ administracji nie powinien działać w warunkach, w których realizacja jego zadań w sposób uwzględniający wyznaczone przepisami prawa standardy czasu trwania postępowania administracyjnego jest z założenia niemożliwa, Dyrektor podejmował działania w celu dokonania zmian polegających na dostosowaniu jego organizacji i środków do zakresu realnie występujących zadań. Natomiast rozpatrując sprawę dołożył wszelkich starań w celu dogłębnego i rzetelnego przeanalizowania wszystkich materiałów zgromadzonych w sprawie mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Odnosząc się natomiast do żądania skarżącego przyznania sumy pieniężnej organ wskazał, że przyznanie stronie skarżącej sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową, a samo stwierdzenie rażącego naruszenia prawa jako takie, nie stanowi warunku przyznania sumy. Ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się Sąd przyznając określoną sumę pieniężną. W szczególności przesłanką tą nie jest zgłoszone przez stronę żądanie, gdyż Sąd nie jest związany wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.). W realiach niniejszej sprawy zdaniem organu skarżący w żaden sposób nie uzasadnił wysokości żądanej sumy pieniężnej. Nie wyjaśnił czy poniósł szkodę na skutek przewlekłości sprawy ani nie uzasadnił jej wysokości. Odszkodowanie może być natomiast przyznane wyłącznie w zakresie poniesionej szkody. Organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję legalizującą urządzenia wodne ustalił obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej w wysokości 13 492,89 zł, płatnej w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Strona nie poniosła tych kosztów, gdyż odwołała się od decyzji. Natomiast Dyrektor uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022, poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 przywołanego aktu). Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023, poz. 1634, zw. dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność organów. W takich przypadkach, kontroli poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Zgodnie z art. 149 § 1 Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Z kolei zgodnie z brzmieniem § 1b art. 149 p.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, został upoważniony w kompetencję o charakterze merytorycznym, uprawniającą do rozstrzygnięcia we własnym zakresie o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Wreszcie, na podstawie § 2 art. 149 p.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W przypadku zaś nieuwzględnienia skargi – Sąd skargę oddala w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest bezczynność Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w sprawie rozpatrzenia odwołania L. G. z dnia 4 lutego 2021 r. od decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w Zielonej Górze Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 18 stycznia 2021 r. legalizującej urządzenia wodne, tj. trzy stawy zlokalizowane na działce o numerze ewidencyjnym [...], obręb W., gmina W., powiat [...], województwo [...]. W ocenie Sądu, w realiach badanej sprawy organ dopuścił się bezczynności i tym samym skarga zasługiwała na uwzględnienie. W tym kontekście przede wszystkim wskazać trzeba, że zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami, prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 i § 3 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W świetle brzmienia art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. przyjmuje się, że bezczynność ma miejsce wówczas, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Z bezczynnością mamy więc do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie je podjął, ale nie zakończył ich wydaniem w terminie decyzji lub innego aktu. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, w której organ odwoławczy zaniechał przewidzianego k.p.a. działania polegającego na rozpoznaniu odwołania skarżącego w terminie. W jej realiach po wpływie odwołania do organu odwoławczego w dniu 15 lutego 2021 r. nie podjął on żadnych działań ukierunkowanych na jego rozpoznanie. Nie powziął ich także na skutek złożonego ponaglenia oraz wydanego w wyniku jego rozpoznania postanowienia Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 22 sierpnia 2022 r. (nr 54/2002/KUZ) wyznaczającego 30 dniowy termin rozpatrzenia sprawy. Dopiero w dniu 24 lutego 2023 r., a zatem już po wywiedzeniu do tut. Sądu w dniu 22 grudnia 2022 r. skargi na bezczynność, organ odwoławczy rozpoznał odwołanie skarżącego i wydał decyzję kasacyjną. Tak długi czas oznacza, że organ nie tylko pozostawał bezczynny, ale również, że jego bezczynność – w ocenie Sądu – ma charakter kwalifikowany, tj. nosi znamiona rażącego naruszenia prawa przez które należy rozumieć oczywiste, wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjne i drastyczne naruszenie treści obowiązku wynikającego z przepisów prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 2171/17, publ. CBOSA). Bezspornie należy przyjąć, że organ zaniechał rozpoznania odwołania w terminie, rażąco przekraczając określone w tym zakresie normy z art. 35 § 1 i § 3 i art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. W realiach niniejszej sprawy stwierdzona bezczynność wynikała wyłącznie z postawy (zaniechań) organu, a do zaistniałej sytuacji nie przyczyniła się strona skarżąca. Co istotne – nawet po wydaniu wspomnianego postanowienia i wyznaczeniu w jego treści terminu załatwienia sprawy organ nie podjął żadnych działań w sprawie. Stąd zasadnym było przypisanie kwalifikowanej bezczynności. Sytuacja bowiem, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. W tym miejscu odnotować również trzeba, że z przedłożonych akt sprawy nie wynika aby organ na jakimkolwiek etapie postępowania odwoławczego informował stronę o niezałatwieniu sprawy w terminie, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Niniejsze zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Trzeba również zauważyć, że wskazane w odpowiedzi na skargę braki kadrowe oraz duży wpływ spraw do organu wymagających ich załatwienia w drodze decyzji administracyjnej z poszanowaniem zasad procesowych, jak również wskazywana trudność merytoryczna związana z przedmiotem zaskarżenia nie mogą stanowić usprawiedliwionego uzasadnienia zwłoki w rozpoznaniu sprawy administracyjnej. Okoliczności te wiążą się z niedochowaniem przez organ należytej staranności w zabezpieczeniu dostatecznej obsady kadrowej zapewniającej terminowe załatwianie spraw administracyjnych i odpowiedniego zorganizowania postępowania administracyjnego, obejmującego również egzekwowanie od pracowników obowiązków w takim okresie, aby wydanie decyzji kończącej postępowanie prowadzone przez organ nastąpiło w rozsądnym terminie (wyrok NSA z dnia 25 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 1233/19, publ. CBOSA). Uwzględniając powyższe kryteria uznać należało, że w kontrolowanej sprawie organ pozostawał bezczynny a stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, co też orzeczono w pkt. I i II sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie zaś zawarte w pkt. III wynika z tego, że w sytuacji gdy organ przed dniem wyrokowania wyda stosowne rozstrzygnięcie w sprawie, a w tej konkretnej sprawie wydał decyzję w dniu 24 lutego 2023 r., to okoliczność ta czyni bezprzedmiotowość stosowania przez Sąd instrumentu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., czyli zobowiązania organu do wydania w określonym terminie dochodzonego skargą aktu. Nadto, na wniosek strony skarżącej, zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (Sąd "może") i nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd przyznał stronie skarżącej sumę pieniężną w kwocie 2000 zł (pkt IV sentencji wyroku), o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. W tym zakresie Sąd stwierdził, że kwota ta będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności, tj. wskazanej postawy organu wobec strony postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu, zasądzona kwota z jednej strony zrekompensuje stronie skarżącej negatywne przeżycia psychiczne i krzywdy moralne związane z absencją organu obejmująca okres 22 miesięcy oraz z naruszeniem prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki; z drugiej, będzie stanowiła sankcję dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania. Miarkując jej wysokość Sąd uwzględnił okoliczność, że po wniesieniu skargi organ wydał decyzję w sprawie, a nadto, że zaniechanie rozpoznania sprawy w terminie nie wynikało z umyślnego działania organu ukierunkowanego na celową opieszałość w rozpoznaniu odwołania, co też wyjaśniono w odpowiedzi na skargę. Ponadto, trzeba zauważyć, że niniejsza suma pieniężna nie stanowi odszkodowania w ujęciu cywilistycznym, a zatem nie jest wymagane zaistnienie szkody, lecz stanowi swego rodzaju zryczałtowaną rekompensatę przyznawaną stronie przez sąd administracyjny za negatywne przeżycia wynikające z bezczynności organu, a zatem wadliwie działającej administracji publicznej. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt V wyroku na podstawie art. 200 i 205 § p.p.s.a. Na koszty postępowania w wysokości 597 zł składa się: wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika procesowego (480 zł) oraz równowartość poniesionej przez niego opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł). Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI