II SAB/WR 959/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę V. D. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w sprawie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej. Sąd stwierdził bezczynność i przewlekłość organu, zobowiązując go do wydania aktu w terminie 5 miesięcy od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku. Jednocześnie sąd oddalił żądanie zasądzenia sumy pieniężnej oraz stwierdził, że bezczynność i przewlekłość nie miały rażącego charakteru. Kluczową kwestią w sprawie była interpretacja przepisów art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, które zawieszają bieg terminów załatwiania spraw dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców. Sąd, opierając się na najnowszym orzecznictwie NSA, uznał, że po 30 czerwca 2024 r. dalsze przedłużanie zawieszenia terminów jest niezgodne z Konstytucją RP, w szczególności z prawem do sądu. W ocenie sądu, ponad dwuletni okres obowiązywania tych przepisów był wystarczający, a problemy z terminowością powinny być rozwiązywane przez dostosowanie organizacyjne i kadrowe organów. W analizowanej sprawie organ nie podjął żadnych czynności przez niemal 12 miesięcy od wpływu wniosku, co uzasadniało stwierdzenie bezczynności i przewlekłości. Sąd nie uznał jednak tych naruszeń za rażące, biorąc pod uwagę ewolucję orzecznictwa NSA w tej kwestii oraz przekonanie organu o dalszym obowiązywaniu zawieszenia terminów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o zawieszeniu terminów załatwiania spraw cudzoziemców w kontekście prawa do sądu i Konstytucji RP po 30 czerwca 2024 r.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej nowelizacjami, a także interpretacji przepisów p.p.s.a. dotyczących bezczynności i przewlekłości.
Zagadnienia prawne (4)
Czy Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności i przewlekłości w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Wojewoda dopuścił się bezczynności i przewlekłości.
Uzasadnienie
Organ nie podjął żadnych czynności w sprawie przez niemal 12 miesięcy od wpływu wniosku, co stanowi naruszenie obowiązku działania bez zbędnej zwłoki.
Czy przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zawieszające bieg terminów załatwiania spraw dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców, mogą być stosowane po 30 czerwca 2024 r. bez naruszenia Konstytucji RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dalsze przedłużanie zawieszenia terminów po 30 czerwca 2024 r. jest niezgodne z Konstytucją RP, w szczególności z prawem do sądu.
Uzasadnienie
Ponad dwuletni okres obowiązywania zawieszenia terminów jest wystarczający, a problemy z terminowością powinny być rozwiązywane przez dostosowanie organizacyjne organów. Długotrwałe stosowanie przepisów epizodycznych ogranicza prawo do sądu i narusza zasadę pewności prawa.
Czy stwierdzona bezczynność i przewlekłość organu miały charakter rażącego naruszenia prawa?
Odpowiedź sądu
Nie, stwierdzona bezczynność i przewlekłość nie miały charakteru rażącego naruszenia prawa.
Uzasadnienie
Należy wziąć pod uwagę nie tylko proste zestawienie terminów, ale także ewolucję orzecznictwa NSA dotyczącą zawieszenia terminów oraz przekonanie organu o dalszym obowiązywaniu tych przepisów.
Czy sąd powinien zasądzić sumę pieniężną na rzecz strony skarżącej z tytułu bezczynności organu?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd oddalił żądanie zasądzenia sumy pieniężnej.
Uzasadnienie
Brak stwierdzenia rażącego naruszenia prawa oraz przekonanie organu o zawieszeniu terminów stanowiły podstawę do oddalenia żądania, które ma charakter kompensacyjno-represyjny.
Przepisy (28)
Główne
u.p.o.u. art. 100c
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2022 r., zawieszał bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców i wyłączał stosowanie przepisów o bezczynności i przewlekłości.
u.p.o.u. art. 100d
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis ten, wprowadzony z mocą wsteczną od 1 stycznia 2023 r., przedłużał okres zawieszenia biegu terminów i stosowania przepisów o bezczynności i przewlekłości. Sąd odmówił zastosowania jego postanowień po 30 czerwca 2024 r. jako niezgodnych z Konstytucją.
p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności w określonym terminie, jeśli stwierdzi bezczynność lub przewlekłość.
p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności w określonym terminie.
u.p.o.u. art. 210
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Termin załatwienia sprawy w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE wynosi 6 miesięcy.
u.p.o.u. art. 223
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis powiązany z art. 210, określający termin załatwienia sprawy zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE.
u.p.o.u. art. 100d § 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis, którego stosowanie po 30 czerwca 2024 r. zostało uznane za niezgodne z Konstytucją.
u.p.o.u. art. 100d § 2
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis, którego stosowanie po 30 czerwca 2024 r. zostało uznane za niezgodne z Konstytucją.
u.p.o.u. art. 100d § 3
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis, którego stosowanie po 30 czerwca 2024 r. zostało uznane za niezgodne z Konstytucją.
u.p.o.u. art. 100d § 4
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis, którego stosowanie po 30 czerwca 2024 r. zostało uznane za niezgodne z Konstytucją.
u.p.o.u. art. 100d
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Sąd odmówił zastosowania art. 1 pkt 3 ustawy zmieniającej z 15 maja 2024 r. przedłużającego obowiązywanie art. 100d do 30 września 2025 r., uznając go za niezgodny z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia praw i wolności mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko ze względu na bezpieczeństwo państwa, porządek publiczny, ochronę zdrowia i moralności publiczną albo wolności i prawa innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty praw i wolności.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może wydać rozstrzygnięcie w oparciu o własną ocenę.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący zasądzenia kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący zasądzenia kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 119 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
k.p.a. art. 35 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki.
k.p.a. art. 35 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek niezwłocznego załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 12 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkości postępowania.
k.p.a. art. 12 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkości postępowania.
u.p.o.u. art. 100c § 4
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Wyłączenie możliwości wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności lub przewlekłości w okresie zawieszenia.
u.p.o.u. art. 100d § 4
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Wyłączenie możliwości wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności lub przewlekłości w okresie zawieszenia.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, w tym zasada pewności prawa.
k.p.a. art. 37 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja bezczynności organu.
k.p.a. art. 36 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określenie terminu załatwienia sprawy.
u.o.c. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 12 sierpnia 1997 r. o cudzoziemcach
Definicja pojęcia 'cudzoziemiec'.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie podjął żadnych czynności w sprawie przez niemal 12 miesięcy od wpływu wniosku. • Dalsze przedłużanie zawieszenia terminów załatwiania spraw cudzoziemców po 30 czerwca 2024 r. jest niezgodne z Konstytucją RP (prawo do sądu).
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy nadal obowiązują i zawieszają bieg terminów, co wyłącza możliwość stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości. • Żądanie zasądzenia sumy pieniężnej w wysokości 71 554,80 zł.
Godne uwagi sformułowania
W tym kontekście należy przypomnieć, że w analizowanych przepisach art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy mówi się o "cudzoziemcu", bez wskazania jego narodowości lub przynależności państwowej, a nie np. "obywatelu Ukrainy". • Rozwiązania legislacyjne uwarunkowane nadzwyczajnymi okolicznościami mogą bowiem być uznane za proporcjonalne tylko wówczas, gdy trwają te okoliczności. • Konkluzja ta koresponduje również z ogólną zasadą prawa cessante ratione legis, cessat lex ipsa (gdy ustaje przyczyna, dla której wydano ustawę, traci moc sama ustawa). • W ocenie Sądu złożenie wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej obligowało organ do jego niezwłocznej weryfikacji... • W tej sytuacji, Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. uznał, że Wojewoda dopuścił się przewlekłości i bezczynności w niniejszej sprawie...
Skład orzekający
Halina Filipowicz-Kremis
przewodniczący
Malwina Jaworska-Wołyniak
sprawozdawca
Olga Białek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o zawieszeniu terminów załatwiania spraw cudzoziemców w kontekście prawa do sądu i Konstytucji RP po 30 czerwca 2024 r."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej nowelizacjami, a także interpretacji przepisów p.p.s.a. dotyczących bezczynności i przewlekłości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konstytucyjnego - prawa do sądu w kontekście przepisów specustawy, które miały ograniczać dostęp do wymiaru sprawiedliwości. Pokazuje ewolucję orzecznictwa NSA i jego wpływ na praktykę administracyjną.
“Prawo do sądu kontra specustawa: NSA zmienia zasady gry dla cudzoziemców”
Dane finansowe
WPS: 71 554,8 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.