IV SAB/Po 174/25

IV SAB/Po 174/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-10-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Bąk-Marciniak /przewodniczący/
Maciej Busz
Monika Świerczak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Przewlekłość postępowania
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 35, art. 36
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 października 2025 r. sprawy ze skargi J. W. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w przedmiocie rozpatrzenia odwołania oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
J. W. (dalej jako: "skarżąca") pismem z dnia 21.07.2025r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność i przewlekłość Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą rozpatrzenia odwołania od decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia 5 maja 2025 roku w sprawie [...] o ustalenie warunków zabudowy na terenie działki o numerze ewidencyjnym [...] i [...], obręb [...], gmina [...].
W związku z powyższym wniosła o:
1. o stwierdzenie bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego (niezałatwienie sprawy w terminie) oraz przewlekłego prowadzenia postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze;
2. o zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego do niezwłocznego załatwienia sprawy, to jest nie później niż do dnia 31 lipca 2025 r.;
3. o stwierdzenie, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz przewlekle prowadzone postępowanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
4. o wymierzenie organowi grzywny oraz przyznanie od organu na rzecz Skarżącej kwoty 2.000,00 złotych;
5. o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Z akt sprawy wynika, że J. W. w dniu 10 września 2024 roku złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących na terenie działki na terenie działki o numerze ewidencyjnym [...] obręb [...], gmina [...].
W dniu 5 kwietnia 2025 roku Skarżąca dokonała modyfikacji wniosku co do zakresu terenu inwestycji oraz rodzaju inwestycji, która po zmianie wniosku polegać ma na budowie dziewięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych na terenie działki nr ewidencyjny [...] oraz na części działki nr ewidencyjny [...], obręb [...], gm. [...].
Burmistrz Gminy [...] decyzją nr [...] z dnia 5 maja 2025 roku odmówił ustalenia warunków zabudowy w postępowaniu w sprawie [...]
Na powyższą decyzję w terminie ustawowym odwołanie z dnia 27 maja 2025 roku wniosła Pani J. W. zastępowana przez swojego pełnomocnika. Do odwołania załączono zmodyfikowany ponownie wniosek dotyczący warunków zabudowy z dnia 27 maja 2025 roku oraz projekt zagospodarowania przestrzennego. Odwołanie wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 12 czerwca 2025 r.
Pismem z dnia 17 czerwca 2025 r. organ odwoławczy poinformował skarżącą o niezałatwieniu sprawy w terminie na podstawie art. 36 k.p.a. Organ wskazał, że sprawa jest szczególnie skomplikowana i zostanie załatwiona w terminie 180 dni od dnia otrzymania zawiadomienia przez stronę.
Skarżąca pismem z dnia 14 lipca 2025 r. wniosła ponaglenie na bezczynność i przewlekłość organu odwoławczego.
Wskazanym na wstępie pismem z dnia 21 lipca 2025 r. skarżąca wniosła skargę na bezczynność i przewlekłość do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.
Kolegium decyzją z dnia 6 sierpnia 2025 r., nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że w uchwale z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, ze wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny.
Skarżąca w piśmie z dnia 21 października 2025 r. wskazała, że decyzja z 6 sierpnia 2025 r. nie została jej doręczona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV wydanym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej "p.p.s.a.").
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 4292) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8), bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).
Z przepisów art. 149 § 1 i 1a p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Należy wskazać, że art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Wyczerpanie przysługującego stronie środka zaskarżenia w trybie przewidzianym w art. 37 § 1 k.p.a. przez jego wniesienie (do właściwego organu) stanowi warunek dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie w dniu 14 lipca 2025 r. skarżąca wniosła do organu ponaglenie na bezczynność i przewlekłość organu odwoławczego.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie skarga została wniesiona z zachowaniem wymogów formalnych, o których mowa w ww. przepisach.
Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia. Z punktu widzenia sprawności postępowania znacząca jest zasada szybkości postępowania wyrażona w art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) - dalej: "k.p.a.". Jej realizacja zagwarantowana została przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy.
Zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
Zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ponadto zgodnie z art. 36 § 2 k.p.a. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.
W tym miejscu Sąd podkreśla, że w niniejszej sprawie organ odwoławczy poinformował wnioskodawcę o terminie załatwienia sprawy na podstawie art. 36 k.p.a. zawiadomieniem z dnia 17 czerwca 2025 r., czyli 5 dni po otrzymaniu odwołania. W tych okolicznościach można uznać, że organ skutecznie uchronił się przed zarzutem bezczynności.
Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. Z bezczynnością mamy więc do czynienia w sytuacji, gdy brak jest aktywności organu w danej sprawie, w tym również nie wywiązuje się on z obowiązku zawiadomienia strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i wyznaczenia nowego terminu jej rozpatrzenia.
Bezczynność jest stanem obiektywnie sprawdzalnym, związanym tylko z upływem terminu określonego w ustawie albo terminu wyznaczonego przez organ na podstawie art. 36 § 1 k.p.a.
Uwzględniając powyższe przepisy należy uznać, że w niniejszej sprawie organ nie był bezczynny.
Ponadto w ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie można skutecznie zarzucić organowi przewlekłości.
Przewlekłość postępowania to stan, w którym postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.).
Przewlekłość występuje w postępowaniu prowadzonym w sposób, który przez czas dłuższy niż wymagany do jego zakończenia i bez uzasadnionej i ważnej przyczyny nie zmierza do bezpośredniego załatwienia sprawy (art. 12 k.p.a.).
Zatem bezczynność jest związana z naruszeniem terminów załatwienia sprawy, zarówno terminów określonych w ustawach, jak i wskazanych przez organ administracji na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast przewlekłość obejmuje przypadki, w których formalnie nie dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy (np. w związku z zastosowaniem art. 36 § 1 k.p.a.), ale organ załatwia sprawę dłużej niż powinien w świetle zasady szybkości postępowania.
Aby zatem stwierdzić, że organ administracji publicznej prowadzi postępowanie przewlekle, należy wykazać, iż w okolicznościach konkretnej sprawy administracyjnej organ administracji publicznej miał możliwość załatwić sprawę jeszcze przed upływem terminu do jej załatwienia, a mimo to prowadził je opieszale, niesprawnie i nieskutecznie, a to doprowadziło do naruszenia przepisów o szybkości postępowania.
Sąd wskazuje, że organowi nie sposób zarzucić przewlekłości. Organ odwoławczy wskazał, że sprawa jest skomplikowana i wyznaczył termin załatwienia sprawy na 180 dni, jednak załatwił ją w ciągu 50 dni. W aktach sprawy znajduje się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 sierpnia 2025 r., znak [...] Ewentualny brak doręczenia tej decyzji skarżącej nie ma w niniejszej sprawie wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ biorąc pod uwagę skuteczne przedłużenie terminu do załatwienia sprawy na podstawie art. 36 § k.p.a. organ na dzień rozpoznania skargi nie jest bezczynny.
Ponadto Sąd podkreśla, że wraz z odwołaniem strona skarżąca przedłożyła ponownie zmodyfikowany wniosek o warunki zabudowy z dnia 27 maja 2025 r. oraz projekt zagospodarowania przestrzennego. Uzasadnia to uznanie sprawy za skomplikowaną z uwagi na konieczność jej ponownej analizy w związku z modyfikacją wniosku.
W odniesieniu do wskazanej w odpowiedzi na skargę uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, należy wskazać, że nie ma ona zastosowania w niniejszej sprawie. Wbrew twierdzeniom organu decyzja II instancji została wydana (6 sierpnia 2025 r.) dopiero po wniesieniu skargi na bezczynność (21 lipca 2025 r.). Powyższa uchwała dotyczy natomiast sytuacji, w której decyzja ostateczna jest wydana przed wniesieniem skargi na bezczynność. Taki stan rzeczy nie wystąpił w niniejszej sprawie.
W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.