II SAB/Wr 811/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2025-08-27
NSAAdministracyjneWysokawsa
obywatelstwo polskiesądy administracyjnebezczynność organuprzewlekłość postępowaniaprerogatywy Prezydenta RPjurysdykcja sądówodrzucenie skargiprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę na bezczynność Wojewody w sprawie nadania obywatelstwa polskiego, wskazując na wyłączenie jurysdykcji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących prerogatyw Prezydenta RP.

Skarżący złożył skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w sprawie nadania obywatelstwa polskiego. Sąd administracyjny odrzucił skargę, powołując się na przepis art. 10 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim, który wyłącza stosowanie przepisów KPA i PPSA w sprawach o nadanie obywatelstwa. Podkreślono, że decyzja o nadaniu obywatelstwa jest prerogatywą Prezydenta RP, niepodlegającą kontroli sądów administracyjnych. Dodatkowo, sąd wskazał na nieusunięcie braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę S. K. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie nadania obywatelstwa polskiego. Sąd postanowił odrzucić skargę, opierając się na art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), który stanowi o odrzuceniu skargi niedopuszczalnej z innych przyczyn. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że sprawy o nadanie obywatelstwa polskiego, zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim, wyłączają stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz PPSA. Sąd podkreślił, że nadanie obywatelstwa polskiego jest prerogatywą Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z Konstytucją RP, i jako takie nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Wskazano również na utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym zakresie. Dodatkowo, sąd zaznaczył, że skarga podlegałaby odrzuceniu również z powodu nieusunięcia braków formalnych w wyznaczonym terminie, co stanowiło kolejną podstawę do jej odrzucenia. Na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono zwrot uiszczonego wpisu.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sądy administracyjne nie są właściwe do rozpoznawania takich skarg, ponieważ sprawy o nadanie obywatelstwa polskiego wyłączają stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Uzasadnienie

Ustawa o obywatelstwie polskim w art. 10 ust. 1 wyłącza stosowanie KPA i PPSA w sprawach o nadanie obywatelstwa. Decyzja w tej sprawie jest prerogatywą Prezydenta RP, niepodlegającą kontroli sądów administracyjnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę niedopuszczalną z innych przyczyn.

u.o.p. art. 10 § 1

Ustawa z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim

W sprawach o nadanie obywatelstwa polskiego nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Katalog form działania administracji podlegający kontroli sądów administracyjnych.

u.o.p. art. 21 § 1

Ustawa z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim

u.o.p. art. 21 § 3

Ustawa z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim

u.o.p. art. 25 § 1

Ustawa z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej nadaje obywatelstwo polskie lub odmawia jego nadania.

Konstytucja RP art. 137

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 144 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.p.s.a. art. 232 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawy o nadanie obywatelstwa polskiego wyłączają stosowanie przepisów KPA i PPSA. Decyzja o nadaniu obywatelstwa jest prerogatywą Prezydenta RP, niepodlegającą kontroli sądów administracyjnych. Niewykonanie zarządzenia sądu o uzupełnienie braków formalnych skutkuje odrzuceniem skargi.

Godne uwagi sformułowania

nadanie obywatelstwa polskiego stanowi prerogatywę Prezydenta RP wyłączenie stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlegałaby odrzuceniu z powodu nieusunięcia jej braku formalnego w terminie

Skład orzekający

Olga Białek

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady o wyłącznej jurysdykcji Prezydenta RP w sprawach obywatelstwa i braku kontroli sądów administracyjnych nad tymi sprawami, a także konsekwencjach nieuzupełnienia braków formalnych skargi."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw o nadanie obywatelstwa polskiego i wyłączenia jurysdykcji sądów administracyjnych w tym zakresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa wyjaśnia ważną kwestię jurysdykcji sądów administracyjnych w sprawach obywatelstwa, które są prerogatywą Prezydenta RP. Pokazuje również, jak istotne jest przestrzeganie formalnych wymogów skargi.

Sądy administracyjne nie rozpatrzą skargi na bezczynność w sprawie obywatelstwa – to prerogatywa Prezydenta RP.

Dane finansowe

WPS: 100 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SAB/Wr 811/25 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-08-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Olga Białek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6053 Obywatelstwo
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
*Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2012 poz 161
art. 10 ust. 1
Ustawa z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II sprawy ze skargi S. K. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie nadania obywatelstwa polskiego postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie 100,00 zł (sto złotych).
Uzasadnienie
Pismem z dnia 18 maja 2025 r. S. K. (dalej: skarżący) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie nadania obywatelstwa polskiego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Jak wynika z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd odrzuca skargę niedopuszczalną z innych przyczyn.
Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Katalog form działania administracji podlegający kontroli sądów administracyjnych określa art. 3 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1/ decyzje administracyjne;
2/ postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3/ postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4/ inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a/ pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;
4b/ opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5/ akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6/ akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7/ akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8/ bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9/ bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Poza tym, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd bada legitymację skargową, zachowanie terminu oraz warunków formalnych skargi, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi, w szczególności, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego.
W niniejszej sprawie zaskarżono bezczynność i przewlekłość organu w przedmiocie nadania obywatelstwa polskiego. W tym kontekście należy przytoczyć przepis art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1989 ze zm., dalej: u.o.p.), zgodnie z którym w sprawach o nadanie obywatelstwa polskiego i wyrażenie zgody na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego nie stosuje się, z zastrzeżeniem art. 28 ust. 5 (dotyczącego doręczania wnioskodawcy aktu nadania obywatelstwa polskiego albo zawiadomienia o odmowie nadania obywatelstwa polskiego) i art. 53 (dotyczącego doręczenia zawiadomień o treści postanowień w sprawach o wyrażenie zgody na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego), przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wyłączenie stosowania przepisów ww. ustaw w postępowaniu w przedmiocie nadania obywatelstwa polskiego wyklucza możliwość poddania kontroli sądu administracyjnego bezczynności lub przewlekłości Wojewody w sprawie. Należy przy tym zaznaczyć, że Wojewoda nie jest uprawniony do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie nadanie obywatelstwa polskiego, a jedynie przekazuje, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw wewnętrznych, wniosek o nadanie obywatelstwa polskiego wraz z dokumentami wymaganymi na podstawie art. 20 ust. 4 oraz własną opinią (art. 21 ust. 1 i 3 u.o.p.) i to Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, w myśl art. 25 ust. 1 u.o.p., nadaje obywatelstwo polskie lub odmawia jego nadania w formie postanowienia. Należy dodać, że wyłączenie kontroli sądowoadministracyjnej w sprawie nadania obywatelstwa polskiego ma uzasadnienie w tym, że rozstrzygnięcie w tej sprawie stanowi prerogatywę Prezydenta RP (art. 137 w zw. z art. 144 ust. 3 pkt 19 Konstytucji RP). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, wykonywanie przez Prezydenta RP prerogatyw nie podlega kontroli sądów administracyjnych (postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 26 listopada 2019 r., sygn. I OZ 550/19; z 17 października 2012 r., sygn. I OSK 1876/12 oraz uchwała składu 7 sędziów NSA z 9 listopada 1998 r., sygn. OPS 4/98, dostępne w CBOSA).
Na marginesie należy zauważyć, że w niniejszej sprawie skarga i tak podlegałaby odrzuceniu z powodu nieusunięcia jej braku formalnego w terminie wyznaczonym przez Sąd. W niniejszej sprawie wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi w postaci podania numeru PESEL zostało odebrane po awizowaniu w placówce pocztowej przez skarżącego w dniu 11 lipca 2025 r. Ostatnim dniem 7-dniowego terminu był zatem 18 lipca 2025 r. (piątek). Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że w zakreślonym terminie braki skargi nie zostały uzupełnione, bowiem pismo skarżącego z uzupełnionym numerem PESEL (nadane osobiście w siedzibie organu w dniu 21 lipca 2025 r.) wpłynęło do Sądu dopiero w dniu 28 lipca 2025 r., tj. 10 dni po upływie ww. terminu. Należy przy tym zaznaczyć, że skarżący został pouczony o rygorze odrzucenia skargi w przypadku niewykonania zarządzenia.
W tym stanie rzeczy, Sąd na mocy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia.
Orzeczenie zwrotu w pkt II wydane zostało na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę