II SAB/WR 686/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka P. sp. z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w Z. w sprawie samowoli budowlanej dotyczącej budowy sieci wodociągowej. Skarga dotyczyła braku reakcji organu na zgłoszenie z 20 czerwca 2023 r. o konieczności wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej. Sąd, analizując przepisy Prawa budowlanego, stwierdził, że postępowanie w sprawach samowoli budowlanej (art. 48 P.b.) wszczyna się z urzędu, a nie na wniosek strony. Przepis art. 53a ust. 2 P.b. dopuszcza możliwość wystąpienia z żądaniem wszczęcia postępowania legalizacyjnego, ale nie dotyczy to postępowań uregulowanych w art. 48 i 50-51 P.b. Sąd podkreślił, że zasada skargowości nie ma zastosowania w takich sprawach, a postępowanie toczy się na zasadzie oficjalności. W ocenie sądu, PINB podjął czynności wyjaśniające, w tym oględziny, które nie uzasadniały wszczęcia postępowania z urzędu. Organ poinformował stronę o braku konieczności podejmowania działań w zakresie kontroli samowoli budowlanej, wskazując na posiadanie przez inwestora decyzji administracyjnej. Sąd uznał, że działania organu były wystarczające i nie uzasadniały skargi na bezczynność. W konsekwencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną, a uiszczony wpis zwrócił stronie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wszczynania postępowań w sprawach samowoli budowlanej oraz dopuszczalności skarg na bezczynność organów nadzoru budowlanego.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ podjął czynności wyjaśniające, ale nie wszczął formalnego postępowania z urzędu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy skarga na bezczynność organu nadzoru budowlanego w sprawie samowoli budowlanej jest dopuszczalna, jeśli postępowanie w takich sprawach wszczyna się z urzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga na bezczynność organu nadzoru budowlanego w sprawie samowoli budowlanej jest niedopuszczalna, ponieważ postępowanie w takich sprawach wszczyna się z urzędu, a nie na wniosek strony. Żądanie strony nie może być traktowane jako wniosek o wszczęcie postępowania jurysdykcyjnego.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że postępowanie w sprawach samowoli budowlanej (art. 48 P.b.) wszczyna się z urzędu na podstawie art. 53a ust. 1 P.b., a zasada skargowości nie ma zastosowania. Przepis art. 53a ust. 2 P.b. dotyczy jedynie postępowania legalizacyjnego. Nawet jeśli organ podjął czynności wyjaśniające, nie uzasadnia to skargi na bezczynność, a niezadowolenie ze sposobu załatwienia 'sygnału' przez organ nie podlega kontroli sądu administracyjnego.
Czy organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej, jeśli nie stwierdzi podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu?
Odpowiedź sądu
Nie, na gruncie art. 53a ust. 1 P.b. nie istnieje przepis obligujący organ nadzoru budowlanego do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w przypadku samowoli budowlanej, nawet jeśli nie stwierdzi podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym wobec braku stosownego odesłania, w sprawach dotyczących samowoli budowlanej nie znajduje zastosowania art. 61a k.p.a. obligujący do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
p.b. art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 53a § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Postępowanie w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy (w tym samowoli budowlanej) wszczyna się z urzędu.
k.p.a. art. 227
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Skarga powszechna może dotyczyć zaniedbania lub nienależytego wykonywania zadań przez organy, naruszenia praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłego lub biurokratycznego załatwiania spraw, jednakże nie uprawnia ona do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 232 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.
p.b. art. 50
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 53a § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego przysługuje uprawnienie wystąpienia do organu nadzoru budowlanego z żądaniem wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego.
k.p.a. art. 61 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 237 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 237 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 244 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 246 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie w sprawach samowoli budowlanej wszczyna się z urzędu, a nie na wniosek strony. • Żądanie strony nie może być traktowane jako wniosek o wszczęcie postępowania jurysdykcyjnego. • Organ podjął czynności wyjaśniające (oględziny), które nie uzasadniały wszczęcia postępowania z urzędu. • Skarga na bezczynność organu w trybie postępowania skargowego (Dział VIII k.p.a.) nie podlega kontroli sądów administracyjnych.
Odrzucone argumenty
Skarga na bezczynność PINB w sprawie samowoli budowlanej jest dopuszczalna. • Organ był zobowiązany do wszczęcia postępowania na wniosek strony lub wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
zasada skargowości nie ma zatem zastosowania • postępowanie administracyjne może toczyć się tylko na zasadzie oficjalności • nie istnieje przepis, który zobowiązywałby organ nadzoru budowlanego w sytuacji, w której nie stwierdzi on naruszeń przepisów prawa budowlanego, do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania • nie podlega kognicji sądów administracyjnych
Skład orzekający
Olga Białek
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wszczynania postępowań w sprawach samowoli budowlanej oraz dopuszczalności skarg na bezczynność organów nadzoru budowlanego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ podjął czynności wyjaśniające, ale nie wszczął formalnego postępowania z urzędu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie budowlanym – kiedy organ musi działać z urzędu, a kiedy strona może zainicjować postępowanie. Pokazuje pułapki proceduralne, w które mogą wpaść strony postępowań administracyjnych.
“Samowola budowlana: Kiedy organ musi działać z urzędu, a kiedy skarga na bezczynność jest skazana na porażkę?”
Dane finansowe
WPS: 100 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.