II SAB/WR 647/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA we Wrocławiu stwierdził bezczynność Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie rozpatrzenia odwołania, ale uznał, że nie miała ona charakteru rażącego naruszenia prawa, a postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania decyzji umorzył z uwagi na zawieszenie postępowania przez organ.
Skarżący zarzucił Dolnośląskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego (DWINB) bezczynność i przewlekłość w rozpatrywaniu odwołania od decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. Sąd administracyjny stwierdził bezczynność organu, uznając, że przekroczył on ustawowe terminy, jednakże nie uznał jej za rażące naruszenie prawa. Z uwagi na fakt, że DWINB zawiesił postępowanie administracyjne po wniesieniu skargi, sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji. Skargę na przewlekłość postępowania oddalono, uznając, że działania organu nie miały charakteru fasadowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę M. W. na bezczynność i przewlekłość Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (DWINB) w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. Skarżący zarzucił organowi dopuszczenie się przewlekłości w związku z wielokrotnym uchybieniem terminu na wydanie decyzji oraz bezczynności, polegającej na nieinformowaniu o przyczynach przesunięcia terminu i ograniczaniu czynnego udziału strony. Sąd, analizując przebieg postępowania, stwierdził bezczynność DWINB, wskazując na przekroczenie ustawowych terminów rozpatrzenia odwołania. Niemniej jednak, sąd uznał, że bezczynność ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, biorąc pod uwagę, że organ podejmował czynności i wyznaczał nowe terminy, a większość czasu postępowania nie była okresem bezczynności. Z uwagi na fakt, że DWINB, już po wniesieniu skargi, postanowieniem z dnia 6 czerwca 2024 r. zawiesił postępowanie administracyjne, sąd umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji. Skargę na przewlekłość postępowania sąd oddalił, uznając, że działania organu, mimo przekroczenia terminów, nie nosiły znamion fasadowych i były związane z koniecznością uzyskania niezbędnych dokumentów. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło zgodnie z przepisami.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, organ dopuścił się bezczynności.
Uzasadnienie
Organ wielokrotnie przekroczył ustawowe terminy załatwienia sprawy odwoławczej, nie podejmując w odpowiednich momentach niezbędnych czynności lub nie wyznaczając nowych terminów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_bezczynność
Przepisy (29)
Główne
k.p.a. art. 35 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.
k.p.a. art. 36 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest zawiadomić strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 37 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Strona ma prawo wniesienia ponaglenia, jeżeli organ dopuścił się bezczynności.
k.p.a. art. 37 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przez przewlekłe prowadzenie postępowania rozumie się prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
k.p.a. art. 35
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Terminy załatwiania spraw.
k.p.a. art. 36
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przedłużenie terminu załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 37
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ponaglenie na bezczynność organu.
Pomocnicze
k.p.a. art. 35 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa, które sprawy powinny być załatwiane niezwłocznie.
k.p.a. art. 35 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa terminy załatwiania spraw wymagających postępowania wyjaśniającego (miesiąc) i spraw szczególnie skomplikowanych (dwa miesiące).
k.p.a. art. 35 § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa termin załatwiania spraw w postępowaniu odwoławczym (miesiąc od dnia otrzymania odwołania).
p.p.s.a. art. 119 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Konstytucja RP art. 175
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sądy administracyjne w systemie wymiaru sprawiedliwości.
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola ta polega na orzekaniu w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.
k.p.a. art. 12
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko.
k.p.a. art. 8 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników do władzy publicznej.
p.p.s.a. art. 52 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia.
p.p.s.a. art. 52 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wyznacza, co oznacza wyczerpanie środków zaskarżenia w kontekście ponaglenia.
k.p.a. art. 103
Kodeks postępowania administracyjnego
Zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie.
k.p.a. art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
k.p.a. art. 73
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dostęp strony do akt sprawy.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ dopuścił się bezczynności poprzez wielokrotne przekroczenie terminów załatwienia sprawy odwoławczej. Organ nie poinformował stron o przyczynach zwłoki i nie zapewnił im czynnego udziału w postępowaniu w odpowiednim zakresie.
Odrzucone argumenty
Przewlekłość postępowania nie została stwierdzona, ponieważ działania organu miały na celu zgromadzenie materiału dowodowego i nie były fasadowe. Bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.
Godne uwagi sformułowania
Bezczynność jest napiętnowana przez ustawodawcę, literatura prawnicza także traktuje to zjawisko jako patologię administracyjną. Rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnych wątpliwości i wahań w kontekście okoliczności danej sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty.
Skład orzekający
Adam Habuda
przewodniczący sprawozdawca
Olga Białek
sędzia
Marta Pawłowska
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęć bezczynności i przewlekłości postępowania administracyjnego, a także kryteriów oceny rażącego naruszenia prawa w kontekście kontroli sądów administracyjnych. Znaczenie zawieszenia postępowania administracyjnego dla umorzenia postępowania sądowego w przedmiocie zobowiązania organu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej, w tym zawieszenia postępowania przez organ po wniesieniu skargi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu bezczynności organów administracji, co jest istotne dla wielu obywateli i profesjonalistów. Sąd szczegółowo analizuje terminy i zasady postępowania, co stanowi cenne wyjaśnienie dla prawników.
“Sąd Administracyjny stwierdził bezczynność organu, ale umorzył postępowanie. Poznaj powody!”
Dane finansowe
WPS: 100 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Wr 647/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2025-01-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-07-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Adam Habuda /przewodniczący sprawozdawca/ Marta Pawłowska Olga Białek Symbol z opisem 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601 658 Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku *Stwierdzono bezczynność organu Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 572 art. 35, art, 36, art, 37 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Asesor WSA Marta Pawłowska po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi M. W. na bezczynność i przewlekłość Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego I. stwierdza, że Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu; II. stwierdza, że bezczynność Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do załatwienia sprawy; IV. dalej idącą skargę oddala; V. zasądza od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Dnia 6 października 2023 roku do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: DWINB, organ odwoławczy), przy piśmie z dnia 3 października 2023 r., wpłynęły przekazane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Wrocławskim (dalej: PINB, organ I instancji), następujące dokumenty: odwołanie K. M. i B. M. od decyzji PINB nr 145/2023 z dnia 31 sierpnia 2023 r., odwołanie A. D. i M. D. od ww. Decyzji, odwołanie Zakładu R. od wymienionej decyzji. Wymienionym rozstrzygnięciem PINB odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych na działce nr [...] obręb Ś. w gminie S., w związku z brakiem wykonania w wyznaczonym terminie obowiązku usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym zamiennym. Pismem z dnia 6 listopada 2023 r. DWINB na podstawie art. 36 k.p.a. przedłużył termin rozpatrzenia wniesionych środków odwoławczych, jednocześnie informując o wyznaczeniu terminu rozpatrzenia sprawy - wskazując 6 grudnia 2023 r. Następnie, postanowieniem z tego samego dnia wezwał PINB do przeprowadzenia, w terminie 7 dni od otrzymania pisma, dodatkowego postępowania dowodowego w celu ustalenia aktualnych właścicieli wskazanych w dokumencie działek. Organ II instancji umotywował to niemożnością zbadania kwestii poprawności wydanego przez PINB rozstrzygnięcia w oparciu o posiadane na tamten moment informacje. Odpowiedź PINB wpłynęła do organu odwoławczego dnia 8 grudnia 2023 r. W wyniku poczynionych ustaleń organ pismem z dnia 5 stycznia 2024 r. zawiadomił strony o prowadzonym postępowaniu odwoławczym i wskazał podmioty, które posiadają w sprawie interes prawny, a nie dostarczono im decyzji PINB z dnia 31 sierpnia 2023 r. Poinformowano także o zawartej w art. 10 k.p.a. zasadzie czynnego udziału strony w postępowaniu oraz o art. 73 k.p.a. regulującym dostęp strony do akt sprawy. Na koniec zawiadomiono, że strony mają prawo wypowiedzenia się w kwestii zebranego materiału dowodowego, przejrzenia akt oraz złożenia końcowego oświadczenia w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma. Z tego względu termin załatwienia sprawy uległ przesunięciu na dzień przypadający po upływie 30 dni od dnia wskazanego wcześniej terminu. Następnie, postanowieniem nr 248/2024 z dnia 22 lutego 2024 r. DWINB nałożył na organ I instancji obowiązek dostarczenia w terminie 14 dni od dnia otrzymania aktu stosowania prawa określonych w nim dokumentów. Wskazano także, że w wyniku wystąpienia przyczyn niezależnych od organu odwoławczego sprawa zostanie rozpatrzona w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt sprawy. Odpowiedź PINB wpłynęła do DWINB dnia 12 marca 2024 r. Dnia 29 lutego 2024 r. M. W. (dalej: skarżący) wniósł ponaglenie na bezczynność DWINB dotyczące niewydania decyzji w trybie odwoławczym. W wyniku analizy akt sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB), dnia 12 marca 2024 r. wydał postanowienie, w którym wskazał, że DWINB nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłego prowadzenia postępowania. Decyzją nr 587/2024 z dnia 27 maja 2024 r. DWINB stwierdził nieważność decyzji PINB nr 157/2018 z dnia 24 maja 2018 r., którą to nałożono obowiązek sporządzenia i przedstawienia czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych budynków mieszkalnych w zabudowie bliźniaczej wraz z infrastrukturą techniczną na wcześniej przywołanej działce. Pismem z dnia 2 czerwca 2024 r. skarżący ponownie wniósł ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie. W wyniku analizy zaistniałego stanu faktycznego, pismem z dnia 12 czerwca 2024 r. GINB wskazał, że ponaglenie z dnia 2 czerwca 2024 r. nie może zostać załatwione w trybie art. 37 k.p.a., wyjaśniając równocześnie że po wyczerpaniu trybu wskazanego w ww. przepisie służy skarga do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej. W dniu 3 czerwca 2024 r. skarżący wniósł skargę na bezczynność i przewlekłość DWINB w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. Organowi odwoławczemu zarzucono: 1) dopuszczenie się przewlekłości w związku z wielokrotnym uchybieniem terminu na wydanie decyzji w postępowaniu odwoławczym; 2) dopuszczenie się bezczynności, gdyż nie informował strony postępowania o przyczynach, które by uzasadniały przesunięcie terminu na wydanie decyzji, jak też ograniczał stronie czynny udział w postępowaniu nie rozpatrując jej wniosku. Jednocześnie skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie DWINB do niezwłocznego wydania decyzji kończącej to postępowanie, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, 2) ustalenie osób winnych, które dopuściły się przewlekłości i bezczynności w tym postępowaniu, 3) zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem nr 620/2024 z dnia 6 czerwca 2024 r. DWINB zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie odwołania od decyzji PINB z dnia 31 sierpnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna w zakresie stwierdzenia bezczynności. Sąd orzekł w sprawie na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Podstawy prawne i zakres kognicji sądu administracyjnego wyznacza Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., która w art. 175 sytuuje sądy administracyjne w systemie wymiaru sprawiedliwości, a poprzez art. 184 nakazuje sądom administracyjnym, w zakresie określonym w ustawie, sprawować kontrolę działalności administracji publicznej. Jak stanowi art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt 8 ustawy p. p. s. a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, a kontrola ta polega na orzekaniu w sprawach skarg na, między innymi, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4. Według art. 7 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Zasada legalności działania organów administracji należy także do zasad ogólnych postępowania administracyjnego: organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. z 2024 r., poz. 572), dalej jako k.p.a. Charakterystyczna dla przyjętego w Rzeczypospolitej Polskiej i zagwarantowanego konstytucyjnie modelu demokratycznego państwa prawnego zasada związania władzy publicznej, w tym władzy administracyjnej, prawem, przejawia się na różnych płaszczyznach. Jednym z przejawów tej zasady jest to, że ustawodawca wiąże organy administracji publicznej w taki sposób, że wyznacza terminy na załatwianie spraw. Następuje tym samym realizacja wyrażonej w art. 12 k.p.a. zasady ogólnej postępowania administracyjnego, według której organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko. Należy dodać jeszcze obowiązek takiego prowadzenia postępowania, który budzi zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.). Artykuł 35 § 1 ustawy k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W kolejnych przepisach następuje sprecyzowanie wyrażenia "bez zbędnej zwłoki", poprzez wskazanie, że: 1) niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza organ (art. 35 § 2 k.p.a.), 2) nie później niż w ciągu miesiąca od dnia wszczęcia postępowania – powinny być załatwiane sprawy wymagające postępowania wyjaśniającego, 3) nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania – powinny być załatwiane sprawy szczególnie skomplikowane, 4) w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania – powinny być załatwiane sprawy w postępowaniu odwoławczym. Przepis art. 36 § 1 k.p.a. zobowiązuje organ do zawiadomienia stron o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, z podaniem przyczyn zwłoki, wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy, pouczeniem prawa do wniesienia ponaglenia. Strona, zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. ma prawo wniesienia ponaglenia jeżeli organ dopuścił się bezczynności, to znaczy nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. Przepis art. 37 § 2 k.p.a. stanowi o przewlekłości, czyli sytuacji, gdy postępowanie prowadzone jest dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Ponaglenie jest takim środkiem prawnym służącym stronie postępowania administracyjnego, które ma dyscyplinować organ w zakresie ograniczenia jego nieterminowości. Złożenie ponaglenia, zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a. jest warunkiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego, bowiem przepis stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, a to oznacza sytuację w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Bezczynność jest napiętnowana przez ustawodawcę, literatura prawnicza także traktuje to zjawisko jako patologię administracyjną. Silnie odczuwanym od dłuższego czasu, niezwykle mocno eksponowanym w wypowiedziach sądów europejskich i krajowych problemem jest ten rodzaj patologii, który zwykło się określać mianem bezczynności, milczenia, opieszałości czy inercji administracji albo opisywać zwrotami ściślej odzwierciedlającymi procesowy aspekt analizowanego zjawiska, takimi jak zwłoka w załatwieniu sprawy, niezałatwienie jej w przewidzianym przez prawo lub ustalonym w trybie urzędowym terminie, przewlekłość postępowania bądź jego zastój (G. Łaszczyca, Milczenie organu w świetle kodeksu postępowania administracyjnego, Państwo i Prawo 1999, z. 1, s. 52, P. Dobosz, Milczenie i bezczynność w prawie administracyjnym, Kraków 2011, s. 53). Stan wywołany wskazanym typem naruszeń prawa polegających na zaniechaniu działania przez administrację to, trzymając się ustawowych wyrażeń: bezczynność i – mówiąc o jej przejawie – niezałatwienie sprawy w terminie (we właściwym terminie lub terminie ustalonym stosownie do obowiązujących przepisów prawa procesowego) oraz przewlekłe prowadzenie postępowania (Z. Kmieciak, Ochrona jednostki przed bezczynnością administracji i przewlekłym prowadzeniem postępowania administracyjnego [w:] Zarys teorii postępowania administracyjnego, Warszawa 2014, s. 257). W orzecznictwie sądowym bezczynność ujmowana jest jako niedochowanie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego sukcesywne przedłużanie bez zachowania aktów staranności przewidzianych w art. 36 k.p.a. (wyrok WSA z dnia 4 marca 2021 r., sygn. akt IV SAB/Po 171/20). Odwołanie zostało przekazane do DWINB w dniu 6 października 2023 r. Następnie organ, w ostatnim dniu miesięcznego terminu do załatwienia sprawy odwoławczej – w dniu 6 listopada 2023 r. wyznaczył termin 6 grudnia 2023 r. jako nowy termin zakończenia postępowania. Organ odwoławczy oczekiwał na dokumenty od PINB do dnia 8 grudnia 2023 r. Od następnego dnia termin na zakończenie postępowania upłynął, gdyż DWINB nie wyznaczył nowego terminu załatwienia sprawy, nie oczekiwał również na nadesłanie żadnych dokumentów przez inny podmiot. Niezaprzeczalnie przekroczenie terminu nastąpiło, gdyż dopiero w dniu 5 stycznia 2024 r. organ podjął następne czynności. Nie cały jednak okres do dnia wniesienia skargi przez stronę należy traktować jako opieszałość organu. Przede wszystkim, w związku z ustaleniem stron postępowania, które nie brały uprzednio udziału w postępowaniu, organ zawiadomił je o toczącym się postępowaniu oraz poinformował o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego, jednocześnie wyznaczył kolejny termin załatwienia sprawy na 30 dni od dnia upływu siedmiodniowego terminu na wypowiedzenie się stron. Następnie, w powyżej zakreślonym terminie, DWINB zwrócił się do organu I instancji, jednocześnie ponownie wyznaczając nowy termin zakończenia postępowania na kolejne 30 dni od otrzymania dokumentów z PINB. Rzeczone dokumenty DWINB uzyskał w dniu 12 marca 2024 r. i od tego dnia kolejne 30 dni nie stanowiły również bezczynności. Jednak kolejną czynność organ dokonał dopiero w dniu 27 maja 2024 r., a więc półtora miesiąca po upływie wyznaczonego terminu., wydając decyzję stwierdzającą nieważność decyzji PINB z dnia 24 maja 2018 r. dotyczącą nałożenia obowiązku sporządzenia o przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Do dnia wniesienia przez stronę skargi na bezczynność (co miało miejsce w dniu 3 czerwca 2024 r.) organ odwoławczy nie podjął kolejnych działań. W wyniku dokonania analizy okoliczności niniejszej sprawy Sąd dostrzega w postępowaniu PINB symptomy bezczynności. Organ bezsprzecznie przekroczył termin ustawowy rozpatrzenia odwołania, choć zaznaczyć również należy, że większość czasu od wszczęcia postępowania w tej sprawie nie stanowiła bezczynności, bowiem organ wyznaczał nowe terminy na zakończenie postępowania, podejmując jednocześnie czynności mające na celu zgromadzenie materiału niezbędnego do prawidłowego procedowania sprawy. Czynności te, w ocenie Sądu, nie miały charakteru pozornego, jedynie markującego gnuśność organu. Trzeba wszakże przy tym zauważyć, że organ nie podjął działań niezwłocznie po wszczęciu postępowania, pierwszy raz wyznaczając nowy termin zakończenia postępowania w ostatni dzień terminu ustawowego i dopiero wtedy podejmując pierwszą czynność. Należy także podkreślić jednoczesne naruszenie przez organ zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w szczególności zasady praworządności (art. 7 k.p.a.), zasady szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), czy zasady zaufania uczestników postępowania do prowadzącego je organu. Zasada praworządności naruszona jest ewidentnie. Nie można, w demokratycznym państwie prawnym, akceptować sytuacji, w której następuje nieprzestrzeganie przez organy władzy, w tym organy administracji publicznej, powszechnie obowiązującego prawa. Naruszenie zasady szybkości postępowania, skonsumowane poprzez konkretne, wykazane przekroczenia ustawowych terminów, zostało już dowiedzione. Organ nie respektował również zasady zaufania, postrzeganej w elementarny, z punktu widzenia jednostki, sposób: jednostka ma prawo oczekiwać, że organ administracji będzie przestrzegał prawa i załatwi sprawę jednostki w określonych przepisami terminach. Organ nie zrealizował także w pełni obowiązku z art. 36 § 1 k.p.a. Choć wielokrotnie poinformował strony o zwłoce, jej przyczynach i wskazał nowy termin załatwienia sprawy, to jednak były w toku postępowania okresy, w których zaniechał czynności zmierzających do jak najszybszego jej załatwienia. Dlatego Sąd przypisał organowi bezczynność (pkt I sentencji). Jak stanowi art. 149 § 1 pkt 3 w związku z art. 149 § 1a p.p.s.a, sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, i jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Intepretując przywołany przepis należy podnieść, że sąd nie ma obowiązku łączyć każdej bezczynności z mocno ujemnym określeniem rażącego naruszenia prawa. Sąd może to zrobić, analizując okoliczności konkretnej sprawy, zwłaszcza przyczyny bezczynności w danym postępowaniu administracyjnym. Bezczynność o charakterze rażącego naruszenia prawa nie otrzymała w procesie stanowienia prawa definicji legalnej. Ustawodawca nie określił też żadnych kryteriów pozwalających na taki osąd. Kwestie te pozostawiono do dyskrecjonalnej oceny sądu. Sąd ten zobowiązany jest każdorazowo ustosunkować się do charakteru bezczynności w odniesieniu do konkretnej sprawy, której okoliczności zwykle odbiegają od innych, z uwzględnieniem indywidualnego jej rodzaju i stanu (wyrok NSA z dnia 17 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 1315/20). W judykaturze ukształtowało się stanowisko, według którego rażącym naruszeniem prawa - w rozumieniu art. 149 § 1a ustawy p.p.s.a. - jest stan, w którym bez żadnych wątpliwości i wahań w kontekście okoliczności danej sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. W przypadku przekroczenia przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, o tym, czy przewlekłość organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa nie decyduje tylko sam przedmiot sprawy, ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym także czas trwania przewlekłości (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2021 r., sygn. akt III OSK 995/21). W orzecznictwie wskazuje się, że z reguły dopiero co najmniej kilkunastokrotne przekroczenie maksymalnego terminu wyznaczonego przez prawodawcę na załatwienie sprawy jest przekroczeniem na tyle dużym, a przez to też i oczywistym, że nie będzie budziło wątpliwości odnośnie uznania go za przekroczenie znaczące, rażące (zob. wyrok NSA z 5 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2059/22). W rezultacie Sąd stwierdził (pkt II sentencji wyroku), że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste, ewidentne, jaskrawe, w najmniejszym stopniu nieusprawiedliwione naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Zestawiając powyższe rozważania z przedstawionym stanem faktycznym sprawy, w ocenie Sądu należało stwierdzić, że wykazana bezczynność nie ma cechy rażącego naruszenia prawa. Choć organ przekroczył termin ustawowy, to jednak większość okresu od wszczęcia postępowania objęta była wyznaczonymi nowymi terminami załatwienia sprawy, w których organ oczekiwał na dokumenty niezbędne do dalszego procedowania sprawy, do których nadesłania wzywał organ I instancji, czy też wcześniej nie zawiadomione strony postępowania. Pomimo stwierdzenia bezczynności Sąd nie zobowiązał organu do wydania aktu, ponieważ w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania sądowego w tym zakresie. Jak wynika z akt sprawy DWINB postanowieniem z dnia 6 czerwca 2024 r. nr 620/2024 (a więc wydanym już po skardze) zawiesił postępowanie z urzędu. Zawieszenie postępowania administracyjnego powoduje, że brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do rozstrzygnięcia sprawy, do czasu podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 103 k.p.a. zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie. Postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego stanowi akt administracyjny podlegający odrębnej kontroli sądu administracyjnego po wyczerpaniu przez stronę administracyjnego toku instancji. Z tej przyczyny Sąd umorzył postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu (pkt III sentencji wyroku). W zakresie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez DWINB Sąd uznał, że zachowanie organu nie nosi znamion tej formy opieszałości. Organ przekroczył ustawowy termin zakończenia postępowania, co zostało powyżej ustalone na podstawie przedstawionego i przeanalizowanego toku postępowania, jednak wskazać również należy, że DWINB w przeciągu kilku miesięcy występował zarówno do organu I instancji, jak i do stron postępowania celem uzyskania niezbędnych do dalszego procedowania dokumentów. Po uzyskaniu rzeczonych dokumentów DWINB poddawał je analizie, czego skutkiem jest decyzja z dnia 27 maja 2024 r. nr 587/2024. Nie można zatem stwierdzić, że działania te miały charakter fasadowy, pozorowany, i trzeba uwzględnić ograniczony wpływ organu na czas nadesłania do niego żądanych materiałów. Dokumenty, które organ uzyskał w wyniku wezwań skierowanych do innych podmiotów, pozwoliły na podjęcie decyzji mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, co jednocześnie przyczyniło się do zawieszenia postępowania, choć już po wniesieniu przez skarżącego skargi. W tym zakresie, nie dopatrując się przewlekłości, Sąd skargę oddalił (pkt IV sentencji wyroku). O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z art. 200 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI