II SAB/Wr 641/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2025-07-08
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościwywłaszczenieodszkodowanieinwestycja drogowabezczynność organuprzewlekłość postępowaniaKodeks postępowania administracyjnegoustawa o gospodarce nieruchomościamisąd administracyjny

Podsumowanie

WSA we Wrocławiu oddalił skargę na bezczynność Starosty w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość przeznaczoną pod drogę, uznając działania organu za zasadne i niepozbawione staranności.

Skarżący zarzucili Staroście Świdnickiemu bezczynność i przewlekłość w postępowaniu o ustalenie odszkodowania za nieruchomość przejętą pod inwestycję drogową. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając działania organu za zasadne. Sąd podkreślił, że organ musiał najpierw ustalić, czy działki faktycznie przeszły na własność jednostki samorządu terytorialnego zgodnie z art. 98 ust. 1 u.g.n., co wymagało zebrania dodatkowego materiału dowodowego, w tym decyzji ZRID. Pomimo przedłużającego się postępowania, sąd uznał, że organ działał z należytą starannością, a opóźnienia wynikały z konieczności uzyskania niezbędnych informacji od innych podmiotów.

Skarżący A.B. i P.B. wnieśli skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę Świdnickiego w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą pod realizację inwestycji drogowej. Zarzucili organowi naruszenie przepisów KPA, ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz Konstytucji RP, domagając się zobowiązania organu do zakończenia postępowania, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, przyznania sumy pieniężnej oraz zasądzenia kosztów. Skarżący wskazali, że od wniosku o wszczęcie postępowania minęło ponad 20 miesięcy, a organ nie zlecił nawet wyceny nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, że postępowanie zostało wszczęte w maju 2024 r. po wyznaczeniu go przez Wojewodę. Podkreślił, że kluczowe dla sprawy było ustalenie, czy działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne przeszły na własność jednostki samorządu terytorialnego z mocy prawa (art. 98 ust. 1 u.g.n.), co nie wynikało jednoznacznie z przedłożonych dokumentów planistycznych i decyzji podziałowej. Organ podejmował liczne czynności wyjaśniające, w tym zwracał się o wydanie decyzji ZRID, która ostatecznie została uzyskana w niepełnej formie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę, uznając ją za niezasadną. Sąd podkreślił, że organ działał na podstawie i w granicach prawa, a postępowanie było prowadzone z należytą starannością. Sąd podzielił argumentację organu, że ustalenie przejścia własności nieruchomości na jednostkę samorządu terytorialnego było warunkiem koniecznym do ustalenia odszkodowania. Długi czas trwania postępowania wynikał z konieczności zebrania niezbędnego materiału dowodowego i oczekiwania na odpowiedzi od innych organów, co nie stanowiło bezczynności lub przewlekłości w rozumieniu przepisów KPA. Sąd orzekł w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 119 pkt 4 PPSA.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Starosta nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłego prowadzenia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ podejmował niezbędne czynności wyjaśniające, a przedłużający się czas postępowania wynikał z konieczności ustalenia kluczowych kwestii prawnych (przejście własności nieruchomości) oraz oczekiwania na odpowiedzi od innych podmiotów, co nie stanowiło winy organu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.g.n. art. 98 § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Przepis regulujący przejście z mocy prawa działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne na własność jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa.

Pomocnicze

k.p.a. art. 35 § § 1 i § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy terminów załatwiania spraw administracyjnych.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 12

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy zasady prostoty i szybkości postępowania.

u.g.n. art. 130 § ust. 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 134

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 154

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Konstytucja RP art. 21 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy prawa do słusznego odszkodowania za wywłaszczenie.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym w przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłość.

p.p.s.a. art. 3 § § 1 i 2 pkt 8

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kognicji sądu administracyjnego w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłość.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez sąd administracyjny.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury art. 12

Dotyczy klasyfikacji dróg publicznych.

Dz.U. 2022 poz 2000 art. 37

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ podejmował niezbędne czynności wyjaśniające, a przedłużający się czas postępowania wynikał z konieczności ustalenia kluczowych kwestii prawnych (przejście własności nieruchomości) oraz oczekiwania na odpowiedzi od innych podmiotów, co nie stanowiło winy organu.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżących dotyczące bezczynności i przewlekłości postępowania organu.

Godne uwagi sformułowania

niezbędne jest jednoznaczne ustalenie, czy do skutku o którym mowa w przytoczonym przepisie w ogóle doszło. organ przekonująco wskazywał, że ani przedłożona decyzja podziałowa, ani zebrane dokumenty planistyczne, nie rozstrzygały tej kwestii. organ w swych działaniach musiał uwzględnić okresy oczekiwanie na udzielenie odpowiedzi na kierowane zapytania, przed podjęciem kolejnej czynności, co w sposób oczywisty powodowało przedłużenie czasu trwania postępowania, jednakże z powodów niezawinionych przez organ prowadzący postępowanie.

Skład orzekający

Ireneusz Dukiel

przewodniczący

Marta Pawłowska

sprawozdawca

Adam Habuda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie działań organu administracji w przypadku przedłużającego się postępowania o ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, gdy konieczne jest ustalenie przejścia własności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z art. 98 ust. 1 u.g.n. i koniecznością uzyskania decyzji ZRID.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne w postępowaniach odszkodowawczych za wywłaszczenia, pokazując, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stanu prawnego przed przystąpieniem do merytorycznego rozstrzygnięcia.

Długie postępowanie o odszkodowanie za wywłaszczenie: czy organ działał prawidłowo?

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SAB/Wr 641/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-07-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Adam Habuda
Ireneusz Dukiel /przewodniczący/
Marta Pawłowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 37
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda Asesor WSA Marta Pawłowska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 lipca 2025 r. sprawy ze skargi A.B. i P.B. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę Świdnickiego w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą pod realizację inwestycji drogowej oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Skargą z dnia 24 kwietnia 2025 r. A. B. i P. B. (dalej – strona, strona skarżąca) zarzucili Staroście Świdnickiemu (dalej – Starosta, organ) bezczynność i przewlekłość w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą pod realizację inwestycji drogowej.
Organowi zarzucili naruszenie:
1. art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez znaczne przekroczenie terminu załatwienia sprawy administracyjnej wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, tj. terminu jednego miesiąca od dnia wszczęcia postępowania, ewentualnie terminu dwóch miesięcy przy założeniu, że sprawa ma szczególnie skomplikowany charakter;
2. art. 8 k.p.a. i art. 12 k.p.a, poprzez naruszenie zasady prostoty i szybkości postępowania oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa w związku z brakiem wydania rozstrzygnięcia w sprawie w ustawowym terminie i wyznaczeniem niezgodnego z przepisami terminu zakończenia postępowania;
3. art. 130 ust. 2 art. 134 oraz art. 154 ustawy o gospodarce nieruchomościami (dalej jako: "u.g.n." ) w zw. z art. 35 § 1 ,2 i 3 k.p.a. i art. 36 § 1 i 2 k.p.a. poprzez brak podejmowania przez organ czynności zmierzających do zakończenia postępowania i ustalenia należnego odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości;
4. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez brak poszanowania przez organ prawa skarżących do uzyskania słusznego odszkodowania za wywłaszczenie w rozsądnym czasie i bez zbędnej zwłoki.
Powołując się na opisane naruszenia skarżący wnieśli o zobowiązanie organu do zakończenia postępowania, stwierdzenie że bezczynność i przewlekłość organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie skarżącym od organu sumy pieniężnej oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że decyzją z dnia 6 czerwca 2023 r. – wydaną na wniosek skarżących – zatwierdzono podział należącej do skarżących działek nr [...] i [...], AM – [...], obręb B. we W. W wyniku podziału powstały m. in. działki nr [...] i [...], AM-[...], obręb B. we W., przeznaczone w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego trasy łączącej Obwodnicę Ś. z W. we W., przyjętym uchwałą nr [...] Rady Miejskiej W. z dnia [...] czerwca 2008 r. na cel publiczny, pod drogi publiczne oznaczone na rysunku planu symbolami: [...]KD-Z oraz [...]KD-S. Jak podniesiono, z dniem 28 czerwca 2023 r., tj. z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna, działki gruntu nr [...] i [...] przeszły na własność jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa zgodnie z art. 98 ust. 1 u.g.n.
Jak dalej wyjaśniano w skardze, wnioskiem z dnia 27 lipca 2023 r. skarżący wystąpili do Prezydenta W. o podjęcie negocjacji w celu uzgodnienia wysokości odszkodowania w trybie art. 98 ust. 1 u.g.n. Pismem z dnia 7 sierpnia 2023 r. Prezydent W. odmówił podjęcia negocjacji. W dniu 18 sierpnia 2023 r. Skarżący złożyli do Prezydenta W. jako starosty wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania za przejęte z mocy prawa działki gruntu nr [...] i [...], AM-[...], obręb B. we W. Pismem z dnia 12 września 2023 r. Prezydent W. wezwał pełnomocnika skarżących do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez przedłożenie stosownego pełnomocnictwa. Pismem z dnia 21 września 2023 r. strona uzupełniła brak formalny wniosku o wszczęcie postępowania.
Postanowieniem z dnia 8 maja 2024 r. Wojewoda Dolnośląski wyznaczył Starostę Świdnickiego jako organ właściwy do rozpatrzenia sprawy o ustalenie i wypłatę odszkodowania za działki gruntu przejęte w trybie art. 98 ust. 1 u.g.n. na cel publiczny, pod drogi publiczne.
Pismem z dnia 12 czerwca 2024 r. Starosta Świdnicki zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania za przejęte z mocy prawa dziatki gruntu. Jednocześnie zawiadomił o konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego, a także o dużej ilości rozpatrywanych spraw i jako termin załatwienia sprawy wskazał 30 września 2024 r.
Jak dalej wskazywano w skardze, Starosta Świdnicki pismem z dnia 13 czerwca 2024 r. wystąpił do Prezydenta W. o przestanie pisma z dnia 7 sierpnia 2023 r., którym odmówiono podjęcia negocjacji w sprawie uzgodnienia wysokości odszkodowania oraz o upoważnienie Zastępcy Dyrektora Wydziału, który w/w podpisał. Pismem z dnia 8 sierpnia 2024 r. Starosta ponownie zwrócił się do Prezydenta W. o przestanie wskazanego wyżej pisma z dnia 7 sierpnia 2023 r. Dalej, pismem z dnia 22 sierpnia 2024 r. Starosta zwrócił się do Prezydenta W. z zapytaniem, czy działki gruntu nr [...] i [...], AM-[...], obręb B. zostały wydzielone pod drogi publiczne lub czy leżą w pasie drogi publicznej i ewentualnie jakiej są kategorii, a także o informację jaką kategorię drogi posiada działka nr [...], AM-[...], obręb B.
W dniu 3 października 2024 r. skarżący wnieśli do Wojewody Dolnośląskiego za pośrednictwem Starosty ponaglenie, wskazując że pomimo wszczęcia postępowania w maju 2024 r. i wyznaczenia terminu załatwienia sprawy na 30 września 2024 r. sprawa nie została zakończona, a nawet nie zlecono sporządzenia operatu szacunkowego rzeczoznawcy majątkowemu.
Pismem z dnia 30 września 2024 r. Starosta poinformował o konieczności dalszego prowadzenia postępowania wyjaśniającego i jako nowy termin załatwienia sprawy wskazał 15 stycznia 2025 r.
Postanowieniem nr NRŚ-OR.7581.31.2024.KK Wojewoda Dolnośląski stwierdził, że Starosta nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłego prowadzenia postępowania.
Pismem z dnia 29 listopada 2024 r. Starosta zwrócił się do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie - Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu z zapytaniem, czy działki nr [...] i [...] znajdują się na obszarze szczególnego zagrożenia powodziowego.
Pismem z dnia 27 listopada 2024 r. Starosta zwrócił się do Prezydenta W. o przestanie uwierzytelnionej kopii decyzji nr 3656/20 Prezydenta W. z dnia 3 września 2020 r. zezwalającej na realizację inwestycji drogowej dla zadania pod nazwą "Budowa drogi powiatowej - A. (A.)", a także o wskazanie informacji kiedy przewidywane jest nadanie kategorii drogi publicznej dla działki nr [...], obręb B. oraz o procentowe określenie przeznaczenia osobno dla każdej z działek nr [...] i [...]. Nie uzyskawszy odpowiedzi na w/w pismo, pismami z dnia 7 stycznia 2025 r. oraz z dnia 11 lutego 2025 r. Starosta ponownie zwrócił się do Prezydenta W. o udzielenie odpowiedzi.
Pismem z dnia 15 stycznia 2025 r. Starosta zawiadomił strony postępowania o nowym terminie załatwienia sprawy to jest 31 marca 2025 r.
Pismem z dnia 31 marca 2025 r. Starosta zwrócił się do Wojewody Dolnośląskiego o nadesłanie decyzji nr 3656/20 Prezydenta W. z dnia 3 września 2020 r. zezwalającej na realizację inwestycji drogowej dla zadania pod nazwą "Budowa drogi powiatowej - A. (A.)", gdyż z pisma Prezydenta W. wynika, że nie została ona zwrócona do Urzędu Miejskiego W. przez Wojewodę.
Starosta Świdnicki pismem z dnia 31 marca 2025 r. jako nowy termin załatwienia sprawy administracyjnej wyznaczył 30 czerwca 2025 r.
W ocenie skarżących nie budzi wątpliwości, że opisane powyżej postępowanie organu nosi znamiona bezczynności oraz przewlekłości i to z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia odszkodowania wystąpili w dniu 18 sierpnia 2023 r., a więc ponad 20 miesięcy przed wniesieniem skargi. W tak długim okresie czasu organ jednak nawet nie wystąpił do rzeczoznawcy majątkowego celem zlecenia wyceny nieruchomości i ustalenia wysokości odszkodowania, co jest najistotniejszym elementem postępowania dowodowego w tego typu sprawach administracyjnych. Wskazano, że organ jednocześnie mnożył ilość zapytań kierowanych do Prezydenta W., podczas gdy kwestie poruszane w tych zapytaniach mogłyby zostać ustalone podczas rozprawy administracyjnej, koniecznej w tego rodzaju sprawach administracyjnych.
W ocenie skarżących czynności podejmowane przez organ, w tym występowanie do Prezydenta W. z zapytaniem o przeznaczenie działek objętych wnioskiem, czy wezwania do organków Wód Polskich, nie miały w istocie żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, a powodowały znaczne wydłużenie czasu trwania postępowania. Występowanie o nadesłanie decyzji zrid w ocenie skarżących także było czynnością pozorną, która nie powinna była zaistnieć w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Wskazał, że wyznaczony do rozpoznania sprawy został postanowieniem Wojewody Dolnośląskiego z dnia 8 maja 2024 r., które wpłynęło do organu w dniu 13 maja 2024 r. Po analizie dokumentacji przekazanej do organu, w dniu 12 czerwca 2024 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania i podjął próby uzyskania brakującego materiału dowodowego (od Prezydenta W.), niezbędnego do podjęcia dalszych kroków w postępowaniu.
Starosta szczegółowo opisał w odpowiedzi na skargę podejmowane czynności wraz z datami ich podjęcia i okresami oczekiwania na odpowiedź na kierowane zapytania, przy czym zwrócił uwagę, że już na początkowym etapie Prezydent W. poinformował o braku podstaw do ustalenia odszkodowania (jak i wcześniejszych negocjacji ze stroną), albowiem działki o których mowa we wniosku, nigdy nie przeszły na własność Gminy.
Starosta wyjaśnił również, że zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1145) dalej jako u.g.n., działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. W toku niniejszego postępowania konieczne jest zatem zbadanie, czy w stanie faktycznym i prawnym sprawy zaistniał skutek, o którym mowa w art. 98 ust. 1 u.g.n., czyli czy konkretne działki wobec zatwierdzonego planu podziału zostały wydzielone pod drogi publiczne i tym samym przeszły na własność danej jednostki samorządu terytorialnego z mocy tego przepisu. Tylko pozytywne ustalenie w tym zakresie uzasadnia i warunkuje przyznanie odszkodowania.
Przeznaczenie nieruchomości strony określa znajdujący się w aktach sprawy wypis i wyrys z miejscowego plan zagospodarowania przestrzennego trasy łączącej Obwodnicę Ś. z W. we W. uchwalony uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej W. z dnia [...] czerwca 2008 r., ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego nr 214, poz. [...] z dnia 7 sierpnia 2008 r., zgodnie z którym ww. działki nr [...] i nr [...] obręb B., znajdują się w granicach terenu oznaczonego symbolem [...] KD-S, [...] KD-Z. Z ww. dokumentu planistycznego, ani z decyzji podziałowej nr 165/2023 z dnia 6 czerwca 2023 r. nie wynika jednoznaczne przeznaczenie wydzielonych działki na utworzenie bądź poszerzenie drogi gminnej, powiatowej, wojewódzkiej lub krajowej. Zgodnie z załączonym do akt ww. dokumentem planistycznym ( § 15 i § 17 Uchwały Rady Miejskiej W. z dnia [...] czerwca 2008 r.) na ww. działkach obowiązują m.in. ustalenia dotyczące ulic klasy zbiorczej. Stosownie zaś do § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1518) drogi klasy Z mogą należeć do kategorii dróg powiatowych, ale również dróg gminnych lub dróg wojewódzkich. Ponadto załączony do akt dokument planistyczny dla danego terenu dopuszcza oprócz ulic przeznaczenie dotyczące m.in. łąk, wód powierzchniowych. Dlatego też jak najbardziej zasadne było podejmowanie działań, w tym uzyskanie decyzji zrid, które pozwoliłyby na jednoznaczne ustalenie, czy doszło do skutku o którym mowa w art. 98 u.gn. i czy zasadne będzie ustalenia odszkodowania.
Po uzyskaniu ostatecznie w dniu 23 kwietnia 2023 r. kopii decyzji nr 3656/20 Prezydenta W. z dnia 3 września 2020 r. zezwalającej na realizacje inwestycji drogowej dla zadania pod nazwą "Budowa drogi powiatowej - A. (A.)" , z której zresztą wynika, że działki nr [...] oraz [...], obręb B. zostały przewidziane jedynie jako tereny niezbędne do realizacji obiektów i robót budowlanych, dla których określono jedynie ograniczenia w korzystaniu z tych nieruchomości wyłącznie na czas realizacji ww. inwestycji, organ poinformował strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z nim przed wydaniem decyzji.
Wówczas strony wniosły skargę na bezczynność i przewlekłość organu.
.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Sąd orzekł w sprawie na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Podstawy prawne i zakres kognicji sądu administracyjnego wyznacza Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., która w art. 175 sytuuje sądy administracyjne w systemie wymiaru sprawiedliwości, a poprzez art. 184 nakazuje sądom administracyjnym, w zakresie określonym w ustawie, sprawować kontrolę działalności administracji publicznej. Jak stanowi art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt 8 ustawy p. p. s. a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, a kontrola ta polega na orzekaniu w sprawach skarg na, między innymi, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4.
Według art. 7 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Zasada legalności działania organów administracji należy także do zasad ogólnych postępowania administracyjnego: organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. z 2024 r., poz. 572), dalej jako k.p.a. Charakterystyczna dla przyjętego w Rzeczypospolitej Polskiej i zagwarantowanego konstytucyjnie modelu demokratycznego państwa prawnego zasada związania władzy publicznej, w tym władzy administracyjnej, prawem, przejawia się na różnych płaszczyznach. Jednym z przejawów tej zasady jest to, że ustawodawca wiąże organy administracji publicznej w taki sposób, że wyznacza terminy na załatwianie spraw. Następuje tym samym realizacja wyrażonej w art. 12 k.p.a. zasady ogólnej postępowania administracyjnego, według której organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko. Należy dodać jeszcze obowiązek takiego prowadzenia postępowania, który budzi zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.). Artykuł 35 § 1 ustawy k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W kolejnych przepisach następuje sprecyzowanie wyrażenia "bez zbędnej zwłoki", poprzez wskazanie, że: 1) niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza organ (art. 35 § 2 k.p.a.), 2) nie później niż w ciągu miesiąca od dnia wszczęcia postępowania – powinny być załatwiane sprawy wymagające postępowania wyjaśniającego, 3) nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania – powinny być załatwiane sprawy szczególnie skomplikowane, 4) w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania – powinny być załatwiane sprawy w postępowaniu odwoławczym. Przepis art. 36 § 1 k.p.a. zobowiązuje organ do zawiadomienia stron o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, z podaniem przyczyn zwłoki, wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy, pouczeniem prawa do wniesienia ponaglenia. Strona, zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. ma prawo wniesienia ponaglenia jeżeli organ dopuścił się bezczynności, to znaczy nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. Przepis art. 37 § 2 k.p.a. stanowi o przewlekłości, czyli sytuacji, gdy postępowanie prowadzone jest dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Ponaglenie jest takim środkiem prawnym służącym stronie postępowania administracyjnego, które ma dyscyplinować organ w zakresie ograniczenia jego nieterminowości. Złożenie ponaglenia, zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a. jest warunkiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego, bowiem przepis stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, a to oznacza sytuację w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.
W orzecznictwie sądowym bezczynność ujmowana jest jako niedochowanie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego sukcesywne przedłużanie bez zachowania aktów staranności przewidzianych w art. 36 k.p.a. (wyrok WSA z dnia 4 marca 2021 r., sygn. akt IV SAB/Po 171/20).
Odnosząc te rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, że do tak rozumianej przewlekłości i bezczynności organu w niniejszej sprawie nie doszło.
Nie jest sporne, że postanowienie Wojewody Dolnośląskiego o wyznaczeniu Starosty Świdnickiego do rozpoznania niniejszej sprawy wpłynęło do organu w dniu 13 maja 2024 r. W terminie krótszym niż miesiąc, organ ten rozpoczął aktywnie gromadzić materiał dowodowy. Nie bez znaczenia pozostaje też okoliczność, że o każdym przypadku nie rozpoznania sprawy w terminie, przyczynach tej sytuacji oraz wyznaczeniu nowego terminu, organ każdorazowo zawiadamiał stronę.
Sąd nie podziela zarzutów skargi, że podejmowane przy tym działania miały charakter pozorny lub zbędny. Postępowanie w sprawie toczyło się – według treści złożonego przez stronę wniosku, na podstawie art. 98 ust. 1 u.g.n., zgodnie z treścią którego, działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne.
Wbrew zatem stanowisku skargi, przed powołaniem biegłego w celu oszacowania wartości nieruchomości i wysokości oszacowania, absolutnie niezbędne jest jednoznaczne ustalenie, czy do skutku o którym mowa w przytoczonym przepisie w ogóle doszło. Organ przekonująco wskazywał, że ani przedłożona decyzja podziałowa, ani zebrane dokumenty planistyczne, nie rozstrzygały tej kwestii, albowiem działki położone są na obszarze dla którego przewidziano różnorakie przeznaczenie (działki nr [...] i nr [...] obręb B., znajdują się w granicach terenu oznaczonego symbolem [...] KD-S, [...] KD-Z, dla którego przewidziano przeznaczenie: ulice, łąki i wody powierzchniowe, decyzja podziałowa zaś wskazuję wyłącznie przeznaczenie na [...] KD-S, [...] KD-Z). Stąd niezbędne stało się uzyskanie decyzji zrid, decydującej o wykorzystaniu bądź nie przedmiotowych działek przy realizacji inwestycji A. Jak wynika z akt sprawy o odpis tej decyzji organ zawracał się kilka razy, do różnych podmiotów, i ustalił ostatecznie, że jej oryginał decyzji wraz z aktami sprawy znajduje się w Naczelnym Sądzie Administracyjnym, pozyskując jednocześnie na potrzeby prowadzonego postępowania nieuwierzytelnioną kopię, co pozwoliło o zawiadomieniu stron o gotowości decyzyjnej organu.
Sąd wziął również pod uwagę, że organ w swych działaniach musiał uwzględnić okresy oczekiwanie na udzielenie odpowiedzi na kierowane zapytania, przed podjęciem kolejnej czynności, co w sposób oczywisty powodowało przedłużenie czasu trwania postępowania, jednakże z powodów niezawinionych przez organ prowadzący postępowanie.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę