II SAB/Wr 64/21

II SAB/Wr 64/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2021-10-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Gabriel Węgrzyn
Władysław Kulon /sprawozdawca/
Wojciech Śnieżyński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
659
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Sygn. powiązane
I OSK 2388/21 - Wyrok NSA z 2023-08-04
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 149, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 35 i art. 36
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 października 2021 r. sprawy ze skargi D. sp. z o.o. sp.k. z/s we W. na przewlekłość Starosty Lubińskiego w przedmiocie postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania z tytułu przejęcia prawa własności nieruchomości I. stwierdza, że Starosta Lubiński dopuścił się przewlekłości w prowadzeniu postępowania; II. stwierdza, że przewlekłość nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa; III. zobowiązuje Starostę Lubińskiego do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. dalej idącą skargę oddala; V. zasądza od Starosty Lubińskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
D. sp. z o.o. sp.k. z/s we W. (dalej zw. jako: skarżąca, strona skarżąca) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę Lubińskiego w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania z tytułu przejęcia przez Gminę W. prawa własności nieruchomości położonej we W., oznaczonej geodezyjnie jako działki nr [...] i [...] AM- [...], obręb P., w związku z realizacją zadania pn. "Budowa wydzielonej trasy autobusowo - tramwajowej łączącej osiedle N. z C." na podstawie decyzji nr 3840/2019 Prezydenta W. z dnia 21 sierpnia 2019 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
Strona skarżąca zarzucił naruszenie:
- art. 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), polegające na naruszeniu zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej;
- art. 12 k.p.a., polegające na naruszeniu zasady szybkości postępowania, poprzez dopuszczenie się przewlekłego prowadzenia postępowania.
Mając na uwadze powyższe, strona wniosła o:
- stwierdzenie, że Starosta Lubiński dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
- zobowiązanie Starosty Lubińskiego do załatwienia sprawy w terminie nie dłuższym niż 30 dni;
- przyznanie od Starosty Lubińskiego na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości stanowiącej pięciokrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2020 r., na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.;
- zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, że decyzją nr 3840/2019 z dnia 21 sierpnia 2019 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, Prezydent W., działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, zatwierdził m.in. projekt podziału nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działki nr [...] i [...] AM-[...], obręb P., w wyniku którego powstały działki nr [...] i [...] oraz projekt budowlany dla przedsięwzięcia pn. "Budowa wydzielonej trasy autobusowo - tramwajowej łączącej osiedle N. z C.". Z dniem, w którym powoływana decyzja stała się ostateczna, tj. z dniem 25 września 2019 r., na Gminę W. przeszło prawo własności nieruchomości, które przysługiwało Skarbowi Państwa, a jednocześnie wygasło m.in. prawo użytkowania wieczystego tejże nieruchomości, przysługujące skarżącej. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Postanowieniem z dnia 28 maja 2020 r. (sygn. NRŚ-OR.7570.112.2019.ASi) Wojewoda Dolnośląski wyznaczył Starostę Lubińskiego wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej do rozpatrzenia sprawy ustalenia wysokości odszkodowania z tytułu przejęcia przez Gminę W. prawa własności nieruchomości położonej we W., oznaczonej geodezyjnie jako działki nr [...] i [...] AM-[...], obręb P. Przedmiotowe postanowienie wpłynęło do Starosty w dniu 4 czerwca 2020 r.
Pismem z dnia 29 lipca 2020 r. skarżący zwrócił się do Starosty Lubińskiego z wnioskiem o udzielenie informacji o aktualnym stanie postępowania oraz przewidywanym terminie jego zakończenia. Pismem zaś z dnia 6 sierpnia 2020 r. Starosta poinformował, że postępowanie zostanie wszczęte po przekazaniu przez Wojewodę Dolnośląskiego dotacji celowej na realizację zadania w tym zakresie.
Następnie, postanowieniem z dnia 23 listopada 2020 r. Starosta Lubiński powołał biegłego rzeczoznawcę majątkowego do sporządzenia, w formie operatu szacunkowego, opinii o wartości prawa własności nieruchomości położonej we W., oznaczonej geodezyjnie jako działki nr [...] i [...] AM-[...], obręb P. Niemal jednocześnie, tj. zawiadomieniem z dnia 27 listopada 2020 r., Starosta Lubiński poinformował, że sprawa dotycząca ustalenia wysokości odszkodowania zostanie załatwiona w terminie do dnia 29 stycznia 2021 r., a to w związku z faktem, że biegły został zobowiązany do sporządzenia opinii w terminie do dnia 23 grudnia 2020 r. oraz mając na uwadze, że konieczne jest zapewnienie stronom postępowania możliwości zapoznania się ze sporządzoną opinią.
W toku postepowania przeprowadzono też w dniu 14 grudnia 2020 r. oględziny nieruchomości.
Zawiadomieniem z dnia 26 stycznia 2021 r. Starosta Lubiński poinformował, że niniejsza sprawa zostanie załatwiona w terminie do dnia 26 marca 2021 r., podnosząc jednocześnie, że na ten termin wpłynęła "konieczność rozpatrzenia jej w sposób prawidłowy, liczba spraw załatwianych przez tutejszy organ oraz istniejący stan epidemiologiczny w Polsce i wiążące się z tym trudności". Identyczne uzasadnienie zostało przedstawione także w kolejnym zawiadomieniu z dnia 23 marca 2021 r., w którym jako nowy termin załatwienia sprawy wskazano 26 maja 2021 r.
W tak kształtujących się okolicznościach skarżąca strona w dniu 4 maja 2021 r. wniosła ponaglenie.
Kolejno, zawiadomieniem z dnia 24 maja 2021 r. Starosta Lubiński poinformował, że sprawa dotycząca ustalenia odszkodowania zostanie załatwiona w terminie do dnia 23 sierpnia 2021 r., podnosząc przy tym tożsamą co wcześniej argumentację.
Dalej skarżąca podniosła, że do dnia wniesienia skargi sprawa nie została załatwiona, zaś strona pismem z dnia 16 czerwca 2021 r., a następnie pismem z dnia 8 lipca 2021 r. została zawiadomiona o przekazaniu rzeczoznawcy majątkowemu pism Prezydenta W., skarżącego oraz A. sp. z o.o. sp. k. zawierających uwagi do sporządzonej przez rzeczoznawcę korekty operatu szacunkowego.
Odnosząc się do okoliczności prawnych, w tym regulacji dot. przewlekłości postępowania, skarżąca podniosła, że w niniejszej sprawie zaistniały wszelkie przesłanki uzasadniające stwierdzenie, iż przedmiotowe postępowanie prowadzone jest dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. W tym kontekście zauważono, że zgodnie z art. 12 ust. 4g ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, w przypadku, gdy decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje się w terminie 60 dni od dnia nadania niniejszego rygoru. Tymczasem w spornej sprawie, mimo upływu ponad 20 miesięcy od dnia nadania decyzji nr 3840/2019 Prezydenta W. z dnia 21 sierpnia 2019 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności, decyzja ustalająca wysokość odszkodowania nie została wydana, i o ile oczywistym jest, że Prezydent W. zobligowany był do wystąpienia do Wojewody Dolnośląskiego o wyznaczenie innego organu do załatwienia sprawy dotyczącej ustalenia wysokości odszkodowania, a zatem rozpatrzenie sprawy mogło zostać nieco odłożone w czasie, to jednak - mając na uwadze fakt, że od wyznaczenia Starosty Lubińskiego upłynęło już ponad 13 miesięcy - brak jest jakichkolwiek uzasadnionych przyczyn, dla których postępowanie do dnia wniesienia skargi nie zostało zakończone.
Po pierwsze, jak wynika z pisma Starosty Lubińskiego z dnia 6 sierpnia 2020 r., mimo otrzymania w dniu 4 czerwca 2020 r. postanowienia Wojewody Dolnośląskiego o wyznaczeniu do rozpatrzenia niniejszej sprawy, Starosta Lubiński uznał, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostanie wszczęte dopiero po przekazaniu przez Wojewodę dotacji na ten cel. Skoro zaś pierwsza czynność, tj. powołanie biegłego miała miejsce dopiero w drugiej połowie listopada 2020 r., to wysoce prawdopodobnym jest, że przez okres aż 5 miesięcy od dnia wyznaczenia Starosty Lubińskiego w sprawie nie podejmowano żadnych czynności.
Po drugie, termin załatwienia sprawy winien być wyznaczany przez organ z uwzględnieniem stopnia skomplikowania sprawy oraz zakresu postępowania wyjaśniającego. Zmieniając termin załatwienia niniejszej sprawy na dzień 26 marca 2021 r., następnie na dzień 26 maja 2021 r. i w końcu na dzień 23 sierpnia 2021 r., Starosta Lubiński każdorazowo ograniczył się jednak jedynie do ogólnego stwierdzenia, że na termin załatwienia sprawy wpłynęła "konieczność rozpatrzenia jej w sposób prawidłowy, liczba spraw załatwianych przez tutejszy organ oraz istniejący stan epidemiologiczny w Polsce i wiążące się z tym trudności". Tymczasem, mając na uwadze przedmiot postępowania oraz zakres niezbędnych do przeprowadzenia czynności (polegających przecież przede wszystkim na pozyskaniu dokumentacji znajdującej się w aktach księgi wieczystej oraz sporządzeniu operatu szacunkowego przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego), nie sposób – zdaniem strony- uznać, że sprawa jest na tyle skomplikowana bądź obszerna, aby jej załatwienie nie było możliwe w pierwotnie ustalonym terminie, tj. do dnia 29 stycznia 2021 r. Z tych samych powodów trudno również upatrywać uzasadnienia dla przedłużania terminu rozpatrzenia sprawy akurat w fakcie ogłoszenia w Polsce stanu epidemii. W świetle bowiem orzecznictwa, na uwzględnienie nie zasługuje argument dotyczący liczby spraw załatwianych przez Starostę Lubińskiego. Wskazanie przez organ w zawiadomieniu o przesunięciu terminu rozpoznania sprawy, że ze względu na dużą liczbę prowadzonych postępowań dana sprawa nie może zostać załatwiona w terminie, nie tylko nie pozwala na stwierdzenie, że zwłoka nastąpiła z przyczyn niezależnych od organu, ale wręcz jednoznacznie dowodzi prawidłowości zabezpieczenia należytej obsady kadrowej.
Ponadto, uwzględniając wagę rozstrzygnięcia sprawy skarżąca wskazała, że w następstwie wystąpienia COVlD-19 oraz ogłoszenia stanu epidemii wywołanego zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, odnotowała spadek obrotów gospodarczych w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej w zakresie wynajmowania powierzchni biurowych. W tych okolicznościach, w słusznym jej interesie jest jak najszybsze uzyskanie należnego odszkodowania, co z kolei uwarunkowane jest rozstrzygnięciem sprawy dotyczącej ustalenia jego wysokości.
W odpowiedzi na skargę Starosta Lubiński wniósł o jej oddalenie w całości.
W ocenie organu niniejsze postępowanie nie jest prowadzone w sposób przewlekły, a jedynie ma na celu przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sposób pełny i rzeczowy, a wpływ na jego długość miały zarówno czynności podejmowane przez strony postępowania, jak i pandemia oraz niezawinione przez organ inne czynniki. Zdaniem organu podejmowane przez niego działania nie naruszają art. 8 i art. 12 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutów skargi organ wyjaśnił, że pierwsze dokumenty wpłynęły do urzędu 4 czerwca 2020 r. tj. w okresie stanu epidemii w Polsce. Prezydent W. dopiero bowiem 13 grudnia 2019 r. wystąpił z wnioskiem o wyznaczenie innego organu do prowadzenia postępowania tj. 4 miesiące od dnia wydania decyzji. Następnie po upływie kolejnych 6 miesięcy Wojewoda wyznaczył organ do załatwienia sprawy, a ten z kolei zmuszony był do wystąpienia do Wojewody o dodatkowe środki finansowe w postaci dotacji.
Następnie organ – odnosząc się do okoliczności powołania biegłego - wyjaśnił, że aby powołać biegłego i móc konkretnie przedstawić zakres zlecanego zadania trzeba poznać nieruchomość jak i warunki jakie panują w jej obrębie i rynek lokalny. W związku zaś z tym, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się poza obszarem, którego zasięg wynika z zakresu zadań wykonywanych przez Starostę, czas jaki upłyną do powołania biegłego również był wykorzystany w tym zakresie. Organ wskazał, że większość z podejmowanych czynności nie ma odzwierciedlenia w dokumentach występujących w postępowaniu, stąd strona może wadliwie wskazywać na opieszałość.
Organ wyjaśnił też, że na prawidłowe rozpatrzenie sprawy wpływa wiele czynności, które nie mają odzwierciedlenia w załączonych do akt pismach, ale są ważne dla prawidłowego rozpatrzenia sprawy. Są to m.in.: poznanie nieruchomości i otoczenia, wybór biegłego, prawidłowe sporządzenie operatu szacunkowego, pozyskanie dokumentów z ewidencji gruntów i ksiąg wieczystych oraz pozyskanie dokumentów z banku na rzecz którego jest ustanowiona hipoteka. Odszkodowanie podlega bowiem zaliczeniu na spłatę świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką wraz z odsetkami, stąd w sprawie należało sprawdzić następcą prawnego banku widniejącego w księdze wieczystej.
Organ podkreślił, że również obowiązujący stan epidemiczny miał i ma duże znaczenie dla czasu załatwiania spraw. Niniejsze przejawia się brakiem bezpośredniego dostępu do urzędów i sądów oraz absencją poszczególnych ich pracowników.
Wreszcie organ wyjaśnił, że Wojewoda Dolnośląski wydał postanowienie z dnia 22 lipca 2021 r. w którym uznał, że Starosta Lubiński dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie jednocześnie stwierdzając, że przewlekłość ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie trzech miesięcy od daty otrzymania postanowienia. Rozstrzygnięcie to Wojewoda podjął jednak wyłącznie na podstawie dokumentów zgromadzonych w sprawie, nie wzywając organu do złożenia wyjaśnień.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zw. dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. z przewlekłością mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Przy kontroli przez sąd przewlekłości postępowania ocenie podlega zatem zachowanie terminów określonych w art. 35 k.p.a. oraz wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc należy, że zgodnie z art. 12 k.p.a. organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia oraz, że powinny dążyć do ustalenia prawdy materialnej, podejmując z urzędu lub na wniosek stron wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a).
W orzecznictwie przyjmuje się, iż przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy wydał finalną decyzję, gdyż jest ona zjawiskiem (sytuacją) niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Stąd z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych), pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być przy tym jednak na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Przewlekłość postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok WSA we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt II SAB/Wr 69/15 oraz o sygn. akt II SAB/Wr 7/16).
Nadto, w judykaturze wskazuje się, że oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Tym samym rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawa samego skarżącego i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego. W efekcie w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów, obowiązkiem organu jest sprawne, co nie oznacza, że zawsze szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Przyczyną przedłużającego się postępowania, ale nie jego przewlekłości w rozumieniu art. 149 p.p.s.a., może być też ujawnianie się w toku postępowania kolejnych dowodów, nieznanych organowi na początku postępowania. Od organów administracji nie można wymagać, aby wszczynając postępowanie posiadały pełen plan postępowania dowodowego i w toku sprawy już go nie rozszerzały (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. akt II SAB/Ke 57/16).
W ocenie Sądu w realiach rozstrzyganej sprawy mamy do czynienia z tak rozumianą przewlekłością. Kontroli tut. Sądu podlegała zarzucona Staroście Lubińskiemu przewlekłość postępowania prowadzonego w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania z tytułu przejęcia przez Gminę W. prawa własności nieruchomości położonej we W., oznaczonej geodezyjnie jako działki nr [...] i [...] AM- [...], obręb P., w związku z realizacją zadania pn. "Budowa wydzielonej trasy autobusowo - tramwajowej łączącej osiedle N. z C." na podstawie decyzji nr 3840/2019 Prezydenta W. z dnia 21 sierpnia 2019 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
Wydając rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie Sąd odnotował w pierwszej kolejności fakt, iż w czasie jaki upłynął między powzięciem informacji o wyznaczeniu Starosty Lubińskiego jako właściwego do rozstrzygnięcia sprawy (4 czerwca 2020 r.), a złożeniem skargi (lipiec 2021 r.) minął ponad rok. Podejmowane zaś w tym czasie w sprawie działania miały miejsce w znacznych odstępach czasu. Zasadniczo zostały one przedsięwzięte dopiero po zabezpieczeniu niezbędnych środków finansowych. Szczególnie opieszałość organu widoczna jest w sprawie na etapie wyznaczania biegłego rzeczoznawcy majątkowego celem opracowania operatu szacunkowego. Niniejsze nastąpiło dopiero 23 listopada 2020 r. Nie kwestionując doniosłości wagi sporządzanego operatu będącego kluczowym dowodem w zakresie wyceny i dalej wysokości odszkodowania nie można jednakże podzielić prezentowanej skardze argumentacji organu co do potrzeby tak znacznego okresu czasu na wyznaczenie samej osoby biegłego. Nie można przecież nie zauważyć – jak to z kolei słusznie wskazała strona skarżąca - że zgodnie z art. 12 ust. 4g ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, w przypadku, gdy decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje się w terminie 60 dni od dnia nadania rygoru. Tym samym ustawodawca – mając wiedzę co do potrzeby uzyskania dowodu w sprawie jakim jest operat – uznał, iż pomimo konieczności jego sporządzenia postępowanie takie winno zakończyć się w terminie 60 dni. Tymczasem w niniejszej sprawie, od momentu zabezpieczenia środków finansowych, które to nastąpiło we wrześniu 2020 r., dopiero pod koniec listopada organ wyznaczył osobę biegłego. Ten zaś operat sporządził w grudniu, co oznacza iż potrzebował na to mniej czasu, niż Starosta na wyznaczenie osoby biegłego.
Ponadto, próżno szukać powodów, dla których dopiero w połowie grudnia dokonano oględzin nieruchomości. Także podejmowane przez organ działania związane z uzyskaniem dokumentów obrazujących sytuację prawną nieruchomości odbywały się w znacznych odstępach czasu.
W rezultacie, zapoznając się z nadesłanymi aktami sprawy oraz udzieloną odpowiedzią Sąd nie znalazł podstaw do usprawiedliwienia opisanej opieszałości. Stąd nie sposób przyjąć, aby postępowanie prowadzone przez Starostę wolne było od uchybień, które w oczywisty sposób miały wpływ na jego sprawność i skuteczność, do czego to organ zobligowany jest z mocy art. 12 k.p.a. W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności Sąd uznał, iż organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania przejawiającego się przede wszystkim w braku dołożenia należytej i oczekiwanej od organu administracji publicznej szybkości i staranności przy prowadzonym postępowaniu.
W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności Sąd stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłości w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) i zobowiązał organ do wydania aktu w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, co orzeczono w pkt I i III sentencji wyroku.
Skład rozstrzygający niniejszą sprawę nie uznał już jednak za uzasadnione stwierdzenie, iż przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa przez, które należy rozumieć oczywiste, wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjne i drastyczne naruszenie treści obowiązku wynikającego z przepisów prawa. W ocenie Sądu za takim twierdzeniem przemawiała okoliczność, iż istotny wpływ na termin załatwienia niniejszej sprawy ma sam czas, w jakim przyszło ją rozpoznawać, tj. panującej epidemii oraz przyjętymi w związku z tym obostrzeniami i ograniczeniami w zakresie działania różnych instytucji, urzędów, sądów, co też – jak słusznie zauważył organ – znacznie wydłużyło postępowanie.
Nadto, za brakiem orzeczenia co do rażącej przewlekłości przemawiał sam charakter niniejszej sprawy. Sąd ma bowiem świadomość, że sprawy dotyczące ustalenia wysokości odszkodowania mają z reguły charakter skomplikowany i wymagają czasochłonnej analizy dokumentacji przez pryzmat obowiązujących przepisów. Rezultatem takich czynności jest niejednokrotnie stwierdzenie konieczności usunięcia w toku postępowania nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji, co zresztą miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, gdy wnoszono uwagi do sporządzonego operatu, w następstwie czego biegły dokonywał dwukrotnej korekty. Niniejsze z oczywistych względów także stanowiło okoliczność istotnie wpływającą na czas postępowania.
Mając zatem na uwadze przywołane okoliczności Sąd uznał, iż w sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, iż przewlekłość organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Okoliczności te przemawiały także za zaniechaniem przyznania sumy pieniężnej, o których to mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. i w tym zakresie skarga została oddalona. Oddalając w tym zakresie wniosek Sąd miał na względzie to, iż w sprawie nie stwierdził podstaw do orzekania rażącej przewlekłości oraz to, iż instytucja przyznania żądanej przez skarżącą sumy pieniężnej ma rekompensować stronie negatywne skutki związane z przewlekłością i tym samym poza odnoszącą się do organów funkcją represyjną i prewencyjną - mieć też znaczenie kompensacyjne. Inaczej mówiąc, ma na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką poniosła strona wskutek nieterminowego załatwienia sprawy. W orzecznictwie wskazuje się bowiem, że omawiana instytucja jest wzorowaną na rozwiązaniu przyjętym w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.). W takiej sytuacji omawiana suma pieniężna powinna stanowić zadośćuczynienie za szkody o charakterze niematerialnym, czyli stres, frustracja strony wywołana nierozpoznaniem sprawy lub rozpoznaniem jej w terminie którego nie można określić mianem "rozsądny" (por. A. Piaseczny. Komentarz do art. 12 ww. ustawy, LEX). Zdaniem Sądu przewlekłość organu w niniejszej sprawie nie mogła spowodować negatywnych przeżyć po stronie skarżącej. Nadto Sąd miał na względzie, że niniejsza kompensacja nie może być traktowana jako bezpośrednia konsekwencja przewlekłości.
Z przedstawionych wyżej względów, Sąd orzekł jak w pkt l-IV sentencji wyroku. O kosztach orzeczono zaś na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. uwzględniając poniesione przez stronę skarżącą celowe koszty w łącznej kwocie 597 zł, na które składają się: wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie należne profesjonalnemu pełnomocnikowi (480 zł) oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł).