II SAB/Wr 51/06

II SAB/Wr 51/06 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2007-05-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-11-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anna Siedlecka /przewodniczący/
Julia Szczygielska /sprawozdawca/
Olga Białek
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
*Umorzono postępowanie
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędziowie: NSA Julia Szczygielska /sprawozdawca/ Asesor WSA Olga Białek Protokolant: aplik. prok. Michał Gnyszka po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w przedmiocie nie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy J.-L. z dnia [...], Nr [...] postanawia: I. umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we W.; II. zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz J. K. kwotę 100 zł /sto złotych/ tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi.
Uzasadnienie
W dniu 19 października 2006 r., za pośrednictwem organu, została wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarga J. K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. Zarzucając naruszenie art. 35 § 3, art. 7 i art. 12 § 1 k.p.a. poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy, skarżący wniósł, powołując się na przepis art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o zobowiązanie Kolegium do wydania decyzji, w terminie siedmiu dni od daty wydania wyroku. Uzasadniając skargę, skarżący podniósł, iż pismem z dnia 14 grudnia 2005 r. wystąpił do SKO we W. o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy J.-L. z dnia [...] Nr [...] jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Organ pismem z dnia 10 marca 2006 r. nr SKO [...] zawiadomił wszystkie strony o wszczęciu postępowania w tej sprawie. Pomimo upływu 6 miesięcy, skarżący nie otrzymał żadnej decyzji, wobec czego w dniu 9 września 2006 r. wystosował zażalenie do SKO we W., w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Mimo wysłania zażalenia do dziś nie otrzymał żadnej odpowiedzi od organu, co do terminu załatwienia sprawy, jak i też decyzji w tej sprawie. Zdaniem skarżącego, swoim działaniem SKO we W. naruszyło art. 35 § 3 k.p.a., który wskazuje na jednomiesięczny termin załatwienia sprawy od dnia wszczęcia postępowania, a także zasadę zaufania do organów administracji publicznej /art. 8 k.p.a./ oraz zasadę szybkości postępowania /art. 12 § 1 k.p.a./.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie, wskazując, iż z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy J.-L. z dnia [...] Nr [...] J. K. wystąpił powołując się na przepis art. 156 § 1 pkt 2, 3, 6, 7 k.p.a. /pismo z dnia 14 grudnia 2005 r./. We wniosku tym skarżący podniósł, że nie brał udziału w postępowaniu lokalizacyjnym zakończonym wydaniem w/w decyzji, mimo że jest właścicielem działki nr [...]. Zarzucił także, że rozstrzygnięcie narusza przepisy prawa procesowego /tj. art. 7 i art. 83 Konstytucji RP, art. 6, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 61 § 4, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a./, przepisy prawa materialnego /tj. przepisy techniczno-budowlane i przeciwpożarowe oraz Prawo budowlane/, a także jest niezgodne z orzeczeniami administracyjnymi i sądowymi. W kolejnym piśmie z dnia 4 kwietnia 2006 r. wnioskodawca wskazał, że nieruchomość nr [...] przeznaczona jest w planie miejscowym pod skwer miejski. Ponadto, decyzja dotyczy sprawy rozstrzygniętej już inną decyzją ostateczną /z załączonego do pisma kopii zawiadomienia z 4 listopada 1998 r. wynikało, że chodziło o decyzję Kolegium z dnia [...] Nr SKO [...]/. Rozpatrując powyższy wniosek organ odwoławczy uznał, że J. K. legitymuje się interesem prawnym uzasadniającym jego udział w postępowaniu w sprawie stwierdzenie nieważności opisanej na wstępie decyzji lokalizacyjnej i przystąpił do merytorycznej oceny podniesionych przez niego argumentów. Rozstrzygnięciem z dnia [...] Nr SKO [...] Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy J.-L. z dnia [...] Nr [...], przyjmując, że podniesione przez skarżącego zarzuty nie znajdują w przeważającej części uzasadnienia, a ponadto wskazane przez wnioskodawcę uchybienia popełnione przez organ I instancji nie naruszają prawa w sposób rażący, a tylko takie kwalifikowane naruszenie przepisów pozwalałoby na wyeliminowanie decyzji w trybie nadzwyczajnym. Dodatkowo organ wskazał, że zarzucane przez skarżącego pominięcie go w toku pierwszoinstancyjnego postępowania nie stanowi przesłanki pozwalającej na stwierdzenie nieważności decyzji, lecz zostało wymienione wśród przyczyn uzasadniających wznowienie postępowania administracyjnego.
W dniu 4 grudnia 2006 r. Sąd zwrócił się do skarżącego o nadesłanie oświadczenia, czy w świetle odpowiedzi na skargę Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. i zawartą tam informację, że w dniu [...] Kolegium wydało decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy J.-L. z dnia [...] Nr [...] – cofa skargę, czy też ją nadal podtrzymuje.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pismem z dnia 3 stycznia 2007 r., J. K. stwierdził, iż datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia podania organowi publicznemu (tu SKO we W.). Jak wynika z przekazanych przez skarżącego i organ dokumentów, z wnioskiem z dnia 14 grudnia 2005 r. J. K. wystąpił do SKO we W. o stwierdzenia nieważności decyzji lokalizacyjnej Burmistrza Miasta i Gminy J.-L. z dnia [...], Nr [...]. Przepisy prawa nakładają na organy publiczne obowiązek załatwienia sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później w ciągu 2 miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania /art. 35 § 1-3 k.p.a./. W tej sprawie, zdaniem strony, obowiązek powyższy nie został dopełniony. Takie działanie narusza bowiem podstawowe zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę praworządności /działania na podstawie przepisów prawa/) wynikającą z art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 i art. 7 k.p.a., co powoduje więc ograniczenie praw strony przyznanych jej na mocy w/w przepisów ustawy. Ponadto strona skarżąca wskazała, iż Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nadało także procesową formę tzw. sygnalizacji, której przedmiotem jest ochrona interesu prywatnego i publicznego /istotne naruszenie prawa i okoliczności mające wpływ na ich powstanie – art. 155/. Przepis ten stanowi, że sąd może, w formie postanowienia, poinformować właściwe organy o ich uchybieniach. Organ powinien rozpatrzyć to postanowienie w terminie trzydziestu dni i powiadomić sąd o zajętym stanowisku. Skarżący przyznał, że w przedmiotowej sprawie SKO we W. wydało w dniu [...] decyzję Nr [...], lecz miało to miejsce po wniesieniu skargi do WSA we Wrocławiu i po dziesięciu i pół miesiącach od dnia wszczęcia postępowania w tej sprawie. Nadto skarżący stwierdził, iż ze względu na fakt, że przedstawiony problem jest powielany przez SKO we W., na podstawie art. 155 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniósł o wydanie postanowienia w tym przedmiocie.
Ustosunkowując się do powyższych twierdzeń J. K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o nieuwzględnienie wniosku skarżącego, wyjaśniając, iż wbrew twierdzeniu strony skarżącej Kolegium podejmuje wszelkie możliwe działania w celu zminimalizowania okresu, w jakim dana sprawa jest rozstrzygana. Kolegium rozpatruje rocznie kilka tysięcy spraw, w samym tylko 2005 r. wydało ok. 5800 orzeczeń, przy niewielkim zatrudnieniu. Na podobnym poziomie kształtowała się liczba rozstrzygnięć podjętych w roku 2006. Nadto organ wskazał, iż termin rozpatrzenia sprawy J. K. był zjawiskiem wyjątkowym. Wynikał on także z tego, że J. K. składał - w toku postępowania – wnioski wymagające odrębnego postępowania i rozpatrzenia /np. wniosek w sprawie zwrotu opłaty skarbowej/, którego podstawą były jednak te same akta administracyjne organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje jedynie stosowne do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ w związku z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Powyższa regulacja oznacza, że zaskarżenie bezczynności organów administracji publicznej dopuszczalne jest tylko w zakresie określonym w powołanym wyżej art. 3 § 2 pkt 1–4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W niniejszej sprawie mamy do czynienia ze skargą na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., polegającą na nierozpatrzeniu wniosku J. K. i niewydaniu przez ten organ decyzji w przedmiocie stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy J.-L. z dnia [...] Nr [...], ustalającej na rzecz W. S. warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej przebudowę i rozbudowę budynku usługowego o dodatkową cześć usługową na poziomie parteru i piętra budynku z dobudową schodów zewnętrznych, przewidzianej do realizacji w J.-L. przy ul. B., na działkach nr [...] i [...], [...], obręb L.
Zatem skarga J. K. na bezczynność organu administracji publicznej jest dopuszczalna bowiem mieści się w zakresie określonym w art. 3 § 2 pkt 1–4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W sytuacji zaś, gdy przedmiotem skargi jest bezczynność organu administracji publicznej, a Sąd uzna skargę za uzasadnioną - na podstawie art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zobowiązuje on organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Celem skargi na bezczynność organu jest zatem doprowadzenie do wydania aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
Celem skargi na bezczynność organu w niniejszej sprawie jest natomiast doprowadzenie do wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzji administracyjnej w sprawie wszczętej żądaniem strony – J. K. z dnia 14 grudnia 2005r.
Z akt sprawy przesłanych Sądowi przez organ wraz z odpowiedzią na skargę wynika, że wniesiony przez skarżącego wniosek z dnia 14 grudnia 2005 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy J.-L. z dnia [...] Nr [...] został rozpatrzony w dniu [...]. Konsekwencją tegoż było wydanie przez Kolegium decyzji Nr SKO [...] o odmowie stwierdzenia nieważności powołanej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy J.-L.
W świetle tych ustaleń przyjąć należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wydając opisaną wyżej decyzję z dnia [...], Nr [...] rozpatrzyło wniesiony przez skarżącego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy J.-L. z dnia [...] Nr [...].
W tym stanie faktycznym i prawnym stwierdzić należy, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy J.-L. z dnia [...] Nr [...] została usunięta przez sam organ.
W tej sytuacji zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. do wydania stosownej decyzji stało się zbędne. Do takiego bowiem zobowiązania sprowadzałoby się natomiast orzeczenie Sądu /art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/ orzekł jak w punkcie I sentencji. Powołany przepis stanowi bowiem, iż sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia.
Umorzenie postępowania przed sądem administracyjnym ma miejsce, gdy wystąpi zdarzenie prawne, które ze względu na jego trwałe, a nie przejściowe, skutki prawne powoduje, że postępowanie nie może dalej toczyć się w celu rozstrzygnięcia sprawy. Przy czym określenie "stało się" oznacza ujawnienie przyczyny, która w chwili wniesienia skargi nie istniała, a wystąpiła dopiero w toku rozpoznania sprawy.
Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu powołanego art. 161 § 1 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi będziemy mieć zatem do czynienia, kiedy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia.
W ocenie Sądu, podjęcie w rozpatrywanej sprawie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzji [...], choć dopiero w dniu [...], zatem już po wniesieniu skargi do Sądu przez J. K., której wydania domagał się skarżący, czyni niniejsze postępowanie bezprzedmiotowym z przyczyn przedmiotowych.
Skład orzekający opowiada się bowiem za poglądem, że brak jest podstaw do merytorycznego rozpatrzenia skargi na bezczynność, jeżeli organ wydał żądany akt lub podjął stosowną czynność po wniesieniu skargi do sądu, ale przed zamknięciem rozprawy. Nie może bowiem zobowiązać organu do wydania określonego aktu lub podjęcia czynności, które przed dniem orzekania zostały wydane lub podjęte.
Stanowisko takie reprezentowane jest również w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 marca 2000 r. /sygn. akt I SAB 201/99, niepubl./ stwierdził, iż z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika a contrario, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi nawet wówczas, gdy ta decyzja lub akt podjęte zostały z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania. Podobny pogląd wyraził również WSA w Warszawie w wyroku z dnia 21 grudnia 2005 r. /sygn. akt I SAB/Wa 17/04, publ. LEX nr 189775/.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela ten pogląd.
Biorąc powyższe pod uwagę, po myśli art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w sprawie ze skargi J. K. należało umorzyć.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 201 § 1 powyżej wskazanej ustawy, zgodnie z którym zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3.
Odnosząc się zaś do twierdzeń i żądań skarżącego zawartych w piśmie z dnia [...], wskazać należy, że zgodnie z art. 155 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie stwierdzenia w toku rozpoznawania sprawy istotnych naruszeń prawa lub okoliczności mających wpływ na ich powstanie, skład orzekający sądu może, w formie postanowienia, poinformować właściwe organy lub ich organy zwierzchnie o tych uchybieniach.
Z powyższego przepisu wynika zatem, iż Sąd może, w razie stwierdzenia w toku rozpoznawania sprawy istotnych naruszeń prawa lub okoliczności mających wpływ na ich powstanie, poinformować w formie postanowienia właściwe organy lub ich organy zwierzchnie o tych uchybieniach, lecz jest to uprawnienie Sądu, nie zaś obowiązek, co oznacza, że przedmiotowa sygnalizacja ma charakter fakultatywny, a nie obligatoryjny.
Istotne jest przy tym, że omawiany przepis art. 155 wyraźnie stanowi, iż wydanie postanowienia w nim określonego następuje "w razie stwierdzenia w toku rozpoznawania sprawy istotnych naruszeń prawa lub okoliczności mających wpływ na ich powstanie.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie wprawdzie Kolegium wydało decyzję, której podjęcia domagał się skarżący, z naruszeniem przepisu art. 35 k.p.a., bowiem nastąpiło to dopiero po wniesieniu przez J. K. skargi do sądu administracyjnego, jednakże - w świetle wyjaśnień Kolegium - Sąd przyjął, że nie jest to istotne naruszenie prawa.
W okolicznościach niniejszej sprawy, skład orzekający sądu nie znalazł podstaw, aby skorzystać z uprawnień przyznanych cyt. wyżej art. 155 ustawy i podjąć w myśl tego przepisu stosowane postanowienie.