II SAB/WR 506/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA we Wrocławiu stwierdził bezczynność Prezydenta Miasta Ś. w sprawie waloryzacji opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, zobowiązując organ do wydania decyzji.
Strona skarżąca (P. S.A.) wniosła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Ś. w przedmiocie waloryzacji opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Organ początkowo poinformował o waloryzacji w formie czynności materialno-technicznej, odmawiając wydania decyzji. Po odmowie SKO, strona wniosła skargę do WSA. Sąd uznał, że waloryzacja opłaty przekształceniowej powinna być rozstrzygnięta w drodze decyzji administracyjnej, a nie zawiadomienia, i stwierdził bezczynność organu.
Sprawa dotyczyła skargi P. S.A. na bezczynność Prezydenta Miasta Ś. w przedmiocie waloryzacji opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Prezydent Miasta poinformował stronę o dokonaniu waloryzacji w formie czynności materialno-technicznej, uznając brak podstaw do wydania decyzji administracyjnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu również uznało ponaglenie strony za nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozpoznając skargę, podzielił stanowisko strony skarżącej, że waloryzacja opłaty przekształceniowej powinna być rozstrzygnięta w drodze decyzji administracyjnej, a nie jedynie poprzez zawiadomienie. Sąd powołał się na przepisy ustawy o przekształceniu oraz orzecznictwo, wskazując, że art. 7 ust. 8a ustawy ma zastosowanie również do waloryzacji opłaty. W konsekwencji, Sąd stwierdził bezczynność Prezydenta Miasta Ś., zobowiązał go do wydania decyzji w terminie 30 dni oraz zasądził koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Waloryzacja opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności powinna być rozstrzygnięta w drodze decyzji administracyjnej, a nie jedynie poprzez zawiadomienie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 7 ust. 8a ustawy o przekształceniu, który przewiduje możliwość złożenia wniosku o ustalenie wysokości opłaty w drodze decyzji, ma zastosowanie również do waloryzacji opłaty. Brak możliwości zaskarżenia zawiadomienia o waloryzacji byłby sprzeczny z zasadami dwuinstancyjności i prawa do sądu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_bezczynność
Przepisy (17)
Główne
ustawa o przekształceniu art. 10 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów
ustawa o przekształceniu art. 7 § ust. 8a
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów
ustawa o przekształceniu art. 7
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 37
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.g.n. art. 5
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 5
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Waloryzacja opłaty przekształceniowej powinna być rozstrzygnięta w drodze decyzji administracyjnej, a nie zawiadomienia. Art. 7 ust. 8a ustawy o przekształceniu ma zastosowanie do waloryzacji opłaty. Brak możliwości zaskarżenia zawiadomienia o waloryzacji narusza zasady dwuinstancyjności i prawa do sądu.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że waloryzacja opłaty jest czynnością materialno-techniczną, od której nie przysługuje środek zaskarżenia. Prezydent Miasta podtrzymał stanowisko, że art. 7 ust. 8a ustawy o przekształceniu odnosi się wyłącznie do opłaty jednorazowej lub kwoty należnej do zapłaty, a nie do waloryzacji.
Godne uwagi sformułowania
nie do pogodzenia ze standardami demokratycznego państwa prawnego byłoby przyjęcie, że nałożenie w takiej formie ciężarów finansowych na podmioty prawa, mogłoby być pozbawione możliwości kontroli. Przyjęcie takiego stanowisko godziłoby w zasady tak dwuinstancyjności, jak i prawa do sądu. w ocenie Sądu, rozwiązanie to znajduje zastosowanie także do zawiadomienia o dokonanej waloryzacji.
Skład orzekający
Adam Habuda
przewodniczący
Marta Pawłowska
sprawozdawca
Olga Białek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że waloryzacja opłaty przekształceniowej podlega rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej, a nie zawiadomienia, oraz że organ pozostający w bezczynności w tym zakresie podlega zobowiązaniu do wydania decyzji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z ustawą o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności i interpretacją jej przepisów w kontekście waloryzacji opłat.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w kontekście opłat za przekształcenie prawa własności, co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości. Pokazuje, jak sądy administracyjne chronią prawo do sądu i dwuinstancyjności.
“Czy waloryzacja opłaty za przekształcenie własności nieruchomości musi być decyzją? WSA we Wrocławiu odpowiada!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Wr 506/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2024-08-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-05-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Adam Habuda /przewodniczący/ Marta Pawłowska /sprawozdawca/ Olga Białek Symbol z opisem 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności 658 Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Prezydent Miasta Treść wyniku *Stwierdzono bezczynność organu Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 37 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Asesor WSA Marta Pawłowska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na bezczynność Prezydenta Miasta Ś. w przedmiocie waloryzacji opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej I. stwierdza, że Prezydent Miasta Ś. dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu; II. stwierdza, że bezczynność Prezydenta Miasta Ś. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Prezydenta Miasta Ś. do wydania aktu w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. zasądza od Prezydenta Miasta Ś. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Pismem z dnia 5 października 2023 r. Prezydent Miasta Ś. (dalej jako: "organ") poinformował P. S.A. we W. (dalej jako: "P. SA" lub "strona skarżąca") o dokonaniu z urzędu waloryzacji opłaty prze kształceniowej nieruchomości położonej w Ś., ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...]. W dniu 3 listopada 2023 r. strona skarżąca zwróciła się z wnioskiem o wydanie w sprawie decyzji administracyjnej, powołując się na regulację wynikającą z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz.U. z 2022 r., poz. 1495 ze zm., dalej jako: "ustawa o przekształceniu") oraz art. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021 r., poz. 1899 t.j.). We wniosku podniesiono, że zastosowany przez organ do waloryzacji wskaźnik jest niezgodny z przywołanymi przepisami, zatem zgodnie z art. 7 ust. 8a ustawy o przekształceniu, strona ma prawo żądać wydania decyzji w sprawie. Pismem z dnia 4 stycznia 2024 r. organ poinformował stronę skarżącą o braku podstaw do wydania w sprawie decyzji, albowiem waloryzacji opłaty dokonuje się w formie czynności materialno – technicznej, od której nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. Pismem z dnia 8 lutego 2024 r. P. SA wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu ponaglenie na bezczynność Prezydenta Ś., wyrażającą się w braku wszczęcia postępowania i niewydaniu decyzji w przedmiocie waloryzacji opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Postanowieniem z dnia 26 marca 2024 r. SKO uznało ponaglenie za nieuzasadnione, podzielając pogląd organu o braku możliwości zaskarżenia informacji o waloryzacji opłaty. Nie godząc się z takim stanowiskiem organów, P. SA wniosła do tutejszego sądu skargę na bezczynność Prezydenta Wałbrzycha w przedmiocie waloryzacji opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Prezydentowi Miasta Wałbrzycha zarzucono naruszenie: 1. art. 61 ust. 1 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 t.j. dalej jako: "k.p.a."), poprzez niewszczęcie postępowania i w konsekwencji niewydanie decyzji w przedmiocie waloryzacji, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie powinno zapaść w formie decyzji administracyjnej, 2. art. 104 k.p.a. poprzez niewydanie decyzji w przedmiocie waloryzacji, w sytuacji gdy jest to rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty o skonkretyzowanych obowiązkach strony postępowania; 3. art. 7 ust. 8a w zw. z art. 10 ustawy o przekształceniu, poprzez niewydanie decyzji o waloryzacji, w sytuacji gdy, wobec złożeniu wniosku strony o jej wydanie, powinna ona zostać przez organ podjęta. W uzasadnieniu skargi przytoczono orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazujące na konieczność rozstrzygania o waloryzacji w drodze decyzji administracyjnych, nie zaś czynności materialno – obrachunkowych. Wskazano również na stanowisko Wojewody Wielkopolskiego (w skardze omyłkowo wskazano Opolskiego), który w postanowieniu z dnia 9 stycznia 2024 r. stwierdził, że art. 7ust. 8a ustawy o przekształceniu, ma również zastosowanie do przypadku zmiany wysokości opłaty rocznej z tytułu jej waloryzacji. Brak jest bowiem w ustawie przepisów wyłączających możliwość zastosowania tej regulacji do waloryzacji. Strona skarżąca podniosła dodatkowo, że w analogicznych sytuacjach uzyskała decyzję o waloryzacji opłaty od Starosty L. i Starosty K. Prezydent Miasta Wałbrzycha w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, że przepis art. 7 ust. 8a ustawy o przekształceniu odnosi się wyłącznie do opłaty jednorazowej lub kwoty należnej do zapłaty, nie ma zaś zastosowania do jej waloryzacji, o której stronę jedynie się zawiadamia. Pismem z dnia 4 lipca 2024 r. strona skarżąca poinformowała, że w większości analogicznych spraw, strona skarżąca uzyskała na swój wniosek decyzje o waloryzacji i złożyła od nich odwołania. Wskazała również, że w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Oplu zapadły wyroki w sprawach z jej skarg, w których Sąd ten przesądził, że art. 7 ust. 8a ustawy przekształceniowej musi być odczytywany kompleksowo, tak samo jak cała ustawa. Należy przy tym uwzględniać wykładnię celowościowa i systemową. Co więcej przedmiotowy przepis, art. 7 w całości odnosi się do opłaty, w tym do jej waloryzacji i bonifikaty i nie ma potrzeby odrębnego regulowania w ustawie waloryzacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., zwanej dalej – "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu administracyjnego, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z § 1b powyższego przepisu, Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jak wskazuje art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W przedmiotowej sprawie spór sprowadza się do oceny czy orzekający w sprawie organ administracji prawidłowo zareagował na żądanie strony o wydanie decyzji w sprawie waloryzacji opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowanie wieczystego w prawo własności. Sąd w całości podziela stanowisko strony skarżącej zaprezentowane w sprawie, podobnie jak w przywołanych przez stronę nieprawomocnych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, m.in w sprawie I SA/Op 271/24 oraz w wyroku tutejszego sądu z dnia 6 czerwca 2024 r., II SAB/Wr 294/24 (internetowa baza orzeczeń sądów administracyjnych CBOSA), stanowiące o tym, że art. 7 ust. 8a ustawy o przekształceniu odnosi się zarówno do opłaty jednorazowej, jak i do kwoty ustalonej w wyniku waloryzacji tej opłaty. Jak trafnie wskazał WSA W Opolu w przytoczonym wyroku, konstrukcja normatywna oraz celowość regulacji zawartej w art. 7 ust. 2 ustawy przemawia za odniesieniem wymiaru opłaty za przekształcenie do wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste, a nie do wysokości kwoty uzyskanej poprzez obniżenie opłaty rocznej w wyniku uwzględnienia bonifikaty przysługującej na podstawie przepisów (np. art. 73 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Ustawa stanowi w art. 7 ust. 5, że opłaty te wnosi się w terminie do 31 marca danego roku. Ustawa o przekształceniu przewiduje również możliwość wniesienia opłaty jednorazowej (art. 7 ust. 7 ustawy). Nowy właściciel gruntu zgłasza wówczas właściwemu organowi zamiar jednorazowego wniesienia opłat przekształceniowych na piśmie. Właściwy organ informuje właściciela gruntu na piśmie o wysokości opłaty jednorazowej, w terminie 14 dni od dnia zgłoszenia takiego zamiaru (art. 7 ust. 8 ustawy). Podstawę ujawnienia prawa własności gruntu w księdze wieczystej oraz ewidencji gruntów i budynków stanowi zaświadczenie potwierdzające przekształcenie, wydawane przez właściwy organ (art. 4 ust. 1 ustawy). W zaświadczeniu potwierdza się przekształcenie oraz informuje o obowiązku wnoszenia rocznej opłaty przekształceniowej, wysokości i okresie wnoszenia tej opłaty, a także możliwości wniesienia opłaty, o której mowa w art. 7 ust. 7 (jednorazowej), i zasadach jej wnoszenia. Zaświadczenie zawiera pouczenie o możliwości złożenia wniosku o ustalenie wysokości lub okresu wnoszenia tej opłaty w drodze decyzji, o którym mowa w art. 6 ust. 1 (art. 4 ust. 4 ustawy). Artykuł 6 ust. 1 ustawy stanowi, że jeżeli właściciel nieruchomości nie zgadza się z zawartą w zaświadczeniu informacją o wysokości i okresie wnoszenia opłaty, może złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia zaświadczenia, wniosek o ustalenie wysokości lub okresu wnoszenia tej opłaty w drodze decyzji. Do czasu zakończenia postępowania ustalającego wysokość i okres wnoszenia opłaty, opłata wnoszona jest w wysokości wskazanej w zaświadczeniu. Ustalona w postępowaniu wysokość opłaty obowiązuje od dnia przekształcenia (art. 6 ust. 2 ustawy). W przypadku wydania decyzji potwierdzającej brak obowiązku wnoszenia opłaty właściwy organ przekazuje decyzję do sądu właściwego do prowadzenia księgi wieczystej, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Decyzja stanowi podstawę wykreślenia w dziale III księgi wieczystej wpisu roszczenia o opłatę (art. 6 ust. 4 ustawy). Stosownie do art. 7 ust. 1 i 2 ustawy, z tytułu przekształcenia nowy właściciel gruntu ponosi na rzecz dotychczasowego właściciela gruntu opłatę, której wysokość jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywałaby w dniu przekształcenia (art. 7 ust. 2 ustawy). Opłata jest wnoszona przez okres 20 lat, licząc od dnia przekształcenia (art. 7 ust. 6 ustawy). Opłata może podlegać waloryzacji zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Waloryzacji opłaty właściwy organ dokonuje z urzędu albo na wniosek właściciela nieruchomości, nie częściej niż raz na 3 lata od dnia dokonania ostatniej waloryzacji. O wysokości zwaloryzowanej opłaty właściwy organ zawiadamia właściciela nieruchomości, doręczając informację na piśmie (art. 10 ust. 1 i 2 ustawy). Zmiany w wysokości opłaty z tytułu przekształcenia podlegać będą jedynie waloryzacji, nie częściej niż raz na 3 lata, przy zastosowaniu wskaźników zmian cen nieruchomości. W tym miejscu nadmienić należy, że prawodawca w ustawie o gospodarce nieruchomościami wyróżnił opłatę za użytkowanie wieczyste, jej waloryzację i jej aktualizację. Mocą art. 10 ust. 1 opłata może podlegać waloryzacji zgodnie z zasadami o których mowa w art. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. O wysokości zwaloryzowanej opłaty właściwy organ zawiadamia właściciela nieruchomości, doręczając informację na piśmie. Zwaloryzowana opłata obowiązuje od dnia 1 stycznia roku następującego po roku, w którym dokonano waloryzacji. Jak trafnie podkreślano w orzecznictwie, forma tego zawiadomienia nie budzi wątpliwości, wobec jasności regulacji. Jest to czynność materialna – techniczna dokonywana w formie zawiadomienia. Jednakże nie do pogodzenia ze standardami demokratycznego państwa prawnego byłoby przyjęcie, że nałożenie w takiej formie ciężarów finansowych na podmioty prawa, mogłoby być pozbawione możliwości kontroli. Przyjęcie takiego stanowisko godziłoby w zasady tak dwuinstancyjności, jak i prawa do sądu. Zgodnie z brzmieniem art. 6 ust. 1 ustawy, jeżeli właściciel nieruchomości nie zgadza się z zawartą w zaświadczeniu informacją o wysokości i okresie wnoszenia opłaty, może złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia zaświadczenia, wniosek o ustalenie wysokości lub okresu wnoszenia tej opłaty w drodze decyzji. Analogicznie na podstawie art. 7 ust. 8a ustawy, jeżeli właściciel nie zgadza się z wysokością opłaty jednorazowej lub wysokością kwoty należnej do zapłaty, może złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia informacji, wniosek o ustalenie wysokości opłaty jednorazowej lub kwoty należnej do zapłaty w drodze decyzji. Zatem w przypadku kwestionowania przez właściciela wysokości lub okresu wnoszenia opłaty jej ustalenie następuje w drodze decyzji administracyjnej. W ocenie Sądu, rozwiązanie to znajduje zastosowanie także do zawiadomienia o dokonanej waloryzacji. Nie ulega bowiem wątpliwości, że ustalenie opłaty za przekształcenia dokonane jest w trybie administracyjnoprawnym, podobnie jak i dokonanie jej waloryzacji (organ dokonuje jej z urzędu o czym zawiadamia podmiot zobowiązany do uiszczania opłaty). Jak podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w wyroku z 14 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 203/21 (internetowa baza orzeczeń sądów administracyjnych), z rządowego projektu ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności gruntów, wynika, że przewidziano tam zasady i tryb odpłatności za takie przekształcenie. Konstruowaniu systemu odpłatności przyświecał cel pogodzenia interesu dotychczasowych właścicieli gruntów, tj. Skarbu Państwa oraz gmin, z interesem użytkowników wieczystych uzyskujących własność tych gruntów. Uwzględniono wynikające z dotychczasowego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego zalecenia dla ustawodawcy dotyczące dbałości o poszanowanie zasad odnoszących się do mienia publicznego i zapewnienia należnych z niego dochodów. W tym celu właśnie zaproponowano zasadę odpłatności. Przepis art. 21 ust. 2a ustawy jest już jedynie konsekwencją ustalenia, że opłata jest należna i służy dookreśleniu jej wysokości. W art. 7 unormowano tryb i zasady ustalenia wysokości oraz okresu wnoszenia opłaty przekształceniowej. W regulacjach przedmiotowej ustawy wyróżniono dwie podstawy należności do zapłaty: a) opłatę jednorazową i b) wysokość kwoty należnej do zapłaty. Stanowiąc o tym expressis verbis w art. 7 ust. 8a ustawy, że jeżeli właściciel nie zgadza się z wysokością opłaty jednorazowej lub wysokością kwoty należnej do zapłaty, może złożyć do właściwego organu, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia informacji, wniosek o ustalenie wysokości opłaty jednorazowej lub kwoty należnej do zapłaty w drodze decyzji. Z tego trybu skorzystała strona w sprawie, a organ I instancji bezpodstawnie uznał, że przepis art. 7 ust. 8a ustawy nie ma zastosowania w sprawie waloryzacji. Przedmiotem sprawy jest zwaloryzowana opłata roczna z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, wskazana do zapłaty w zawiadomieniu, którego podstawą jest art. 10 ust. 2 ustawy, a której wysokość zanegowała strona. Tym samym stanowi ona wymaganą należność, o której mowa w art. 7 ust. 8a ustawy o przekształceniu. W przedmiotowej sprawie waloryzacji opłaty dokonał właściwy organ z urzędu, zawiadamiając o tym właściciela nieruchomości, doręczając mu informację na piśmie na adres, o którym mowa w art. 4 ust. 6 ustawy. Ponieważ strona nie zgadza się z określoną wysokością dokonaną przez organ w administracyjnym toku uregulowanym ustawą przekształceniową, to zdaniem składu orzekającego, w sprawie mającej charakter sprawy administracyjnej, albowiem ustawodawca nie wyłączył tego trybu jak uczynił to w ustawie o gospodarce nieruchomościami, zasadnym jest poddanie tego działania w instancyjnym toku kontroli jego legalności, w szczególności, że zawiadomienie niewątpliwie nakłada na stronę określone ciężary finansowe. Stanowisko przeciwne jest - jak zaznaczono wcześniej – nie do zaakceptowania w świetle przepisów obowiązującej Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, w tym zasady demokratycznego państwa prawa (art. 1 Konstytucji) oraz zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 78 Konstytucji). Podsumowując Sąd uznał, że organ pozostawał w bezczynności, bowiem na skutek błędnego uznania, że art. 7 ust. 8a ustawy o przekształceni nie ma zastosowania do waloryzacji opłaty przekształceniowej o której mowa w art. 10 ustawy, nie wydał decyzji w sprawie. Zobowiązać zatem należało Prezydenta Miasta Ś. do załatwienia wniosku strony skarżącej o wydanie decyzji w sprawie waloryzacji opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, w terminie 30 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku, jak Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w punkcie III. wyroku. Z uwagi na powyższe, działając na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził, że Prezydent Miasta Ś. dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku, przy czym Sąd ocenił, że bezczynność ta nie miała charakteru rażącego, jak orzekł w punkcie I i II wyroku. Jest to, bowiem pojęcie nieostre, wymagające interpretacji z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy, tym niemniej w świetle ugruntowanego orzecznictwa nie ulega wątpliwości, że powinno być odnoszone do sytuacji oczywistego, nie budzącego żadnych wątpliwości, poważnego naruszenia obowiązku działania przez organ. Musi chodzić o znaczące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach, pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., II OSK 468/13, CBOSA). Co więcej, w orzecznictwie akcentuje się ciążący na sądach administracyjnych obowiązek roztropnego kwalifikowania bezczynności czy przewlekłości jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wynikający z konsekwencji (w tym prawnokarnych) takiej kwalifikacji (por. wyroki NSA z 17 września 2015 r., II OSK 652/15 i z 8 marca 2017 r., I OSK 1925/16, dostępne CBOSA). W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego. Sąd uwzględnił, że Prezydent w odpowiednim terminie zareagował na wniosek, a następnie pozostawał w błędnym przekonaniu, że brak jest podstawy prawnej do wydania żądanej decyzji. W ocenie Sądu zdecydowanie nie można przypisywać takiemu działaniu organu charakteru rażącego. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 4 wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. i 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej kwotę uiszczonego w sprawie wpisu od skargi w wysokości 100 zł , koszt uiszczonej opłaty od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) Nadto w myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym Sąd rozpoznał sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI