II SAB/WR 359/24

II SAB/Wr 359/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-08-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-04-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Halina Filipowicz-Kremis /sprawozdawca/
Władysław Kulon /przewodniczący/
Wojciech Śnieżyński
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
658
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I OSK 199/25 - Wyrok NSA z 2025-06-26
I OZ 724/24 - Postanowienie NSA z 2024-11-20
Skarżony organ
Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz – Kremis (sprawozdawca) Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi B. O. na bezczynność i przewlekłość Burmistrza Miasta i Gminy Sobótka w przedmiocie podziału nieruchomości oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Skargą z 20 marca 2024 r. B. O. (dalej: skarżący, strona skarżąca) zarzucił Burmistrzowi Miasta i Gminy Sobótka (dalej: Burmistrz, organ) bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie podziału nieruchomości. W treści skargi zamieszczono żądania dotyczące stwierdzenia bezczynności i przewlekłości organu oraz zobowiązania organu do załatwienia sprawy w terminie 7 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in., że organowi zostały przekazane wszelkie informacje wskazujące, że nieruchomość skarżącego nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej. W ocenie autora skargi pozostawienie bez rozpoznania jego wniosku narusza liczne przepisy prawa.
Jak wynika z treści skargi oraz akt administracyjnych, wnioskiem z 27 listopada 2023 r. (data wpływu do organu 12 grudnia 2023 r.) skarżący oraz E. O. wystąpili o wydanie postanowienia opiniującego wstępny projekt podziału działki nr [...] obręb S. (dalej: działka) z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wraz z wnioskiem zależnym dotyczącym ustanowienia służebności przechodu, przejazdu i przesyłu mediów na działce nr [...]. Pismem z 15 grudnia 2023 r. wezwano wnioskodawców do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez przedłożenie: odpisu z księgi wieczystej przedstawiającego aktualny stan prawny nieruchomości lub innego dokumentu potwierdzającego fakt, że działka ewidencyjna opisana w załączonym odpisie księgi wieczystej to obecnie działka nr [...] obręb S. oraz dokumentu potwierdzającego ustanowienie stosownych służebności na działce nr [...], które miały zapewnić jednej z nowo wydzielonych działek dostęp do drogi publicznej. Wnioskodawcy zostali jednocześnie pouczeni, że nieusunięcie braków skutkować będzie pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi skarżący przesłał na elektroniczną skrzynkę podawczą organu pismo, w którym wskazał, że w związku ze zmianą numeracji działek obecnie w dokumentach Starostwa zamieszczone są nowe numery działek, natomiast w księgach wieczystych uwidocznione są stare numery działek. W zakresie zobowiązania do złożenia dokumentu potwierdzającego ustanowienie stosownych służebności skarżący wskazał, że żądanie to jest bezzasadne wobec faktu, że stosowne służebności powinny zostać ustanowione w drodze odpowiedniej procedury administracyjnej na podstawie złożonego wniosku. Pismem z 11 stycznia 2024 r. organ zawiadomił strony o pozostawieniu wniosku w sprawie wydania postanowienia opiniującego wstępny projekt podziału działki z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bez rozpoznania wobec nieuzupełnienia braków formalnych wniosku. Pismami m.in. z 5 lutego oraz 26 lutego 2024 r. skarżący wniósł ponaglenie.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o jej oddalenie. Wskazano m.in., że w okolicznościach sprawy nie można stwierdzić iż doszło do bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, zaś skarżący był na bieżąco informowany o okolicznościach negatywnego rozpatrzenia wniosków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Podstawą prawną skargi jest art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 - dalej: p.p.s.a.), z którego wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej.
W sprawie nie ulega wątpliwości, że skarga na bezczynność i przewlekłość została złożona już po pozostawieniu przez organ wniosku skarżącego bez rozpoznania. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt I OPS 2/13, wyjaśnił, że na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.
Przechodząc dalej wskazać trzeba, że "bezczynność" w postępowaniu administracyjnym zdefiniowana została w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Wynika z niego, że "bezczynność" wystąpi wówczas, gdy "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1". Natomiast stosownie do art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., przewlekłość występuje, gdy "postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy".
Jednocześnie zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a., jeżeli podanie (w sprawie niniejszej -wniosek) nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. W przypadku nieusunięcia braków formalnych nie dochodzi do etapu rozstrzygania sprawy, ponieważ zakończy się ona jeszcze na etapie formalnym. Pozostawienie podania bez rozpoznania nie jest aktem administracyjnym stanowiącym rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, lecz stanowi czynność materialno-techniczną. W orzecznictwie wskazuje się, że czynność pozostawienia podania bez rozpoznania zwalnia z zarzutu bezczynności wtedy, gdy jest prawidłowa, tj. gdy została poprzedzona zasadnym wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych (por. wyrok NSA z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt I OSK 1374/19, publ. CBOSA). Zatem ocena zarzutu bezczynności i przewlekłości organu w kontrolowanej sprawie była uzależniona od ustalenia czy wobec stwierdzonych braków i ich nieuzupełnieniu, wniosek pozostawiono bez rozpoznania zasadnie.
Zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r. poz. 344 ze zm., dalej: u.g.n.) podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Natomiast przepis art. 97 ust. 1a u.g.n. przewiduje, że do takiego wniosku należy dołączyć następujące dokumenty: 1) stwierdzające tytuł prawny do nieruchomości w szczególności oświadczenie, o którym mowa w art. 116 ust. 2 pkt 4; 2) wypis z katastru nieruchomości i kopię mapy katastralnej obejmującej nieruchomość podlegającą podziałowi; 3) decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku, o którym mowa w art. 94 ust. 1 pkt 2; 3a) pozwolenie, o którym mowa w art. 96 ust. 1a, w przypadku nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków; 4) wstępny projekt podziału, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95; 5) protokół z przyjęcia granic nieruchomości; 6) wykaz zmian gruntowych; 7) wykaz synchronizacyjny, jeżeli oznaczenie działek gruntu w katastrze nieruchomości jest inne niż w księdze wieczystej; 8) mapę z projektem podziału. Natomiast stosownie do treści art. 93 ust. 3 u.g.n. podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej; za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem. Nie ustanawia się służebności na drodze wewnętrznej w przypadku sprzedaży wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną. Przepisu nie stosuje się w odniesieniu do projektowanych do wydzielenia działek gruntu stanowiących części nieruchomości, o których mowa w art. 37 ust. 2 pkt 6.
W okolicznościach sprawy nie ulega wątpliwości, że skarżący dołączył do wniosku z 27 listopada 2023 r. odpis z księgi wieczystej dotyczący działki nr [...] obręb ewidencyjny S., podczas gdy wnioskiem objęta była działka nr [...]. Nadto we wniosku określono, że dostęp do drogi publicznej jest zapewniony pośrednio poprzez ustanowienie służebności poprzez działkę nr [...], przy czym do wniosku dołączono wyłącznie wniosek skierowany do organu o ustanowienie takiej służebności. Jak już natomiast wskazano dopuszczalność podziału nieruchomości związana jest z posiadaniem przez działkę dostępu do drogi publicznej. W rezultacie nie można stwierdzić, ażeby samo tylko złożenie wraz z wnioskiem inicjującym postępowanie powiązanego z nim wniosku o ustanowienie służebności uznać za jej ustanowienie, a w konsekwencji spełnienie wymogu dostępu przez działkę do drogi publicznej.
W związku z tym zasadnie organ stwierdził, że zachodzą braki formalne wniosku wymagające uzupełnienia poprzez nadesłanie odpisu z Księgi Wieczystej przedstawiającego aktualny stan prawny nieruchomości lub innego dokumentu potwierdzającego fakt, że działka ewidencyjna opisana w załączonym do wniosku odpisie Księgi Wieczystej to obecnie działka nr [...] obręb S. oraz dokumentu potwierdzającego ustanowienie stosownych służebności na działce nr [...], które miały zapewnić jednej z nowo wydzielonych działek dostęp do drogi publicznej.
W ocenie Sądu, sposób postępowania organu był prawidłowy. Celem wezwania do usunięcia braku formalnego pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, jest wymuszenie na stronie, by ta usunęła przeszkodę uniemożliwiającą rozpoznanie sprawy. Pozostawienie wniosku bez rozpoznania jest sankcją za brak wymaganego od strony działania (por. wyrok NSA z dnia 14 września 2018 r. sygn. akt II OSK 1914/18, publ. CBOSA). Z treści wezwania wynika, jakich czynności domagał się organ od strony skarżącej. Jasna jest treść wezwania, którego wypełnienie było konieczne, aby możliwe było nadanie sprawie dalszego biegu. Pomimo prawidłowego i skutecznego wezwania do uzupełnienia braków wniosku, nie zostało ono wykonane. Skoro nie został uzupełniony brak formalny wniosku, pomimo wyraźnego określenia w wezwaniu zarówno czego ten brak dotyczy, jak i skutków jego nieuzupełnienia, organ prawidłowo pozostawił wniosek bez rozpoznania, działając na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. W zaistniałej sytuacji organ nie miał podstaw do prowadzenia postępowania co do istoty sprawy, bowiem wniosek był dotknięty wadami, które nie pozwalały na jego merytoryczne rozpatrzenie. Podkreślić należy, że pozostawienie na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. podania bez rozpoznania jest formą zakończenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy strona nie usunęła braków podania w terminie, mimo prawidłowego wezwania i pouczenia. Potwierdzenie zaistniałych okoliczności, które uprawniały organ do pozostawienia wniosku bez rozpoznania, czynią nieuzasadniona skargę na bezczynność i przewlekłość organu.
Przytoczone powyżej okoliczności uzasadniają oddalenie skargi, co nastąpiło na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.