II SAB/Wr 31/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2015-11-19
NSAbudowlaneŚredniawsa
nadzór budowlanyprzewlekłość postępowaniabezczynność organuprawo budowlanepostępowanie administracyjneskargasąd administracyjnywydanie aktuterminy

Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązał organ nadzoru budowlanego do wydania aktu w sprawie budowy pawilonu handlowo-usługowego, stwierdzając przewlekłość postępowania, ale nie rażące naruszenie prawa.

Skarga J. K. dotyczyła bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w sprawie budowy pawilonu handlowo-usługowego. Sąd administracyjny uznał, że organ dopuścił się przewlekłości, zobowiązał go do wydania aktu w terminie 2 miesięcy i stwierdził, że postępowanie było prowadzone w sposób przewlekły, ale nie rażąco naruszający prawo. Zasądzono również zwrot kosztów postępowania.

Skarżący J. K. wniósł skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w sprawie budowy pawilonu handlowo-usługowego. Po długotrwałym postępowaniu, które trwało ponad 17 lat i obejmowało liczne postępowania sądowe, Sąd uznał, że organ dopuścił się przewlekłości. W związku z tym, Sąd zobowiązał Inspektora do wydania aktu w terminie 2 miesięcy od otrzymania prawomocnego wyroku. Stwierdzono również, że postępowanie było prowadzone w sposób przewlekły, ale nie stanowiło to rażącego naruszenia prawa. Sąd nie wymierzył organowi grzywny, biorąc pod uwagę skomplikowany charakter sprawy i duży nakład pracy. Zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 100 złotych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, ale nie rażącego naruszenia prawa.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że mimo upływu wielu lat i wyznaczania dodatkowych terminów, organ nie wydał decyzji w sprawie, co świadczy o przewlekłości postępowania. Jednakże, biorąc pod uwagę skomplikowany charakter sprawy i duży nakład pracy, przewlekłość nie została uznana za rażące naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 149 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w przypadku uwzględnienia skargi.

k.p.a. art. 35

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa terminy załatwiania spraw administracyjnych.

k.p.a. art. 36

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zawiadomienia stron o przyczynach zwłoki i nowym terminie załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 37 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo strony do zażalenia do organu wyższego stopnia w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie.

u.p.b. art. 51 § 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Podstawa prawna decyzji organu I instancji.

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji załatwia sprawę przez wydanie decyzji.

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 200

Kodeks postępowania administracyjnego

Zwrot kosztów postępowania sądowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ dopuścił się przewlekłości w prowadzeniu postępowania administracyjnego. Naruszenie zasady szybkości postępowania administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Przewlekłość postępowania miała charakter rażącego naruszenia prawa. Wniosek o wymierzenie organowi grzywny w wysokości 30.000 zł.

Godne uwagi sformułowania

sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przewlekłość postępowania jest stanem sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ podejmował czynności w sprawie rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można uznać, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty

Skład orzekający

Alicja Palus

przewodniczący sprawozdawca

Anna Siedlecka

członek

Mieczysław Górkiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia przewlekłości postępowania administracyjnego i kryteriów oceny rażącego naruszenia prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania administracyjnego w sprawach budowlanych i stosowania przepisów P.p.s.a. oraz K.p.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje długotrwałość postępowań administracyjnych i rolę sądu w egzekwowaniu terminowości działań organów. Jest to przykład, jak skomplikowane sprawy budowlane mogą prowadzić do wieloletnich sporów.

Ponad 17 lat czekania na decyzję. Sąd ukarał organ za przewlekłość postępowania.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Wr 31/15 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2015-11-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-07-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Alicja Palus /przewodniczący sprawozdawca/
Anna Siedlecka
Mieczysław Górkiewicz
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
658
Hasła tematyczne
Przewlekłość postępowania
Sygn. powiązane
II OZ 1037/16 - Postanowienie NSA z 2016-10-13
II OZ 232/18 - Postanowienie NSA z 2018-03-08
II OZ 309/16 - Postanowienie NSA z 2016-03-31
II OZ 924/18 - Postanowienie NSA z 2018-09-28
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Zobowiązano do wydania aktu
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 3 par. 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant: specjalista Izabela Szczerbińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 listopada 2015 r. sprawy ze skargi J. K. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w przedmiocie budowy pawilonu handlowo-usługowego I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. do wydania w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy aktu w sprawie wybudowania pawilonu handlowo-usługowego zlokalizowanego na działce o numerach ewidencyjnych [...]; II. stwierdza, że postępowanie w sprawie prowadzone było w sposób przewlekły, a przewlekłość nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; III. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych ( słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
J. K. powołując się na przepisy art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1, art. 52 § 2 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270) wniósł w dniu 18 czerwca 2015r. – za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. postepowania administracyjnego w sprawie znak: [...].
W uzasadnieniu skargi Józek K. przedstawił argumentację następującej treści :
"Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. po raz drugi (pierwsza decyzja z [...]) działając na podstawie art. 51 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 i art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie nielegalnego wybudowania na terenie skweru miejskiego AM-35 obręb L. pawilonu handlowo-usługowego o pow. 157,52 mkw. przy ul. J. B. w J..
Na skutek odwołania skarżącego J. K. i po 9 latach pojedynku skarżącego z DWINB w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu (zob. m.in. akta tut. Sądu II SA/Wr 152/07, II SA/Wr 405/09, II SA/Wr 432/10).- D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. - decyzją kasacyjną z dnia [...] r. Nr [...] uchylił decyzję PINB w O. z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Mimo upływu ponad roku od daty wydania ww. decyzji - PINB w O. nie rozpoznał pisma skarżącego z dnia 16 września 1999 r. złożonego do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W., a przekazanego do PINB w O. w dniu 29 września 1999 r. Wobec powyższego w dniu 1 sierpnia 2014 r. skarżący J. K. działając na podstawie art. 37 par. 1 kpa złożył do DWINB we W. zażalenie na bezczynność PINB w O., po decyzji kasacyjnej DWINB we W. z dnia [...].
DWINB we W. po rozpoznaniu zażalenia skarżącego z dnia 01.08.2014 r. postanowieniem z dnia [...] wyznaczył PINB w O. 30 dniowy termin (licząc od dnia otrzymania postanowienia), celem właściwego i zgodnego z obowiązującym porządkiem prawnym załatwienia sprawy skarżącego J. K..
Mimo upływu ponad 8 miesięcy od daty otrzymania ww. postanowienia z dnia [...] r. PINB w O. do dnia dzisiejszego nie rozpoznał pisma skarżącego z dnia 16 września 1999 r. złożonego do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W., a przekazanego do PINB w O. w dniu 29 września 1999 r.".
Mając powyższe na uwadze J. K. wniósł:
" 1) na podstawie art. 149 par. 1 p.p.s.a. o zobowiązanie PINB w O. do rozpoznania pisma (skarżącego z dnia 16 września 1999 r. w terminie 14 dni od daty wydania wyroku,
2) na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie od PINB w O. na rzecz skarżącego J. K. kosztów postępowania sądowego, a ponadto,
3) na podstawie art. 149 par. 2 p.p.s.a. o wymierzenie PINB w O. grzywny w wysokości 30.000 zł., mając na względzie datę pisma skarżącego z dnia 16 września 1999 r. złożonego do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu, a przekazanego do PINB w O. w dniu 29 września 1999 r.".
W odpowiedzi na skargę doręczonej Sądowi w dniu 20 lipca 2015r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wniosła o oddalenie skargi i oświadczyła, że akta sprawy zostały przekazane Sądowi w dniu 7 lipcu 2015r.
Na rozprawie wyznaczonej na dzień 19 listopada 2015r. J. K. złożył do akt sprawy pismo procesowe z dnia 19 listopada 2015r. , w którym - powołując się na przepis art. 106 § 3 i § 5 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z załączonego do pisma postanowienia D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] na okoliczność przeprowadzenia postępowania zażaleniowego i treści postanowienia.
Ponadto skarżący podtrzymał stanowisko przedstawione w skardze oraz wniósł o zasądzenie kosztów postępowania sądowego w kwocie określonej w przedłożonym na rozprawie piśmie oznaczonym jako "spis kosztów procesowych skarżącego".
Obecna na rozprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wniosła jak w odpowiedzi na skargę, a ponadto wyjaśniła , że w dniu 2 września 2015r. otrzymała odpis wyroku z dnia 28 kwietnia 2015r. wydanego w sprawie o sygnaturze II SA/Wr 780/14 ze skargi J. K. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] w przedmiocie podjęcia na wniosek zawieszonego postepowania administracyjnego w sprawie wybudowania pawilonu handlowego. Ponadto Inspektor podała, że zmienił się właściciel obiektu oraz od dnia 28 czerwca 2015r. zmienił się stan prawny. Oświadczyła również, że nie wszystkie akta są w posiadaniu organu, bo części akt znajduje się w Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Dodatkowo podczas rozprawy K. wyjaśnił – odpowiadając na pytanie Sądu, że skarga nie odnosi się do pisma z dnia 16 września 1999r., ale do bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania przez powiatowy organ nadzoru budowlanego po kasacyjnej decyzji organu odwoławczego.
Wojewódzki sąd Administracyjny zważył co następuje :
Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "u.p.p.s.a".), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
W skardze wniesionej w rozpoznawanej sprawie J. K. wskazał, że dotyczy ona bezczynności i przewlekłego prowadzenia postepowania administracyjnego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O.. W sprawie, której przedmiotem jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postepowania przez organ administracji publicznej, uwzględnionych przez ustawodawcę w przepisie art. 3 § 2 pkt 8 powoływanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kontrola sądowa ograniczona jest wyłącznie do ustalenia, czy skarga została wniesiona w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1 -4a wskazanej powyżej ustawy, czy podmiot skarżący wyczerpał środki przewidziane w art. 37 kodeksu postępowania administracyjnego oraz czy zaistniała zwłoka w wydaniu decyzji (postanowienia), czyli czy przekroczone zostały terminy określone w art. 35 kpa.
Sprawy wymienione w art. 3 § 2 pkt 1 -4a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi to takie, w których powinna być wydana decyzja administracyjna albo postanowienie, na które służy zażalenie lub kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty, czy też postanowienie mające zapaść w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie oraz w których mają być wydane nie wymienione wyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a ponadto pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach.
Z treści skargi wynika, że J. K. domaga się wydania decyzji przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w sprawie wybudowania pawilonu handlowo-usługowego, zlokalizowanego na działce o numerach ewidencyjnych 166/8 i 165/18 obręb L.. Należy zatem uznać, że przedmiotowa skarga została wniesiona w sprawie określonej w art. 3 § 2 pkt 1 -4a ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a w konsekwencji, że spełniona została pierwsza przesłanka uprawniająca do merytorycznego rozpoznania skargi.
Ponadto-zgodnie z art. 37 § 1 kpa za niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub ustalonym w trybie art. 36 kpa stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia.
Z akt sprawy wynika, że J. K. złożył zażalenie, o którym mowa w art. 37 § 1 kpa, po którego rozpatrzeniu Wojewoda D. postanowieniem z dnia [...] wyznaczył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowalnemu w O. 30 – dniowy termin (liczony od dnia otrzymania postanowienia) celem właściwego i zgodnego z obowiązującym porządkiem prawnym załatwienia sprawy. Oznacza to, że w sprawie spełniona została również druga przesłanka pozwalająca na merytoryczne rozpoznanie skargi.
Rozpoznając skargę na bezczynność Sąd – jak wcześniej zostało to już wyjaśnione – ocenia jedynie to, czy organ, którego działania skarga dotyczy, pozostaje w zwłoce. Istotne jest przy tym, że zgodnie z jednolitym stanowiskiem prezentowanym w judykaturze administracyjnej przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujące znaczenie ma stan faktyczny i prawny istniejący w czasie orzekania przez Sąd.
Skarga wniesiona w tej sprawie przez J. K. dotyczy postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego w warunkach przepisów ustawy – Prawo budowlane i jest postępowaniem administracyjnym regulowanym przepisami Kodeksu postepowania administracyjnego.
Postępowanie administracyjne zdefiniować można jako pewien ciąg czynności zmierzających do załatwienia sprawy administracyjnej. W świetle regulacji kodeksowych organ administracji załatwia sprawę przez wydanie decyzji administracyjnej chyba, że przepisy stanowią inaczej (art. 104 kpa). Z tego względu za czas trwania postępowania należy uznać okres od wpłynięcia wniosku strony (wszczęcie postępowania na zasadzie skargowości) lub zawiadomienia stron przez właściwy organ o wszczęciu postępowania w konkretnej sprawie z urzędu (wszczęcie postępowania na zasadzie oficjalności).
Zważyć również należy, że kodeks postępowania administracyjnego zobowiązuje organy administracji do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z przepisem art. 35 § 3 kpa załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Nadto według art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych, organ administracji obowiązany jest zawiadomić strony podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn od niego niezależnych (art. 36 § 2 kpa). Podane powyżej terminy załatwienia sprawy oznaczają okres, w którym dana sprawa powinna być rozstrzygnięta w formie decyzji.
Z treści skargi i oświadczenia skarżącego precyzującego zarzuty skargi, złożonego na rozprawie wynika, że zarzut bezczynności (i przewlekłego prowadzenia postępowania) dotyczy zachowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. po kasacyjnej decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. , którą uchylona została decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] umarzająca postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania pawilonu handlowo-usługowego, zlokalizowanego na działce o numerach ewidencyjnych 166/8 i 165/8,obręb L. z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W ocenie Sądu zarzut ten zasługiwał na uwzględnienie.
Zawartość doręczonych Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę akt administracyjnych uprawnia do stwierdzenia, że w opisanej powyżej sprawie nie została wydana decyzja w trybie art. 104 kpa, mimo wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia sprawy przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]r. Okoliczności tej nie kwestionowała również w swoim oświadczeniu złożonym na rozprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O..
Z tych względów Sąd był zobligowany do zastosowania się do dyspozycji przepisu art. 149 § 1 powoływanej wcześniej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w ramach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd określając termin do wydania aktu w opisywanej wcześniej sprawie uwzględnił jej skomplikowany -znany sądowi z urzędu – charakter, obszerność zebranego materiału dowodowego, zmiany w sferze przedmiotowej oraz konieczność uzyskania (wypożyczenia) akt sprawy, z których część- jak wynika z oświadczenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. – jest aktualne w dyspozycji Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Rozważając natomiast przewlekłość postępowania administracyjnego którą skarżący zarzuca organowi w opisanej na wstępie sprawie, należy zwrócić uwagę, że pojęcie to nie zostało zdefiniowane ani w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, ani w przepisach ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Interpretuje się je na podstawie ogólnych zasad postępowania administracyjnego oraz regulacji dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. Ocenie podlega zatem zachowanie terminów określonych w przepisie art. 35 kpa oraz prowadzenie sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić także należy, że zgodnie z art. 12 kpa organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia oraz, że powinny dążyć do ustalenia prawdy materialnej, podejmując z urzędu lub na wniosek stron wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 i art. 77 § 1 kpa).
Z tych względów np. podjęcie przez organ czynności procesowych powoduje, że ustaje stan ewentualnej bezczynności, co uzasadnia umorzenie postępowania w zakresie skargi na bezczynność organu, jednakże nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania sądowego dotyczącego skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Przewlekłość postępowania jest bowiem stanem sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ podejmował czynności w sprawie. Zgodnie z poglądami judykatury o przewlekłości mówimy, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Inaczej rzecz ujmując, przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w organizowaniu postępowania administracyjnego, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Jak trafnie wskazuje się w doktrynie prawa administracyjnego przewlekłość postępowania oznacza też stan, w którym organ administracyjny w sposób nieuzasadniony "przedłuża" w trybie art. 36 § 2 kpa termin załatwienia sprawy powołując się na niezależne od niego przyczyny uniemożliwiające dotrzymanie terminu podstawowego (Z. Kmieciak, Przewlekłość postępowania administracyjnego. Państwo i Prawo 2011/6/30). Przewlekłość postępowania zachodzi, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do końcowego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. To również prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.
Uwzględniając zaprezentowane wyżej rozumienie pojęcia przewlekłości postępowania, Sąd uznał, że kontrolowane postępowanie prowadzone było w sposób przewlekły.
Z doręczonych Sądowi akt administracyjnych nie wynika, aby po kasacyjnym orzeczeniu D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], do którego odwołuje się skarżący , formułując zarzuty zawarte w skardze, a nawet po postanowieniu tego organu z dnia [...]r. wydanym po rozpatrzeniu zażalenia J. K., wniesionym w trybie art. 37 § 1 kpa Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. kontynuował czynności procesowe zmierzające do załatwienia sprawy, wcześniej opisywanej.
Wskazanie na powyższą okoliczność było właściwe, gdyż stwierdzenie, że w określonej dacie - a tą będzie data orzekania przez sąd administracyjny - można zakwalifikować postępowanie organu, jako dotknięte przewlekłością jego prowadzenia, wymaga dokonania oceny czynności procesowych, analizy faktów i okoliczności zależnych od działania organu i jego pracowników oraz stanu zastoju procesowego sprawy wynikającego z zaniechania lub wadliwości działań podejmowanych przez strony lub innych uczestników postępowania (por. J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz Wydanie 11, Warszawa 2011, str. 238, także wyrok NSA z 13 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OSK 549/13, wyrok NSA z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 34/13).
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że wynikająca z akt administracyjnych kolejność zdarzań zaistniałych w niniejszej sprawie, pozwala uznać, że postępowanie prowadzone było w sposób naruszający zasadę ekonomiki procesowej, zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa i zasadę szybkości postępowania administracyjnego (art. 12 k.p.a. oraz art. 8 kpa). Zdaniem Sądu, taki sposób działania organu obarczył prowadzone w sprawie postępowanie wadą przewlekłości. Przyjmując powyższą ocenę Sąd uwzględnił także stanowisko prezentowane w wyroku z dnia 26 października 2012 r., w którym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził: m.in. ,że "Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie ...". (sygn. akt II OSK 1956/12, Lex nr 12337/17).
Konsekwencją uznania w niniejszej sprawie przewlekłości postępowania, jest orzeczenie zawarte w pkt II sentencji wyroku.
Ponadto zgodnie z art. 149 § 1 zdanie drugie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a stosownie do art. 149 § 2 tej ustawy w przypadku uwzględnienia skargi sąd może orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny. W konsekwencji uwzględnieniem skargi w rozumieniu art. 149 p.p.s.a. jest również stwierdzenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Przy ocenie, czy do przewlekłości w załatwieniu niniejszej sprawy doszło z rażącym naruszeniem prawa, należało uwzględnić, że: "rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można uznać, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty" (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Nadto, w literaturze przedmiotu akceptowanej przez judykaturę wskazuje się, że przy ocenie czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Przy czym stan faktyczny i prawny winien być niewątpliwy (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2013r., I OSK 1204/13). Podzielając stanowisko wyrażone w powołanym wyroku, należy wskazać, że rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1 zd. drugie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjny i jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa. Sąd stwierdza rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. W konsekwencji nie każde naruszenie prawa wskutek prowadzenia postępowania w sposób przewlekły, będzie naruszeniem rażącym. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną.
W ocenie składu orzekającego, zaistniałej w niniejszym przypadku przewlekłości ocenianej w kontekście okoliczności i specyfiki sprawy, nie można przypisać postaci kwalifikowanej.
Przyjmując taką ocenę Sąd uwzględnił fakt prowadzenia postępowania w sprawie wybudowania pawilonu handlowo- usługowego na działce oznaczonej numerami ewidencyjnymi 166/8 i 165/18, obręb L. przez organy nadzoru budowlanego właściwie instancyjnie od ponad 17 lat, co wymagało ich zaangażowania i bardzo dużego nakładu pracy. W postepowaniu tym aktywnie uczestniczył skarżący korzystając - jako inicjator postępowania – z uprawnień i gwarancji procesowych przysługujących mu zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowoadministracyjnym, w którym czynności orzecznicze organów były często weryfikowane w konsekwencji rozpoznania środków zaskarżenia skutecznie wnoszonych przez J. K..
Efektem działań procesowych podejmowanych przez podmioty uczestniczące w postępowaniu było zebranie wielotomowego materiału dowodowego. Zapoznanie się z tym materiałem i konieczność jego wnikliwego rozpatrzenia może – w ocenie Sądu- powodować trudności w zachowaniu przez właściwy organ terminów zastrzeżonych przez ustawodawcę dla załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym, nawet przy zachowaniu należytej staranności w tym zakresie.
Uwzględniając przedstawione powyżej okoliczności Sąd za niezasadny uznał również wniosek o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w O. grzywny w wysokości 30.000 złotych.
Wobec przyjętej w sprawie oceny Wojewódzki Sąd Administracyjny - stosownie do przepisu art. 149 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w pkt I i II sentencji wyroku.
Orzeczenie o kosztach postepowania uzasadnione jest treścią art. 200 wskazanej powyżej ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynności albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postepowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Za tak określone koszty Sąd uznał kwotę wpisu od skargi uiszczonego przez skarżącego, natomiast za nieuzasadnione żądanie w tym zakresie Sąd uznał wniosek o zasądzenie kwoty 72 złotych, w której stosownie do spisu kosztów procesowych sporządzonego przez skarżącego – kwota 12 złotych stanowi koszt przejazdu do i z sądu w dniu 19 listopada 2015r., a kwota 60 złotych stanowi równowartość dochodu utraconego w dniu 19 listopada 2015r.
Odstępując od zasądzenia powyższej kwoty sąd uwzględnił brak ustawowego obowiązku stawiennictwa na rozprawie oraz niewykonanie przez skarżącego wiarygodności żądanych kwot w zakresie ponad kwotę 100 zł, stanowiącą opłatę sądową od skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI