II SAB/Wr 28/06

II SAB/Wr 28/06 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-05-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Julia Szczygielska /przewodniczący/
Olga Białek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Zobowiązano do wydania aktu
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 149,  art. 200,  art. 205 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska, Sędzia WSA Andrzej Cisek, Asesor WSA Olga Białek /sprawozdawca/, Protokolant Anna Biłous, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 listopada 2006 r. przy udziale - sprawy ze skargi W. P. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w przedmiocie prowadzenia robót budowlanych na działce nr 22/3 w J. G. I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do wydania w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku, decyzji administracyjnej w sprawie z wniosku W. P. dotyczącego robót budowlanych przeprowadzonych na działce nr 22/3 w J. G.; II. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz W. P. kwotę 100 zł (sto złotych)tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 12 kwietnia 2006 r. W. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. podnosząc, że organ ten nie wszczął postępowania w sprawie prowadzenia robót budowlanych na jego działce położonej w J. G., oznaczonej geodezyjnie nr 22/3. Do skargi strona dołączyła kopie zażaleń na bezczynność kierowanych do D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W., podnosząc, że organ ten nie zadał sobie trudu zaznajomienia się z ich treścią, gdyż odpowiedzi dotyczą skargi na bezczynność w sprawie remontu drogi, której skarżący nigdy nie składał.
W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że zarzut bezczynności jest bezzasadny, ponieważ organ pierwszej instancji po otrzymaniu pisma W. P. podjął postępowanie wyjaśniające a następnie udzielił mu odpowiedzi. Po kolejnych wystąpieniach wszczęte zostało postępowanie administracyjne, które zostało zakończone decyzją z dnia 15 października 2004 r., Nr [...], umarzającą postępowanie. Decyzja ta została utrzymana w mocy ostatecznym rozstrzygnięciem organu drugiej instancji. Zauważono również, że na skargi kierowane do organu wyższego stopnia w przedmiocie bezczynności powiatowego organu nadzoru budowlanego, organ ten udzielił odpowiedzi pismami z dnia 30 listopada 2005 r. oraz z dnia 7 marca 2005 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod kątem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne ( art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 2 przywołanej ustawy) oraz na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 wskazanego wyżej § 2 art. 3 omawianej ustawy.
Sprawując zatem kontrolę działania administracji publicznej w granicach tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że przedmiotowa skarga zasługuje na uwzględnienie.
Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący W. P. w dniu 12 czerwca 2001 r. wniósł do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. podanie o zbadanie kto, i na jakiej zasadzie, prowadzi między innymi na stanowiącej jego własność działce nr 22/3 we wsi J. G., inwestycję polegającą na poszerzeniu, przebudowie i wymianie nawierzchni drogi lokalnej.
Złożenie do organu nadzoru budowlanego wniosku o przedstawionej wyżej treści dotyczącej sprawy z zakresu Prawa budowlanego, która podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej, nakładało na ten organ obowiązek dokonania jego prawidłowej kwalifikacji i oceny czy mamy do czynienia z podaniem wszczynającym postępowanie administracyjne, czy też z podaniem innego rodzaju.
Organ winien mieć zatem na względzie, że zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przywołany przepis statuuje zasadę, zgodnie z którą, wszczęcie postępowania na wniosek może nastąpić wyłącznie z inicjatywy jednostki mającej legitymację procesową w rozumieniu art. 28 k.p.a. Dodać również należy, że przepis ten winien być interpretowany powiązaniu z przepisami prawa materialnego, które wyznaczają rodzaj spraw załatwianych w formie decyzji administracyjnej i często normują inicjatywę wszczęcia postępowania administracyjnego. Jeżeli jednak przepis prawa materialnego nie określa wprost, komu przysługuje inicjatywa wszczęcia postępowania w danej kategorii sprawy, należy przyjąć, że jeżeli w postępowanie to będzie zmierzać do ochrony uprawnień jednostki (lub szerzej będzie ustalać sytuację prawną jednostki w zakresie przysługujących jej praw) – zgodnie z zasadą, że jednostka rozporządza swoim prawem - wszczęcie postępowania może nastąpić na wniosek. W konsekwencji przyjąć również należy, że jeżeli podanie pochodzi od podmiotu wskazującego na swój interes prawny w załatwieniu danej sprawy i jeżeli spełnia określone wymogi formalne, to podanie takie, z dniem doręczenia go organowi administracji publicznej wszczyna stosowne postępowanie administracyjne (por. art. 61 § 3 k.p.a.).
Z treści wniosku skarżącego z dnia 12 czerwca 2001 r . wynika jednoznacznie, że domagał się on podjęcia od organu określonych czynności ze względu na ochronę przysługującego mu prawa własności do działki nr 22/3 położonej w J. G. W podaniu wskazuje się na roboty polegające na przebudowie, poszerzeniu i wymianie nawierzchni drogi – a więc na roboty mieszczące się w definicji robót budowlanych w rozumieniu art. 3 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane – które prowadzone są również na działce skarżącego. To zaś oznacza, że przywołane podanie należało potraktować jako wniosek wszczynający postępowanie na żądanie strony w sprawie robót budowlanych prowadzonych na wskazanej działce. Taka kwalifikacja nakładała na organ obowiązek przeprowadzania postępowania administracyjnego i zakończenia sprawy administracyjnej, której przedmiotowe i podmiotowe granice, zostały określone wnioskiem strony. W myśl art. 104 k.p.a. załatwienie sprawy następuje przez wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończącej sprawę w danej instancji.
Przedstawione Sądowi wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę akta sprawy, wskazują, że po wpłynięciu opisanego wyżej wniosku oraz po nałożeniu przez wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego obowiązku załatwienia sprawy w ciągu 30 dni (art. 37 k.p.a.), organ pierwszej instancji nie zakończył wszczętego owym wnioskiem postępowania, lecz zainicjował z urzędu, nowe postępowanie określając jego przedmiot jako remont drogi gminnej S. - J. G. – K. (por. zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 25 września 2003 r.). Przywoływane w odpowiedzi na skargę decyzje o umorzeniu postępowania z dnia 15 października 2004 (nr [...]), oraz utrzymująca ją w mocy, decyzja organu drugiej instancji z dnia 20 grudnia 2004 r. ( nr [...]), kończą w rozumieniu art. 104 § 2 k.p.a. postępowanie wszczęte przez organ z urzędu w sprawie – co wynika wprost z treści decyzji - remontu drogi gminnej. Do dnia rozpatrzenia skargi przez Sąd, nie została natomiast załatwiona sprawa robót budowlanych o wyjaśnienie której wnioskował skarżący w podaniu z dnia 12 czerwca 2001 r.
Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej zobowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Jednak według art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Postępowanie w sprawie określonej wnioskiem skarżącego wszczęte zostało z dniem 12 czerwca 2001 r. - o czym świadczy prezentata organu umieszczona na wniosku - i do dnia rozpoznania skargi przez Sąd, nie zostało zakończone wydaniem decyzji administracyjnej.
O bezczynności organu administracji publicznej można mówić zarówno wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie, organ bądź nie podjął żadnych czynności w sprawie, bądź wprawdzie rozpoczął postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go w terminie decyzją, postanowieniem lub innym aktem.
Termin do załatwienia sprawy przewidziany przez ustawodawcę, został przez organ w niniejszej sprawie w oczywisty sposób naruszony, przy czym - co trzeba wyraźnie podkreślić - nie odniosło pożądanego skutku zażalenie na bezczynność uwzględnione przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w postanowieniu z dnia 21 lipca 2005 r. oraz kolejne zażalenia kierowane do tego organu w pismach z dnia 23 października 2005 r. i 5 lutego 2006 r.
Z powyższych względów, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku.
Zawarte w punkcie II orzeczenie o kosztach znalazło swoje wsparcie w art. 200 przywołanej ustawy. Orzekając w tym przedmiocie Sąd miał na względzie, że zgodnie ze wskazanym przepisem w razie uwzględnienia skargi, przysługuje skarżącemu od organu, który dopuścił się bezczynności zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W myśl art. 205 § 1 powołanego wyżej aktu do kosztów tych zaliczyć należało poniesione przez stronę koszty sądowe - wpis w kwocie 100 zł. Do kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw Sąd nie zaliczył kosztów przejazdu, skoro stawiennictwo na rozprawę było nieobowiązkowe a Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skarżącego oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy).