II SAB/Wr 26/24

II SAB/Wr 26/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-07-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-01-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Adam Habuda /sprawozdawca/
Malwina Jaworska-Wołyniak
Olga Białek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
658
Hasła tematyczne
Gospodarka mieniem
Sygn. powiązane
I OSK 2245/24 - Wyrok NSA z 2025-01-08
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art.149
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 904
art. 9 ust. 7
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo  własności tych gruntów
Dz.U. 2023 poz 775
art. 35  par. 1 i 2, art. 37 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda (spr.) Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 23 lipca 2024 r. sprawy ze skargi B. S. na bezczynność Prezydenta Wrocławia w przedmiocie wydania zaświadczenia o wniesieniu opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Skargą z dnia 8 grudnia 2023 r. (data wpływu do organu) reprezentowana przez pełnomocnika B. S. (dalej: skarżąca) zarzuciła Prezydentowi Wrocławia (dalej: organ, Prezydent) bezczynność w przedmiocie wydania zaświadczenia o wniesieniu opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do miejsca postojowego nr [...] przy ul. [...] we W. Skarżąca wniosła o: 1) uwzględnienie skargi na bezczynność na podstawie art. 149§1 p.p.s.a. i zobowiązanie organu do wydania żądanego zaświadczenia o wniesieniu opłaty jednorazowej w terminie 14 dni, 2) stwierdzenie że organ dopuścił się bezczynności, a bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) orzeczenie o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości 1 000 zł, 4) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania organu, 5) rozpoznanie skargi na rozprawie. W piśmie z dnia 21 marca 2024 r. skarżąca zmodyfikowała skargę w zakresie grzywny wskazując 10 000 zł.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że dnia 18 września 2019 r. zostało wydane zaświadczenie potwierdzające przekształcenie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w prawo własności gruntu. W dniu 20 grudnia 2019 r. skarżąca, wraz z pozostałymi właścicielami, zgłosiła organowi zamiar wniesienia opłaty jednorazowej z wnioskiem o udzielenie bonifikaty. W tym samym dniu osobiście zapytała o ewentualne zaległości związane z wnoszeniem opłat za użytkowanie wieczyste, i wskutek uzyskanych informacji opłaciła kwotę 91 groszy w kasie Urzędu. Następnie, wskutek od otrzymanego od organu pisma (dnia 21 lutego 2020 r.) informującego o wysokości opłaty jednorazowej (213.18 zł) skarżąca (w dniu 21 lutego 2020 r.) wpłaciła taką kwotę na wskazany w piśmie rachunek bankowy. Jak wskazuje skarżąca, do dnia złożenia skargi nie uzyskała zaświadczenia o wniesieniu opłaty dotyczącej miejsca postojowego nr [...], i nie uzyskała od organu informacji o genezie zaległości; w jej ocenie zobowiązanie nie istnieje. Podnosi, że nie była świadoma, że na jej koncie związanym użytkowaniem wieczystym miejsca postojowego istnieje zaległość, do momentu wizyty w Urzędzie dnia 20 grudnia 2019 r. Twierdzi, że w całości opłaciła przedmiotową kwotę dnia 20 grudnia 2019 r. W kasie Urzędu, zaś błędy organu związane z błędnym księgowaniem nie mogą jej obciążać.
W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że nie zostały spełnione warunki wydania zaświadczenia o wniesieniu opłaty jednorazowej, ponieważ istniały zaległości z tytułu wcześniej obowiązującej opłaty za użytkowanie wieczyste, jeszcze przed ustawowym uwłaszczeniem. Organ napisał, że ze względu na opóźnienia w regulacji opłaty za użytkowanie wieczyste w latach 2013 - 2014 powstały odsetki. Ustawowy termin regulacji opłaty za użytkowanie wieczyste upływa każdego roku dnia 31 marca. Kwota opłaty rocznej wynosiła w tych latach 21.32 zł (za udział 1/5 przypadający na skarżącą). W 2013 r. nie odnotowano na koncie skarżącej wpłaty za użytkowanie wieczyste, co następnie spowodowało, że: część opłaty za 2013 r. organ pobrał z wpłaty dokonane 25 marca 2014 r. (20.78 zł na poczet kwoty głównej oraz 2.71 tytułem odsetek). Po dokonaniu rozliczeń miejsca postojowego nr [...] organ wyliczył niedopłatę w wysokości 54 grosze; pozostała część opłaty z 2013 r. została pobrana z wpłaty z dnia 3 kwietnia 2014 r.: zarachowano 54 grosze na należność główną oraz 9 groszy na poczet kolejnych odsetek za opóźnienie, przekazane środki były niewystarczające do zapłaty, tym samym niedopłata powiększyła się o odsetki ustawowe (54 grosze+9 groszy). Wpłaty dokonane przez skarżącą po terminie nie uwzględniały całości odsetek za zwłokę, tym samym po ich zaliczeniu (w pierwszym rzędzie na odsetki) pozostała niedopłata, która odpowiadała wysokością odsetkom za opóźnienie. Kolejne roczne wpłaty z tytułu opłaty za użytkowanie wieczyste każdorazowo najpierw pokrywały zaległość za rok poprzedni i odsetki za opóźnienie, przy czym ze względu na niewystarczającą wysokość wpłaty nie wygaszały wszystkich bieżących należności. Tym samym wciąż pozostawała nie uiszczona niedopłata od której naliczane były kolejne odsetki. Przez kolejne lata niedopłata osiągnęła wysokość 0,91 zł o której Skarżąca została poinformowana w 2018 r. oraz 2019 r. poprzez wezwania do zapłaty.
Dalej organ wyjaśnia, że wpłata dokonana przez skarżącą w dniu 20 grudnia 2019 r. oraz treść skargi dają podstawy by stwierdzić, że Skarżąca miała świadomość istnienia zaległości: kwota wpłaty wynosiła dokładnie 0,92 zł i odpowiadała przywołanej wyżej zaległości: 0,91 zł oraz odsetki na dzień wpłaty (1 grosz). Organ podkreślił że wpłata taka została istotnie dokonana przez skarżącą, jednak na numer indywidualnego rachunku bankowego współwłaściciela nieruchomości R. S. Rachunek ten dotyczył podatku od nieruchomości - czyli innego zobowiązania, a także opis wpłaty wskazywał na to, że dotyczy podatku od nieruchomości a nie opłaty przekształceniowej. W konsekwencji przelew został zaliczony na koncie R. S. na zobowiązania dotyczące podatku od nieruchomości. W wyniku jego interwencji telefonicznej środki pieniężne zostały zarachowane ostatecznie na poczet opłat przekształceniowych dotyczących udziału w miejscach postojowych [...] oraz [...] przynależnym R. S. W rezultacie zostały dotrzymane warunki uzyskania bonifikaty i wniesienia przekształceniowej opłaty jednorazowej, ale dotyczące jedynie miejsca postojowego nr [...].
W piśmie z dnia 28 listopada 2023 r. Wojewoda Dolnośląski w odpowiedzi na ponaglenie wystosowane przez B. S., postanowił, że Prezydent Wrocławia nie dopuścił się bezczynności.
W replice (z dnia 6 lutego 2024 r.) na odpowiedź organu na skargę skarżąca zarzuciła niekompletność akt administracyjnych, a dokumenty w postaci: a) zawiadomienia o sposobie zarachowania wpłaty z dnia 3 kwietnia 2017 r., b) wezwanie do zapłaty z 14 maja 2018 r., c) wezwanie z dnia 9 października 2019 r. nie zostały nigdy skierowane do skarżącej, skarżąca otrzymała te dokumenty dopiero po 17 października 2023 r. Ponadto wskazuje skarżąca, że niektóre dokumenty - w szczególności informacja o zarachowaniu wpłaty utworzona w dniu 18 października 2023 r. jak też informacja o zarachowaniu wpłaty z dnia 3 kwietnia 2017 r. zostały sfabrykowane przez organ (tzn. wytworzone bez podstaw faktycznych i prawnych). Skarżąca podkreśla, że przedawniona zaległość i tak została opłacona osobiście w Urzędzie dnia 20 grudnia 2019 r. Skarżąca neguje, jakoby rozmowa telefoniczna z R. S. miała miejsce, a także neguje, jakoby otrzymała wezwania do zapłaty z roku 2018 oraz 2019. W jej ocenie wpłata 92 groszy powinna była zamknąć sprawę, ponieważ na koncie R. S. nie istniały zaległości, zaś błędne księgowanie na podatek od nieruchomości nie powinno powodować dla niej negatywnych skutków.
Do powyższego stanowiska skarżącej organ ustosunkował się pismem z dnia 21 lutego 2024 r. Załączył dokumenty potwierdzające wysyłkę wezwań do zapłaty z 2018 r. i 2019 r. Organ powtórzył, że skarżąca dokonując w grudniu 2019 r. wpłaty uczyniła to na konto przypisane do podatku od nieruchomości (zatem innego zobowiązania), prowadzone dla innego podmiotu - R. S. Nie można więc przyjąć, że nastąpił błąd księgowania; skarżąca wskazała niewłaściwe konto, z nieprawidłowym opisem. Brak także przesłanek, aby mówić o jakimkolwiek fabrykowaniu dokumentów.
W odpowiedzi na wskazane wyżej pismo organu, pismem z dnia 22 marca 2024 r. skarżąca informuje, że nie były jej znane okoliczności doręczenia wezwań do zapłaty, zaś z informacji wynika, że na koncie R. i T. S. oraz B. S. istnieje nadpłata w wysokości 900 zł, co z kolei wyklucza jakiekolwiek niedopłaty.
Pismem z dnia 26 kwietnia 2024 r., w związku z pismem Prezydenta do A. G. z dnia 19 kwietnia 2024 r. pełnomocnik skarżącej powołuje okoliczności związane z nabyciem i płatnościami za miejsca postojowe nr [...] i [...] oraz wskazuje w sprawie błędy, zaniechania i fałszerstwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skargę należało oddalić.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej także jako p. p. s. a., kontrola sądowa działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Według art. 37§1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej k.p.a., bezczynność następuje wtedy, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36§1. Z przepisu wynika, że warunkiem zaistnienia bezczynności jest pojawienie się sprawy administracyjnej, a więc sytuacji, w której organ ma obowiązek skorzystać z przyznanej mu przepisami kompetencji prawnej.
Przedmiotem skargi jest bezczynność zarzucana Prezydentowi Wrocławia w sprawie wydania zaświadczenia o wniesieniu opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (określonego wcześniej miejsca postojowego nr [...]). Element materialnoprawny sprawy nie jest sporny, i zgodnie z art. 9 ust. 7 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2023 r. poz. 904) "po wniesieniu wszystkich opłat albo opłaty jednorazowej właściwy organ wydaje z urzędu, w terminie 30 dni od dnia wniesienia opłat albo opłaty jednorazowej, zaświadczenie o wniesieniu opłat albo opłaty jednorazowej, które właściciel gruntu załącza do wniosku o wykreślenie w dziale III księgi wieczystej wpisu roszczenia o opłatę".
Strony nie kwestionują, że stosowna opłata jednorazowa została wniesiona dnia 24 lutego 2020 r. Nikt nie neguje także tego, że warunkiem udzielenia bonifikaty przy opłacie jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jest brak zalegania z płatnościami za użytkowanie wieczyste. Jak wynika z art. 9 ust. 7 ustawy, 30-dniowy bieg terminu do wydania zaświadczenia rozpoczyna się po wniesieniu wszystkich opłat (opłaty jednorazowej), przy braku zaległości za użytkowanie wieczyste nieruchomości. Zdaniem skarżącej wywiązała się ona z wymaganym prawem opłat, brak jest zaległości, a zatem organ dopuścił się bezczynności nie wydając jej zaświadczenia, o którym mowa w powołanym wyżej art. 9 ust. 7 ustawy. Istotę sporu stanowi więc ocena, czy istniała zaległość uniemożliwiająca organowi wydanie zaświadczenia.
W dniu 20 grudnia 2019 r. skarżąca, w kasie Agencji P., wpłaciła 0.92 zł. Na blankiecie potwierdzającym wpłatę widnieje, w tytule wpłaty: kod kontrahenta [...], [...], jako zleceniodawca: skarżąca, jako odbiorca: Urząd Miasta (k. 35 akt adm.).
W związku z tak oznaczonym celem wpłaty i kontem, na jaki została ona wniesiona, nie można przyjąć, że uiszczając kwotę 0.92 zł skarżąca jasno i wyraźnie ukazała zamiar zaliczenia tej kwoty na poczet kwot związanych z miejscem postojowym nr [...]. Trzeba podkreślić, że zamiar taki nie znajduje potwierdzenia w treści dokumentu wpłaty, zaś sama intencja (zamiar) to dopiero chęć, pragnienie uczynienia czegoś. Innymi słowy zamiar przełoży się na fakty dopiero wtedy, gdy wskazać można postrzegalne, realne dowody realizacji zamiaru. W aktach sprawy znajduje się wskazane potwierdzenie wpłaty, i na jego podstawie nie sposób wywieść, że skarżąca dokonała wpłaty w związku z miejscem postojowym nr [...]. Co więcej, jeżeli w treść dokumentu wkradła się pomyłka, i dokument nie realizował zamiaru skarżącej, to należało wymagać podjęcia przez skarżącą niezwłocznych działań w celu naprawienia tej pomyłki. Doświadczenie życiowe uczy, że wpłacając określoną kwotę tytułem wykonania jakiegoś zobowiązania należy sprawdzić poprawność otrzymanego potwierdzenia, w tym tego czy dokonana wpłata została odpowiednio zakwalifikowana, opisana. Tymczasem akta sprawy nie ilustrują, aby skarżąca w jakikolwiek sposób, zaraz po dokonaniu wpłaty, czy później, aż do wniesienia ponaglenia w 2023 r. sygnalizowała błędne zaliczenie jej wpłaty z dnia 20 grudnia 2019 r. Sąd uwzględnił, że wcześniejsze akta sprawy, w tym wezwania kierowane do skarżącej jeszcze 14 maja 2018 r. i 9 października 2019 r. uwidaczniały istnienie zaległości. Sama skarżąca przyznaje w skardze (s. 4), że podczas wizyty w Urzędzie 20 grudnia 2019 r. "sprawdziła osobiście wszelkie ewentualne zaległości podatkowe w zakresie użytkowania wieczystego". Rezultatem sprawdzenia jest dokonana wplata. Tym samym nie można przyjąć, że skarżąca nie miała świadomości istnienia zaległości. Wbrew temu co twierdzi skarżąca, akta sprawy nie dowodzą, aby organ popełnił błąd w księgowaniu wpłaty. Przyjmujący wpłatę, o czym należy pamiętać, to pracownik agencji bankowej, a nie Urzędu Miejskiego, zaś blankiet potwierdzający wpłatę nie jest dokumentem Urzędu Miejskiego we Wrocławiu, ale standardowym formularzem bankowym, i o jego treści w sensie podania kwoty, odbiorcy, tytułu decyduje zleceniodawca (w realiach sprawy skarżąca). W tym znaczeniu nawet okoliczność, że skarżąca otrzymała blankiet wpłaty od urzędnika nie zwalnia jej z dochowania staranności i sprawdzenia zawartych tam danych, ponieważ to skarżąca decyduje o treści blankietu, czyli kwocie, adresacie, tytule wpłaty. O czym już roztrząsano wyżej, skarżąca wpłaciła stosowną kwotę, i z materiałów sprawy ani jej okoliczności nie wynika, aby zgłaszała w tym zakresie błąd przez okres blisko 3 lat.
W aktach znajdują się również: wezwanie do zapłaty z dnia 9 października 2019 r. adresowane do skarżącej dotyczące m. in. miejsca nr [...], z terminem płatności 31 marca 2017 r. i wskazaną kwotą zaległości 0.91 zł. – odebrane dnia 14 października 2019 r.; wezwanie do zapłaty z 14 maja 2018 r. także dotyczące miejsca nr [...] i wskazujące kwotę zaległości 0.91 zł., z adnotacją o niepodjęciu przez adresata w terminie. Trzeba też wskazać dokument pt. Informacja o zarachowaniu wpłaty z dnia 3 kwietnia 2017 r. skierowany do skarżącej, przedstawiający sposób zadysponowania kwotą wpłaconą przez skarżącą w dniu 30 marca 2017 r. (63.97 zł), i pokazujący sumę, jaka została zarachowana w związku z miejscem nr [...] (0.10 zł).
Zdaniem Sądu przywołane dokumenty niezbicie potwierdzają, że skarżąca powinna dysponować wiedzą o zaległościach związanych z miejscem postojowym nr [...], a organ trafnie wykazał pochodzenie tej zaległości i zasady jej przechodzenia na kolejne lata biorąc pod uwagę naliczane odsetki. W konsekwencji nie można zarzucić organowi naruszenia przepisów regulujących obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.) oraz zgromadzenia w tym celu odpowiedniego materiału dowodowego (art. 77§1 k.p.a.). Nie znajdują potwierdzenia zawarte w skardze zarzuty nieotrzymania wezwań do zapłaty (z 14 maja 2018 r. i z 9 października 2019 r.) ponieważ przeczą temu obecne w aktach dokumenty pocztowe. Tym samym nie może skutecznie podnosić skarżąca, że nie była świadoma jakiejkolwiek zaległości aż do wizyty w Urzędzie w dniu 20 grudnia 2019 r.
Zarzuty i argumenty skarżącej sformułowane w następujących po skardze pismach nie mogły odnieść zamierzonego skutku. W szczególności sąd administracyjny nie bada kwestii fabrykowania dokumentów, orzeka na podstawie akt sprawy, zaś zarzuty tego rodzaju są przedmiotem innych postępowań prawnych. Sąd odnosił się także wyłącznie do miejsca postojowego nr [...], a nie innych nieruchomości skarżącej.
Reasumując, organ nie dopuścił się bezczynności, ponieważ nie rozpoczął biegu ustawowy termin na wydanie zaświadczenia ze względu na zaległości finansowe skarżącej związane z użytkowaniem wieczystym.
Z podanych powodów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd nie uwzględnił skargi i orzekł o jej oddaleniu.