II SAB/Wr 21/24

II SAB/Wr 21/24 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-02-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Marta Pawłowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
*Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 58 par. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący Asesor WSA Marta Pawłowska po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 1 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na przewlekłość Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie wyrobienia karty pobytu postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis od skargi w wysokości 100 (sto) złotych.
Uzasadnienie
A. K. (dalej jako skarżący, strona skarżąca) wniósł skargę na przewlekłe działanie Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie wyrobienia karty pobytu.
W skardze zarzucono organowi naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1-3 w zw. z art. 36 § 1 k.p.a. wniósł o: 1/ stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania co skutkowało niezałatwieniem sprawy w terminie, 2/ stwierdzenie, że Wojewoda dopuścił się przewlekłości, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3/ zobowiązanie organu do wydania karty pobytu, 4/ przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej w wysokości 5000 zł, 5/ zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł według norm przepisanych, 6/ rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W uzasadnieniu pełnomocnik podkreślił, że organ nie przejawia jakiejkolwiek aktywności w sprawie, pomimo że wszelkie terminy załatwienia sprawy dawno upłynęły. Wskazano, że decyzję o udzieleniu zezwolenia na pobyt strona otrzymała w dniu 14 czerwca 2023 r. Zdaniem pełnomocnika wyrobienie karty pobytu nie wiąże się z prowadzeniem postępowania wyjaśniającego a ogranicza się wyłącznie do sprawdzenia prawidłowości złożenia wniosku i uiszczenia opłaty, a następnie dokonania personalizacji dokumentu. Autor uzasadnienia z analizy przepisów wywiódł, że organ powinien wydać kartę pobytu niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 30 dni. Wysokość sumy pieniężnej o zasądzenie, której strona wnioskuje uzasadniono wyjątkowo jaskrawą zwłoką organu w załatwieniu prostej sprawy oraz negatywnymi konsekwencjami zwłoki jakie ponosi strona z winy organu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Dolnośląski wniósł o jej oddalenie. Przedstawiając stan faktyczny organ podkreślił, że w dniu 14 sierpnia 2023 r. karta została zlecona do personalizacji i oczekuje na odbiór jej przez cudzoziemca. Organ podkreślił, że nie ma wpływu na to, kiedy karta zostanie z urzędu odebrana. Dodatkowo wskazał, że w związku z brakiem odbioru karty przez cudzoziemca, w dniu 17 października 2023 r. zostało na numer telefonu wskazany we wniosku wysłane powiadomienie przypominające o konieczności odbioru karty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na wstępie należy zauważyć, że badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza analiza jej pod kątem dopuszczalności. Sąd zobowiązany jest bowiem do zbadania, czy w danej sprawie nie zachodzą podstawy do odrzucenia skargi, wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634) dalej: p.p.s.a.
Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie skarga na przewlekłe działanie Wojewody podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. z tego względu, że na dzień jej wniesienia nie istniał już stan przewlekłości, tj. nie było prowadzone przez organ postępowanie do zakończenia którego sąd mógłby zobowiązać w wydanym orzeczeniu.
Należy podkreślić, że ocena zachowania organu pod względem kryteriów bezczynności lub przewlekłości dokonywana jest przez sąd według stanu na dzień wniesienia skargi. Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania (podobnie jak skarga na bezczynność) skierowana jest przeciwko wadliwemu procedowaniu organu, w wyniku którego, konkretna sprawa administracyjna nie została załatwiona w terminie. W niniejszej sprawie skarga została wniesiona na przewlekłość organu w podjęciu czynności materialno-technicznej, jaką jest wyrobienie cudzoziemcowi karty pobytu. Należy przy tym wskazać, że jakkolwiek charakteru wnioskowego nie przybiera procedura wydania pierwszej karty pobytu, którą wojewoda z urzędu zobowiązany jest wydać cudzoziemcowi, który jest adresatem jednej z decyzji wymienionych w art. 240 u.c. (art. 229 ust. 2 u.c.), tym niemniej istota działania podejmowanego przez organ pozostaje podobna. Wyrobienie i wydanie karty pobytu w analizowanym przypadku stanowi konsekwencję zakończenia postępowania administracyjnego decyzją administracyjną, pozostając elementem prawnym zwieńczenia procedury legalizującej pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wydanie pierwszej karty pobytu ma charakter materialno-techniczny i powinno zostać zaliczone do grupy "aktów i czynności", o których stanowi art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. wyroki NSA z 7 lutego 2023 r., II OSK 1016/22, II OSK 1011/22 i II OSK 971/22; wyroki NSA z 15 grudnia 2022 r., II OSK 933/22 i II OSK 932/22; wyroki NSA z 15 listopada 2022 r., II OSK 809/22, II OSK 805/22, II OSK 776/22, II OSK 775/22, II OSK 745/22, II OSK 744/22, II OSK 736/22, II OSK 735/22, II OSK 714/22, II OSK 713/22, II OSK 712/22, II OSK 704/22, II OSK 703/22, II OSK 701/22, II OSK 678/22, II OSK 677/22, II OSK 646/22, II OSK 645/22 i II OSK 628/22; wyroki NSA z 24 sierpnia 2022 r., II OSK 549/22, II OSK 532/22, II OSK 517/22 i II OSK 506/22, wyroki NSA z 5 lipca 2022 r., II OSK 477/22, II OSK 420/22 i II OSK 419/22). Zgodnie zaś z art. 3 § 1 i 2 pkt 8 ustawy p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, a kontrola ta polega na orzekaniu w sprawach skarg na, między innymi, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4. Powyższe z kolei uzasadnia możliwość skorzystania ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Zaakcentować niemniej trzeba, że uchwałą składu siedmiu sędziów z dnia 7 marca 2022 r. sygn. akt II OPS 1/21 Naczelny Sąd Administracyjny usunął wątpliwości interpretacyjne dotyczące dopuszczalności skargi na przewlekłość organu w sytuacji, gdy postępowanie, w chwili wniesienia skargi, zostało zakończone. W przywołanej uchwale jednoznacznie stwierdzono, że: "Skoro po wszczęciu postępowania sądowoadministracyjnego na skutek wniesionej skargi jest wiadome, że udzielenie ochrony jednostce nie jest prawnie możliwe wobec ustania stanu przewlekłości, to prowadzenie w tym przedmiocie postępowania przestaje mieć podstawy prawne ze względu na brak celu jego prowadzenia. Dyscyplinowanie administracji publicznej nakierowane na załatwienie sprawy administracyjnej w rozsądnym terminie nie może bowiem zostać oderwane od źródła w postaci trwającego postępowania administracyjnego oraz prowadzącego je organu, w stosunku do którego środki dyscyplinujące powinny zostać zastosowane. " Z uwagi na treść art. 269 § 1 p.p.s.a. powyższy pogląd ma charakter wiążący. Przepis ten nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zajętym w uchwale i przyjąć wykładni prawa odmiennej od tej, która została zaakceptowana przez poszerzony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Przyjąć zatem należy, że w przypadku wniesienia skargi na przewlekłość po załatwieniu sprawy przez organ nie istnieje już stan przewlekłości, a to oznacza, że nie istnieje już przedmiot skargi w chwili jej wniesienia. Kontrolowany bowiem w wyniku skargi na bezczynność lub przewlekłość stan rzeczy musi być w dacie skargi aktualny, a nie historyczny. A zatem załatwienie sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej tj. stanu bezczynności. Jeżeli więc organ zakończy postępowanie administracyjne stosownym rozstrzygnięciem przed wniesieniem skargi, to zarzucana mu bezczynność realnie przestaje istnieć – ustaje jako okoliczność faktyczna i tym samym nie może stanowić przedmiotu skargi. W konsekwencji, skoro stan bezczynności kończy się wraz z załatwieniem sprawy przez organ, to oczywistym jest, że skarga nie może dotyczyć przedmiotu, który nie istnieje już w chwili jej wniesienia.
Powyższa uchwała NSA dotyczy co prawda okoliczności, w której organ przed wniesieniem skargi wydał postanowienie (tym samym kończąc prowadzone postępowanie administracyjne aktem administracyjnym), analizując jednak jej treść, można zauważyć, że w uzasadnieniu podkreślono znaczenie celu jakiemu służy instytucja skargi na bezczynność i przewlekłość, mianowicie doprowadzenie do usunięcia stanu opieszałości organu. Po rozstrzygnięciu sprawy przez organ, nawet jeżeli rozstrzygnięcie to nastąpi po upływie terminu wyznaczonego w przepisach obowiązującego prawa, bezczynność i przewlekłość postępowania pozostają stanem historycznym, czyli takim, który istniejąc w przeszłości, nie może być uznany w procedurze sądowoadministracyjnej za nadal podlegający ocenie w kontekście celu tej procedury, tj. przeciwdziałania opieszałości organu w wydaniu rozstrzygnięcia, skoro organ wydał już takie rozstrzygnięcie. Wniosek taki znajduje swoje uzasadnienie w normatywnej treści pojęć bezczynności i przewlekłości, a wspiera go wspólna na gruncie regulacji postępowania administracyjnego i postępowania przed sądami administracyjnymi instytucja ponaglenia.
Przedstawioną powyżej argumentację można zastosować również w przypadku skargi na przewlekłość wniesionej po dokonaniu czynności materialno-technicznej przez organ. Podobnie jak w przypadku spraw dotyczących decyzji administracyjnej cel skargi jest taki sam – doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności. Tym samym w przypadku złożenia skargi po wykonaniu czynności materialno-technicznej skarga taka nie będzie mogła zmierzać do usunięcia stanu niezgodnego z prawem. W takich okolicznościach stan przewlekłości (jeżeli wystąpił) będzie mieć wymiar historyczny, nie zaś aktualny.
Mając powyższe na uwadze Sąd zauważa, że czynność wydania cudzoziemcowi karty pobytu należy analizować przez pryzmat działań jakie organ powinien podjąć celem umożliwienia uzyskania przez dany podmiot ww. karty. Organ powinien podjąć działania zmierzające do pozyskania danych personalnych o cudzoziemcu niezbędnych do wydania karty, a następnie zlecić jej wyprodukowanie. Od momentu zlecenia wykonania karty do Centrum Personalizacji Dokumentów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji organ nie ma wpływu na termin jej wyrobienia i nadesłania. Tym samym wypełnione zostają wszelkie czynności jakie były wymagane celem wydania karty pobytu. Jak wskazuje się w orzecznictwie, czynność w postaci wydania karty pobytu nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego i wydania aktu administracyjnego, a jedynie podjęcia działań natury faktycznej w postaci spersonalizowania karty pobytu i wysłania zlecenia jej wydruku, wobec czego wykonanie tych działań stanowić będzie dokonanie jednocześnie czynności materialno-technicznej w postaci wydania karty pobytu (por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2023 r. sygn. akt II OSK 952/22). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie gdyż, jak wynika z akt sprawy, w dniu 14 sierpnia 2023 r. Wojewoda zlecił wydrukowanie karty. Co więcej, z akt sprawy wynika, że karta gotowa była do odbioru w urzędzie już w dniu 29 sierpnia 2023 r., tymczasem skarga na przewlekłe postępowanie Wojewody wniesiona została w dniu 14 grudnia 2023 r., a więc już po dacie kiedy karta była gotowa do odbioru, jednakże z przyczyn niezależnych od organu, nie została odebrana przez cudzoziemca. W tej sytuacji skargę na przewlekłość Wojewody wniesioną po dokonaniu czynności materialno-technicznej należy uznać za niedopuszczalną, co powoduje konieczność jej odrzucenia.
W tych okolicznościach, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia. Orzeczenie o zwrocie wpisu zawarte w pkt II wydane zostało na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.