II SAB/Wr 1572/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2026-02-10
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościużytkowanie wieczystebezczynność organusąd administracyjnydopuszczalność skargiakt notarialnyprawo cywilneStarosta

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę na bezczynność Starosty Powiatu Wrocławskiego w sprawie określenia przedmiotu prawa użytkowania wieczystego, uznając sprawę za cywilnoprawną, a nie administracyjną.

Skarżąca złożyła skargę na bezczynność Starosty Powiatu Wrocławskiego w przedmiocie wydania aktu wykonawczego dotyczącego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Sąd administracyjny odrzucił skargę, stwierdzając, że sprawa ma charakter cywilnoprawny, ponieważ nabycie prawa użytkowania wieczystego następuje w drodze umowy cywilnoprawnej, a nie aktu administracyjnego. W związku z tym, sąd uznał, że spór o istnienie prawa do nieruchomości nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę P. J. na bezczynność Starosty Powiatu Wrocławskiego w przedmiocie określenia przedmiotu prawa użytkowania wieczystego. Skarżąca domagała się wydania aktu wykonawczego, który potwierdziłby jej prawo do nieruchomości i umożliwił wpis w księdze wieczystej. Sąd, po analizie akt administracyjnych i treści skargi, uznał skargę za niedopuszczalną. Wskazał, że zgodnie z art. 27 ustawy o gospodarce nieruchomościami, sprzedaż nieruchomości lub oddanie jej w użytkowanie wieczyste wymaga formy aktu notarialnego, co oznacza, że są to umowy cywilnoprawne. W związku z tym, spór dotyczący istnienia prawa do nieruchomości ma charakter cywilny i nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Sąd podkreślił, że sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej w zakresie aktów i czynności zawierających element władztwa administracyjnego, czego brak w niniejszej sprawie. W konsekwencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd postanowił odrzucić skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, taka sprawa nie podlega kontroli sądu administracyjnego, ponieważ dotyczy stosunków cywilnoprawnych, a nie aktów czy czynności z zakresu administracji publicznej zawierających element władztwa administracyjnego.

Uzasadnienie

Nabycie prawa użytkowania wieczystego następuje w drodze umowy cywilnoprawnej (aktu notarialnego), a nie aktu administracyjnego. Spór o istnienie takiego prawa ma charakter cywilny i powinien być rozstrzygany przed sądem powszechnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, w tym dopuszczalność skarg na decyzje, postanowienia, akty lub czynności z zakresu administracji publicznej oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 58 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stanowi podstawę do odrzucenia skargi, w tym w przypadku niedopuszczalności skargi.

u.g.n. art. 27

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Określa, że sprzedaż nieruchomości lub oddanie jej w użytkowanie wieczyste wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego, co nadaje tym czynnościom charakter cywilnoprawny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa ma charakter cywilnoprawny, a nie administracyjny, ponieważ dotyczy nabycia prawa użytkowania wieczystego w drodze umowy cywilnoprawnej.

Godne uwagi sformułowania

kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa element władztwa administracyjnego sprawa ma charakter cywilnoprawny

Skład orzekający

Dominik Dymitruk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie granic kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących praw do nieruchomości, zwłaszcza gdy ich nabycie następuje w drodze umów cywilnoprawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której skarżący domaga się aktu administracyjnego w sprawie, która z natury jest cywilnoprawna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną granicę między prawem administracyjnym a cywilnym w kontekście praw do nieruchomości, co jest istotne dla praktyków.

Kiedy sąd administracyjny nie pomoże? Sprawa o prawo do nieruchomości jako przykład granicy kognicji.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Wr 1572/25 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2026-02-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-12-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Dominik Dymitruk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
*Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Dominik Dymitruk po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II sprawy ze skargi P. J. na bezczynność Starosty Powiatu Wrocławskiego w przedmiocie określenia przedmiotu prawa użytkowania wieczystego postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 9 grudnia 2025 r. (data wpływu do organu) P. J. (dalej: skarżąca) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Starosty Powiatu Wrocławskiego w przedmiocie nie wykonania materialno-technicznego obowiązku wynikającego z przepisów prawa polegającego na nie wydaniu zarządzenia wykonawczego (lub równoważnego akty wykonawczego) w sprawie określenia przedmiotu prawa użytkowania wieczystego nabytego ex lege przez skarżącą (lub jej poprzedników prawnych) na nieruchomości Skarbu Państwa.
W piśmie z dnia 19 grudnia 2025 r. (data wpływu do organu), stanowiącym uzupełnienie skargi, skarżącą domagała się orzeczenia przez Sąd, że akt przekazania nr [...], stanowiący podstawę wpisu w księdze wieczystej nieruchomości, spełnia formę protokołu zdawczo-odbiorczego. Wyjaśniła przy tym, że w księdze wieczystej braku decyzji Starosty Powiatu Wrocławskiego, przez co nie może ona skutecznie dokonać wpisu swoje żądania. W tym zakresie skarżącą powołała się na uzasadnienie postanowienia Sądu Rejonowego w O. w przedmiocie oddalenia wniosku o wpis w księdze wieczystej (zalegające w aktach sprawy), z którego treści wynika, że skarżącą wniosła o dokonanie w KW [...] wpisu polegającego na ujawnieniu przekształcenia przysługującego jej prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Dalej w treści uzasadnienia wskazano, że do swojego wniosku skarżąca przedstawiła dokumenty, które nie mogły stanowić podstawy żądanego wpisy, gdyż nie potwierdzają nabycia prawa własności nieruchomości objętej ww. księgą wieczystą na jej rzecz.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała odrzuceniu.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi, Sąd zawsze bada legitymację skargową, zachowanie terminu oraz warunków formalnych skargi, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi, w szczególności, czy dotyczy ona przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego.
W myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Zgodnie z powyższym, zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w tym zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.), a nadto do aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz do których mają zastosowanie przepisy k.p.a. i Ordynacji podatkowej.
W rozpoznawanej sprawie, zgodnie z treścią skargi i sformułowanymi w niej wnioskami, przedmiot zaskarżenia stanowi bezczynność Starosty Powiatu Wrocławskiego w przedmiocie wydania aktu wykonawczego (decyzji administracyjnej) mogącej stanowić podstawę przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...].
Z przekazanych Sądowi akt administracyjnych wynika, że w ślad za postanowieniem Sądu Rejonowego w O. w przedmiocie oddalenia wniosku o wpis w księdze wieczystej, pismem z dnia 28 października 2025 r. (data wpływu do organu) skarżąca zwróciła się do Starosty Powiatu Wrocławskiego z żądaniem potwierdzenia przysługującego jej prawa do nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działki nr [...] i [...], obręb [...] B., gmina D. W odpowiedzi z dnia 24 listopada 2025 r. organ ten wyjaśnił, że wskazane działki nie są objęte prawem użytkowania wieczystego, zaś postanowienie Sądu Rejonowego w O., na które skarżąca się powołuje, dotyczy nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działki nr [...] i [...], obręb B., której prawo użytkowania wieczystego nabyła ona umową zawartą w formie aktu notarialnego z dnia 21 lipca 2020 r. (Rep. [...] nr [...]).
W kontekście opisanego stanu faktycznego, Sąd wskazuje, że w zakresie właściwości sądów administracyjnych mieszczą się tylko takie akty lub czynności, które zawierają element władztwa administracyjnego. Działanie władcze to takie, w którym o treści uprawnienia lub obowiązku przesądza jednostronnie organ wykonujący administrację publiczną, a adresat jest związany tym jednostronnym działaniem.
W rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z taką sytuacją, gdyż zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 z późn. zm.) sprzedaż nieruchomości albo oddanie jej w użytkowanie wieczyste wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. W związku powyższym sprzedaż nieruchomości albo oddanie jej w użytkowanie wieczyste stanowiącej własność Skarbu Państwa może nastąpić jedynie w drodze umowy cywilnoprawnej, a więc sprawa ma charakter cywilnoprawny i z tych względów nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Skoro więc spór dotyczy istnienia prawa, na które skarżąca się powołuje (w tym przypadku prawa do nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działki nr [...] i [...]), z czym z kolei nie zgadza się organ, to tego rodzaju stosunek prawny ma charakter cywilny, a skarżąca może podjąć próbę dochodzenia swoich roszczeń jedynie na gruncie postępowania cywilnego.
W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI