II SAB/Wr 1484/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził bezczynność i przewlekłość postępowania Nadleśniczego Nadleśnictwa G. w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jednakże uznał, że nie miały one miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Skarga E. B. dotyczyła bezczynności i przewlekłości Nadleśniczego Nadleśnictwa G. w rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od protokołu szacowania szkód łowieckich. Sąd stwierdził bezczynność i przewlekłość postępowania, uznając, że organ nie załatwił sprawy w ustawowym terminie i prowadził ją w sposób nieefektywny. Niemniej jednak, sąd uznał, że naruszenia te nie miały charakteru rażącego. Postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu zostało umorzone z uwagi na późniejsze załatwienie sprawy przez organ.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę E. B. na bezczynność i przewlekłość postępowania Nadleśniczego Nadleśnictwa G. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od protokołu ostatecznego szacowania szkód łowieckich. Skarżąca wniosła skargę, wskazując na brak merytorycznego załatwienia jej wniosku z dnia 1 grudnia 2021 r. przez organ. Sąd, po analizie akt sprawy, stwierdził, że Nadleśniczy dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ sprawa nie została załatwiona w ustawowych terminach, a odstępy między czynnościami organu były znaczne i nieusprawiedliwione. Sąd podkreślił, że bezczynność organu polega na niedochowaniu ustawowego terminu załatwienia sprawy, a przewlekłość na prowadzeniu postępowania w sposób nieefektywny. Jednakże, sąd uznał, że stwierdzone uchybienia nie wypełniają znamion rażącego naruszenia prawa, biorąc pod uwagę okres przekroczenia terminów, korespondencję z organem oraz realia funkcjonowania urzędu nadleśniczego. Z uwagi na fakt, że organ ostatecznie wydał pismo odmawiające przywrócenia terminu, sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu. Sąd oddalił dalej idącą skargę, nie przyznając skarżącej żądanej kwoty pieniężnej ani nie wymierzając organowi grzywny, uznając, że stwierdzenie bezczynności i przewlekłości samo w sobie stanowi wystarczającą sankcję, a naruszenia nie miały charakteru rażącego. O kosztach postępowania orzeczono na rzecz skarżącej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, Nadleśniczy dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania.
Uzasadnienie
Organ nie załatwił sprawy w ustawowym terminie, a odstępy między czynnościami były znaczne i nieusprawiedliwione, co świadczy o nieefektywnym prowadzeniu postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_bezczynność_i_przewlekłość
Przepisy (14)
Główne
p. p. s. a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności, zobowiązuje do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku, lub stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
p. p. s. a. art. 149 § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
p. p. s. a. art. 149 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną.
k. p. a. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.
k. p. a. art. 36 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest zawiadomić strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, z podaniem przyczyn zwłoki i wskazaniem nowego terminu załatwienia.
k. p. a. art. 37 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Strona ma prawo wniesienia ponaglenia, jeżeli organ dopuścił się bezczynności lub prowadził postępowanie przewlekle.
Pomocnicze
p. p. s. a. art. 154 § 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa wysokość grzywny i sumy pieniężnej, którą sąd może wymierzyć organowi lub przyznać stronie.
k. p. a. art. 58
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wniosku o przywrócenie terminu.
k. p. a. art. 59 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
O przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej.
k. p. a. art. 59 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.
t. jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1683 art. 49a § 1
Ustawa z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie
Postępowanie nadleśniczego w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania za szkody łowieckie w zakresie nieuregulowanym w Prawie łowieckim toczy się według przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
p. p. s. a. art. 119 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
p. p. s. a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p. p. s. a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ dopuścił się bezczynności i przewlekłości w rozpoznaniu wniosku. Skarga jest dopuszczalna, mimo wydania przez organ pisma załatwiającego sprawę, które nie zostało jeszcze doręczone stronie.
Odrzucone argumenty
Naruszenia nie miały charakteru rażącego. Niezasadne jest przyznanie skarżącej sumy pieniężnej ani wymierzenie organowi grzywny.
Godne uwagi sformułowania
Aktualizuje się, gdy zostanie stronie doręczony. Póki strona nie została skutecznie powiadomiona o załatwieniu jej sprawy, to nie należy pozbawiać jej drogi sądowej dla protekcji jej praw związanych z bezczynnością organu. Bezczynność jest patologią administracyjną. Przewlekłość postępowania stwierdza się według kryterium ocennego. Rażący w języku polskim to wyraźny, duży, rzucający się w oczy, stwierdzalny bez żadnych wątpliwości.
Skład orzekający
Adam Habuda
sprawozdawca
Gabriel Węgrzyn
członek
Olga Białek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezczynności i przewlekłości postępowania w kontekście administracyjnym, dopuszczalność skargi w przypadku nie doręczonego rozstrzygnięcia, a także kryteria oceny rażącego naruszenia prawa."
Ograniczenia: Ocena rażącego naruszenia prawa jest zawsze indywidualna dla każdej sprawy. Kontekst specyficzny dla prawa łowieckiego i szacowania szkód.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu opieszałości organów administracji, co jest istotne dla wielu obywateli. Pokazuje, jak sądy administracyjne reagują na takie sytuacje i jakie są granice odpowiedzialności organów.
“Czy organ administracji może ignorować Twoje wnioski? Sąd wyjaśnia, kiedy opieszałość staje się bezczynnością.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Wr 1484/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2023-03-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-11-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Adam Habuda /sprawozdawca/ Gabriel Węgrzyn Olga Białek /przewodniczący/ Symbol z opisem 6166 Łowiectwo 658 Hasła tematyczne Przewlekłość postępowania Skarżony organ Inne Treść wyniku *Stwierdzono bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 149 par. 1 pkt 1,3, art. 149 par. 2, art. 154 par. 6 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2021 poz 735 art. 35, art. 36, art. 37 par. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda (sprawozdawca) Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 marca 2023 r sprawy ze skargi E. B. na bezczynność i przewlekłość Nadleśniczego Nadleśnictwa G. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od protokołu ostatecznego szacowania szkód I. stwierdza, że Nadleśniczy Nadleśnictwa G. dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania; II. stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Nadleśniczego Nadleśnictwa G. nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Nadleśniczego Nadleśnictwa G. do wydania aktu albo dokonania czynności; IV. dalej idącą skargę oddala; V. zasądza od Nadleśniczego Nadleśnictwa G. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Wnioskiem z dnia 1 grudnia 2021 r. E. B. (dalej jako skarżąca) zwróciła się do Nadleśniczego Nadleśnictwa G. (dalej jako nadleśniczy, organ) o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w sprawie dotyczącej szacowania szkód łowieckich. Do wniosku skarżąca dołączyła odwołanie. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowy wniosek wpłynął do organu dnia 6 grudnia 2021 r. W dniu 30 grudnia 2021 r. Nadleśniczy wystosował do skarżącej pismo (doręczone dnia 4 stycznia 2022 r.), w którym przedstawił analizę prawa i orzecznictwa w zakresie szacunku szkód łowieckich i obowiązków w tym zakresie. Dnia 5 stycznia 2022 r. Skarżąca zwróciła się do organu z wnioskiem o załatwienie jej sprawy (doręczono do organu dnia 12 stycznia 2022 r.). Dnia 19 stycznia 2022 r. skarżąca otrzymała pismo od organu nie zawierające rozstrzygnięcia merytorycznego. W dniu 7 marca 2022 r. skarżąca wysłała ponaglenie, doręczone nadleśniczemu dnia 11 marca 2022 r. Skargą na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie nierozpoznania wniosku skarżącej oraz nieprzekazania w ustawowym terminie ponaglenia do organu wyższego stopnia datowaną na 13 kwietnia 2022 r. zwrócono się o: 1) zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku z dnia 1 grudnia 2021 r. w terminie 7 dni; 2) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa; 3) wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej przepisami; 4) przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 5 000 zł; 5) zasądzenie koszów postępowania, w tym kosztów zastępstwa od organu na rzecz skarżącej. W odpowiedzi na skargę nadleśniczy zwrócił się o jej oddalenie. Wskazał, że pismem dnia 11 kwietnia 2022 r. odmówił przywrócenia terminu, a więc załatwił sprawę skarżącej. W aktach sprawy znajduje się datowane na 11 kwietnia 2022 r. pismo, w którego konkluzji nadleśniczy stwierdza, że uchybienie terminu nastąpiło z winy wnioskodawczyni, a zatem nie ma podstaw do przywrócenia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga została uwzględniona, aczkolwiek nie wszystkie wnioski zostały potraktowane w sposób wskazywany przez jej autorkę. Sąd orzekł w sprawie na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej jako p. p. s. a), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt 8 ustawy p. p. s. a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, a kontrola ta polega na orzekaniu w sprawach skarg na, między innymi, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4. W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd, uwzględniając taką skargę: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 §1 pkt 1-3 ustawy p. p. s. a.). Jednocześnie sąd stwierdza – co wynika z art. 149§1a, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłość, może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154§6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 §6 ustawy p. p. s. a. Na wstępie należy zauważyć, że poprzez odesłanie zawarte w art. 49a ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (t. jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1683) postępowanie nadleśniczego w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania za szkody łowieckie w zakresie nieuregulowanym w Prawie łowieckim toczy się według przepisów Kodeksu postepowania administracyjnego. Oznacza to, że postępowanie i rozstrzygnięcia nadleśniczego w tym zakresie traktowane są jak rozstrzygnięcia organu administracji publicznej, a co za tym idzie, podlegają kontroli sądu administracyjnego. Na tej zasadzie kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego poddano sposób potraktowania przez organ wniosku skarżącej o przywrócenie terminu, przewidzianego przez art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej jako k. p. a.). Zgodnie z art. 59 §1 k. p. a. o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej, zaś §2 stanowi, że o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Z powyższego unormowania wynika, że wniosek skarżącej powinien być załatwiony w formie postanowienia w terminie przewidzianym przez k. p. a. Jako kolejną kwestię wstępną Sąd potraktował ocenę dopuszczalności skargi z tej perspektywy, że na dzień wniesienia skargi, jak wskazują akta, sprawa została załatwiona (pismo nadleśniczego z dnia 11 kwietnia 2022 r.). Skład orzekający uwzględnił przy tym, że na dzień wniesienia skargi (13 kwietnia 2022 r.) skarżąca mogła nie wiedzieć o załatwieniu jej sprawy (pismo datowane na 11 kwietnia 2022 r.), co usprawiedliwiało wniesienie skargi, ponieważ organ nie uzewnętrznił aktu wobec strony (w aktach brak dowodu dostarczenia stronie rozstrzygnięcia). Sąd rozważył, czy przyznać prymat dacie samego wydania aktu załatwiającego sprawę, czy dacie doręczenia tego aktu jednostce. Pierwsza sytuacja oznaczałaby, że skarga nie powinna zostać przyjęta, właśnie wskutek istnienia postanowienia załatwiającego sprawę na dzień wniesienia skargi. Druga sytuacja prowadzi do uwzględnienia, że względem strony akt aktualizuje się, gdy zostanie stronie doręczony. Sąd za skuteczniej realizujące ochronę praw jednostki uznał przyjęcie, że póki strona nie została skutecznie powiadomiona o załatwieniu jej sprawy, to nie należy pozbawiać jej drogi sądowej dla protekcji jej praw związanych z bezczynnością organu. Skład Orzekający podążył tym samym za poglądem wyrażonym przez Sąd Naczelny, że decyzja administracyjna wchodzi do obrotu prawnego z chwilą, gdy zostanie doręczona lub ogłoszona co najmniej jednej ze stron postępowania. Decyzji tej nie można zatem uznać za decyzję ostateczną. Tym samym w sprawie nie mogła mieć zastosowania uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19. W uchwale tej jednoznacznie jest bowiem mowa o tym, że przeszkodą w merytorycznym rozpoznaniu skargi na bezczynność jest wniesienie skargi po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2021 r. sygn. akt II OSK 2728/20). Spowodowało to przyjęcie i rozpoznanie skargi. Charakterystyczna dla przyjętego w Rzeczypospolitej Polskiej i zagwarantowanego konstytucyjnie modelu demokratycznego państwa prawnego zasada związania władzy publicznej, w tym władzy administracyjnej, prawem, przejawia się na różnych płaszczyznach. Jednym z przejawów tej zasady jest to, że ustawodawca wiąże organy administracji publicznej w taki sposób, że wyznacza terminy na załatwianie spraw. Następuje tym samym realizacja wyrażonej w art. 12 k. p. a zasady ogólnej postępowania administracyjnego, według której organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko. Należy dodać jeszcze obowiązek takiego prowadzenia postępowania, który budzi zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8§1 k. p. a. ). Artykuł 35§1 k. p. a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W kolejnych przepisach następuje sprecyzowanie wyrażenia "bez zbędnej zwłoki", poprzez wskazanie, że: 1) niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza organ (art. 35 §2 k. p. a.), 2) nie później niż w ciągu miesiąca od dnia wszczęcia postępowania – powinny być załatwiane sprawy wymagające postępowania wyjaśniającego, 3) nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania – powinny być załatwiane sprawy szczególnie skomplikowane, 4) w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania – powinny być załatwiane sprawy w postępowaniu odwoławczym. Przepis art. 36§1 k. p. a. zobowiązuje organ do zawiadomienia stron o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, z podaniem przyczyn zwłoki, wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy, pouczeniem prawa do wniesienia ponaglenia. Strona, zgodnie z art. 37§1 pkt 1 k. p. a. ma prawo wniesienia ponaglenia jeżeli: 1) organ dopuścił się bezczynności, to znaczy nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 k. p. a. lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 §1; 2) organ prowadził postępowanie przewlekle, czyli dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Złożenie ponaglenia, zgodnie z art. 52 §1 i §2 ustawy p. p. s. a. jest warunkiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego, bowiem przepis stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, a to oznacza sytuację w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Ponaglenie jest takim środkiem prawnym służącym stronie postępowania administracyjnego, które ma dyscyplinować organ w zakresie ograniczenia jego nieterminowości. Bezczynność jest napiętnowana przez ustawodawcę, literatura prawnicza także traktuje to zjawisko jako patologię administracyjną. Silnie odczuwanym od dłuższego czasu, niezwykle mocno eksponowanym w wypowiedziach sądów europejskich i krajowych problemem jest ten rodzaj patologii, który zwykło się określać mianem bezczynności, milczenia, opieszałości czy inercji administracji albo opisywać zwrotami ściślej odzwierciedlającymi procesowy aspekt analizowanego zjawiska, takimi jak zwłoka w załatwieniu sprawy, niezałatwienie jej w przewidzianym przez prawo lub ustalonym w trybie urzędowym terminie, przewlekłość postępowania bądź jego zastój ( G. Łaszczyca, Milczenie organu w świetle kodeksu postępowania administracyjnego, Państwo i Prawo 1999, z. 1, s. 52, P. Dobosz, Milczenie i bezczynność w prawie administracyjnym, Kraków 2011, s. 53). Stan wywołany wskazanym typem naruszeń prawa polegających na zaniechaniu działania przez administrację to, trzymając się ustawowych wyrażeń: bezczynność i – mówiąc o jej przejawie – niezałatwienie sprawy w terminie (we właściwym terminie lub terminie ustalonym stosownie do obowiązujących przepisów prawa procesowego) oraz przewlekłe prowadzenie postępowania (Z. Kmieciak, Ochrona jednostki przed bezczynnością administracji i przewlekłym prowadzeniem postępowania administracyjnego [w:] Zarys teorii postępowania administracyjnego, Warszawa 2014, s. 257). W orzecznictwie sądowym bezczynność ujmowana jest jako niedochowanie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego sukcesywne przedłużanie bez zachowania aktów staranności przewidzianych w art. 36 k.p.a. (wyrok WSA z dnia 4 marca 2021 r., IV SAB/Po 171/20, Lex nr 3176811). W przeciwieństwie do bezczynności organu, która jest stwierdzana na podstawie kryterium obiektywnego i sprawdzalnego, jakim jest termin załatwienia sprawy, przewlekłość postępowania stwierdza się według kryterium ocennego. Właściwy organ jest obowiązany ocenić, czy organ administracji publicznej prowadzi postępowanie w czasie niezbędnym do załatwienia sprawy. Należy przy tym podkreślić, że ze względu na obowiązujące w postępowaniu administracyjnym terminy załatwiania spraw administracyjnych, przewlekłości postępowania nie należy utożsamiać z niezałatwieniem sprawy w terminie, to bowiem wyczerpuje znamiona bezczynności (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2021, art. 37). Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że przez "przewlekłe prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, dłuższym niż to jest konieczne, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ale podejmuje czynności dowodowe lub inne czynności ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (wyrok z dnia 24 maja 2018 r. sygn. II OSK 349/18, Lex nr 2509354). Pojęcie przewlekłości postępowania w rozumieniu k. p. a. powinno być rozumiane w sposób przyjęty w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu w odniesieniu do pojęcia "w rozsądnym terminie", użytym w art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Ocena długotrwałości postępowania zależy zatem od okoliczności sprawy i powinna być dokonywana w oparciu o kryteria określone w orzecznictwie ETPCz, w szczególności dotyczące złożoności sprawy, sposobu zachowania strony i organu prowadzącego postępowanie oraz innych organów publicznych, jak również wagi rozstrzygnięcia sprawy dla sytuacji skarżącego (zob. np. wyrok z 23 marca 1994 r. w sprawie Silva Pontes v. Portugalia, Series A no. 286-A, s. 15, § 39; zob. także D. Sześciło, Komentarz. Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 1 lutego 2005 r. w sprawie Beller przeciwko Polsce, skarga nr 51837/99, Samorząd Terytorialny 2008, nr 11, P. M. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2021, art. 37). Jądro skargi, a więc podstawową kwestię prawną sprawy stanowi ocena, czy nadleśniczy dopuścił się bezczynności i przewlekłości. Aby nie dopuścić się bezczynności, nadleśniczy winien załatwić sprawę skarżącej najpóźniej do dnia 6 lutego 2022 r., i to przy założeniu, że sprawa jest szczególnie skomplikowana. Akta sprawy tego nie wskazują, i dlatego Sąd uznał, że sprawa taka jak skarżącej powinna być załatwiona w ciągu miesiąca, to znaczy do dnia 6 stycznia 2022 r. W sprawie skarżącej organ pozostawał w bezczynności nieco ponad 4 miesiące, licząc od 6 grudnia 2021 r. (wpłynięcie wniosku) do 11 kwietnia 2022 r. (pismo załatwiające sprawę). Jednocześnie jako trafny Sąd postrzega zarzut przewlekłości, ponieważ odstępy pomiędzy poszczególnymi czynnościami organu są znaczne, nieusprawiedliwione, a pisma kierowane przez organ do skarżącej nie skupiają się na pozyskaniu przez organ potrzebnych informacji, i nie są skoncentrowane na dążeniu do jak najszybszego rozpoznania wniosku. Tym samym w ocenie Sądu postępowanie w sprawie skarżącej mogło i powinno być prowadzone szybciej. Sąd ocenił, że uchybienia nadleśniczego nie wypełniają znamion rażącego naruszenia prawa. "Rażący" w języku polskim to wyraźny, duży, rzucający się w oczy, stwierdzalny bez żadnych wątpliwości. W judykaturze ukształtowało się stanowisko, według którego rażącym naruszeniem prawa - w rozumieniu art. 149 § 1a ustawy p.p.s.a. - jest stan, w którym bez żadnych wątpliwości i wahań w kontekście okoliczności danej sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. W przypadku przekroczenia przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy o tym, czy przewlekłość organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa nie decyduje tylko sam przedmiot sprawy, ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym także czas trwania przewlekłości (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2021 r. sygn. III OSK 995/21, Lex nr 3227754, wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2022 r. sygn. III OSK 2528/21, Lex nr 3433115). Bezczynność o charakterze rażącego naruszenia prawa nie otrzymała w procesie stanowienia prawa definicji legalnej. Ustawodawca nie określił też żadnych kryteriów pozwalających na taki osąd. Kwestie te pozostawiono do dyskrecjonalnej oceny sądu. Sąd zobowiązany jest każdorazowo ustosunkować się do charakteru bezczynności w odniesieniu do konkretnej sprawy, której okoliczności zwykle odbiegają od innych, z uwzględnieniem indywidualnego jej rodzaju i stanu (wyrok NSA z dnia 17 listopada 2020 r. I OSK 1315/20, Lex nr 3089429). W niniejszej sprawie Sąd nie potraktował przekroczenia terminów na załatwienie sprawy, ani naruszenia racjonalnych odstępów pomiędzy poszczególnymi czynnościami organu, jako rażących. Sąd uwzględnił przy tym okres przekroczenia i nie ocenił go jako rażącego. Wziął też pod uwagę korespondencję, jaką organ prowadził ze skarżącą, która pokazuje niefrasobliwość organu, jednak nie oznacza całkowitego ignorowania skarżącej. Sąd rozważył wreszcie realny charakter urzędu nadleśniczego i personalne uwarunkowania funkcjonowania takiej instytucji, w której załatwianie spraw administracyjnych spoczywa często w ręku podmiotów bez stosownego wykształcenia prawniczego (administracyjnego). Ta ostatnia okoliczność nie ekskulpuje nadleśniczego, jednak w ocenie Sądu łagodzi jego odpowiedzialność w wymiarze rażącego naruszenia prawa. Uwzględniając, że w dokumentacji sprawy znajduje się akt załatwiający sprawę skarżącej, Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy. Analizując okoliczności sprawy skarżącej Sąd nie zdecydował się przyznać jej sumy pieniężnej. Należy pamiętać, że przyznanie tej sumy jest dyskrecjonalną kompetencją sądu administracyjnego, który może, ale nie musi z niej skorzystać. Jest to kompetencja o charakterze fakultatywnym, i o jej zastosowaniu każdorazowo decyduje sąd rozpoznający sprawę (W. Piątek, Wykonanie wyroku sądu administracyjnego, Warszawa 2017, s. 248, wyrok NSA z 27 lipca 2021 r. sygn. I OSK 476/21, Lex nr 3224002). Sąd zważył brak wykazania konkretnych, szczególnych i związanych ze skarżącą przesłanek uzasadniających przyznanie sumy. Strona nie wskazała argumentów przemawiających za zasadnością orzeczenia na jej rzecz sumy pieniężnej. Za niecelowe Sąd uznał wymierzenie organowi grzywny, i oddalił skargę w tym zakresie. Pierwiastek represyjny zawarty jest w samym stwierdzeniu bezczynności oraz przewlekłości. Oprócz tego zważono, że stwierdzone postaci opieszałości nie mają charakteru rażącego, co też wpłynęło na kwestię nałożenia grzywny. Z przedstawionych wyżej względów, Sąd - na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a i § 2 w zw. z art. 154 § 7 p.p.s.a. - orzekł jak w pkt I-IV sentencji wyroku. O kosztach (pkt V sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 §2 p. p. s. a. uwzględniając poniesione przez stronę skarżącą koszty w łącznej kwocie 597 zł, na które składają się: wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie należne profesjonalnemu pełnomocnikowi (480 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI