II SAB/Wr 1483/22

II SAB/Wr 1483/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-06-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Adam Habuda
Marta Pawłowska
Olga Białek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
658
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2284/23 - Wyrok NSA z 2024-02-21
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 149 par. 1 pkt 1, 3, art. 149 par. 2, art. 154 par. 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 53a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda, Asesor WSA Marta Pawłowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 22 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi D. M. i L. M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia w przedmiocie nakazu rozbiórki urządzeń przesyłowych w postaci sieci telekomunikacyjnej oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
W dniu 11 marca 2021 r. D. M. i L. M. (dalej: skarżący) działając przez pełnomocnika złożyli do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia (dalej: organ, PINB) wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego oraz wydanie nakazu rozbiórki urządzeń przesyłowych w postaci sieci telekomunikacyjnej (pismo datowane nadzień 24 lutego 2021 r.)
Zawiadomieniem z dnia 9 kwietnia 2021 r. PINB poinformował strony, że termin załatwienia sprawy musi ulec przedłużeniu i wskazał nowy termin do dnia 31 maja 2021 r. Następnie pismem z dnia 12 kwietnia 2021 r. wezwał O. S.A. do dostarczenia dokumentów i udzielenia informacji w sprawie inwestycji polegającej na budowie i rozbudowie kanalizacji telefonicznej dla osiedla P. w obrębie ulic: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] we W., dla której wydana została decyzja Prezydenta Wrocławia nr 2940-V/96. Zwrócił się także do Prezydenta Wrocławia (dalej: Prezydent) o przekazanie informacji, czy organ ten wydał pozwolenie na budowę zatwierdzające projekt budowlany i udzielający pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych lub przyjął zgłoszenie i nie wniósł sprzeciwu do prowadzenia robót budowlanych dla ww. inwestycji, a w przypadku wydania takich decyzji przesłanie wraz z zatwierdzonymi projektami budowlanymi. Organ zwrócił się również o przesłanie teczek archiwalnych i wszelkiej dokumentacji dotyczącej tej inwestycji.
W odpowiedzi na powyższe wystąpienie Prezydent poinformował, że w dniu 5 czerwca 1997 r. wydana została decyzja udzielająca pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji. Wraz z odpowiedzią przekazano akta administracyjne dotyczące ww. decyzji (pismo z dnia dniu 29 kwietnia 2021 r.). Natomiast O. S.A. dokumenty dotyczące inwestycji przekazał przy piśmie z dnia 30 kwietnia 2021r.
W dniu 31 maja 2021 r. PINB odpowiedział na pismo skarżących wyjaśniając, że ich skarga jest bezzasadna. Organ nie stwierdził podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wydania nakazu rozbiórki dla przedmiotowych urządzeń przesyłowych w postaci sieci telekomunikacyjnej. W uzasadnieniu wskazał, że w dacie realizacji inwestycji polegającej na budowie telefonicznej sieci miejscowej, rozdzielczej obszaru centralowego CA R. obejmującej obszary szafkowe [...], [...], [...], skarżący nie byli właścicielami działki nr [...], wobec czego nie była wymagana ich zgoda na prowadzenie tych robót. Jednocześnie PINB pouczył strony, że postępowanie uregulowane w rozdziale 5a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane wszczyna się z urzędu, a nie na wniosek. Stwierdził również, że inwestycja została wykonana legalnie, zgodnie z udzielonym pozwoleniem budowlanym.
W dniu 30 lipca 2021 r. skarżący wnieśli ponaglenie na niezałatwienie w terminie ustawowym przez PINB, sprawy o wydanie nakazu rozbiórki urządzeń przesyłowych w postaci sieci telekomunikacyjnej. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu (DWINB) postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2021 r. stwierdził, że organ I instancji nie dopuścił się bezczynności w tym zakresie.
W dniu 12 października 2022 r. skarżący działając przez pełnomocnika wnieśli skargę na bezczynność PINB w przedmiocie nakazu rozbiórki urządzeń przesyłowych w postaci sieci telekomunikacyjnej, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1/ art. 12 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie załatwienia sprawy w przepisanej prawem formie w ustawowym terminie, 2/ art. 35 § 3 k.p.a. poprzez niezałatwienie sprawy w przewidzianych w przedmiotowym przepisie terminach, 3/ art. 36 § 1 k.p.a. poprzez niezawiadomienie stron o niezałatwieniu sprawy w terminie, niewskazanie przyczyn zwłoki, a także niewskazanie nowego terminu załatwienia sprawy. Pełnomocnik wniósł o: 1/ zobowiązanie PINB do załatwienia sprawy w drodze decyzji administracyjnej w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2/ stwierdzenie, że PINB dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, 3/ stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4/ przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej w wysokości 2.000 zł, 5/ rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, 6/ zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu autor skargi wskazał, że od dnia złożenia przez strony wniosku o wszczęcie postępowania, PINB nie podjął żadnych działań zmierzających do załatwienia sprawy, oraz nie zawiadomił skarżących o przyczynach jej niezałatwienia oraz nie wyznaczył nowego terminu. Autor uzasadnienia podniósł, że pismo skarżących zostało nieprawidłowo zakwalifikowane jako skarga powszechna. Wyjaśnił również, że wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie doprowadzenia robót budowlanych wykonanych w drodze samowoli budowlanej do stanu zgodnego z prawem, na wniosek legitymowanych podmiotów jest dopuszczalne. W związku z powyższym wniosek z dnia 24 lutego 2021 r. powinien poskutkować wszczęciem postępowania. Powyższe z kolei, zdaniem pełnomocnika, prowadzi do konkluzji, że w niniejszej sprawie organ dopuścił się bezczynności z uwagi na niezakończenie postępowania w prawem przewidzianej formie. W oparciu o orzecznictwo sądowoadministracyjne pełnomocnik wywiódł, że bezczynność w niniejszej sprawie ze względu na jej okoliczności, w tym półtora roku zwłoki w zakończeniu postępowania, będzie stanowić rażące naruszenie prawa. Zlekceważenie dowodów na wystąpienie samowoli budowlanej spowodowało u skarżących poczucie krzywdy, co według pełnomocnika uzasadnia przyznanie im sumy pieniężnej od organu.
W odpowiedzi na skargę PINB wniósł o jej odrzucenie, gdyż dotyczy ona sposobu załatwienia skargi powszechnej. Po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, PINB podniósł, że zgodnie z art. 53 a Prawa budowlanego, postępowania opisane w rozdziale 5a prawa budowlane mogą być wszczynane wyłącznie z urzędu. W związku z powyższym organ zakwalifikował wniosek skarżących jako sygnał do stwierdzenia istnienia przesłanek do prowadzenia lub nie, postępowania administracyjnego. PINB wyjaśnił, że w takim wypadku na organie nie będzie również spoczywał obowiązek wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Wcześniejsze wątpliwości dotyczące wszczynania z urzędu lub na wniosek postępowań określonych w ustawie Prawo budowlane, zostały bowiem usunięte poprzez nowelizację ustawy – Prawo budowlane, która obowiązuje do 20 września 2020 r. Autor uzasadnienia zaznaczył, że ustawodawca celowo jednoznacznie wskazał, że niektóre rodzaje postępowań będą wszczynane z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Po myśli zaś art. 134 ww. ustawy sąd administracyjny przy rozpoznaniu skargi nie jest związany zawartymi w niej wioskami i zarzutami.
Ze względu na wyżej wskazany przedmiot skargi, sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a.).
Skarga niniejsza dotyczy bezczynności PINB w załatwieniu sprawy dotyczącej wydania nakazu rozbiórki urządzeń przesyłowych w postaci sieci telekomunikacyjnej. Poprzedzona została ponagleniem z dnia 30 lipca 2021 r., w którym zarzucono PINB niezałatwienie sprawy w terminie.
Pojęcie bezczynności nie zostało zdefiniowane w przepisach p.p.s.a., jednak wynika ono z art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), dalej: "k.p.a." normującego instytucję ponaglenia. W przepisie tym ustawodawca określa bowiem bezczynność jako stan w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. W orzecznictwie i doktrynie zasadnie zatem przyjmuje się, że ze stanem tym mamy do czynienia wówczas, gdy mimo ustawowego obowiązku organ w prawnie ustalonym terminie, nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie je podjął ale nie zakończył wydaniem decyzji lub innego aktu albo podjęciem stosownej czynności. Dla uznania bezczynności konieczne jest więc w pierwszej kolejności zbadanie, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywał obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie, potem, czy uczyniono to w przepisanym terminie, a dalej, czy ewentualne opóźnienie jest usprawiedliwione (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 1296/17, CBOSA).
Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdził, że PINB nie dopuścił się bezczynności w przedstawionym wcześniej rozumieniu.
Skarżący w piśmie z dnia 24 lutego 2021 r. (wpływ w dniu 11 marca 2021 r.) wystąpili do PINB o wszczęcie postępowania administracyjnego oraz o wydanie nakazu rozbiórki urządzeń przesyłowych w postaci sieci telekomunikacyjnej posadowionej na ich działkach ze względu na samowolne jej wybudowanie (brak pozwolenia na budowę, brak decyzji o warunkach zabudowy, brak prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane). Skarżący domagali się zatem wdrożenia postępowania w trybie art. 48 lub 51 Prawa budowlanego. Ich zdaniem wniosek o wydanie nakazu rozbiórki ww. obiektu - jako pochodzący od legitymowanych podmiotów posiadających interes prawny - skutkować winien wszczęciem postępowania administracyjnego, które powinno zostać zakończone decyzją administracyjną. Skoro organ zaniechał wszczęcia postępowania ograniczając się do udzielenia odpowiedzi w trybie skargowym, pozostaje w bezczynności.
Istota zawisłego przed Sądem sporu w kwestii pozostawania (lub nie) przez organ w stanie bezczynności, sprowadza się zatem w pierwszym rzędzie do konieczności oceny, czy w stanie prawnym istniejącym w dacie zgłoszenia żądania skarżących, organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do wszczęcia postępowania administracyjnego we wskazanej przez nich sprawie (dotyczącej nielegalnego wybudowania obiektu) i wydania stosownego rozstrzygnięcia (nakazu jego rozbiórki).
Dokonując oceny w powyższym zakresie zauważyć najpierw trzeba, że według art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne może być wszczęte na zasadzie oficjalności lub na zasadzie skargowości. Przywołane uregulowanie procesowe nie wystarcza jednak do ustalenia, w jaki sposób ma dojść do wszczęcia postępowania w danej sprawie. Co do zasady, to przepisy prawa materialnego decydują bowiem jaki rodzaj spraw załatwiany jest w formie decyzji administracyjnej oraz normują, czy inicjatywa wszczęcia postępowania ma wyjść od strony czy też organ podejmuje działania z urzędu. Jeżeli zatem przepisy szczególne, wyraźnie określają przypadki wszczęcia postępowania na wniosek bądź też z urzędu, organ jest związany tymi regulacjami. Zaznaczyć także trzeba, żepPrzepis art. 61 § 2 k.p.a przewiduje, że ze względu na szczególnie ważny interes strony dopuszczalne jest wszczęcie postępowania z urzędu, gdy przepis prawa wymaga wniosku strony, nie przewiduje natomiast sytuacji odwrotnej tj. wszczęcia postępowania na wniosek, jeżeli postępowanie może być wszczęte tylko z urzędu.
W kontekście powyższych rozważań istotne jest, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, postępowanie w sprawach dotyczących naruszeń przepisów ww. ustawy, którego domagają się skarżący, może być wszczęte jedynie z urzędu. Stanowi o tym wprost art. 53a ust. 1 przywołanego aktu, zgodnie z którym, postępowania uregulowane w rozdziale 5a wszczyna się z urzędu. Jak wyjaśnił NSA, wykładnia gramatyczna ww. przepisu, jego literalne brzmienie jak i materiały legislacyjne, nie pozostawiają żadnych wątpliwości, co do tego, że postępowania uregulowane w rozdziale 5a, w tym uproszczone postępowania legalizacyjne, są inicjowane wyłącznie na zasadzie oficjalności (por. szerszą argumentację zawartą w wyroku z dnia 7 lutego 2023 r. II OSK 287/21, CBOSA ). W związku powyższym, w orzecznictwie wyrażane jest stanowisko, że przywołany przepis stanowi przepis szczególny w stosunku do ogólnej reguły wynikającej w art. 61 k.p.a., ograniczając możliwość wszczęcia postępowania w sprawach nim objętych wyłącznie na zasadzie oficjalności (por. wyrok z dnia 7 marca 2023 r. II SAB/Wr 1486/22, wyrok z dnia 5 stycznia 2023r. II SAB/Wr Lu 127/22).
Odnosząc powyższe ogólne uwagi do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w reakcji na wniosek skarżących z dnia 24 lutego 2021 r., PINB podjął czynności wyjaśniające mające na celu zweryfikowanie, czy istnieją podstawy do wszczęcia postępowania w sprawie zgłaszanej przez nich samowoli budowlanej. W celu ustalenia, czy obiekt wybudowany został bez pozwolenia na budowę, pismem z dnia 12 kwietnia 2021 r. organ wezwał inwestora do przedłożenie dokumentacji oraz złożenia wyjaśnień dotyczących budowy spornego obiektu oraz wystąpił do Prezydenta Wrocławia o przekazanie dokumentacji dotyczącej udzielenia pozwolenia na jego budowę lub zgłoszenia. W odpowiedzi na powyższe wystąpienia, w dniu 29 kwietnia 2021 r. organ uzyskał archiwalną dokumentację od Prezydenta Wrocławia a w dniu 6 maja 2021 r. komplet dokumentów przekazanych przez Inwestora. Jednocześnie ze względu na konieczność uzyskania dowodów ze źródeł zewnętrznych, pismem z dnia 12 kwietnia 2021 r. PINB poinformował wnioskodawców, że zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. przedłuża termin załatwienia sprawy do dnia 31 maja 2021 r.
W wyniku analizy dokumentacji budowlanej przekazanej przez Prezydenta Wrocławia i przez Inwestora oraz po zbadaniu danych w ewidencji gruntów i wpisów w księdze wieczystej, PINB stwierdził, że sporna inwestycja wykonana została na podstawie decyzji o warunkach zabudowy wydanej 6 listopada 1996 r. oraz decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 5 czerwca 1997 r. – zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Oceniono zatem, że inwestycja zrealizowana została leganie. Dodatkowo, z uwagi na fakt, że w dacie wydania ww. pozwoleń nieruchomość skarżących stanowiła własność Gminy W., organ stwierdził, że nie zaistniała okoliczność braku zgody właściciela na realizację przedmiotowej inwestycji. W wyniku powyższych ustaleń, pismem z dnia 31 maja 2021 r. PINB poinformował skarżących, że brak jest przesłanek uzasadniających wszczęcia i prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie samowolnego wykonania robót budowlanych związanych z budową
W konsekwencji, mając na względzie, że w wyniku wystąpienia skarżących organ przeprowadził czynności weryfikacyjne, które wykazały, że przy wybudowaniu spornej sieci telekomunikacyjnej nie doszło do zarzucanego przez strony naruszenia prawa, stwierdzić należy, że brak było podstaw do wszczynania przez PINB postępowania administracyjnego z urzędu. Wobec treści art. 53a Prawa budowlanego, strony nie mogły także żądać wszczęcia postępowania na ich wniosek (orzeczenie NSA z 20 grudnia 2012 r. przywołane przez pełnomocnika w skardze nie może mieć zastosowania, gdyż podjęte zostało w stanie prawnym przed wejściem w życie art. 53a ww. ustawy). W tych okolicznościach wniosek skarżących nie mógł stanowić dla organu zobowiązania do wszczęcia postępowania w sprawie. Mógł jedynie stanowić - i jak wynika z akt sprawy, stanowił - sygnał dla zbadania, czy nie zaistniała podstawa do wszczęcia odpowiedniego postępowania w tej sprawie z urzędu. Sąd zauważa, że wszczęcie postępowania z urzędu jest prawem organu i żaden z przepisów k.p.a. nie daje możliwości wyegzekwowania od niego podjęcia czynności w tym zakresie. Zasada legalizmu wyrażona w art. 6 k.p.a. stanowi, że "organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa". Skoro normy prawa materialnego stanowią o podejmowaniu pewnych działań przez organ z urzędu, to nie pozostawiają organowi wyboru (wyrok WSA w Białymstoku z 18 września 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 559/19). W takiej sytuacji organ powinien jednak o tym poinformować wnioskującego, co w niniejszej sprawie zostało uczynione.
PINB słusznie zatem zakwalifikował wystąpienie skarżących jako sygnał do zbadania, czy istnieją podstawy do ingerencji organu w formie procesowej. Co jednak istotne, sygnał ten nie pozostał bez reakcji, lecz został zweryfikowany pod kątem przesłanek uzasadniających wszczęcie postępowania. Wobec stwierdzenia, że przesłanki do wszczęcia postępowania o jakim mowa w rozdziale 5a ustawy - Prawo budowlane w ocenianym przypadku nie występują, wystarczającym działaniem było poinformowanie skarżących, pismem o braku podstaw do wszczęcia postępowania, (czyli o bezzasadności skargi). Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd orzeczniczy, zgodnie z którym, w sytuacji ustalenia, że postępowanie mogło być wszczęte tylko z urzędu lecz dokonane czynności nie uzasadniały wszczęcia takiego postępowania, skarżący powinni zostać zawiadomieni o sposobie załatwienia sprawy (por. NSA w. wyroku z dnia 30 marca 2023 r. II OSK 2467/22, CBOSA) Sądowi wiadomym jest, że w praktyce spotyka się w reakcji na pismo danego podmiotu o przeprowadzenie postępowania postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61a § 1 K.p.a.), nie oznacza to jednak, że wymagane jest wydanie przez organ nadzoru budowlanego takiego rozstrzygnięcia. Wobec braku stosownego odesłania, w sprawach których dotyczy przepis art. 53a P.b, nie znajduje bowiem zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. obligujący organ administracji publicznej do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Tym samym nie istnieje przepis, który zobowiązywałby organ nadzoru budowlanego, w sytuacji, gdy nie stwierdzi on naruszenia przepisów prawa budowlanego, do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania (tak WSA w wyroku z dnia 7 marca 2023 r. II SAB/Wr 1486/22, CBOSA). Wstrzymanie się przez organ administracji od wszczęcia postępowania z urzędu nie łączy się zatem z obowiązkiem wydania postanowienia o odmowie jego wszczęcia (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2023 r. sygn. akt I OSK 1742/22). W orzecznictwie stwierdzono natomiast, że dopuszczalnym prawnie i akceptowalnym sposobem załatwienia stosownego pisma może też być także rozpoznanie go w trybie skargowym, tj. Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego (por. NSA w wyroku z dnia z7 lutego 2023 r. II OSK 2827/21, CBOSA). Jednocześnie nie wyklucza się, że ocena działań organu od chwili zapoznania się z treścią żądania do zawiadomienia o sposobie załatwienia sprawy należy do kognicji sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z 30 marca 2023 r., II OSK 2467/22). Wówczas kontroli sądowej w ramach skargi na bezczynność poddane jest zachowanie organu po zgłoszeniu żądania, jakie organ przedsięwziął czynności, w tym zmierzające do właściwego ustalenia charakteru sprawy, finalnie czy uzasadnione jest niewszczęcie z urzędu postępowania i poprzestanie na udzieleniu wyjaśnień zainteresowanemu.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że skoro w niniejszej sprawie, organ na skutek wniosku skarżących przeprowadził czynności wyjaśniające, w wyniku których nie stwierdził podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu, to tym samym, brak było podstaw do zarzucania, że okoliczności takie wyczerpują przesłankę bezczynności. Wbrew zarzutom skargi, wykazane bowiem zostało, że wniosek skarżących nie zobowiązywał organu do wszczęcia postępowania i do wydania decyzji administracyjnej. Skoro PINB nie był zobowiązany do wszczęcia postępowania administracyjnego, nie mógł także naruszyć art. 12 § 1, art. 35 i art. 36 k.p.a. przez zaniechanie załatwienia sprawy w przypisanej formie – tj. w formie decyzji administracyjnej – i w ustawowym terminie.
Odnosząc się do argumentacji skargi, że brak wszczęcia postępowania administracyjnego ma wpływ na zapewnienie skarżącym ochrony prawnej w postaci przysługujących im w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia zmierzających do kontroli jego legalności i sprawności a także do poddania tego postępowania kontroli niezależnego sądu, za Naczelnym Sądem Administracyjnym wskazać trzeba, że w takiej sytuacji, udzielenie ochrony prawnej zainteresowanej jednostce może nastąpić w trybie skargowo – wnioskowym określonym w dziale VIII k.p.a. , który umożliwia wniesienia skargi na brak działania powiatowego inspektora nadzoru budowlanego do wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego jako organu wyższego stopnia (art. 229 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 83 ust. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego). Jeżeli skarga jest zasadna, jej rozpoznanie przez organ wyższego stopnia może, stosownie do art. 233 k.p.a., spowodować wszczęcie postępowania administracyjnego. Żądanie osoby powołującej się na swój interes prawny powinno zostać ocenione przez organ nadzoru budowlanego w fazie przedprocesowej postępowania legalizacyjnego. W razie zastrzeżeń co do prawidłowości takiej oceny, osoba ta, może ponadto zwrócić się do właściwego organu nadzoru budowlanego o wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia stanu niezgodnego z prawem (por. NSA w wyroku z dnia 7 lutego 2023 r. II OSK 2827/21, CBOSA).
Uwzględniając powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekał jak w sentencji wyroku.