II SAB/WR 1162/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2023-01-12
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
informacja o środowiskugospodarka leśnabezczynność organuprawo administracyjneprawo ochrony środowiskadostęp do informacjistrona społecznaLasy PaństwoweNadleśnictwo Miękinia

WSA we Wrocławiu stwierdził bezczynność Nadleśnictwa Miękinia w udostępnieniu informacji o środowisku, zobowiązując je do działania w terminie 30 dni.

Fundacja F. L. i O. zaskarżyła Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, Nadleśnictwo Miękinia, zarzucając mu bezczynność w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji dotyczących gospodarki leśnej i komunikacji ze stroną społeczną. Sąd uznał, że żądane informacje dotyczą środowiska i ochrony przyrody, a organ błędnie pozostawił wniosek bez rozpoznania. W konsekwencji sąd stwierdził bezczynność organu, zobowiązał go do wydania aktu lub dokonania czynności w terminie 30 dni i zasądził koszty postępowania.

Skarga dotyczyła bezczynności Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, Nadleśnictwo Miękinia, w przedmiocie udostępnienia informacji o środowisku. Strona skarżąca, fundacja F. L. i O., wniosła o udostępnienie listy przypadków z okresu od 1 stycznia 2018 r., gdy strona społeczna zgłaszała postulaty, pytania, wnioski i uwagi dotyczące gospodarki leśnej, a także o informacje dotyczące treści tych zgłoszeń, rezultatów działań organu w odpowiedzi na nie oraz dokumentacji komunikacji. Organ odpowiedział, że wniosek nie dotyczy informacji o środowisku i pozostawił go bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że Nadleśnictwo dopuściło się bezczynności. Sąd podkreślił, że informacje dotyczące postulatów strony społecznej w zakresie gospodarki leśnej, rezultatów tych działań oraz komunikacji z organem mieszczą się w szeroko rozumianym pojęciu informacji o środowisku i jego ochronie, zgodnie z ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku. Sąd zobowiązał organ do wydania aktu lub dokonania czynności w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie 100 złotych. Sąd stwierdził również, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę, że organ zareagował na wniosek pismem, choć błędnie zinterpretował przepisy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, takie informacje mieszczą się w pojęciu informacji o środowisku i jego ochronie, zdefiniowanym szeroko w art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że informacje o działaniach strony społecznej w postaci postulatów, wniosków i uwag dotyczących gospodarki leśnej, a także o sprzężonych z nimi działaniach organu i dokumentacji komunikacji, mają związek ze stanem lub ochroną elementów środowiska, a tym samym podlegają udostępnieniu na podstawie ustawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_bezczynność

Przepisy (25)

Główne

ppsa art. 3 § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 149 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 149 § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

uoiś art. 8 § 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

uoiś art. 9 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

uoiś art. 14 § 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

uoiś art. 20 § 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Pomocnicze

ppsa art. 119 § pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 35

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 37 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

uoiś art. 3 § 1 pkt 15a

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

uoiś art. 3 § 1 pkt 9 lit. a-b

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

uoiś art. 4

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

uol art. 6 § 1 pkt 1a

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach

uol art. 6 § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach

uol art. 7 § 1

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach

uol art. 8 § pkt 1-3

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach

uol art. 32 § 1

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach

uol art. 35 § 1

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach

uol art. 35 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach

uol art. 35 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach

uol art. 35 § 1 pkt 2a

Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach

Konstytucja RP art. 74 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Żądane informacje dotyczące postulatów strony społecznej w zakresie gospodarki leśnej, rezultatów działań organu i komunikacji z tą stroną, stanowią informację o środowisku i jego ochronie w rozumieniu ustawy. Organ pozostawił wniosek bez rozpoznania, co stanowi bezczynność w rozumieniu przepisów.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że wniosek nie dotyczy informacji o środowisku i jego ochronie.

Godne uwagi sformułowania

udostępnianie informacji o środowisku powinno następować w najszerszym możliwym zakresie ujawnianie informacji powinno stanowić regułę Rażące naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa.

Skład orzekający

Gabriel Węgrzyn

przewodniczący sprawozdawca

Marta Pawłowska

członek

Wojciech Śnieżyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu informacji o środowisku podlegających udostępnieniu, w szczególności w kontekście gospodarki leśnej i komunikacji z interesariuszami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o informacje związane z gospodarką leśną i interakcją z organizacjami społecznymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy dostępu do informacji publicznej w kontekście ochrony środowiska i gospodarki leśnej, co jest tematem istotnym dla organizacji pozarządowych i społeczeństwa obywatelskiego.

Nadleśnictwo ukrywało informacje o konsultacjach społecznych? Sąd administracyjny wyjaśnia, co musisz wiedzieć o dostępie do danych środowiskowych.

Dane finansowe

WPS: 100 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Wr 1162/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2023-01-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Gabriel Węgrzyn /przewodniczący sprawozdawca/
Marta Pawłowska
Wojciech Śnieżyński
Symbol z opisem
6133 Informacja o środowisku
658
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 1058/23 - Wyrok NSA z 2024-04-17
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 35, art 36 par 1. art 37 par 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 149 par. 1 pkt 1 i pkt 3,  art. 149 par. 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2373
art. 8 ust. 1,  art. 9 ust. 1,
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
Dz.U. 2022 poz 672
art. 35 ust. 1
Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (spr.) Sędziowie: Asesor WSA Marta Pawłowska Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi F. L. i O. w W. na bezczynność Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, Nadleśnictwo Miękinia w przedmiocie udostępnienia informacji o środowisku I. stwierdza, że Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, Nadleśnictwo Miękinia dopuściło się bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, Nadleśnictwo Miękinia do wydania aktu albo dokonania czynności w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. zasądza od Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, Nadleśnictwo Miękinia na rzecz skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Skargą z dnia 1 VIII 2022 r ., F. L. i O. z siedzibą w W. (dalej – fundacja, strona skarżąca) zarzuciła Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu Lasy Państwowe, N. M. (dalej – organ) bezczynność w sprawie z wniosku o udostępnienie informacji o środowisku.
Jak wynika z treści skargi oraz akt administracyjnych, wnioskiem z dnia 15 II 2022 r. strona skarżąca wystąpiła o udostępnienie informacji w zakresie listy przypadków z okresu od 1 I 2018 r. do momentu odpowiedzi na wniosek, gdy przedstawiciele strony społecznej zgłaszali postulaty, pytania, wnioski i uwagi dotyczące prowadzenia gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa?. Konkretnie chodziło o informacje dotyczące: a) "kto zgłaszał postulaty, pytania, wnioski i uwagi dotyczące prowadzenia gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa?", b) "zagadnień, których dotyczyły pytania, wnioski i uwagi zgłaszane przez stronę społeczną", c) "rezultatów zgłaszania pytań, postulatów, wniosków i uwag przez stronę społeczną, a w szczególności informacji, czy w wyniku zaangażowania strony społecznej Nadleśnictwo zmodyfikowało swoje plany prowadzenia gospodarki leśnej i jeżeli tak, to w jaki sposób", d) "dokumentacji komunikacji Nadleśnictwa ze stroną społeczną".
W odpowiedzi organ, w piśmie z 12 IV 2022 r., wskazał, że przedmiotowy wniosek, wbrew twierdzeniom fundacji, nie obejmuje informacji o środowisku i jego ochronie w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 3 X 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r., poz. 2373 ze zm., dalej jako: "uoiś"). W rezultacie poinformował o pozostawieniu wniosku strony skarżącej bez rozpoznania.
Mając na względzie powyższe okoliczności fundacja w ramach skargi na bezczynność wniosła o: zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z 15 II 2022 r.; stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności oraz zasądzenia kosztów według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że w sprawie nie występuje stan bezczynności, bowiem organ zawiadomił o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji. Nadto w ocenie organu żądane informacje nie stanowią informacji o środowisku, o czym poinformowano fundację pismem z dnia 12 IV 2022 r. Powołując się na przepis art. 9 ust. 1 pkt 3 uoiś, organ wyjaśnił, że spośród elementów wymienionych w tych przepisach w niniejszej sprawie przedmiotem rozważań mogą być "plany w sprawie ochrony środowiska", "działania wpływające lub mogące wpłynąć na elementy środowiska", a także "środki i działania, które mają na celu ochronę tych elementów". Wskazując na art. 6 ust. 1 pkt 1a i 6 ustawy z dnia 28 IX 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2022 r. poz. 672 ze zm.) – dalej "uol", organ wyjaśnił, że plan urządzenia lasu, jako podstawowy dokument gospodarki leśnej, służy realizacji jej celów i zadań, a trwale zrównoważona gospodarka leśna opiera się na wypełnianiu przez lasy zarówno funkcji ochronnych, gospodarczych, jak i społecznych. Plan urządzenia lasu, choć ma na celu między innymi ochronę elementów środowiska, nie jest jednak "planem w sprawie ochrony środowiska" ani "środkiem, który ma na celu ochronę tych elementów". Organ podkreślił, że czym innym są informacje dotyczące konkretnego dokumentu (planu), a czym innym informacje o postulatach, wnioskach i uwagach dotyczących prowadzenia gospodarki leśnej, które dotyczyły wdrażania już zatwierdzonego planu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą prawną skargi jest art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 VIII 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, ze zm.) - dalej "ppsa", z którego wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej.
Odnosząc się na wstępie do kwestii dopuszczalności skargi, podkreślić należy, że jej wniesienie nie było ograniczone terminem, jak również nie musiało być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia. Znajdująca w sprawie zastosowanie uoiś, która reguluje w sposób kompleksowy dostęp do tej informacji, nie przewiduje środka zaskarżenia w tym zakresie. Ustalony w art. 53 § 2b ppsa wymóg wniesienia ponaglenia odnieść należy do bezczynności organu odnośnie do spraw rozpoznawanych w trybie przepisów kpa. Przepisy te stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie oraz do terminu załatwienia wniosku o udostępnienie informacji i przekazania wniosku podmiotowi, w którego posiadaniu znajduje się żądana informacja (art. 14 ust. 2 i art. 19 ust. 2 pkt 1 uoiś). Powyższe oznacza, że nie mają one zastosowania do faz poprzedzających wydanie decyzji i tym samym w przypadku bezczynności w sprawach dotyczących udzielania informacji o środowisku i jego ochronie brak jest podstaw do stosowania art. 37 kpa.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie była więc dopuszczalna i podlegała rozpoznaniu.
W przypadku skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy. Dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca, był zobowiązany do udzielenia informacji o środowisku i jego ochronie oraz że żądana informacja miała charakter informacji o środowisku i jego ochronie - w rozumieniu przepisów ustawy, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
Wobec brzmienia przepisu art. 8 ust. 1 uioś nie może być kwestionowanym, że N. M. Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji o środowisku i jego ochronie. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 1 uoiś władze publiczne obowiązane są do udostępniania każdemu informacji o środowisku i jego ochronie. W myśl zaś art. 3 ust. 1 pkt 15a uoiś, ilekroć w ustawie jest mowa o "władzach publicznych" - rozumie się przez to: Sejm, Senat, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, organy administracji, sądy, trybunały oraz organy kontroli państwowej i ochrony prawa. Przy czym zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 9 lit. a-b uoiś pod pojęciem "organu administracji" rozumie się: ministrów, centralne organy administracji rządowej, wojewodów, działające w ich lub we własnym imieniu inne terenowe organy administracji rządowej, organy jednostek samorządu terytorialnego (lit. a), "inne podmioty wykonujące zadania publiczne dotyczące środowiska i jego ochrony" (lit. b). Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 uol, lasami stanowiącymi własność Skarbu Państwa zarządza Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe. Z kolei według art. 32 ust. 1 uol Lasy Państwowe jako państwowa jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej reprezentuje Skarb Państwa w zakresie zarządzanego mienia. Zadania nadleśniczego określa art. 35 uol, który w ust. 1 stanowi, że nadleśniczy prowadzi samodzielnie gospodarkę leśną w nadleśnictwie na podstawie planu urządzenia lasu oraz odpowiada za stan lasu, a w szczególności: reprezentuje Skarb Państwa w stosunkach cywilnoprawnych, w zakresie swojego działania (pkt 1); kieruje nadleśnictwem jako podstawową jednostką organizacyjną Lasów Państwowych (pkt 2); bezpośrednio zarządza lasami, gruntami i innymi nieruchomościami Skarbu Państwa, pozostającymi w zarządzie Lasów Państwowych (pkt 2a). Przedstawione regulacje nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że N. M., to podmiot wymieniony w art. 8 ust. 1 uoiś, zobowiązany zasadniczo do udostępniania informacji o środowisku i jego ochronie.
Zakres przedmiotowy informacji o środowisku, które podlegają udostępnieniu, w trybie uoiś, określa art. 9 ust. 1 uoiś. Stosownie do jego brzmienia udostępnieniu podlegają m.in. informacje dotyczące: stanu elementów środowiska, takich jak: powietrze, woda, powierzchnia ziemi, kopaliny, klimat, krajobraz i obszary naturalne, w tym bagna, obszary nadmorskie i morskie, a także rośliny, zwierzęta i grzyby oraz inne elementy różnorodności (pkt 1); środków, takich jak: środki administracyjne, polityki, przepisy prawne dotyczące środowiska i gospodarki wodnej, plany, programy oraz porozumienia w sprawie ochrony środowiska, a także działań wpływających lub mogących wpłynąć na elementy środowiska, o których mowa w pkt 1, oraz na emisje i zanieczyszczenia, o których mowa w pkt 2, jak również środków i działań, które mają na celu ochronę tych elementów (pkt 3); raportów na temat realizacji przepisów dotyczących ochrony środowiska (pkt 4); analiz kosztów i korzyści oraz innych analiz gospodarczych i założeń wykorzystanych w ramach środków i działań, o których mowa w pkt 3 (pkt 5).
Podkreślić wypada, że w świetle art. 74 ust. 3 Konstytucji RP, każdy ma prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska. W orzecznictwie podnosi się, że prawo to ma zakres znacznie szerszy, aniżeli wynikać to by mogło z literalnej treści art. 9 ust. 1 uoiś (por. m.in. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 IV 2021 r., II SA/Go 147/21 oraz wyrok NSA z dnia 9 I 2020 r., I OSK 3483/18, publ. CBOSA). Udostępnieniu podlega bowiem każda informacja o środowisku, niezależnie od tego, czy została ona wymieniona w art. 9 ust. 1 uoiś, chyba że organ ochrony środowiska, na podstawie przepisów ustawy wykaże, że w konkretnej sprawie nie ma możliwości udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie. Ustalając przedmiotowy zakres informacji o środowisku, które mają być udostępnione, należy zatem mieć na względzie, że prawo do tych informacji jest gwarantowane konstytucyjnie, co potwierdza art. 4 uoiś, stanowiący o powszechnym dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie. Oznacza to, że udostępnienie tego rodzaju informacji jest regułą, a odstępstwa od niej mają charakter wyjątkowy i powinny wprost wynikać z przepisów prawa jednoznacznie określających, jakiego rodzaju informacje nie podlegają udostępnieniu (art. 16 uoiś). Należy także zaznaczyć, że wskazany w uoiś zakres informacji o środowisku stanowi transpozycję dyrektywy 2003/4/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 I 2003 r. w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska (Dz. Urz. UE. L. 2003.41.26). Dyrektywa opiera się na zasadach, że udostępnianie informacji o środowisku powinno następować w najszerszym możliwym zakresie (motyw 9 preambuły do dyrektywy), a ujawnianie informacji powinno stanowić regułę (motyw 16 preambuły do dyrektywy). Prawodawca europejski rozlegle definiuje informacje o środowisku zaliczając do nich m.in. informacje dotyczące stanu elementów środowiska, stanu obszarów naturalnych, różnorodności biologicznej i jej składników, polityki, przepisy, plany, programy dotyczące ochrony środowiska, działania mogące wpływać na elementy środowiska oraz na ochronę tych elementów (art. 2 ust. 1 lit a i c dyrektywy).
Jak wynika z akt sprawy, wniosek skarżącej dotyczył postulatów, wniosków i uwag, zgłoszonych w określonym przedziale czasowym do organu przez stronę społeczną, w kwestiach związanych z realizacją gospodarki leśnej, rezultatów działań podjętych przez organ w następstwie tych postulatów (wniosków, uwag) oraz planowanych zmian w zakresie komunikacji ze stroną społeczną, a więc kwestii odnoszących się wprost do stanu elementów środowiska i jego ochrony. Podkreślić przy tym wypada, że plan urządzenia lasu to podstawowy dokument gospodarki leśnej opracowywany dla określonego obiektu, zawierający opis i ocenę stanu lasu oraz cele, zadania i sposoby prowadzenia gospodarki leśnej (art. 6 ust. 1 pkt 6 uol), według którego prowadzi się trwale zrównoważoną gospodarkę leśną (art. 7 ust. 1 uol), prowadzoną również z zachowaniem m.in. zasad: powszechnej ochrony lasów, trwałości ich utrzymania oraz ciągłości i zrównoważonego wykorzystania wszystkich funkcji lasów (art. 8 pkt 1-3 uol). Każde więc działanie związane z prowadzeniem gospodarki leśnej i realizacją planu urządzenia lasu, ma związek ze środowiskiem oraz jego ochroną. Oceny tej nie zmienia podnoszona przez organ okoliczność, że plan urządzania lasu obejmuje również pozyskiwanie drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego oraz realizację pozaprodukcyjnych funkcji lasu, jako elementów gospodarki leśnej zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 uol. Te działania bowiem, mimo że nie są wprost nakierowane na ochronę środowiska, mają jednak wpływ na stan środowiska. Nie sposób więc uznać, że zakres przedmiotowy wniosku złożonego przez stronę skarżącą nie dotyczy środków i działań, które mają na celu ochronę elementów środowiska, wpływają lub mogą wpłynąć na elementy środowiska.
W konsekwencji stwierdzić trzeba, że informacje o podjętych przez stronę społeczną działaniach w postaci postulatów, pytań, wniosków i uwag, które kierowane były do organu, a dotyczących prowadzenia gospodarki leśnej przez Nadleśnictwo oraz informacje o sprzężonych z nimi działaniach podjętych w ich następstwie przez organ wraz z dokumentacją komunikacji organu ze stroną społeczną w tym zakresie, mieszczą się w pojęciu informacji o środowisku i jego ochronie, zdefiniowanym szeroko w art. 9 ust. 1 pkt 3 uoiś. Podkreślić wypada, że informacją o środowisku są nie tylko o działania wpływające na elementy środowiska wskazane w art. 9 ust. 1 pkt 1 uoiś, ale również mogące wpłynąć na to środowisko oraz na jego ochronę (por.: wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 3 XII 2021 r., IV SAB/Wr 259/21; wyrok WSA w Opolu z dnia 23 III 2021 r., II SA/Op 40/21, publ. CBOSA). Część pytań sformułowanych przez skarżącą we wniosku o udostępnienie informacji dotyczyła zgłoszonych do organu przez stronę społeczną postulatów, wniosków i uwag w sprawach związanych z prowadzoną gospodarką leśną oraz ewentualnych rezultatów tych działań, a więc kwestii odnoszących się wprost do stanu lub ochrony elementów środowiska. Inną rzeczą natomiast jest to, czy faktycznie takie postulaty, wnioski i uwagi były do organu kierowane i czy skutkowały podjęciem konkretnych środków lub wdrożeniem działań wpływających lub mogących wpłynąć na elementy środowiska, czy też mających na celu ochronę tych elementów.
Niewątpliwie zatem rację ma strona skarżąca dowodząc, że jej wniosek podlega rozpoznaniu w trybie uoiś.
Ponieważ przepisy ppsa nie definiują pojęcia bezczynności, inaczej niż na gruncie kpa, zasadne jest posiłkowanie się wykładnią systemową i odwołanie się do definicji formułowanej w przepisach kpa. "Bezczynność" postępowania administracyjnego zdefiniowana została w art. 37 § 1 pkt 1 kpa. Wynika z niego, że "bezczynność" wystąpi wówczas, gdy "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1".
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy konieczne jest wskazanie na przepis art. 14 uoiś stanowiący, że władze publiczne udostępniają informacje o środowisku i jego ochronie bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania wniosku (ust. 1). Termin, o którym mowa w ust. 1, może zostać przedłużony do 2 miesięcy ze względu na stopień skomplikowania sprawy. W tym przypadku przepisy art. 35 § 5 i art. 36 kpa stosuje się odpowiednio (ust. 2). W przypadku odmowy udostępnienia informacji, przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio (ust. 5).
Na podstawie art. 14 ust. 1 uoiś podmiot, do którego skierowane jest żądanie udostępnienia informacji, jeżeli uzna ją za informację o środowisku i jego ochronie, udostępnia tę informację przez zwykłą czynność materialno-techniczną albo na podstawie art. 20 ust. 1 uoiś wydaje decyzję o odmowie udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie. Natomiast jeżeli podmiot, do którego skierowane jest żądanie udostępnienia informacji uzna, że informacja ta nie stanowi informacji o środowisku, winien - w drodze pisma - poinformować wnioskodawcę o zajętym stanowisku. Stanowisko to znajduje poparcie w literaturze przedmiotu, gdzie wskazuje się, że z uwagi na otwarty katalog danych stanowiących informację o środowisku, wynikający z art. 9 uoiś, to władze publiczne muszą przekonująco uzasadnić, dlaczego konkretnych danych nie uznają za taką informację, a uzasadnienie to winno dokonać się w piśmie, niestanowiącym decyzji o odmowie udostępnienia informacji (por. A. Haładyj, Odmowa udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie, Warszawa 2019, s. 21).
Jak wynika z akt sprawy, skarżąca wniosek o udzielenie informacji złożyła w dniu 15 II 2022 r. W dalszej kolejności organ pismem z dnia 12 IV 2022 r. poinformował skarżącą, że jej wniosek nie obejmuje informacji o środowisku i jego ochronie i w związku z tym pozostawił go bez rozpoznania. Jak wyżej wskazano, w ocenie Sądu, informacje o podjętych przez stronę społeczną działaniach w postaci postulatów, pytań, wniosków i uwag, które kierowane były do organu, a dotyczących prowadzenia gospodarki leśnej przez Nadleśnictwo oraz informacje o sprzężonych z nimi działaniach podjętych w ich następstwie przez organ wraz z dokumentacją komunikacji Nadleśnictwa ze stroną społeczną w tym zakresie, mieszczą się w pojęciu informacji o środowisku i jego ochronie, zdefiniowanym szeroko w art. 9 ust. 1 pkt 3 uoiś. W konsekwencji organ winien w tej sprawie albo udostępnić wnioskowane informacje o środowisku i jego ochronie w formie czynności materialno-technicznej (art. 14 ust. 1 uoiś), albo wydać decyzję o odmowie ich udostępnienia w okolicznościach przewidzianych w art. 20 ust. 1 uoiś. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ pozostaje bezczynny, bowiem na moment wniesienia skargi sprawa nadal nie jest załatwiona w przewidzianej prawem formie.
W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 pkt 3 ppsa).
Jak wynika z art. 149 § 1 ppsa, sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Przepis art. 149 § 1 pkt 1 ppsa nie określa, jakimi kryteriami powinien kierować się sąd, określając organowi termin do wykonania wyroku przez podjęcie nakazanych w nim działań. W związku z tym należy przyjąć, że sąd dysponuje w tym zakresie swobodą, przy czym powinien kierować się przede wszystkim interesem strony, a jako wytyczne traktować terminy ustawowe do załatwiania spraw w postępowaniu, w którym nastąpiła bezczynność lub przewlekłość organu administracji publicznej.
Sąd w niniejszej sprawie zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia 15 II 2022 r. w terminie 30 dni, mając na względzie charakter sprawy oraz dotychczasowy okres zwłoki.
Jak wynika z art. 149 § 1a ppsa, stwierdzając przewlekłość lub bezczynność organu sąd jednocześnie stwierdza, czy przewlekłość lub bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
"Rażące" naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa. Orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności lub przewlekłości winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się w żaden sposób usprawiedliwić. Jednakże w celu ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Samo przekroczenie przez podmiot zobowiązany ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (wyrok NSA z 17 maja 2019 r., I OSK 2171/17, publ. CBOSA).
W kontrolowanej sprawie bezczynność nie miała wyżej określonego charakteru. Na ocenę tę niewątpliwie wpływa podnoszona w odpowiedzi na skargę okoliczność, że organ zareagował na wniosek pismem z dnia 12 IV 2022 r. Z pisma tego wynika natomiast, że organ błędnie zinterpretował regulację z art. 8 i 9 uoiś, co nie powinno być kwalifikowane jako rażące naruszenie prawa.
O kosztach sądowych postanowił zgodnie z art. 200 ppsa, uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od skargi (100 zł).
Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI