II SAB/Wr 1079/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę V.K. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności, orzeczenie o rażącym naruszeniu prawa, zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w 14 dni, przyznanie odszkodowania i wymierzenie grzywny. Wojewoda wnosił o oddalenie skargi, powołując się na przepisy specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, które zawieszają biegi terminów do załatwiania spraw dotyczących cudzoziemców do 30 września 2025 r. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając bezczynność organu. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było najnowsze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, które zakwestionowało konstytucyjność przedłużania zawieszenia terminów po 30 czerwca 2024 r. NSA uznał, że dalsze przedłużanie tych przepisów jest niezgodne z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji, naruszając prawo do sądu. Sąd pierwszej instancji podzielił ten pogląd, odmawiając zastosowania przepisów przedłużających zawieszenie. Stwierdzono, że Wojewoda dopuścił się bezczynności, nie podejmując czynności weryfikacyjnych wniosku w terminie wynikającym z ogólnych przepisów KPA (art. 35). Jednocześnie uznano, że bezczynność ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Sąd zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy w terminie 60 dni, oddalił dalszą skargę i zasądził od organu na rzecz skarżącego 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w kontekście prawa do sądu i Konstytucji po 30.06.2024 r.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przedłużaniem zawieszenia terminów w sprawach cudzoziemców, oparte na najnowszym orzecznictwie NSA.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zawieszające biegi terminów do załatwiania spraw dotyczących cudzoziemców, mogą być stosowane po 30 czerwca 2024 r. w kontekście prawa do sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dalsze przedłużanie zawieszenia terminów po 30 czerwca 2024 r. jest niezgodne z Konstytucją (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3), naruszając prawo do sądu.
Uzasadnienie
NSA w najnowszym orzecznictwie uznał, że ponad dwuletni okres zawieszenia terminów jest wystarczający, a dalsze przedłużanie stanowi nieproporcjonalne ograniczenie prawa do sądu. Rozwiązania uwarunkowane nadzwyczajnymi okolicznościami mogą być proporcjonalne tylko wtedy, gdy te okoliczności trwają.
Czy Wojewoda dopuścił się bezczynności w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy, pomimo przepisów specustawy zawieszających terminy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Wojewoda dopuścił się bezczynności, ponieważ przepisy zawieszające terminy nie mogły być stosowane po 30 czerwca 2024 r. z powodu ich niezgodności z Konstytucją.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że po 30.06.2024 r. organ administracji nie był zwolniony z obowiązku działania bez zbędnej zwłoki (art. 35 KPA) w weryfikacji wniosku, mimo że termin 60 dni na wydanie decyzji (art. 112a ustawy o cudzoziemcach) jeszcze nie upłynął od daty złożenia wniosku.
Czy bezczynność Wojewody w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy miała charakter rażącego naruszenia prawa?
Odpowiedź sądu
Nie, bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.
Uzasadnienie
Rażące naruszenie wymaga oczywistego, ewidentnego i drastycznego naruszenia prawa. W tej sprawie należało wziąć pod uwagę nie tylko przekroczenie terminów, ale także zmieniające się orzecznictwo NSA dotyczące konstytucyjności przepisów zawieszających terminy.
Przepisy (27)
Główne
ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy art. 100c
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Zawieszenie biegu terminów na załatwienie spraw dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców do 31.12.2022 r. (później przedłużane).
ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy art. 100d
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis przedłużający okres zawieszenia biegu terminów, którego stosowanie po 30.06.2024 r. zostało uznane za niezgodne z Konstytucją.
ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy art. 100c § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Okres do 31.12.2022 r. zawieszenia biegu terminów.
ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy art. 100d § ust. 1-4
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepisy dotyczące przedłużenia zawieszenia terminów, uznane przez NSA za niezgodne z Konstytucją po 30.06.2024 r.
ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy art. 112a § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Decyzja w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy wydawana w terminie 60 dni.
ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy art. 112a § ust. 2
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Bieg terminu 60 dni od dnia ostatniego z określonych zdarzeń.
Konstytucja art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Konstytucja art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia konstytucyjnych wolności i praw.
Pomocnicze
k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ponaglenie jako środek zaskarżenia w przypadku bezczynności.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność.
p.p.s.a. art. 52 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia.
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zobowiązuje organ do załatwienia sprawy.
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności.
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może zasądzić sumę pieniężną lub wymierzyć grzywnę.
Ustawa z dnia 12 września 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu weryfikacji prawa do świadczeń na rzecz rodziny dla cudzoziemców oraz o warunkach pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa art. 10 § pkt 1
Przedłużenie obowiązywania przepisów do 04.03.2026 r. (w kontekście oceny NSA).
ustawa zmieniająca art. 1 § pkt 3
Ustawa z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw
Przepis przedłużający obowiązywanie zawieszenia terminu do 30.09.2025 r., który NSA odmówił zastosowania.
ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy art. 100c § ust. 3 pkt 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Nie stosuje się przepisów o bezczynności organu.
ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy art. 100c § ust. 4
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Zaprzestanie czynności lub opóźnienie nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności.
k.p.a. art. 35 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki.
k.p.a. art. 35 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek niezwłocznego załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
k.p.a. art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada informowania stron.
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekazywania stronom akt sprawy.
k.p.a. art. 12 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkości postępowania.
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organów administracji publicznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Najnowsze orzecznictwo NSA kwestionujące konstytucyjność przedłużania zawieszenia terminów do załatwiania spraw cudzoziemców po 30.06.2024 r. • Obowiązek organu do działania bez zbędnej zwłoki (art. 35 KPA) pomimo przepisów specustawy.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Wojewody oparta na przepisach specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zawieszających biegi terminów do załatwiania spraw cudzoziemców.
Godne uwagi sformułowania
dalsze przedłużanie obowiązywania regulacji ograniczających przysługujące cudzoziemcom uprawnienia i środki prawne może prowadzić do sytuacji, w której w dłuższej perspektywie stanowią one nie tylko 'szczególne' - dopuszczalne ze względu na wyjątkowe okoliczności, lecz stałe ograniczenie praw, w tym również prawa do sądu. • rozwiązanie ustawowe zawarte w art. 100d ust. 1-4 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, w świetle którego cudzoziemiec nie może skorzystać z prawa domagania się (realnej) ochrony sądowej w sytuacji istniejącej opieszałości -bezczynności bądź przewlekłego działania organu jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą prawa do sądu. • nie kwestionując orzecznictwa, na które powołał się Wojewoda w odpowiedzi na skargę, należy podkreślić, że w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zostały przedstawione inne, zmodyfikowane poglądy dotyczące stosowania przepisów art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy - po dniu 30 czerwca 2024 r.
Skład orzekający
Halina Filipowicz-Kremis
przewodniczący
Marta Pawłowska
sprawozdawca
Olga Białek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w kontekście prawa do sądu i Konstytucji po 30.06.2024 r."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przedłużaniem zawieszenia terminów w sprawach cudzoziemców, oparte na najnowszym orzecznictwie NSA.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy konfliktu między przepisami administracyjnymi a konstytucyjnym prawem do sądu, co jest istotne dla prawników i obywateli. Pokazuje ewolucję orzecznictwa NSA w obliczu długotrwałych przepisów nadzwyczajnych.
“Prawo do sądu kontra specustawa: NSA zmienia zasady gry w sprawach cudzoziemców”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.