II SAB/Wr 100/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2004-02-10
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dostęp do informacji publicznejspółdzielnia mieszkaniowaprawo spółdzielczebilanssprawozdanie finansowebezczynność organuprawo administracyjneWSA

WSA we Wrocławiu zobowiązał Zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej "A" do udostępnienia członkowi bilansu za dany rok, uznając bezczynność organu w tym zakresie.

Skarżący, członek Spółdzielni Mieszkaniowej "A", zwrócił się o udostępnienie bilansu za określony rok. Spółdzielnia odmówiła, powołując się na brak interesu prawnego i wcześniejsze udostępnienie dokumentów. WSA we Wrocławiu uznał jednak, że prawo członka do wglądu w bilans nie jest ograniczone jedynie do okresu wyłożenia dokumentów przed zebraniem przedstawicieli i zobowiązał Spółdzielnię do udostępnienia bilansu.

Sprawa dotyczyła skargi członka Spółdzielni Mieszkaniowej "A" na bezczynność Zarządu w przedmiocie udostępnienia do wglądu bilansu za określony rok. Skarżący wielokrotnie zwracał się o udostępnienie dokumentów, jednak Spółdzielnia odmawiała, argumentując, że skarżący nie wykazał interesu prawnego, a dokumenty były już udostępniane w przeszłości, w tym w ramach badania sprawozdania finansowego, w którym skarżący brał udział. Spółdzielnia powoływała się również na przepisy prawa spółdzielczego i statutu, które przewidywały wyłożenie bilansu na 14 dni przed zebraniem przedstawicieli. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że ustawa o dostępie do informacji publicznej ma zastosowanie do spółdzielni mieszkaniowych. Sąd podkreślił, że prawo członka do przeglądania sprawozdań rocznych i bilansów, wynikające ze statutu, nie może być ograniczane jedynie do okresu wyłożenia dokumentów przed zebraniem. W związku z tym, że skarżący nie otrzymał bilansu wśród materiałów na zebranie, a Spółdzielnia nie udostępniła mu go w innym terminie, sąd uznał bezczynność Zarządu za uzasadnioną i zobowiązał go do udostępnienia bilansu w terminie miesiąca od uprawomocnienia się wyroku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, prawo członka do przeglądania sprawozdań rocznych i bilansów nie może być ograniczone jedynie do okresu wyłożenia tych dokumentów przed terminem Zebrania Przedstawicieli Członków.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis statutu § 31A ust. 2, określający wyłożenie bilansu przed zebraniem, nie ogranicza prawa członka do domagania się udostępnienia bilansu w innym terminie, zgodnie z § 6 pkt 8 statutu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (9)

Główne

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 5

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Spółdzielnie mieszkaniowe są podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, ponieważ wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym.

u.d.i.p. art. 13 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.

p.p.s.a. art. 149

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4 i 8

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przedmiot kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

Pomocnicze

Statut SM "A" art. 6 § pkt 8

Statut Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w L.

Członkowi Spółdzielni przysługuje prawo do przeglądania sprawozdań rocznych i bilansów.

Statut SM "A" art. 31A § ust. 2

Statut Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w L.

Roczne sprawozdanie z działalności Spółdzielni wraz ze sprawozdaniem finansowym wykłada się w lokalu Spółdzielni co najmniej na 14 dni przed terminem Zebrania Przedstawicieli.

pr. spółdz. art. 89 § § 1

Prawo spółdzielcze

Roczne sprawozdanie z działalności spółdzielni wraz ze sprawozdaniem finansowym wykłada się w lokalu spółdzielni co najmniej na 14 dni przed terminem Zebrania Przedstawicieli.

k.p.a. art. 37

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące wyczerpania środków zaskarżenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo członka do wglądu w bilans nie jest ograniczone czasowo do okresu wyłożenia dokumentów przed zebraniem przedstawicieli. Spółdzielnia mieszkaniowa jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Odmowa udostępnienia bilansu, mimo wcześniejszego zapoznania się z nim, stanowi bezczynność organu, jeśli dokument nie został udostępniony w odpowiednim terminie.

Odrzucone argumenty

Spółdzielnia nie jest zobowiązana do udostępniania bilansu na każde żądanie członka, jeśli dokument był już udostępniany. Brak interesu prawnego członka w dostępie do bilansu. Udostępnienie bilansu w ramach badania sprawozdania finansowego zwalnia z obowiązku ponownego udostępnienia.

Godne uwagi sformułowania

Treść § 31A ust. 2 statutu nie może ograniczać prawa członka Spółdzielni do przeglądania sprawozdań rocznych i bilansów oraz protokołów lustracji jedynie w okresie wyłożenia tych dokumentów przed terminem Zebrania Przedstawicieli Członków. Członek Spółdzielni ma zatem prawo domagać się udostępnienia mu sprawozdań rocznych i bilansów oraz protokołów lustracji, a Zarząd Spółdzielni ma obowiązek udostępnienia członkowi tych dokumentów w stosownym terminie. Udostępnienie takich dokumentów w siedzibie Spółdzielni i w czasie pracy nie będzie prowadziło do "nękania" organów spółdzielni oraz nadmiernego absorbowania jej pracowników.

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

przewodniczący sprawozdawca

Jolanta Sikorska

członek

Lidia Serwiniowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Prawo członków spółdzielni do dostępu do dokumentów finansowych, zastosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej do spółdzielni mieszkaniowych, interpretacja obowiązku udostępniania informacji publicznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki spółdzielni mieszkaniowych i ich statutów; orzeczenie z 2004 roku, prawo mogło ulec zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje konflikt między prawem członka do informacji a działaniami zarządu spółdzielni, co jest częstym problemem w praktyce. Interpretacja przepisów dotyczących dostępu do informacji publicznej w kontekście spółdzielni jest istotna dla prawników i członków spółdzielni.

Czy spółdzielnia może ukrywać przed Tobą bilans? Sąd wyjaśnia!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Wr 100/03 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-02-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-10-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący sprawozdawca/
Jolanta Sikorska
Lidia Serwiniowska
Symbol z opisem
603  Utrzymanie i ochrona dróg publicznych i innych dróg ogólnodostępnych, ruch na tych drogach, koleje, lotnictwo cywilne, p
Hasła tematyczne
Inne
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
art. 13 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA del. do WSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Sędziowie: NSA del. do WSA Jolanta Sikorska Asesor WSA Lidia Serwiniowska Protokolant: Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. K. na bezczynność Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w L, w przedmiocie odmowy udostępnienia do wglądu dokumentów dotyczących bilansu za [...] r. zobowiązuje Zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w L. do udostępnienia skarżącemu do wglądu bilansu za rok [...] w terminie 1 miesiąca od uprawomocnienia się tego wyroku; I. zasądza od Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w L. na rzecz skarżącego kwotę 5 (pięć) zł tytułem zwrotu poniesionych kosztów sądowych.
Uzasadnienie
W dniu [...] r. skarżący W. K. zwrócił się do Zarządu i Rady Nadzorczej Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w L. o udostępnienie do wglądu wszystkich uchwał Rady Nadzorczej z [...] r., wszystkich uchwał Zarządu z [...] r. oraz bilansu ze wszystkimi załącznikami za [...] r.
Pismem z dnia [...] r. Prezes Zarządu i Przewodniczący Rady Nadzorczej Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w L. zwrócili się do skarżącego o podanie, jaki ma interes prawny w przeglądaniu tych uchwał i jakich zagadnień ten interes dotyczy. Oświadczyli, że udostępnianie uchwał członkom Spółdzielni nie może odbywać się bez żadnych ograniczeń, a przepisy prawa, postanowienia statutu oraz ustawa o ochronie danych osobowych, uniemożliwiają wgląd do wszystkich uchwał wymienionych w piśmie. Odnosząc się do udostępnienia bilansu poinformowali, że z wyżej wymienionych względów oraz z faktu, że skarżący był członkiem zespołu, który przeprowadzał badanie tego sprawozdania, dane te i inne dotyczące Spółdzielni, były w całości udostępnione.
Pismem z dnia [...] r. skarżący ponownie zwrócił się do Prezesa Zarządu i Przewodniczącej Rady Nadzorczej o udostępnienie mu wymienionych we wniosku z dnia [...] r. dokumentów.
Pismem z dnia [...] r. Przewodnicząca Rady Nadzorczej Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w L. w imieniu tejże Rady poinformowała, że podtrzymuje stanowisko zajęte w dniu [...] r. w związku z tym, że skarżący "nie wykazał interesu prawnego potwierdzającego konieczność zapoznania się z decyzjami organów Spółdzielni oraz nie wykazał konkretnie jakimi zagadnieniami, sprawami zamierzał się zapoznać". Wskazała przy tym, iż zgodnie z § 6 pkt 5, 7 i 8 Statutu Spółdzielni, członkowi Spółdzielni przysługuje m.in. prawo do przeglądania protokołu obrad ZPCz, przeglądania rejestru członków Spółdzielni, sprawozdań rocznych i bilansów oraz protokołów lustracji.
Skarżący w dniu [...] r. przesłał do Naczelnego Sądu Administracyjnego listem poleconym skargę na bezczynność Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w L. Wniósł o nakazanie temu Zarządowi udostępnienia do wglądu dokumentów dotyczących bilansu za [...] r. wraz ze wszystkimi załącznikami.
Podnosząc, iż pismem z dnia [...] r. zwrócił się do Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w L. o udostępnienie mu do wglądu bilansu za [...] r. oraz że pismem z dnia [...] r. odmówiono mu udostępnienia bilansu, skarżący podał, że jeszcze dwukrotnie pisał do rady nadzorczej wskazując, że zarząd narusza prawo, ale uzyskiwał odpowiedzi odmowne. Dlatego też uważa, że Zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w L. naruszył art. 4 ust. 1 pkt 5 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w L. wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podniesiono, iż zgodnie z art. 89 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (t.jedn. Dz.U. z 1995 r. Nr 54, poz. 228 z późn. zm.) oraz § 31A statutu Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w L. roczne sprawozdanie z działalności spółdzielni wraz ze sprawozdaniem finansowym (bilansem) wykłada się w lokalu spółdzielni co najmniej na 14 dni przed terminem Zebrania Przedstawicieli w celu umożliwienia członkom zapoznania się z ich treścią. Zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej "A" zwołując na dzień [...] r. Zebranie Przedstawicieli Członków w ogłoszeniu podał, że w siedzibie spółdzielni zostało wyłożone do wglądu sprawozdanie finansowe za [...] r. Ponadto skarżący jako przedstawiciel na Zebranie Przedstawicieli otrzymał za pokwitowaniem wszystkie materiały na to zebranie wraz z informacją o wyłożeniu do wglądu sprawozdania finansowego za [...] r. Zaznaczono przy tym, iż skarżący w latach [...] był członkiem Rady Nadzorczej spółdzielni i uchwała tej Rady z dnia [...] r. został wyznaczony do przeprowadzenia kontroli (badania) prawidłowości sporządzenia sprawozdania finansowego (bilansu) za [...] r. i opracowania stosownej opinii w tej sprawie. Brał on czynny udział w tych pracach, za co wypłacono mu wynagrodzenie. Wskazując na powyższe wywiedziono, że spółdzielnia wypełniła prawem przewidziane obowiązki i stworzyła członkom, w tym skarżącemu, możliwość wglądu do dokumentów finansowych, o których mowa w skardze. Nie nastąpiło zatem naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 5, ani art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podniesiono przy tym, iż należy mieć na uwadze treść art. 1 ust. 2 oraz art. 11 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, z których wynika, że ustawa ta nie narusza przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, a informacja publiczna może być udostępniana w drodze wyłożenia lub wywieszenia w miejscach ogólnie dostępnych. Wywiedziono też, że ani z prawa spółdzielczego (art. 89), ani z postanowień statutu (§ 6 pkt 8) nie wynika, iż spółdzielnia ma udostępniać członkowi sprawozdanie finansowe na każde jego żądanie, a stanowisko skarżącego twierdzącego, iż może przeglądać sprawozdanie finansowe kilkaset razy zmierza jedynie do "nękania" organów spółdzielni i absorbowania jej pracowników. Stwierdzono, że w sprawie tej nie zachodzi naruszenie przez spółdzielnię przepisów obowiązującego prawa, a zarzut skarżącego o bezczynności spółdzielni jest bezpodstawny i niezasadny.
W piśmie z dnia [...] r., które wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu [...] r., skarżący podjął polemikę z motywami odpowiedzi na skargę podnosząc w szczególności, że z wywodów spółdzielni wynika, iż jeśli ktoś z różnych przyczyn nie oglądnie bilansu w czasie 14 dni jego wyłożenia przed Zebraniem Przedstawicieli Członków, to już nigdy bilans nie będzie mu udostępniony. Powołując się na treść statutu wywodził, że spółdzielnia ma udostępnić członkowi bilans na każde jego żądanie, a także, iż nie może być podstawą odmowy fakt, że jako członek organów statutowych już ten dokument oglądał.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślić trzeba, iż ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198) ma zastosowanie również do spółdzielni mieszkaniowych. Należą one bowiem do grupy podmiotów reprezentujących inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 tej ustawy (por. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2002 r. sygn. akt II SAB 113/02 - LEX nr 78061).
W myśl tego przepisu obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Przepis art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowi, iż udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.
Zgodnie z § 6 pkt 8 statutu Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w L. członkowi Spółdzielni przysługuje prawo do przeglądania sprawozdań rocznych i bilansów oraz protokołów lustracji.
Stosownie do § 31A ust. 2 statutu roczne sprawozdanie z działalności Spółdzielni łącznie ze sprawozdaniem finansowym i opinią biegłego rewidenta, jeżeli podlega ono obowiązkowi badania, wykłada się w lokalu Spółdzielni co najmniej na 14 dni przed terminem Zebrania Przedstawicieli w celu umożliwienia członkom Spółdzielni zapoznania się z nim.
Treść § 31A ust. 2 statutu nie może ograniczać prawa członka Spółdzielni do przeglądania sprawozdań rocznych i bilansów oraz protokołów lustracji jedynie w okresie wyłożenia tych dokumentów przed terminem Zebrania Przedstawicieli Członków.
Członek Spółdzielni ma zatem prawo domagać się udostępnienia mu sprawozdań rocznych i bilansów oraz protokołów lustracji, a Zarząd Spółdzielni ma obowiązek udostępnienia członkowi tych dokumentów w stosownym terminie. Zauważyć wypada, że udostępnienie takich dokumentów w siedzibie Spółdzielni i w czasie pracy nie będzie prowadziło do "nękania" organów spółdzielni oraz nadmiernego absorbowania jej pracowników.
Z pokwitowania odbioru materiałów na Zebranie Przedstawicieli Członków Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w L. zwołane na [...] r. wynika, że skarżący w dniu [...] r. odebrał materiały dotyczące obrad Zebrania Przedstawicieli, wśród których jednak nie było bilansu. Protokół z przeprowadzonego badania finansowego Spółdzielni za rok [...] był jedynie udostępniony do wglądu w Spółdzielni w godzinach urzędowania.
Skoro zatem skarżący jako członek Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w L. zwrócił się do Zarządu tej Spółdzielni o udostępnienie mu do przeglądania bilansu za [...] r., przy czym dokumenty te nie były mu doręczone wśród materiałów dotyczących obrad Zebrania Przedstawicieli, a więc bez udostępnienia ich przez Spółdzielnię nie miał do nich wglądu, to obowiązkiem Zarządu Spółdzielni było udostępnienie mu do przeglądania objętego wnioskiem bilansu i to niezależnie od faktu, że w przeszłości zapoznawał się z jego treścią.
Niezałatwienie w stosownym terminie przez Zarząd Spółdzielni wniosku skarżącego oraz wyczerpanie przez skarżącego środków przewidzianych w art. 37 kpa sprawia, iż skarga złożona w niniejszej sprawie jest uzasadniona.
W tym stanie rzeczy - zgodnie z art. 149 w związku z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) - orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI