II SAB/Wa 98/24

II SAB/Wa 98/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-08-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-02-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania
Dorota Kozub-Marciniak /sprawozdawca/
Karolina Kisielewicz-Sierakowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OZ 546/24 - Postanowienie NSA z 2025-01-09
III OZ 194/25 - Postanowienie NSA z 2025-05-07
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska, Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi A. Z. na bezczynność Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] grudnia 2023 r. A. Z. (dalej, jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Nadleśniczego Nadleśnictwa J. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2022 r.
Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej, jako: u.d.i.p.) poprzez brak udostępnienia informacji publicznej w ustawowym terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.
Skarżący wniósł o:
1. zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] kwietnia 2022 r.,
2. orzeczenie, że organ dopuścił się bezczynności,
3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w dniu [...] kwietnia 2022 r. skarżący złożył za pośrednictwem e-puap do organu pisemny wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie posiadanej informacji publicznej w postaci informacji w jakich sprawach Nadleśnictwo J. brało udział jako powód, pozwany lub strona jakiegokolwiek postępowania sądowego lub zostało powiadomione o takim postępowaniu sądowym w ostatnich 3 latach przez złożeniem wniosku. Skarżący wnosił o udzielenie informacji o numerze sygnatury sprawy oraz sądzie rozstrzygającym sprawę. Skarżący wskazał organowi, że oczekuje udzielenia informacji w formie pisemnej w terminie 14 dnia od dnia złożenia wniosku na adres korespondencyjny wskazany w przesłanym wniosku.
Termin ustawowy na udostępnienie informacji publicznej upłynął bezskutecznie w dniu 5 maja 2022 r. Pomimo upływu 19 miesięcy, do chwili obecnej skarżący nie otrzymał wnioskowanej informacji publicznej. Wobec powyższego organ pozostaje w bezprawnej bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że po złożeniu wniosku z dnia [...] kwietnia 2022 r. Państwowe Gospodarstw Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo J. poinformowało wnioskodawcę, zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., o przedłużeniu terminu na ustosunkowanie się do wniosku na okres nie dłuższy niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Decyzją Nadleśniczego Nadleśnictwa J. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2022 r. odmówiono udostępnienia informacji publicznej.
W dniu [...] lipca 2022 r. skarżący wniósł w ustawowym terminie skargę na bezczynność organu. Skarga wraz z odpowiedzią zostały przesłane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 18 sierpnia 2022 r. Postępowanie zostało zakończone postanowieniem z dnia 5 czerwca 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 540/22 o odrzuceniu skargi.
W dniu [...] grudnia 2023 r. skarżący ponownie złożył skargę w tym samym przedmiocie.
Zdaniem Nadleśniczego Nadleśnictwa J., skarżący uchybił tym samym terminowi na skuteczne złożenie skargi.
Niezależnie od powyższego organ podał, że skarga jest niezasadna również z innych przyczyn. Zdaniem Nadleśnictwa skargą na bezczynność można by ewentualnie objąć przypadek, w którym podmiot zobowiązany co prawda udostępnił informację, jednak zdaniem wnioskodawcy udostępniona informacja nie odpowiada zakresowi przedmiotowemu wniosku (np. realizuje żądanie jedynie w części), czy nie odpowiada żądaniu (np. udostępnienie informacji zanonimizowanej wobec wyraźnego żądania udostępnienia informacji niezanonimizowanej). Przedmiot skarg na bezczynność traktowany jest zatem w orzecznictwie szeroko, co sprzyja zasadzie transparentności. Powszechnie uznaje się, że skarga ta przysługuje zarówno na nieudostępnienie informacji w terminie, jak i w sytuacji sporu między wnioskodawcą a adresatem wniosku co do charakteru żądanej informacji, w tym gdy podmiot uznawał, że żądana informacja nie spełniała wymogów z art. 1 pkt 1 u.d.i.p., a także w przypadku przedstawienia informacji innej od tej, której oczekiwał wnioskodawca, informacji niepełnej lub nieadekwatnej do wniosku (por. M. Jaśkowska, Sądowa kontrola prawa do informacji, Kwartalnik Prawa Publicznego 2013, nr 1, s. 129, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2014 r., I OSK 2575/13, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 2 października 2009 r. IV SAB/GI 52/2009, LEX nr 574205).
W niniejszej sprawie sytuacje wyżej opisane nie występują z uwagi na fakt, iż w ustawowym terminie wydana została decyzja odmawiająca udzielenie informacji publicznej. Stąd też nie można w niniejszej sprawie mówić o bezczynności organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż bezpodstawne są stwierdzenia Nadleśniczego Nadleśnictwa J., że skarga z dnia [...] grudnia 2023 r. wniesiona został z uchybieniem terminu. Skarga na bezczynność nie jest bowiem obwarowana żadnym terminem i można ja wnieść w każdym czasie. Co prawna jest to druga skarga wniesiona przez skarżącego na bezczynność Nadleśniczego Nadleśnictwa J. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2022 r. Jednakże pierwsza skarga została prawomocnie odrzucona przez Sąd postanowieniem z dnia 5 czerwca 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 540/22. Tym samym nie doszło do merytorycznej oceny jej zasadności. Oznacza to, że skarga z dnia [...] grudnia 2023 r. jest dopuszczalna, a sprawa nią zainicjowana podlega kontroli sądu.
Przechodząc do oceny zasadności skargi podnieść trzeba, że na gruncie u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ "milczy" wobec tego wniosku, tj. nie udostępnił informacji publicznej (art. 4 ust. 3 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), nie powiadomił wnioskodawcy o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), nie poinformował o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, iż żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).
Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej, jako: P.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji lub dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. (art. 149 § 2 P.p.s.a.).
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez nią informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (vide P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego z 2012 r. nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem).
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W niniejszej sprawie nie było sporne, że Nadleśniczy, który reprezentuje Skarb Państwa w stosunkach cywilnoprawnych w zakresie swojego działania, kieruje nadleśnictwem jako podstawową jednostką organizacyjną Lasów Państwowych oraz bezpośrednio zarządza lasami, gruntami i innymi nieruchomościami Skarbu Państwa, pozostającymi w zarządzie Lasów Państwowych, jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Pogląd ten Sąd również podziela. Należy bowiem przypomnieć, że Lasy Państwowe, na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 19091 r. o lasach (Dz. U. z 2024 poz. 530), stanowią państwową jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości, która reprezentuje Skarb Państwa w zakresie zarządzanego mienia. Lasami stanowiącymi własność Skarbu Państwa zarządza - zgodnie z art. 4 ustawy o lasach - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, w skład którego wchodzą następujące jednostki organizacyjne: Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych, regionalne dyrekcje lasów państwowych, nadleśnictwa i inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej (art. 32 ust. 2). Z art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 i 2a ustawy o lasach wynika, że nadleśniczy w szczególności reprezentuje Skarb Państwa w stosunkach cywilnoprawnych w zakresie swojego działania, kieruje nadleśnictwem jako podstawową jednostką organizacyjną Lasów Państwowych oraz bezpośrednio zarządza lasami, gruntami i innymi nieruchomościami Skarbu Państwa, pozostającymi w zarządzie Lasów Państwowych.
Odnosząc się do charakteru informacji, której udostępnienia domagał się skarżący we wniosku z dnia [...] kwietnia 2022 r., należy przede wszystkim wyjaśnić, że stosownie do 61 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej to prawo do informacji o działalności podmiotów wskazanych w tych przepisach, tj. o takiej aktywności tych podmiotów, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych (por. np. wyrok NSA z 25 stycznia 2019 r., sygn. akt I OSK 1932/18, LEX nr 2616330). Informację publiczną stanowi wszystko to, co wiąże się bezpośrednio z działalnością tych podmiotów, w ramach przypisanych im zdań i kompetencji. Z przepisu art. 6 u.d.i.p. wynika, że udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.), zasadach ich funkcjonowania, danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.) i majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.).
W świetle powyższego, nie ulega wątpliwości, że wniosek skarżącego z dnia [...] kwietnia 2022 r., w którym domagał się informacji w jakich sprawach Nadleśnictwo J. brało udział jako powód, pozwany lub strona jakiegokolwiek postępowania sądowego lub zostało powiadomione o takim postępowaniu sądowym w ostatnich 3 latach przez złożeniem wniosku (skarżący wnosił o udzielenie informacji o numerze sygnatury sprawy oraz sądzie rozstrzygającym sprawę), należy zakwalifikować jako wniosek o udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Ta kwestia także nie była sporna między stronami postępowania.
Punktem spornym natomiast jest to czy organ rozpoznał wniosek z dnia [...] kwietnia 2022 r. Skarżący twierdzi bowiem, że dotychczas wniosek nie został rozpoznany i w dalszym ciągu oczekuje na odpowiedź, natomiast organ wskazał, iż po złożeniu wniosku z dnia [...] kwietnia 2022 r. poinformował wnioskodawcę, zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., o przedłużeniu terminu na ustosunkowanie się do wniosku na okres nie dłuższy niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku, a następnie w dniu [...] czerwca 2022 r. wydał decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
W ocenie Sądu zarzuty skarżącego są pozbawione racji, a stanowisko organu poparte jest materiałem dowodowym znajdującym się w aktach sprawy. Niewątpliwie po złożeniu wniosku z dnia [...] kwietnia 2022 r. Państwowe Gospodarstw Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo J. pismem z dnia 2 maja 2022 r. poinformowało wnioskodawcę, zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., o przedłużeniu terminu na ustosunkowanie się do wniosku na okres nie dłuższy niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Jednocześnie organ wezwał skarżącego do wykazania przesłanki istotnego interesu publicznego, uznając żądaną informację publiczną za przetworzoną. Decyzją Nadleśniczego Nadleśnictwa J. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2022 r. odmówiono udostępnienia informacji publicznej. Nadleśniczy Nadleśnictwa J.podjął zatem wymagane u.d.i.p. i w terminie określonym u.d.i.p. czynności. Zarzut bezczynności jest więc nieuzasadniony.
Zauważyć też należy, iż skarga z dnia [...] grudnia 2023 r. jest drugą skargą na bezczynność Nadleśniczego Nadleśnictwa J. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2022 r. Organ już w odpowiedzi na pierwszą skargę skarżącego wyjaśniał, iż wydał decyzję z dnia [...] czerwca 2022 r., którą przesłał skarżącemu na wskazany przez niego adres skrytki pocztowej. Organ nie posiada dowodu doręczenia tej decyzji, tym niemniej w ocenie Sądu skoro sam skarżący wybrał taki sposób doręczania to nie można teraz z tego wywodzić dla organu negatywnych konsekwencji, tym bardziej, że organ podejmował czynności terminowo.
Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.