II SAB/Wa 98/23

II SAB/Wa 98/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-02-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek /sprawozdawca/
Ewa Radziszewska-Krupa /przewodniczący/
Izabela Głowacka-Klimas
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 39 ust. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 1 ust. 2, art. 4 ust. 3, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 i 2, art. 14 ust. 2 oraz art. 16 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 lutego 2024 r. sprawy ze skargi małoletniego M. Z. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego A. Z. na bezczynność Rzecznika Praw Dziecka w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Rzecznika Praw Dziecka do rozpoznania wniosku małoletniego M. Z. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego A. Z. z dnia [...] sierpnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Rzecznika Praw Dziecka nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Rzecznika Praw Dziecka na rzecz małoletniego M. Z. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego A. Z. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
M.Z. (małoletni) działający przez przedstawiciela ustawowego A.Z. (dalej Skarżący) wniósł skargę na bezczynność Rzecznika Praw Dziecka (dalej Rzecznik/RPD) w przedmiocie nieudostępnienia informacji publicznej, w terminie ustawowym tj. 14 dni od dnia złożenia wniosku z dnia [...] sierpnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Wskazał na naruszenie przez Rzecznika art. 1 ust. 1, art. 3 ust, 2, art. 4 ust. 1, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2001 Nr 112 poz. 1198; dalej: u.d.i.p.) poprzez nieudostępnienie wnioskowanej informacji publicznej w ustawowym terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.
Wskazał, że dnia [...] sierpnia 2022 r. złożył do RPD wniosek o udostępnienie informacji publicznej, którego przedmiotem było: "podanie:
1. ile skarg do sądów administracyjnych w sprawach administracyjnych i/lub o udostępnienie informacji publicznej (np. skarga na bezczynność, przewlekłość, decyzję) wniósł w latach 2020, 2021 i 2022 RPD,
2. sygnatur spraw w sądach administracyjnych z wyżej wymienionych skarg Rzecznika (wnoszę o podanie sygnatur sądów administracyjnych, a nie sygnatur Rzecznika)".
Pismem z dnia 10 sierpnia 2022 r., [...] otrzymanym przez skarżącego dnia 11 sierpnia 2022 r. RPD, wezwał Skarżącego do: "wykazania w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszego pisma, że "...uzyskanie przez Pana wnioskowanych informacji przetworzonych jest szczególnie istotne dla interesu publicznego...".
Odpowiadając na pismo RPD z dnia 10 sierpnia 2022 r., Skarżący mailem z dnia 25 sierpnia 2022 r. stwierdził, że wnioskowana informacja publiczna nie stanowi informacji publicznej przetworzonej, lecz informację publiczną prostą, a udostępnienie tej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, co uzasadnił.
Skarżący wskazał, że dnia [...] września 2022 r. otrzymał od RPD Decyzję z dnia [...] września 2022 r., nr [...] którą odmówiono udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej.
Podnióśł, że ostatni dzień terminu na załatwienie wniosku z dnia [...] sierpnia 2022 r. przypadł na dzień 16 sierpnia 2022 r. (por. art. 13 ust. 1 u.d.i.p). RPD nie przedłużył terminu na załatwienie wniosku w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Jego zdaniem RPD musiał rozpatrzyć wniosek do dnia 16 sierpnia 2022 r. Wskazał, że RPD tego nie uczynił nawet do dnia dzisiejszego i trwa w bezczynności w przedmiocie rozpatrzenia wniosku. Wskazał, że RPD terminowo wezwał do: "wykazania w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszego pisma, że uzyskanie przez Pana wnioskowanych informacji przetworzonych jest szczególnie istotne dla interesu publicznego". Uznał, że RPD nie skorzystał z prawa przedłużenia terminu i tym samym musiał załatwić sprawę do dnia 16 sierpnia 2022 r.
Uznał, że nawet gdyby RPD skorzystał z prawa do przedłużenia terminu, to i tak ostatecznie nie obroniłoby go to przed zarzutem bezczynności, ponieważ nie załatwił końcowo sprawy w sposób prawidłowy.
Wskazał, że drugim błędem po stronie RPD było niewezwanie Skarżącego do podpisania wniosku własnoręcznie lub podpisem zaufanym albo kwalifikowanym bądź osobistym oraz do podania swojego adresu.
Trzecim błędem, który niejako wynika z błędu drugiego, było doręczenie "decyzji" zwykłym mailem, a nie ePUAP-em czy Pocztą Polską oraz nieprawidłowe podpisanie "decyzji".
Podniósł, że w sytuacji gdy podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej uzna wnioskowaną informację za informację publiczną przetworzoną, a jego zdaniem nie jest szczególnie istotnym dla interesu publicznego uzyskanie przez wnioskodawcę informacji - nawet po wykazaniu przez wnioskodawcę takiej istotności - a wniosek nie spełnia wymogów określonych w art. 63 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 1960 Nr 30 poz. 168; dalej k.p.a.), to podmiot wpierw winien wezwać wnioskodawcę do usunięcia braków formalnych wniosku, a dopiero w razie wykonania wezwania wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, podpisaną i doręczoną na zasadach określonych przez k.p.a. W przypadku gdy podmiot chce wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, lecz wniosek nie spełnia wymogów zawartych w art. 63 k.p.a., to nie jest możliwym wydanie decyzji.
Uznał, że pogląd ten prezentuje ugruntowana linia orzecznicza sądów administracyjnych wskazana w skardze.
Jego zdaniem:
1. pierwszym błędem po stronie RPD w niniejszej sprawie było nieprzedłużenie terminu załatwienia sprawy - w sytuacji gdy organ nie chciał po prostu udostępnić informacji,
2. drugim błędem po stronie RPD było niewezwanie ... do podpisania wniosku własnoręcznie lub podpisem zaufanym albo kwalifikowanym bądź osobistym oraz do podania swojego adresu,
3. trzecim błędem, który niejako wynika z błędu drugiego, było doręczenie "decyzji" zwykłym mailem, a nie ePUAP-em czy Pocztą Polską oraz nieprawidłowe podpisanie "decyzji".
Dodał, że nawet gdyby RPD prawidłowo doręczył oraz podpisał "decyzję" z dnia [...] września 2022 r., to byłaby ona obarczona wadą skutkującą stwierdzeniem jej nieważności, albowiem RPD nie wezwał skarżącego do prawidłowego podpisania wniosku. Postępowanie wszczęte ze wniosku niespełniającego wymogów k.p.a. nie może być zakończone decyzją administracyjną, do której mają zastosowanie przepisy k.p.a. (por. np. wyroki: WSA w Warszawie z dnia 24.10.2017 r., II SA/Wa 361/17; WSA WSA w Lublinie z dnia 22.04.2020 r., II SAB/Lu 22/20).
Wniosek w niniejszej sprawie został złożony w formie zwykłego maila, co jest dopuszczalne. Nie spełnia on jednak wymogów określonych w art. 63 k.p.a., co bez wezwania wnioskodawcy do usunięcia braków formalnych uniemożliwia wydanie decyzji administracyjnej. RPD zobowiązany był zbadać, czy wniosek spełnia wymogi formalne (por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24.10.2017 r., II SA/Wa 361/17).
Stwierdził, że zgodnie z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej stosuje się przepisy k.p.a. Przepisy te dokładnie określają, w jaki sposób można doręczać pisma. Reguluje to rozdział ósmy k.p.a. noszący tytuł; "Doręczenia". Przepisy tego rozdziału nie dopuszczają możliwości doręczania pism zwykłym mailem. Zezwalają za to na doręczanie pism drogą elektroniczną poprzez np. platformę ePUAP. Pisma nieprawidłowo doręczone nie wywołują skutków prawnych. Przeto prawidłowe doręczenie pisma jest warunkiem wywołania określonych skutków prawnych, biegu terminu itp.
Wobec powyższego stwierdził, że "decyzja" została nieprawidłowo doręczona oraz podpisana, a tym samym nie wywołuje żadnych skutków prawnych, nie stanowi decyzji administracyjnej w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej i tym samym jej zaskarżenie do tutejszego Sądu byłoby niemożliwe, a skarga taka podlegałaby odrzuceniu (por. np. postanowienia: WSA w Poznaniu z dnia 31.12.2021 r., II SA/Po 941/21; WSA w Olsztynie z dnia 19.01.2022 r., II SA/01 724/21). Prawidłowe podpisanie decyzji oznacza złożenie pod treścią decyzji poprawnego, weryfikowalnego podpisu elektronicznego. Przeto bez tego niemożliwym jest sprawdzenie, czy rzeczywiście taki podpis jest autentyczny. Podpis musi być w 100% weryfikowalny, poprawny. Tak więc w niniejszej sprawie nie doszło do wydania prawidłowej decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Jego zdaniem oznacza to, że RPD trwa w bezczynności w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] sierpnia 2022 r. Wobec tego koniecznym jest zobowiązanie RPD do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] sierpnia 2022 r., w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Jego zdaniem termin 14 dni jest zupełnie wystarczający do rozpatrzenia wniosku, "ponieważ projekt decyzji RPD ma już opracowany, a jedynymi czynnościami, jakie RPD będzie musiał podjąć to: wezwanie mnie do prawidłowego podpisania wniosku i do podania adresu (w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia) oraz podpisanie i doręczenie decyzji. Zrealizowanie tych wszystkich czynności w terminie 14 dni jest możliwe.".
Uznał, że w sprawie "decyzja" została doręczona mailem. W sytuacji nieprawidłowego doręczenia "decyzji" nie może być mowy o wywoływaniu przez nią jakichkolwiek skutków prawnych. Tym samym uznał, że "decyzja" nie załatwia, nie kończy sprawy z wniosku z dnia [...] sierpnia 2022 r.
Wobec powyższego wnosił o:
1. zobowiązanie RPD do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] sierpnia 2022 r., w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy,
2. stwierdzenie, że bezczynność RPD nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa,
3. zasądzenie od RPD zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych prawem na wskazany rachunek bankowy.
W odpowiedzi na skargę RPD wnosił o oddalenie skargi na bezczynność jako bezzasadnej.
Wskazał, że niniejszej sprawie nie występuje bezczynność w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., ponieważ w stosunku do wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia [...] sierpnia 2022 r., uzupełnionego następnie mailem w dniu 26 sierpnia 2022 r., organ wydał w dniu [...] września 2022 r. decyzję o odmowie udzielenia informacji, sygn. [...], podpisaną kwalifikowanym podpisem elektronicznym przez osobę upoważnioną do wydawania decyzji tj. Dyrektora Zespołu Prezydialnego, a decyzja ta na dzień złożenia niniejszej odpowiedzi znajduje się w obrocie. Podniósł, że decyzję o odmowie w dniu [...] września 2022 r. organ przesłał mailem na adres mailowy wskazany we wniosku.
Elektroniczny plik decyzji o odmowie zawierał wszystkie informacje wskazane w art. 39 § 2 k.p.a.
Wskazał, że Skarżący nie wniósł skargi od decyzji o odmowie, natomiast w dniu [...] listopada 2022 r. A.Z. działając jako przedstawiciel ustawowy w imieniu małoletniego wnioskodawcy M.Z. wniosła skargę na bezczynność organu. Z treści skargi wynikało, że zarówno A.Z., jak i M.Z. otrzymali decyzję o odmowie w dniu [...] września 2022 r.
W ocenie RPD w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja z dnia [...] września 2022 r. o odmowie udzielenia informacji publicznej, której istnienie wyklucza możliwość stwierdzenia bezczynności w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Decyzja o odmowie załatwia bowiem sprawę z wniosku z dnia [...] sierpnia 2022 r. o dostęp do informacji publicznej. Zdaniem RDC ze względu na odrzucenie koncepcji tzw. decyzji nieistniejących decyzja o odmowie wywołuje skutki prawne, nawet jeśli tak jak twierdzi skarżący byłaby obarczona wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Zaznaczył, że analiza stanu faktycznego i argumentacji Skarżącego nie potwierdza, w ocenie organu istnienia takiej kwalifikowanej wady, choć organ stwierdził pewne naruszenia proceduralne, które nie miały jednak wpływu na wynik sprawy.
RPD wskazał, że niewątpliwie organ do doręczenia decyzji o odmowie powinien był zastosować w pierwszej kolejności tryb doręczenia określony w art. 39 § 1 K.p.a. Zamiast tego organ posłużył się do doręczenia decyzji doręczeniem elektronicznym - korespondencją mailową, co stanowi naruszenie przepisów postępowania. Mimo to jednak jak wynika z treści Skargi wnioskodawca i jego przedstawiciel ustawowy otrzymali w dniu [...] września 2022 r. decyzję o odmowie w sposób umożliwiający im wniesienie skargi na tę decyzję. Zdaniem organu ewentualne naruszenie przepisów postępowania nie miało wpływu na wynik sprawy.
RDC wskazał, że wnioskodawca w momencie sformułowania wniosku miał 16 lat. Zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tj. Dz.U, poz 1360 z 2022) wnioskodawca miał więc ograniczoną zdolność do czynności prawnej. Zgodnie z art. 30 § 2 k.p.a osoby fizyczne nieposiadające zdolności do czynności prawnej działają przez swoich ustawowych przedstawicieli.
Zdaniem RDC samo uzyskanie dostępu do informacji publicznej jest niewątpliwie czynnością, która nie tworzy zagrożenia dla prawidłowego rozwoju dziecka, a raczej sprzyja jego społecznemu i obywatelskiemu rozwojowi. Tym samym w ocenie RDC małoletni posiadający ograniczoną zdolność do czynności prawnych może samodzielnie złożyć skutecznie wniosek, o którym mowa w art. 10 ust. 1 u.d.i.p. Za taką wykładnią przemawia również art. 13 konwencji ONZ o prawach dziecka z 1989 r. (Dz.U nr 120 poz. 526 z 1991 r.) zgodnie z którą " Dziecko będzie miało prawo do swobodnej wypowiedzi; prawo to ma zawierać swobodę poszukiwania, otrzymywania i przekazywania informacji oraz idei wszelkiego rodzaju, bez względu na granice, w formie ustnej, pisemnej bądź za pomocą druku, w formie artystycznej lub z wykorzystaniem każdego innego środka przekazu według wyboru dziecka". Tym samym wnioskodawca mógł skutecznie złożyć wniosek o dostęp do informacji publicznej z dnia [...] sierpnia 2022 r. i być podmiotem decyzji skierowanej do niego jako do wnioskodawcy.
RDC uznał, że aby skutecznie złożyć skargę do WSA wnioskodawca musi już być reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego.
W tym stanie rzeczy RDC wnosił o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022 r. poz. 329 - dalej jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organu w przypadkach określonych w pkt 1-4a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Uwzględniając skargę na bezczynność, sąd – stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. – zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie, co wynika z art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Przedmiotem skargi w kontrolowanej sprawie jest bezczynność w sprawie udzielenia informacji publicznej udzielanej na zasadach i w trybie u.d.i.p.. Powyższa ustawa reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej. Ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje różne sposoby udostępniania informacji. Nie zawiera jednak przepisów, które dotyczyłyby bezczynności organu.
Przyjmuje się, że w sprawach ze skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, sąd w pierwszej kolejności ocenia czy określony podmiot jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej i czy żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przesądzenie powyższego, a tym samym że skarga jest dopuszczalna, pozwala bowiem dopiero na przejście do drugiego etapu kontroli – to jest do rozstrzygnięcia, czy w sprawie występuje bezczynność (por. postanowienia NSA w sprawach o sygn. akt: I OSK 1475/12, I OSK 392/12, I OSK 1377/12, I OSK 1445/12, publ. CBOSA).
Okolicznościami bezspornymi w tej sprawie jest fakt, że adresat wniosku - RPD jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej (vide art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.) oraz nie jest kwestionowany przez strony stan faktyczny w sprawie.
W rozpatrywanej sprawie Skarżący wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2022 r. działając w trybie u.d.i.p. wystąpił o udostępnienie informacji publicznej opisanej w tym wniosku.
Sąd podziela argumenty prawne przedstawione w skardze i generalnie przyjmuje je za swoje.
Przechodząc kolejno do zbadania zasadności wywiedzionej skargi w kontrolowanej sprawie o bezczynność stwierdzić należy, że ocena działań RPD podjętych w celu załatwienia wniosku Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej uzasadnia zarzut bezczynności.
Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej w zakresie dostępu do informacji publicznej jest wówczas, gdy podmiot zobowiązany nie podejmuje żadnych działań wobec wniosku o udzielenie takiej informacji lub odmawia udzielenia informacji w nieprzewidzianej dla tej czynności formie prawnej, względnie nie podejmuje innej czynności uzasadnionej przepisami powołanej ustawy. Publiczny charakter żądanych przez Skarżącego informacji oraz fakt, iż jego wniosek został skierowany do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej (do organu władzy publicznej), determinowały konieczność załatwienia żądania w trybie przewidzianym przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Obowiązkiem organu było zatem, w ustawowym 14 dniowym terminie, udostępnienie informacji publicznej będącej w jego posiadaniu w formie czynności materialno-technicznej (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), bądź powiadomienie wnioskodawcy o niemożności udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie poinformowanie o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie poinformowanie wnioskodawcy, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). Naruszenie tych obowiązków prowadzi do stanu bezczynności (por. NSA w wyroku z dnia 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 4455/21, publ. CBOSA). Niepodjęcie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p. oznacza, że pozostaje on w bezczynności (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 2512/15, LEX nr 2348923).
Organ w w/w terminie nie udostępnił informacji w związku z tym, jak słusznie twierdzi Skarżący, od dnia 16 sierpnia 2022 r. RPD pozostaje w bezczynności. RPD w terminie od dnia [...] sierpnia do dnia 16 sierpnia powinien udostępnić wnioskowaną informację lub wydać decyzję odmowną.
W ocenie RPD sprawie nie występuje bezczynność w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., ponieważ w stosunku do wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia [...] sierpnia 2022 r., uzupełnionego następnie mailem w dniu 26 sierpnia 2022 r., organ wydał w dniu [...] września 2022 r. decyzję o odmowie udzielenia informacji podpisaną kwalifikowanym podpisem elektronicznym przez osobę upoważnioną do wydawania decyzji tj. Dyrektora Zespołu Prezydialnego, a decyzja ta na dzień złożenia niniejszej odpowiedzi znajduje się w obrocie.
RPD wskazał, że Skarżący nie wniósł skargi od decyzji o odmowie, natomiast w dniu 3 listopada 2022 r. A.Z. działając jako przedstawiciel ustawowy w imieniu małoletniego M.Z. wniosła skargę na bezczynność organu. Z treści skargi wynikało, że zarówno A.Z., jak i M.Z. otrzymali decyzję o odmowie w dniu [...] września 2022 r.
RPD zauważył, że w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja o odmowie z dnia [...] września 2022 r., której istnienie wyklucza możliwość stwierdzenia bezczynności w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Jego zdaniem decyzja o odmowie załatwia sprawę z wniosku z dnia [...] sierpnia 2022 r. o dostęp do informacji publicznej.
Stwierdził, że złożony przez Skarżącego mailem wniosek o dostęp do informacji publicznej z dnia [...] sierpnia 2022r. zawierał jedynie wskazanie imienia i nazwiska wnioskodawcy oraz adres poczty elektronicznej. W mailu Wnioskodawca nie wskazał adresu poczty tradycyjnej, ani adresu e-PUAP, ani też nie wskazał, że jest małoletni. Jednocześnie mail zawierał jednoznaczną identyfikację osoby wnioskodawcy i jego adresu email.
W ocenie RDP wnioskodawca na tym etapie uniemożliwił w praktyce skuteczne wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku.
Tak opisany wniosek RPD uznał za skutecznie inicjujący postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, tym bardziej że wnioskodawca potwierdził swoje żądanie w mailu z dnia 28 sierpnia 2022 r., a następnie na późniejszym etapie we wnioskach sformułowanych w ramach złożonej skargi. Jednocześnie wniosek z dnia [...] sierpnia 2022 r. pozwalał na skuteczne określenie strony w tym postępowaniu w rozumieniu art. 28 k.p.a. Z tego względu organ uznał, że skoro zostało zainicjowane skutecznie postępowanie, to może wydać decyzję administracyjną wskazaną w art. 16 ust. 1 u.d.i.p.
W ocenie RPD twierdzenia Skarżącego powołującego się na braki formalne jego własnego wniosku prowadzą do niespójności logicznej, bowiem skoro wnioskodawca nie traktuje swojego wniosku jako ważny, to również nie może żądać stwierdzenia bezczynności organu, którego obowiązek działania (i termin do wydania decyzji) powstaje dopiero w wyniku skutecznego złożenia wniosku o dostęp do informacji publicznej.
Organ uznał, że niewątpliwie do doręczenia decyzji o odmowie powinien był zastosować w pierwszej kolejności tryb doręczenia określony w art. 39 § 1 k.p.a. Stwierdził, że organ posłużył się do doręczenia decyzji doręczeniem elektronicznym - korespondencją mailową, co stanowi naruszenie przepisów postępowania. Powołując się na treść skargi uznaje, że wnioskodawca i jego przedstawiciel ustawowy otrzymali w dniu [...] września 2022 r. decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Wywodzi z tej okoliczności, że decyzja weszła do obrotu prawnego w sposób umożliwiający Skarżącemu wniesienie skargi na tę decyzję. Stwierdził, że ewentualne naruszenie przepisów postępowania nie miało więc wpływu na wynik sprawy.
W ocenie Sądu, RPD powołując się na tezę wskazaną w wyroku NSA z dnia 6 września 2022 r. w sprawie III OSK 1559/21, że "Za wniosek pisemny uznaje się również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną (e-mail) - i to nawet, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny" prawidłowo przyjął wniosek wnioskodawcy za skutecznie inicjujący postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej.
RPD terminowo wezwał skarżącego do: "wykazania w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszego pisma, że uzyskanie przez Pana wnioskowanych informacji przetworzonych jest szczególnie istotne dla interesu publicznego". Nie skorzystał jednak z prawa do przedłużenia terminu i tym samym zobowiązany był załatwić sprawę do dnia 16 sierpnia 2022 r.
W ocenie Sądu należy wskazać, że organ niezasadnie twierdzi, że decyzja weszła do obrotu prawnego w sposób umożliwiający skarżącemu wniesienie skargi na tę decyzję. Organ prawidłowo uznał, że "niewątpliwie do doręczenia decyzji o odmowie powinien był zastosować w pierwszej kolejności tryb doręczenia określony w art. 39 § 1 k.p.a.". Zamiast tego organ posłużył się do doręczenia decyzji doręczeniem elektronicznym - korespondencją mailową, co stanowi naruszenie przepisów postępowania i powoduje, że decyzją nie weszła do obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy należy uznać, że decyzja została wydana ale nie weszła do obrotu prawnego i nie wywołuje skutków prawnych związanych jej doręczeniem.
W dniu 3 listopada 2022 r. A.Z. działając jako przedstawiciel ustawowy w imieniu małoletniego Wnioskodawcy M.Z. wniosła skargę na bezczynność organu. Wobec powyższego organ powziął informację, że Skarżący jest osobą małoletnią i z tego powodu będzie musiał: wezwać skarżącego do prawidłowego podpisania wniosku i do podania adresu (w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia) oraz doręczyć decyzję w sposób opisany w wyżej powołanym przepisie art. 39 § 1 k.p.a.
W tym stanie rzeczy Sąd uznaje, że na gruncie u.d.i.p. doszło do bezczynności podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku. Bezczynność ma miejsce wówczas, gdy organ "milczy" wobec tego wniosku, tj. nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci jej udzielenia (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.); nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, ewentualnie decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.); nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, że nie posiada żądanej informacji publicznej, względnie, że przysługuje odrębny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3, art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, iż żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).
Wobec uznania, że żądane przez Skarżącego informacje stanowią informacje publiczne i nie zostały Skarżącemu udostępnione należało, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w punkcie I wyroku zobowiązać organ do załatwienia wniosku Skarżącego z dnia z dnia [...] sierpnia 2022 r. o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu wyroku ze stwierdzeniem prawomocności i aktami sprawy.
Jednocześnie na mocy art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w punkcie 2 wyroku. Oceniając tę kwestę Sąd miał na uwadze, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa, czy opóźnienia w podejmowanych czynnościach pozbawionego jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie sposób dopatrzyć się w działaniu organu rażącego naruszenia prawa. Brak jest bowiem podstaw do stwierdzenia, że zaniechanie organu było zamierzone. Sąd wziął pod uwagę, że organ nie zignorował wniosku skarżącego i przeprowadził postepowanie, choć argumentacja RPD okazała się wadliwa.
O kosztach postępowania, na które składa się kwota 100,00 zł tytułem wpisu od skargi, Sąd orzekł w punkcie 3 wyroku na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Na mocy art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 P.p.s.a., sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.