II SAB/Wa 82/20

II SAB/Wa 82/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-04-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-02-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący/
Karolina Kisielewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 3187/21 - Wyrok NSA z 2023-04-19
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1429
art. 4 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 149 par. 1 pkt 1 oraz par.  1a, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie rozpoznania pkt 2 wniosku z dnia [...] listopada 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Komendanta Głównego Policji do rozpoznania pkt 2 wniosku [...]z siedzibą w [...] z dnia [...] listopada 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz [...] z siedzibą w [...] kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komendanta Głównego Policji w rozpoznaniu jego wniosku z dnia [...] listopada 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Stowarzyszenie w piśmie z dnia [...] listopada 2019 r. zwróciło się do Komendanta Głównego Policji o "przekazanie (...) informacji":
"1) Czy wykorzystywanie przez osoby zatrudnione (pracownicy cywilni) w organach policji lub funkcjonariuszy policji w godzinach pracy, prywatnych skrzynek mailowych do załatwiania spraw służbowych (np. poprzez przekazywanie za pośrednictwem takich skrzynek pocztowych informacji z postępowań sądowych, których stroną jest organ policji) jest praktyką, która w ocenie Komendanta Głównego Policji jest akceptowalna i znajduje uzasadnienie w przepisach prawa powszechnie obowiązującego?,
2) Jakie rozwiązania prawne o charakterze wewnętrznym (zarządzenia, wytyczne, instrukcje, audyty, kontrole etc.) wdrożyła policja, aby takim informacjom zapobiegać oraz je wykrywać? Prosimy o przekazanie kopii relewantnych dokumentów urzędów.
3) Jakie konsekwencje służbowe grożą pracownikom cywilnym oraz jej funkcjonariuszom za wykorzystywanie w godzinach pracy prywatnych skrzynek mailowych do załatwiania spraw służbowych? Prosimy o przedstawienie kompleksowego zakresu środków dyscyplinujących, które w przypadku wykrycia takiego incydentu przez policję pozostają do dyspozycji właściwego organu policji".
Komendant Główny Policji w dniu [...] listopada 2019 r. poinformował skarżącego, że wnioskowane informacje nie są informacjami publicznymi, ponieważ dotyczą "analizy nieokreślonego scenariusza zachowań osób zatrudnionych w Policji, a następnie oceny wniosków wyciągniętych z tej analizy (...)".
W piśmie z 25 listopada 2019 r. [...] stwierdziło, że wniosek z dnia [...] listopada 2019 r. "ma charakter mieszany" i "w pkt 2 można go uznać za wniosek o udostępnienie informacji publicznej". Wnioskodawca dodał, że w pkt 2 wniosku prosił o przekazanie wszystkich obowiązujących w dacie jego złożenia zarządzeń oraz decyzji Komendanta Głównego Policji, a także wdrożonych do użytku w jednostkach policji (w tym Komendzie Głównej Policji) polityk, wytycznych, instrukcji oraz procedur regulujących materię bezpieczeństwa przetwarzania informacji, bezpieczeństwa pracy w środowisku teleinformatycznym, zapobiegania wyciekowi informacji, ochrony tajemnicy służbowej, ochrony danych osobowych. [...] dodało, że wniosek w pozostałym zakresie należy rozpoznać "w trybie, którym Komendant Główny Policji uzna za stosowny".
W odpowiedzi na to pismo organ w piśmie z [...] grudnia 2019 r. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i stwierdził, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej musi odnosić się do sfery faktów i danych publicznych, a nie zdarzeń przyszłych, hipotetycznych.
W dniu 26 stycznia 2020 r. [...] z siedzibą w [...] , podniosło, że we wniosku z dnia [...] listopada 2019 r. "doprecyzowanego" w dniu [...] listopada 2019 r. zwrócił się do organu o udostępnienie wszystkich obowiązujących zarządzeń oraz decyzji Komendanta Głównego Policji, wdrożonych polityk, praktyk, wytycznych, instrukcji oraz procedur regulujących materię bezpieczeństwa przetwarzania informacji, bezpieczeństwa pracy w środowisku teleinformatycznym, zapobiegania wyciekowi informacji, ochrony tajemnicy służbowej, ochrony danych osobowych. Sąd to informacje (dokumenty) dotyczące zasad funkcjonowania podmiotów zobowiązanych do udostepnienia informacji publicznej (art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej). [...] dodało, że organ powinien mu udostępnić dokument zatytułowany "[...] ", zatwierdzony przez Komendanta Głównego Policji w dniu [...] października 2019 r. Odnośnie dokumentów dotyczących polityki bezpieczeństwa danych osobowych, Komendant Główny Policji powinien udostępnić skarżącemu, w odpowiedzi na jego wniosek, dokumenty, które jest obowiązany posiadać na podstawie art. 24 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych (...) a więc politykę bezpieczeństwa danych osobowych, rejestr czynności przetwarzania, politykę monitorowania i reagowania na naruszenia ochrony danych, metodologię oceny ryzyka.
Na zakończenie skarżący podniósł, że "organy policji szczebla wojewódzkiego" w odpowiedzi na "analogiczne" wnioski o udostępnienie informacji publicznej przekazały [...] dokumenty odnoszące się do materii objętej wnioskiem, dotyczące m. in. bezpieczeństwa pracy w środowisku teleinformatycznym.
Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Organ podkreślił, że pierwszy wniosek (z [...] listopada 2019 r.) obejmował m. in. "rozwiązania prawne o charakterze wewnętrznym" wdrożone przez Policje w celu zapewnienia bezpieczeństwa ochrony przetwarzania informacji, a pismo z [...] listopada 2019 r. stanowi jego doprecyzowanie. Wniosek ten został załatwiony przez organ w pismach z [...] listopada i z [...] grudnia 2019 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Przede wszystkim należy wyjaśnić, że Sąd uznał, że Stowarzyszenie [...] zaskarżyło do Sądu bezczynność Komendanta Głównego Policji w rozpoznaniu pkt 2 wniosku z [...] listopada 2019 r. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca sformułowała bowiem zarzuty odnośnie nieotrzymania informacji związanych z zasadami bezpieczeństwa przetwarzania informacji w jednostkach Policji, a w toku postępowania w niniejszej sprawie stwierdza, że pozostałe zagadnienia, zawarte w jej wniosku z [... listopada 2019 r. nie stanowią informacji publicznej.
Z bezczynnością w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy żądaniem wniosku jest objęta informacja mająca walor informacji publicznej, a podmiot zobowiązany nie podejmuje w ustawowym 14 - dniowym terminie stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia informacji publicznej będącej w jej posiadaniu (art. 13 ust. 1 ustawy), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1), nie powiadamia wnioskodawcy o niemożności udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2), nie informuje o przeszkodach technicznych w uzyskaniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 ustawy).
W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne między stronami postępowania, że Komendant Główny Policji jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jej posiadaniu (co wynika z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej).
Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów dotyczących podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, wytworzonych przez niego lub tylko przez niego używanych w zakresie realizacji zadań władzy publicznej. Za informację publiczną uznaje się m.in. treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do szeroko rozumianego organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, lecz wykonującego zadania publiczne. Są nią zarówno dokumenty bezpośrednio przez te podmioty wytworzone, jak i dokumenty, których używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od nich. Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.), majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Podkreślenia wymaga, że przepis art. 6 u.d.i.p. nie ma charakteru zamkniętego, a wyliczenie stanów faktycznych w nim zawartych jest jedynie przykładowe. Nie oznacza to, że niewymienienie konkretnego stanu, który w sposób jednoznaczny dotyczy informacji o sprawie publicznej, pozwala na uznanie, że nie mamy do czynienia z informacją publiczną.
Informacją publiczną jest treść informacji wytworzonych m. in. przez organy władzy publicznej oraz że informacją publiczną jest informacja o danych publicznych, w tym m. in. zasadach funkcjonowania tych podmiotów, ich organizacji, treść i postać dokumentów urzędowych o których mowa w art. 6 ust. 2 ustawy.
Wynika z tego, że dokumenty urzędowe takie jak zarządzenia, wytyczne, instrukcje Komendanta Głównego Policji, regulujące materię bezpieczeństwa przetwarzania informacji i bezpieczeństwa pracy w środowisku teleinformatycznym stanowią informację publiczną. Tego rodzaju informacje powinny więc zostać udostępnione Stowarzyszeniu.
Z przepisu art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) wynika, że Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4, 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a tej ustawy). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 ustawy).
Z tych wszystkich powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, zobowiązał Komendanta Głównego Policji do rozpatrzenia pkt 2 wniosku skarżącego z dnia [...] listopada 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu w tej sprawie nie jest rażąca (art. 149 § 1a ustawy procesowej). Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest bowiem wystarczające samo przekroczenie przez organ terminu załatwienia sprawy. Zwłoka organu w rozpoznaniu odwołania musi być znaczna, pozbawiona racjonalnego uzasadnienia, podyktowana złą wolą organu, a także wywoływać dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne, czego w niniejszej sprawie stwierdzić nie można. W ocenie Sądu, zwłoka organu w rozpoznaniu wniosku nie jest efektem zaniechań organu, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, ale wynika z nieprawidłowej interpretacji przepisów prawa. O kosztach postępowania sądowego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie powołanych przepisów, orzekł jak w sentencji.