II SAB/Wa 83/22

II SAB/Wa 83/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-07-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Góra-Błaszczykowska /przewodniczący sprawozdawca/
Michał Sułkowski
Waldemar Śledzik
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 2682/22 - Wyrok NSA z 2024-09-19
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 149
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 2176
art. 4 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Waldemar Śledzik, Asesor WSA Michał Sułkowski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 lipca 2022 r. sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] grudnia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była skarga A. S. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:
Pismem z dnia [...] września 2021 r. (data wpływu do organu – 8 września 2021 r.) A.S. (zwany dalej: wnioskodawca, skarżący), zwrócił się do Prezesa Rady Ministrów (zwany dalej: PRM, organ) w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm., zwana dalej: u.d.i.p.) o udostępnienie następującej informacji publicznej:
1. ile łącznie kosztowała Polskę agresja na: Irak i Afganistan (wniósł o podanie łącznych kosztów bezpośrednich i pośrednich tych agresji począwszy od ich rozpoczęcia do zakończenia czyli wycofania polskich wojsk okupacyjnych z tych państw);
2. ile Polskę już kosztowało i ile jeszcze będzie kosztowało przyjęcie kolaborantów bandziorów amerykańskich/USA z tych państw do Polski;
3. dlaczego Pana Rząd z Panem Premierem na czele nie udziela pomocy humanitarnej uchodźcom z Iraku i Afganistanu koczującym na granicy polsko-białoruskiej i dlaczego ci uchodźcy nie są wpuszczeni/przyjęci na teren Polski;
4. jeszcze na jakie państwo/a planuje agresję Pana Rząd z Panem Premierem na czele: a) samodzielnie, b) razem z bandziorami USA/amerykańskimi, d) faszystami ukraińskimi, d/ inne warianty – jakie.
W odpowiedzi na przedmiotowy wniosek organ pismem znak [...] z dnia [...] września 2021 r. poinformował skarżącego, w odniesieniu do pytań 1 i 2, że Kancelaria Prezesa Rady Ministrów nie jest właściwa w przedmiotowej sprawie i nie posiada wnioskowanych informacji. W odniesieniu do pytań 3 i 4 stwierdził, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wnioski o udostępnienie informacji publicznej powinny dotyczyć jedynie sfery faktów, czyli opinii czy też ocen już dokonanych przez dany podmiot. Nie stanowią więc wniosków o udostępnienie informacji publicznej wnioski o dokonanie takiej oceny, czy wyrażenie opinii w danej sprawie.
W dniu [...] grudnia 2021 r. do PRM wpłynął kolejny wniosek skarżącego - z dnia [...] grudnia 2021 r. - o udostępnienie następującej informacji publicznej:
1. czy Polska, rząd Polski, rząd PiS-u, rząd Pana Premiera niezwłocznie udzieli rzeczywistej pomocy humanitarnej ludności Afganistanu, w jakiej formie, postaci, wielkości i w jaki sposób;
2. czy Polska, rząd Pana Premiera uczestniczy lub wspiera wojnę napastniczą, agresję na Jemen, czy też udziela lub udzieli ludności Jemenu pomocy humanitarnej, jeżeli tak to w jakiej formie, postaci, wielkości i w jaki sposób;
3. liczby osób zatrudnionych w KPRM w 2021 r. i planowanej liczbie zatrudnionych w 2022 r.,
4. budżecie KPRM w 2021 r. i planowanym na 2022 r.,
5. numerach służbowych telefonów stacjonarnych i komórkowych Pana Premiera, co jest niezbędne dla merytorycznego załatwienia tej sprawy.
Jednocześnie wnioskodawca wniósł o udostepnienie mu informacji określonych we wniosku z dnia [...] września 2021 r.
W odniesieniu do ww. wniosku organ pismem znak [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. poinformował skarżącego, że odpowiedź na jego pismo z dnia [...] września 2021 r. (zarejestrowane w KPRM - 8 września br.) została do niego wysłana pocztą, na wskazany we wniosku adres, w dniu 14 września br. Wyjaśnił przy tym, że pytania dotyczące pomocy humanitarnej w Afganistanie należy kierować do Rządowego Centrum Bezpieczeństwa oraz Ministerstwa Obrony Narodowej, tj. podmiotów odpowiedzialnych za koordynowanie tych działań. Wskazał, że na stronie https://www.gov.pl/web/polskapomoc dostępne są informacje na temat działań rozwojowych i humanitarnych, w które Polska jest zaangażowana.
Odnosząc się do pytań, dotyczących funkcjonowania Kancelarii Prezesa Rady Ministrów – pkt 3 wniosku - organ wskazał, że w KPRM według stanu na 30 listopada 2021 r., zatrudnionych jest 1362 osoby. W 2022 r. zatrudnienie będzie uzależnione będzie od ilości, złożoności i charakteru zadań, które zostaną powierzone KPRM do realizacji.
W zakresie pytania dotyczącego budżetu KPRM – pkt 4 wniosku - wskazał, że zgodnie z nowelizacją ustawy budżetowej na rok 2021 (Dz. U. z 2021 r., poz. 1900) budżet na 2021 r. wynosi: •594 305 000 zł cz. 16 - Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, •24 444 000 zł cz. 23 - Członkostwo Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej, •514 644 000 zł cz. 27 - Informatyzacja. Wyjaśnił także, że Kancelaria Prezesa Rady Ministrów zajmuje się obsługą Prezesa Rady Ministrów, Rady Ministrów, pełnomocników do spraw: cyberbezpieczeństwa, Polonii i Polaków za Granicą, Polityki Młodzieżowej, Strategicznej Infrastruktury Energetycznej oraz GovTech. Do KPRM włączone zostały pion europejski z Ministerstwa Spraw Zagranicznych oraz dział cyfryzacja z byłego Ministerstwa Cyfryzacji. KPRM jest również ośrodkiem koordynacji wielu działań informacyjnych oraz programów m.in.: Narodowy Program Szczepień, Rządowy Fundusz Polski Ład Program Inwestycji Strategicznych, Rządowy Fundusz Inwestycji Lokalnych oraz Rządowa Tarcza Antyinflacyjna. Według projektu ustawy budżetowej na rok 2022 (druk sejmowy nr 1624) budżet KPRM na 2022 r. jest planowany na poziomie: •830 968 000 zł cz. 16 - Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, •25 624 000 zł cz. 23 - Członkostwo Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej, •604 289 000 zł cz. 27 - Informatyzacja. Wyjaśnił, że ze zwiększonego budżetu Kancelarii Prezesa Rady Ministrów zostanie sfinansowana dotacja celowa dla Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych na realizację zadań wspierających proces rehabilitacji osób niepełnosprawnych - dotacja w wysokości 200 min zł.
W zakresie pkt 5 wniosku organ poinformował skarżącego, że numery telefonów służbowych nie stanowią informacji publicznej. Na stronach internetowych Kancelarii Prezesa Rady Ministrów są opublikowane numery telefonów do poszczególnych departamentów: https://www.gov.pl/web/premier/sekretariaty-departamenty-biura2.
Pismem z dnia [...] stycznia 2022 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z dnia [...] grudnia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący wniósł o: rozpoznanie skargi na rozprawie, uwzględnienie skargi i zobowiązanie organu do załatwienia sprawy; przyznanie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim; ukaranie organu grzywną w maksymalnej przewidzianej prawem wysokości; stwierdzenie, że zachowania organu mają charakter celowy, charakter rażącego naruszania prawa, zawiadomienie właściwych organów o istotnych naruszeniach prawa przez organ i okolicznościach mających wpływ na ich powstanie.
Uzasadniając złożoną skargę wnioskodawca wskazał, że PRM do dnia sporządzenia skargi, nie udzielił mu żądanej informacji publicznej, wzgardliwie milczy, a nawiązanie z organem kontaktu słowno-logicznego za pomocą telefonu w ogóle nie jest możliwe.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w całości.
W piśmie procesowym, złożonym w dniu [...] czerwca 2022 r. (data wpływu do biura podawczego Sądu) pełnomocnik skarżącego wyznaczony z urzędu, w całości podtrzymał złożoną przez niego skargę oraz wskazał na naruszenie przez organ prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim stanowi normatywną podstawę do udostępnienia informacji o działalności jednostek organizacyjnych, w zakresie w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa;
2. art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w którym organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak udostępnienia informacji publicznej przez organ we właściwym terminie;
3. art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, poprzez niezasadne uznanie, że przedmiotem wniosku nie jest udostepnienie informacji publicznej, a w konsekwencji nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, zwana dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśli art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w ustawie.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).
Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie i orzecznictwie sądowoadministra-cyjnym przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Skarga na bezczynność ma na celu zwalczenie zwłoki w załatwieniu sprawy poprzez spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Okoliczności, które powodują zwłokę organu w rozpatrzeniu wniosku oraz stopień przekroczenia terminów, wpływają na ocenę, czy istniejąca bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W sprawie niniejszej nie budzi wątpliwości i nie jest sporne, że PRM jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej na gruncie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem, do udostępniania informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej.
Odnosząc się do treści żądanej we wniosku informacji, podkreślenia wymaga, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z treści tych przepisów należy przyjąć, iż informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów, realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Przedmiotem wniesionej w niniejszej sprawie skargi jest bezczynność PRM. Zdaniem skarżącego, polegała ona na nieudostępnieniu mu, w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, żądanych przez niego we wniosku z dnia [...] grudnia 2021 r. danych dotyczących: udzielenia pomocy humanitarnej ludności Afganistanu oraz formy (postaci), wielkości i sposobu jej udzielenia, uczestniczenia lub wspierania agresji na Jemen, udzielenia pomocy humanitarnej ludności Jemenu oraz formy (postaci), wielkości i sposobu jej udzielenia, liczby osób zatrudnionych w KPRM w 2021 r. i planowanej liczbie zatrudnionych w 2022 r., budżecie KPRM w 2021 r. i planowanym na 2022 r. a także numerach służbowych telefonów stacjonarnych i komórkowych Pana Premiera.
Zgodnie z regulacją ustawową, w razie złożenia wniosku o informacją publiczną, organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem;
2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie lub 4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji.
W niniejszej sprawie niesporną jest okoliczność, że wniosek wnioskodawcy z dnia [...] grudnia 2021 r. wpłynął do KPRM w dniu [...] grudnia 2021 r. (data prezentaty na kopercie). Niesporne jest także, że pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. - sporządzonym i wysłanym w 14-tym dniu od wpływu wniosku, a więc w ustawowym terminie do dokonania tej czynności materialno-technicznej, organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na przedmiotowy wniosek.
W zakresie pkt 1 i 2 wniosku odpowiedź PRM sprowadzała się do poinformowania wnioskodawcy, iż pytania dotyczące pomocy humanitarnej w Afganistanie należy kierować do Rządowego Centrum Bezpieczeństwa oraz Ministerstwa Obrony Narodowej, podmiotów odpowiedzialnych za koordynowanie tych działań, a także do wskazania, że informacje na temat działań rozwojowych i humanitarnych, w które Polska jest zaangażowana, dostępne są na stronie ttps://www.gov.pl/web/polskapomoc. W zakresie pkt 3 i 4 organ udzielił skarżącemu żądanej we wniosku informacji publicznej, zaś co do pkt 5 wniosku podał, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej.
Zatem z treści odpowiedzi udzielonej wnioskodawcy przez PRM w ustawowym terminie wyraźnie wynika, że co do danych, którymi PRM dysponował (pkt 3 i 4), żądana informacja została udostępniona. W odniesieniu do danych (pkt 5), które w ocenie organu nie stanowiły informacji publicznej, skarżący został poinformowany o tym fakcie, zaś w odniesieniu do danych (pkt 1 i 2), którymi organ nie dysponował, PRM wskazał organ właściwy, posiadający żądane dane.
Powyższe zdaniem Sądu świadczy, iż organ nie był bezczynny wobec złożonego wniosku. Gdy organ nie posiada żądanej informacji publicznej, nie może wniosku załatwić inaczej, niż poprzez poinformowanie o braku posiadania żądanej informacji (ewentualnie wskazując, gdzie taka informacja się znajduje).
Opinia skarżącego, iż przekazane mu w piśmie z dnia [...] grudnia 2021 r. dane stanowią "bełkot" i są "nie na temat" nie oznacza, że skarga jest zasadna ani że organ był bezczynny wobec jego wniosku. Sąd po analizie odpowiedzi, zawartej w piśmie z dnia [...] grudnia 2021 r. uznał ją za jasną i wystarczającą. Okoliczność, iż skarżący nie zgadza się z twierdzeniami organu w tym zakresie, czy też nie uważa ich za wystarczające, nie mogła mieć wpływu na wynik niniejszej sprawy.
Jednocześnie Sąd podziela stanowisko organu, iż żądanie udostępnienia numerów telefonów stacjonarnych i komórkowych Prezesa Rady Ministrów nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Nie wiąże się z tą informacją zasób wiedzy o zasadach funkcjonowania podmiotu obowiązanego, organizacji pracy, jak również wypełnianiu funkcji publicznych lub majątku publicznym. Ponadto, nie jest to informacja o faktach dotyczących zasad funkcjonowania podmiotu, jak i trybu jego działania (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.). Ponadto informacja o numerach telefonów służbowych Premiera RP odnosi się do narzędzi, jakimi posługuje się on w zakresie realizacji obowiązków służbowych. Znajomość numerów telefonów sprowadza się w istocie wyłącznie do informacji o cyfrach, które identyfikują abonenta, nie jest zatem informacją o sprawie publicznej. Numery służbowych telefonów Premiera RP są wykorzystywane do wewnętrznej komunikacji przy wykonywaniu zadań służbowych. Posługiwanie się tego rodzaju środkami łączności ma na celu usprawnienie i ułatwienie wykonywania zadań przez ten organ. Tym samym żądana informacja jako nie mająca charakteru publicznej, nie mogła zostać udostępniona.
Z przedstawionych wyżej przyczyn Sąd stwierdził, iż wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest bezzasadna. Dlatego, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.