II SAB/Wa 796/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-03-12
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dostęp do informacji publicznejsamorząd lekarskiizby lekarskieCentralny Rejestr Lekarzybezczynność organuustawa o izbach lekarskichustawa o dostępie do informacji publicznejprawo administracyjneprocedury administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na bezczynność Naczelnej Rady Lekarskiej w sprawie udostępnienia dokumentacji dotyczącej Centralnego Rejestru Lekarzy, uznając, że sprawa powinna być rozpatrzona w trybie ustawy o izbach lekarskich, a nie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Skarżący W. P. złożył skargę na bezczynność Naczelnej Rady Lekarskiej (NRL) w przedmiocie udostępnienia dokumentacji dotyczącej procedowania samorządu lekarskiego w sprawie udostępnienia Centralnego Rejestru Lekarzy w celach komercyjnych. NRL odmówiła rozpoznania wniosku w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, wskazując, że skarżący jako członek samorządu lekarskiego powinien dochodzić informacji na podstawie ustawy o izbach lekarskich. Sąd administracyjny zgodził się z NRL, oddalając skargę i stwierdzając, że brak jest podstaw do uznania bezczynności organu w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Przedmiotem sprawy była skarga W. P. na bezczynność Naczelnej Rady Lekarskiej (NRL) w zakresie udostępnienia informacji publicznej, konkretnie kopii dokumentacji dotyczącej procedowania samorządu lekarskiego w sprawie udostępnienia Centralnego Rejestru Lekarzy (CRL) w celach komercyjnych. Skarżący złożył wniosek w czerwcu 2019 r., a po braku odpowiedzi wezwał NRL do zaprzestania naruszenia prawa. NRL odpowiedziała, że zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy o izbach lekarskich (u.i.l.), członek samorządu lekarskiego ma prawo być informowany o działalności izb, ale w takim przypadku nie stosuje się przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.), gdyż tryb dostępu jest odmienny. NRL wskazała również na nieprecyzyjność wniosku. Skarżący wniósł skargę do WSA, argumentując, że NRL jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej na podstawie u.d.i.p., a wniosek dotyczy informacji o charakterze publicznym. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę. Sąd uznał, że chociaż NRL jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, a wniosek dotyczy informacji publicznej, to nie mają zastosowania przepisy u.d.i.p. Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p., jeśli informacja publiczna jest dostępna w innym trybie, przepisy u.d.i.p. nie są stosowane. W tym przypadku, art. 9 ust. 2 u.i.l. przewiduje odmienny tryb dostępu dla członków samorządu lekarskiego do informacji o działalności izb. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym egzekwowanie obowiązku informacyjnego przez lekarza powinno odbywać się w trybie ustawy o izbach lekarskich. Sąd stwierdził, że NRL nie pozostawała w bezczynności, gdyż prawidłowo poinformowała skarżącego o podstawie prawnej właściwej do rozpatrzenia wniosku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Wniosek członka samorządu lekarskiego dotyczący działalności samorządu lekarskiego, w tym procedowania w sprawie udostępnienia Centralnego Rejestru Lekarzy, podlega rozpoznaniu w trybie ustawy o izbach lekarskich, a nie ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. i art. 9 ust. 2 u.i.l.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustawa o izbach lekarskich przewiduje odrębny tryb dostępu dla członków samorządu do informacji o działalności izb, co wyłącza stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej na podstawie normy kolizyjnej. Naczelna Rada Lekarska prawidłowo poinformowała skarżącego o właściwej podstawie prawnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.i.l. art. 2 § ust. 1 i 2

Ustawa o izbach lekarskich

u.i.l. art. 9 § ust. 2

Ustawa o izbach lekarskich

Członek samorządu lekarskiego ma prawo być informowany o działalności izb lekarskich, co stanowi odrębny tryb dostępu do informacji od ustawy o dostępie do informacji publicznej.

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1 i 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji publicznych, co oznacza wyłączenie stosowania u.d.i.p. gdy informacja jest dostępna w innym trybie.

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Organy samorządów zawodowych są obowiązane do udostępniania informacji publicznej.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.i.l. art. 5

Ustawa o izbach lekarskich

u.i.l. art. 21

Ustawa o izbach lekarskich

u.i.l. art. 35

Ustawa o izbach lekarskich

u.i.l. art. 39

Ustawa o izbach lekarskich

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 21

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naczelna Rada Lekarska prawidłowo zakwalifikowała wniosek jako dotyczący działalności samorządu lekarskiego, podlegający rozpoznaniu na podstawie ustawy o izbach lekarskich, a nie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zastosowanie art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wyłącza stosowanie przepisów o dostępie do informacji publicznej, gdy istnieje odrębny tryb dostępu przewidziany w innej ustawie (tutaj: ustawa o izbach lekarskich). Skarżący, jako członek samorządu lekarskiego, powinien dochodzić informacji o działalności izb lekarskich na podstawie art. 9 ust. 2 u.i.l.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego, że wniosek dotyczy informacji publicznej i powinien być rozpoznany na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Argumentacja skarżącego dotycząca nieprecyzyjności wniosku i stawiania przez organ warunków udzielenia informacji.

Godne uwagi sformułowania

egzekwowanie obowiązku informacyjnego przez zainteresowanego lekarza na temat działalności samorządu lekarskiego (izb lekarskich ich organów) powinno odbywać się w trybie ustawy o izbach lekarskich, nie zaś w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. kwalifikacja informacji jako informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., nie jest równoznaczna z koniecznością zastosowania do udostępnienia takiej informacji przepisów u.d.i.p.

Skład orzekający

Danuta Kania

sprawozdawca

Sławomir Antoniuk

członek

Tomasz Szmydt

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o dostępie do informacji publicznej w kontekście specyficznych ustaw regulujących działalność samorządów zawodowych, w szczególności samorządu lekarskiego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji członka samorządu lekarskiego i jego prawa do informacji o działalności izb. Może mieć zastosowanie analogiczne do innych samorządów zawodowych, ale wymaga analizy ich wewnętrznych regulacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej w kontekście działalności samorządów zawodowych, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i dostępie do informacji.

Czy ustawa o dostępie do informacji publicznej zawsze ma zastosowanie? Sąd wyjaśnia, kiedy prymat ma prawo branżowe.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Wa 796/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-03-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-11-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania /sprawozdawca/
Sławomir Antoniuk
Tomasz Szmydt /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 2957/21 - Wyrok NSA z 2023-04-06
Skarżony organ
Rada Lekarska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 522
arr. 2 ust. 1 i 2, art. 5, art. 3 ust. 1, art. 21, art. 35, art. 39, art. 9,
Ustawa z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 1429
art. 1 ust. 1 i 2, art. 2 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 marca 2020 r. sprawy ze skargi W. P. na bezczynność Naczelnej Rady Lekarskiej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej – kopii dokumentacji procedowania samorządu lekarskiego o udostępnieniu Centralnego Rejestru Lekarzy w celach komercyjnych oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga W. P. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") na bezczynność Naczelnej Rady Lekarskiej (dalej: "NRL", "organ") w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. (data wpływu do NRL - [...] czerwca 2019r.), skierowanym do Prezesa NRL, W. P. zwrócił się o udostępnienie, na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (Dz. U. z 2019 r. poz. 965), dalej: "u.i.l.", "kopii dokumentacji procedowania samorządu lekarskiego o udostępnieniu Centralnego Rejestru Lekarzy w celach komercyjnych".
Pismem z dnia [...] lipca 2019 r. wnioskodawca wezwał NRL do zaprzestania naruszenia prawa, tj.: art. 9 ust. 2 u.i.l. oraz art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019r. poz. 1429), dalej: "u.d.i.p.". Wskazał, że dokumentacja, o której udostępnienie wnioskował w piśmie z dnia [...] czerwca 2019 r., stanowi informację publiczną, która powinna być przekazana bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni. Mimo upływu ponad miesiąca od dnia złożenia wniosku nie otrzymał jednak odpowiedzi na ww. wniosek.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. znak: [...], reprezentowana przez Prezesa NRL, poinformowała wnioskodawcę, że zgodnie z art. 9 ust. 2 u.i.l., prawidłowo powołanym w piśmie z dnia [...] czerwca 2019 r., członek samorządu lekarskiego ma prawo być informowany o działalności izb lekarskich. W takim przypadku nie stosuje się jednak przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli zainteresowana osoba ma zapewniony dostęp do żądanych informacji publicznych w innym trybie, wyłączone jest stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
NRL zaznaczyła, że wnioskodawca jest członkiem Okręgowej Izby Lekarskiej w [...], zatem wszelkich informacji, nie tylko bezpośrednio odnoszących się do jego osoby, ale w ogóle dotyczących funkcjonowania samorządu zawodowego i jego organów, wnioskodawca może domagać się w trybie ustawy o izbach lekarskich.
Jednocześnie NRL zwróciła się do skarżącego o jednoznaczne wskazanie co należy rozumieć pod pojęciem "dokumentacja procedowania samorządu lekarskiego o udostępnieniu Centralnego Rejestru Lekarzy w celach komercyjnych", o której mowa w piśmie z dnia [...] czerwca 2019 r.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. wnioskodawca ponownie wezwał NRL do "zaprzestania bezczynności w udzieleniu informacji publicznej i realizacji uprawnienia z ustawy o izbach lekarskich (...)". Zarzucił, iż bezczynność polegającą na nieudzieleniu informacji Prezes NRL zastąpił inną formą bezczynności, tj. stawianiem warunków udzielenia informacji. Wskazał, że jakiekolwiek uwarunkowania udzielenia informacji publicznej są niezgodne z prawem, a sformułowanie zawarte w jego wniosku jest precyzyjne. Dodał także, że informacja powinna być całościowa i rzetelna z podaniem danych inicjatorów udostępnienia Rejestru w internecie w celu komercyjnym, z podaniem uzasadnienia do podjęcia decyzji o jego udostępnieniu i formie podjęcia decyzji, oraz obejmować wszelkie inne dokumenty wytworzone w przedmiotowej sprawie.
Pismem z dnia 27 października 2019 r. W. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność NRL, reprezentowanej przez Prezesa NRL, w dostępie do informacji publicznej.
W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił stan sprawy i podniósł, iż do dnia wniesienia skargi nie otrzymał informacji publicznej objętej wnioskiem z dnia [...] czerwca 2019 r.
Wskazał nadto, iż informacja o udostępnieniu Centralnego Rejestru Lekarzy w internecie przez samorząd lekarski w celu innym niż został stworzony, tj.: "w kontekście pożytku społecznego jak i komercyjnym", została zamieszczona na stronie internetowej Naczelnej Izby Lekarskiej. Informację tę potwierdził pełnomocnik [...] Sp. z o.o. podczas rozprawy przed WSA w Warszawie w dniu 29 stycznia 2014 r. (sygn. akt II SA Wa 1819/13), co potwierdza treść uzasadnienia do wyroku wydanego w ww. sprawie.
W odpowiedzi na skargę NRL wniosła o oddalenie skargi. Wskazała, że skarżący zwrócił się do Prezesa NRL o udostępnienie mu "kopii dokumentacji procedowania samorządu lekarskiego o udostępnieniu Centralnego Rejestru Lekarzy w celach komercyjnych", realizując przysługujące mu na podstawie art. 9 pkt 2 u.i.l. uprawnienie do bycia informowanym o działalności izb lekarskich. Przepis art. 1 ust. 2 u.d.i.p. stanowi, że przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji, będących informacjami publicznymi. Oznacza to, że zakwalifikowanie informacji do zbioru informacji publicznych nie skutkuje w każdym przypadku koniecznością zastosowania do udostępnienia takiej informacji przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przepisów u.d.i.p. nie stosuje się jeżeli informacja publiczna dostępna jest dla osoby zainteresowanej w innym trybie. Członkowie samorządu zawodowego lekarzy mają zapewniony dostęp do informacji o działalności izb lekarskich w oparciu o art. 9 pkt 2 u.i.l. Zatem egzekwowanie obowiązku informacyjnego przez zainteresowanego lekarza w zakresie działalności izb lekarskich winno odbywać się w trybie ustawy o izbach lekarskich, nie zaś w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W niniejszej sprawie wniosek skarżącego, który jest członkiem samorządu zawodowego lekarzy, o udostępnienie kopii dokumentacji procedowania samorządu lekarskiego o udostępnieniu Centralnego Rejestru Lekarzy w celach komercyjnych, jako odnoszący się do działalności samorządu lekarskiego, nie podlegał rozpoznaniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. NRL poinformowała skarżącego o powodach nierozpoznania jego wniosku na zasadach i w trybie u.d.i.p. po otrzymaniu pisma, które mogło wskazywać, że intencją skarżącego jest to, aby jego wniosek został rozpoznany na podstawie przepisów tej ustawy. Należy więc stwierdzić, że NRL dokonała wymaganych prawem czynności z zachowaniem terminów wynikających z u.d.i.p. i nie pozostaje w bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej.
Niezależnie od powyższego NRL wskazała, że nawet gdyby do wniosku skarżącego miały zastosowanie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, to sposób jego sformułowania nie pozawalał na właściwe jego rozpoznanie. Użyte we wniosku pojęcie "dokumentacja procedowania samorządu lekarskiego o udostępnieniu Centralnego Rejestru Lekarzy w celach komercyjnych" jest ogólne, nieprecyzyjne i nie pozwalało na ustalenie zakresu tak określonego żądania.
NRL zaznaczyła również, że w piśmie z dnia [...] sierpnia 2019 r. zwróciła się do skarżącego o doprecyzowanie wniosku, czego jednak skarżący nie uczynił. Odpowiedź udzielona w piśmie z dnia [...] sierpnia 2019 r. nasuwa wątpliwości, czy intencją skarżącego jest pozyskanie informacji o pewnych faktach, czy też wgląd w bliżej nieokreślone dokumenty. Tak ogólnie sformułowany wniosek uniemożliwia jego załatwienie zgodnie z prawem niezależnie od trybu w jakim jest rozpoznawany.
Końcowo NRL zaznaczyła, że skarga dotyczy bezczynności NRL w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Jednakże przedmiotem skargi do sądu administracyjnego nie może być bezczynność organu samorządu zawodowego w zakresie realizacji wobec jego członka obowiązku wynikającego z art. 9 pkt 2 u.i.l. Udostępnianie członkom samorządu zawodowego informacji o działalności izb lekarskich nie jest bowiem aktem lub czynnością w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.", a w związku z tym również bezczynność organu w tym zakresie nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego.
W piśmie procesowym z dnia 1 grudnia 2019 r. skarżący ustosunkował się do odpowiedzi na skargę. Wskazał, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. ustawa ma zastosowanie w stosunku do organów samorządów zawodowych.
Podał również, że wniosek z dnia [...] czerwca 2019 r. dotyczy wszystkich lekarzy samorządu zawodowego, a oferta udostępnienia zbiorów danych osobowych lekarzy z Centralnego Rejestru Lekarzy ma charakter publiczny. Oferta udostępniania CRL w celu komercyjnym na stronie internetowej NRL jest skierowana do wszystkich, nie tylko do lekarzy, ma więc charakter powszechny, a nie wewnętrzny.
Zaznaczył, że udostępnianie CRL w celu komercyjnym jest celem innym niż cel, w którym dane zostały zebrane i jest niezgodne z przepisami o ochronie danych osobowych.
Końcowo skarżący podniósł, że jego wniosek ma charakter kontroli legalności postępowania organów samorządu lekarskiego z ustawy o dostępie do informacji publicznej, a nie charakter czysto informacyjny z ustawy o izbach lekarskich (art. 9 ust. 2 u.i.l.). Udzielenie informacji na ww. wniosek wykracza poza udzielenie informacji skierowanej tylko do grupy zawodowej lekarzy z ustawy o izbach lekarskich.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na względzie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm.), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.
Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109).
Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji RP). Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy samorządów gospodarczych i zawodowych.
W myśl art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (Dz. U. z 2019 r. poz. 965) członkowie izb lekarskich stanowią samorząd zawodowy lekarzy i lekarzy dentystów, który reprezentuje osoby wykonujące zawody lekarza i lekarza dentysty oraz sprawuje pieczę nad należytym wykonywaniem tych zawodów w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony.
Z kolei stosownie do art. 5 u.i.l., zadaniem samorządu lekarzy jest m.in.: ustanawianie zasad etyki lekarskiej oraz dbanie o ich przestrzeganie; sprawowanie pieczy nad należytym i sumiennym wykonywaniem zawodu lekarza; przyznawanie prawa wykonywania zawodu oraz uznawanie kwalifikacji lekarzy będących członkami państw członkowskich Unii Europejskiej, zamierzających wykonywać zawód na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; zawieszanie i pozbawianie oraz ograniczanie prawa wykonywania zawodu; prowadzenie postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy; przewodniczenie komisjom prowadzącym konkursy na stanowisko ordynatora i uczestniczenie w konkursach na inne stanowiska w ochronie zdrowia jeżeli odrębne przepisy tak stanowią; prowadzenie rejestrów lekarzy, rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą w zakresie praktyk lekarskich na zasadach określonych w przepisach o działalności leczniczej, rejestrów podmiotów prowadzących kształcenie podyplomowe lekarzy oraz rejestrów lekarzy tymczasowo i okazjonalnie wykonujących zawód lekarza; zajmowanie stanowiska w sprawach stanu zdrowotności społeczeństwa, polityki zdrowotnej państwa oraz organizacji ochrony zdrowia; opiniowanie projektów aktów prawnych dotyczących ochrony zdrowia i wykonywania zawodu lekarza bądź występowanie o ich wydanie; współdziałanie z organami administracji publicznej, związkami zawodowymi oraz innymi organizacjami w kraju i za granicą w sprawach dotyczących ochrony zdrowia i warunków wykonywania zawodu lekarza.
Z ww. przepisu wynika jednoznacznie, że samorząd lekarzy wykonuje zadania publiczne, które to pojęcie jest szersze od terminu "zadania władzy publicznej".
Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.i.l. jednostkami organizacyjnymi samorządu zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów są okręgowe izby lekarskie, Wojskowa Izba Lekarska i Naczelna Izba Lekarska, które działają przez organy określone w ustawie.
W myśl art. 21 u.i.l. organami okręgowej izby lekarskiej są: 1) okręgowy zjazd lekarzy, 2) okręgowa rada lekarska, 3) okręgowa komisja rewizyjna, 4) okręgowy sąd lekarski, 5) okręgowy rzecznik odpowiedzialności zawodowej.
Z kolei przepis art. 35 u.i.l. stanowi, iż organami Naczelnej Izby Lekarskiej są: 1) Krajowy Zjazd Lekarzy; 2) Naczelna Rada Lekarska; 3) Naczelna Komisja Rewizyjna; 4) Naczelny Sąd Lekarski; 5) Naczelny Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej.
Zgodnie z art. 39 ust. 1 u.i.l. Naczelna Rada Lekarska kieruje działalnością Naczelnej Izby Lekarskiej w okresie między krajowymi zjazdami lekarzy i m.in. wykonuje uchwały Krajowego Zjazdu Lekarzy; czuwa nad prawidłową realizacją zadań samorządu lekarzy; reprezentuje zawód lekarza wobec organów administracji publicznej oraz innych organizacji; określa sposób podejmowania uchwał przez organy izb lekarskich; analizuje, opiniuje i proponuje kierunki rozwoju ochrony zdrowia; prowadzi Centralny Rejestr Lekarzy i Lekarzy Dentystów Rzeczypospolitej Polskiej.
W skład NRL wchodzą Prezes NRL i jej członkowie wybrani przez Krajowy Zjazd Lekarzy oraz prezesi okręgowych rad lekarskich. Prezes NRL w szczególności kieruje pracą Rady i Prezydium Rady, a także przewodniczy obradom Rady i Prezydium Rady (art. 40 ust. 1 i art. 41 pkt 1 i 2 u.i.l.).
Z powyższego wynika, że Naczelna Rada Lekarska jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.), a informacje dotyczące zakresu jej działalności obejmującej wykonywanie ww. zadań publicznych, są informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. W tym kontekście, w ocenie Sądu, wnioskowana informacja w postaci kopii dokumentacji procedowania samorządu lekarskiego o udostępnieniu Centralnego Rejestru Lekarzy w celach komercyjnych - stanowi informację publiczną. Dotyczy bowiem dokumentów wytworzonych (na co wskazuje treść wniosku) przez samorząd zawodowy lekarzy w związku z podejmowaniem decyzji (np. w formie uchwały) o udostępnieniu ww. Rejestru w celach komercyjnych, a więc dokumentów odnoszących się do działalności NRL. Wniosek skarżącego, jak wynika z pisma z dnia [...] sierpnia 2019r., nawiązuje do informacji o Centralnym Rejestrze Lekarzy znajdującej się na stronie internetowej NRL (wydruk z tej informacji został załączony do skargi), w której stwierdzono, że "Samorząd lekarski zdecydował o udostępnieniu Rejestru w internecie dla określonych celów, którymi są możliwości sprawdzenia danych o lekarzu przez zainteresowanego pacjenta (...). (...) Korzystanie z danych CRL przez podmioty i organizacje odbywa się na podstawie indywidualnej umowy o dostęp do Rejestru i na zasadach odpłatności. (...) Przy zawieraniu umowy rozważany będzie dostęp do danych zarówno w kontekście pożytku społecznego, jak i komercyjnym". W świetle powyższego brak jest podstaw do uznania, że zakres żądania wniosku jest niezrozumiały, czy też nieprecyzyjny.
Do rozpoznania wniosku nie mają jednak zastosowania przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 u.d.i.p., przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji, będących informacjami publicznymi. Przepis ten zawiera normę kolizyjną wyłączającą stosowanie przepisów u.d.i.p. w sytuacji, gdy tryb i zasady dostępu do informacji publicznej zostały w innych aktach uregulowane odmiennie. Oznacza to, że przepisów u.d.i.p. nie stosuje się jeżeli informacja publiczna dostępna jest dla osoby zainteresowanej w innym trybie.
Taka sytuacja, jak trafnie wskazała NRL w piśmie z dnia [...] sierpnia 2019 r., ma miejsce w niniejszej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 9 ust. 2 u.i.l., na który zresztą powołał się sam skarżący we wniosku z dnia [...] czerwca 2019 r., a następnie w piśmie z dnia [...] lipca 2019 r., członkowie izb lekarskich mają prawo być informowanymi o działalności izb lekarskich. Zatem egzekwowanie obowiązku informacyjnego przez zainteresowanego lekarza na temat działalności samorządu lekarskiego (izb lekarskich ich organów) powinno odbywać się w trybie ustawy o izbach lekarskich, nie zaś w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący jest członkiem samorządu zawodowego lekarzy, a zatem jego wniosek o udostępnienie kopii dokumentacji procedowania samorządu lekarskiego o udostępnieniu Centralnego Rejestru Lekarzy w celach komercyjnych, jako odnoszący się do działalności samorządu lekarskiego, nie podlegał rozpoznaniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
Analogiczny pogląd jest prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych. Mianowicie, w wyroku z dnia 28 lutego 2013 r. sygn. akt I OSK 2784/12 (publ. CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż art. 9 ust. 2 i 3 lit. c u.i.l. "statuuje prawo do informowania członków izb lekarskich o działalności izb lekarskich oraz zapewnia możliwość korzystania z ochrony i pomocy prawnej organów izb lekarskich w sprawach związanych z wykonywaniem zawodu lekarza. Tak więc w sprawach, które mają wymiar personalny i wiążą się z wykonywaniem zawodu lekarza, egzekwowanie obowiązku informacyjnego przez zainteresowanego lekarza (lekarza dentysty) winno odbywać się w trybie ustawy o izbach lekarskich, nie zaś w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, wszak trudno uznać, by sprawa dostępu do informacji czy dokumentów, które personalnie dotyczą lekarza, miała dla niego wymiar publiczny. Sprawa taka powinna być załatwiana w trybie wewnętrznym przez samorząd zawodowy lekarzy i lekarzy dentystów. Podobnie jest z informacjami i dokumentami innymi, niż te, które personalnie dotyczą zainteresowanego, a które wiążą się z funkcjonowaniem organów tego samorządu zawodowego, bądź wykonywaniem zawodu lekarza (lekarza dentysty). Skoro ustawodawca w art. 9 pkt 2 i 3 lit. c ustawy o izbach lekarskich zapewnił członkom tej grupy zawodowej prawo do domagania się informacji na temat działalności izb lekarskich, a także wprowadził możliwość korzystania z ochrony i pomocy prawnej organów izb lekarskich w sprawach związanych z wykonywaniem zawodu lekarza, to tym samym nałożył na organy tych izb spoczywające na nich obowiązki w tym zakresie".
W świetle powyższego wniosek z dnia [...] czerwca 2019 r. złożony przez skarżącego będącego członkiem samorządu zawodowego lekarzy, dotyczący dokumentacji odnoszącej się do działalności Naczelnej Izby Lekarskiej, powinien zostać zrealizowany w trybie wewnętrznym (służbowym) na podstawie art. 9 pkt 2 u.i.l.
Bez wpływu na powyższą ocenę pozostają argumenty podniesione przez skarżącego w piśmie procesowym z dnia 1 grudnia 2019 r., bowiem publiczny charakter wnioskowanej informacji nie był kwestionowany przez organ. Jednakże, jak trafnie podkreślała NRL, kwalifikacja informacji jako informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., nie jest równoznaczna z koniecznością zastosowania do udostępnienia takiej informacji przepisów u.d.i.p. Interes zawodowy skarżącego, dający mu legitymację do domagania się i uzyskiwania informacji oraz dokumentów dotyczących działalności izb lekarskich (a do takich należą wnioskowane dokumenty) w oparciu o ustawę o izbach lekarskich, stanowi bowiem podstawę do realizacji jego prawa do informacji w trybie tej właśnie ustawy, a nie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostają również argumenty skarżącego dotyczące oceny zgodności udostępniania Centralnego Rejestru Lekarzy w celu komercyjnym z przepisami o ochronie danych osobowych, bowiem kwestia ta wykracza poza przedmiot niniejszego postępowania.
W świetle powyższego brak jest podstaw do uznania, iż w dacie wniesienia skargi NRL pozostawała w stanie bezczynności względem wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2019 r. na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Warto w tym miejscu zauważyć, że dopiero w piśmie z dnia [...] lipca 2019 r. skarżący, obok art. 9 ust. 2 u.i.l., powołał również przepisy art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 1 i art. 13 u.d.i.p. podnosząc, że wnioskowana informacja winna być udostępniona w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wobec powyższego organ prawidłowo poinformował skarżącego w piśmie z dnia 5 sierpnia 2019 r., a więc z zachowaniem 14-dniowego terminu, że zastosowanie w sprawie znajduje ustawa o izbach lekarskich, co wynika z art. 1 ust. 2 u.d.i.p., i na podstawie tej ustawy szczególnej skarżący może domagać się informacji na temat funkcjonowania i działalności samorządu zawodowego lekarzy.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI