II SAB/Wa 786/19

II SAB/Wa 786/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-05-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-11-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Góra-Błaszczykowska
Ewa Radziszewska-Krupa /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Szmydt
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 3340/21 - Wyrok NSA z 2023-04-12
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
art. 1  ust. 1 i  ust. 2,  art. 13
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Tomasz Szmydt, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 maja 2020 r. sprawy ze skargi K. B. na bezczynność Naczelnego Sądu Lekarskiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w sprawie z wniosku z dnia [...] września 2019 r. oddala skargę
Uzasadnienie
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. A. T. (zwany dalej: Adwokatem") pismem z [...] września 2019r., w którym wskazał sygn. [...] Rep. [...], zwrócił się do Naczelnego Sądu Lekarskiego w W. (zwany dalej: "NSL"), na podstawie art. 2 w związku z art. 14 ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm., zwana dalej: "u.d.i.p."), o udostępnienie informacji czy wywiedziona kasacja z 16 sierpnia 2019r. od wyroku z 8 lutego 2019r., wydanego w sprawie [...] Rep. [...] została przekazana do Sądu Najwyższego w W. z aktami sprawy. W przypadku braku przekazania, wniósł o wskazanie osoby odpowiedzialnej za ten stan rzeczy.
2. Przewodniczący NSL pismem z [...] września 2019r., podając sygn. [...], udzielił Adwokatowi odpowiedzi, w której wskazał, że ww. kasacji nie przekazano z aktami sprawy do Sądu Najwyższego. Przyczyną tego stanu rzeczy jest to, że NSL nie dysponuje obecnie aktami sprawy, bo przesłano je sądowi lekarskiemu pierwszej instancji, w celu rozpoznania sprawy w zakresie, w jakim została ona prawomocnym orzeczeniem NSL skierowana od ponownego rozpoznania. Organ zwróci się też o akta sprawy po terminie rozprawy wyznaczonej przed Okręgowym Sądem Lekarskim, w celu nadania kasacji dalszego biegu, z uwagi na zbliżający się termin przedawnienia karalności, który uniemożliwia dokonanie merytorycznej oceny sprawy oraz wyznaczony na [...] września 2019r. termin rozprawy przed Okręgowym Sądem Lekarskim.
3. K. G. (zwana dalej: "Skarżącą"), reprezentowana przez ww. Adwokata, pismem z 10 października 2019r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność NSL (nazwanego Naczelnym Sądem Dyscyplinarnym), zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 u.d.i.p. przez nieudzielanie informacji publicznej, zgodnie z żądanym zakresem. Skarżąca wniosła o: a) zobowiązanie NSL do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, b) orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, c) wymierzenie organowi grzywny, na postawie art. 149 § 2 P.p.s.a w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., d) zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżąca w uzasadnieniu wskazała, że [...] września 2019r. złożyła wniosek o udostępnienie informacji dotyczących przekazania kasacji od wyroku w sprawie NSL Rep. [...] do Sądu Najwyższego z aktami sprawy, ale do dnia wniesienia do WSA w Warszawie skargi nie uzyskała odpowiedzi na ww. wniosek. Organ nie podjął czynności w celu udostępnienia informacji publicznej. Nie podał przyczyny niezałatwienia sprawy w terminie, nie wskazał też nowego terminu załatwienia sprawy. Bezczynność w sprawie udzielenia informacji publicznej w zakresie nieprzekazania akt, skutkuje pozbawieniem Skarżącej prawa do obrony i do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki oraz prawa do rozpoznania przez Sąd Najwyższy kasacji w oparciu o cały materiał dowody zgromadzony w sprawie i świadczy o niedopełnieniu obowiązków i świadomym przekroczeniu uprawnień przez Przewodniczącego NSL.
4. NSL w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, gdyż Skarżąca nie miała legitymacji do wniesienia skargi na bezczynność NSL w zakresie udostępnienia informacji publicznej oraz wskazał, że brak jest drogi sądowo-administracyjnej w sprawie. Skarżąca nie występowała do NSL o udzielenie informacji publicznej. Z wnioskiem takim wystąpił [...] września 2019r. Adwokat - obrońca ustanowiony przez Skarżącą w sprawie rozpoznanej przed NSL pod sygnaturą NSL Rep. [...]. Adwokat nie dołączył pełnomocnictwa od Skarżącej do wystąpienia z takim wnioskiem w jej imieniu. Również z treści wniosku nie wynika, aby Adwokat składał go w imieniu Skarżącej. Adwokat nie wykazał też umocowania do reprezentowania w tym zakresie innej osoby, więc działał w imieniu własnym.
NSL z ostrożności procesowej wniósł też o oddalenie skargi, z uwagi na brak bezczynności i wniósł o oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny, wobec braku podstaw do potwierdzenia stanu bezczynności. Wniósł ponadto o zasądzenie od Skarżącej na rzecz NSL kosztów postępowania sądowego i zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
NSL stwierdził ponadto, że art. 1 ust. 2 u.d.i.p. zawiera normę kolizyjną wyłączającą stosowanie przepisów u.d.i.p., gdy tryb i zasady dostępu do informacji publicznej uregulowano odmiennie w innych aktach prawnych. W toku sądowego postępowania karnego wszelkie informacje publiczne z nim związane mogą być udzielane stronie tego postępowania tylko w trybie określonym w art. 156 k.p.k., a nie na podstawie u.d.i.p. Adwokat, będąc profesjonalnym pełnomocnikiem, występującym w sprawie NSL [...] w charakterze obrońcy obwinionej - Skarżącej jest uprawniony do otrzymywania informacji o sposobie prowadzenia postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej w oparciu o przepisy określające procedurę rozpatrywania tych sprawy. Stosownie do art. 112 pkt 1 ustawy z 2 grudnia 2009r. o izbach lekarskich do postępowań w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy kodeksu postępowania karnego. W sprawach takich zastosowanie znajduje art. 156 k.p.k., określający zasady dostępu stron postępowania (oraz ich pełnomocników) do informacji dotyczących tego postępowania. Przepis ten w stosunku do wszystkich (nie tylko wobec stron postępowania) w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw karnych i aktach trwającego postępowania przygotowawczego są przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. i nie ma do nich zastosowania u.d.i.p. Z tej przyczyny skarga jest nieuzasadniona. Dodatkowo wnioskujący o udzielenie informacji otrzymał żądaną informację już po 4 dniach od daty przesłania wniosku.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Skarga nie ma uzasadnionych podstaw, więc nie zasługuje na uwzględnienie.
2. Sądy administracyjne, w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a.") sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.
3. Sąd rozpoznał sprawę merytorycznie, choć NSL w odpowiedzi na skargę podnosi, że Adwokat, składając ww. wniosek o udzielenie informacji publicznej nie przedłożył pełnomocnictwa do działania w imieniu Skarżącej. Zdaniem Sądu warto bowiem wskazać, że Adwokat w swoim piśmie z [...] września 2019r., w którym zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej, powołał się na odpowiednią sygnaturę akt, zaś NSL z urzędu (wynika to również z odpowiedzi na skargę) znana była okoliczność, że Adwokat jest obrońcą ustanowionym przez Skarżącą w sprawie rozpoznanej przed NSL pod tą właśnie sygnaturą: NSL [...]. Skarżąca posiadała więc legitymację skargową do skutecznego zainicjowania w rozpoznawanej sprawie postępowania sądowo-administracyjnego.
4. Sąd wskazuje, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że u.d.i.p. nie może być podstawą do otrzymania informacji we własnej sprawie (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2020r. sygn. akt I OSK 1561/19, dostępny na www.nsa.gov.pl). Stosownie bowiem do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. jedynie informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Określenie istoty "sprawa publiczna" powinno się dokonywać na podstawie kryterium interesu ogólnego i jednostkowego. Sprawami publicznymi nie będą zatem konkretne i indywidualne sprawy określonej osoby lub podmiotu. W orzecznictwie Sądów administracyjnych utrwalony jest ponadto pogląd, że pisma składane w indywidualnych sprawach, przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej. Ich przedmiotem nie jest problem czy kwestia, która ma znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli, lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa.
Przedmiotem pisma – wniosku z [...] września 2019r. - jest realizacja lub ochrona indywidualnych interesów Skarżącej w konkretnej sprawie, o konkretnej sygnaturze, którą wskazano w treści pisma złożonego do NSL. Wobec tego pismo takie nie dotyczy sprawy publicznej, a żądane w nim informacje nie powinny być udostępniane w trybie u.d.i.p. Nie można bowiem przy pomocy u.d.i.p. starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie (por. wyroki NSA z: 20 września 2018r. sygn. akt I OSK 1359/18, 30 października 2012r. sygn. akt I OSK 1696/12, z 9 października 2010r. sygn. akt I OSK 173/09, 7 marca 2012r. sygn. akt I OSK 2265/11, 14 grudnia 2012r. sygn. akt I OSK 2231/12, 10 października 2012r. sygn. akt I OSK 1500/12, 24 października 2012r. sygn. akt I OSK 1284/11 – dostępne na www.nsa.gov.pl).
U.d.i.p. nie może być nadużywana i wykorzystywana w czysto prywatnych sprawach. Z żądania udostępnienia informacji publicznej musi wynikać interes obiektywny, a nie subiektywny. Skoro zatem treść wniosku datowanego na [...] września 2019r. wprost odnosi się informacji, które służą załatwieniu konkretnej sprawy o sygn. akt wskazanej w piśmie i dotyczącej indywidualnej osoby – reprezentowanej przez konkretnego Adwokata, nie zaś do istotnej kontroli społeczeństwa nad organami władzy publicznej i podmiotami wykonującymi zadania publiczne, należało uznać, że nie można mówić o bezczynności NSL.
Sąd stwierdza, że jakkolwiek w piśmie Przewodniczącego NSL z [...] września 2019r. nie wskazano wyraźnie, że w toku sądowego postępowania karnego wszelkie informacje publiczne z nim związane mogą być udzielane stronie tego postępowania tylko w trybie określonym w art. 156 k.p.k., a nie na podstawie u.d.i.p., wadliwość ta nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy. Stosownie bowiem do powszechnie obowiązującego przepisu prawa - art. 112 pkt 1 ustawy z 2 grudnia 2009r. o izbach lekarskich (Dz.U. z 2019r., poz. 965 ze zm.) - do postępowań w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy kodeksu postępowania karnego. Adwokat, będąc profesjonalnym pełnomocnikiem, występującym w sprawie NSL [...] w charakterze obrońcy obwinionej - Skarżącej – był więc, o czym doskonale wiedział, uprawniony do otrzymywania informacji o sposobie prowadzenia postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej w oparciu o przepisy określające procedurę rozpatrywania tych sprawy. W sprawach takich zastosowanie znajduje art. 156 k.p.k., określający zasady dostępu stron postępowania (oraz ich pełnomocników) do informacji dotyczących tego postępowania. Przepis ten jest przepisem szczególnym, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. i odnosi się do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw karnych i aktach trwającego postępowania przygotowawczego. W takim przypadku nie miały więc zastosowania przepisy u.d.i.p. wskazane w ww. wniosku z [...] września 2019r. Art. 1 ust. 2 u.d.i.p. stanowi bowiem, że uregulowania tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Przepis ten wyłącza zatem stosowanie przepisów u.d.i.p. w zakresie, w jakim inna szczególna ustawa reguluje ten dostęp, a pozwala na jej stosowanie tam, gdzie ustawa szczególna nie reguluje kwestii dostępności informacji publicznych.
Warto też odwołać się do poglądów z dotychczasowego orzecznictwa, które wypracowano na gruncie ww. przepisu - art. 1 ust. 2 u.d.i.p. I tak Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 9 grudnia 2013r. o sygn. akt I OPS 7/13, podkreślił, że akta spraw jako całość są zbiorem różnorodnych materiałów, usystematyzowanych przez organ, który się nimi posługuje i podlegają przepisom szczególnym, dotyczącym ich tworzenia, rejestrowania, przechowywania, jak i udostępniania (dostępna na www.nsa.gov.pl). Analogiczne stanowisko było wielokrotnie zajmowane w judykaturze. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 lipca 2012r. sygn. akt I OSK 896/12, odnosząc się, co prawda do pozwu, wyjaśnił, że jest on pismem procesowym oraz wskazał, że udostępnieniu podlegać może wyłącznie informacja publiczna, a więc informacja mająca walor "danych publicznych", w tym także takich, które przyjęły kształt dokumentów urzędowych, czego nie można stwierdzić w przypadku pozwu będącego dokumentem ściśle procesowym (dostępny na www.nsa.gov.pl).
NSA w wyroku z 1 grudnia 2017r. sygn. akt I OSK 250/16 wskazał ponadto, że art. 525 k.p.c. stanowi regulację określającą konkretne zasady i tryb dostępu do informacji zawartych w aktach postępowań sądowych, w tym do informacji publicznej zawartej w tych aktach, w sposób odmienny niż w przepisach u.d.i.p. Art. 525 k.p.c. umożliwiając każdemu, za zezwoleniem sędziego, dostęp do dokumentów akt sprawy sądowej stanowi regulację szczególną, o której mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., określającą odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi.
Sąd poglądy te w pełni podziela i uznaje za własne wskazując przy tym, że przepisami szczególnymi w odniesieniu do u.d.i.p., jest art. 156 k.p.k., który przewiduje analogiczne unormowania do powołanego przez NSA w ww. orzeczeniu art. 525 k.p.c. W danej sprawie przysługiwał więc inny tryb dostępu do wnioskowanej przez Skarżącą informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.).
Sąd podkreśla także, że w świetle akt sprawy organ właściwy, mając na względzie okoliczność złożenia wniosku w trybie informacji publicznej, poinformował Adwokata, który w treści wniosku powołał się na sygnaturę akt, w której był pełnomocnikiem Skarżącej, w terminie przewidzianym w art. 13 u.d.i.p., co dzieje się w sprawie w związku z wniesioną kasacją do Sądu Najwyższego za pośrednictwem NSL. Nie sposób zatem uznać, że organ był bezczynny w rozumieniu przepisów u.d.i.p.
5. Sąd, mając powyższe okoliczności na względzie, na mocy art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.
Sąd wyjaśnia ponadto, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 P.p.s.a.