II SAB/Wa 782/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-06-13
NSAAdministracyjneŚredniawsa
bezczynność organusamorząd gminnyuchwaławypowiedzenie warunków pracyradnyKOWRRada Dzielnicyprawo pracykontrola sądowa

WSA w Warszawie zobowiązał Radę Dzielnicy do rozpatrzenia wniosku KOWR o zgodę na wypowiedzenie warunków pracy radnemu, stwierdzając bezczynność, ale bez rażącego naruszenia prawa.

Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR) złożył skargę na bezczynność Rady Dzielnicy w sprawie wyrażenia zgody na wypowiedzenie warunków pracy i płacy radnemu T. K. Po dwukrotnym stwierdzeniu nieważności uchwał odmawiających zgody przez WSA, Rada Dzielnicy nie podjęła uchwały w kolejnym wniosku, co zostało uznane za bezczynność. Sąd zobowiązał Radę do rozpatrzenia wniosku w terminie miesiąca, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.

Skarga Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR) dotyczyła bezczynności Rady Dzielnicy w przedmiocie wyrażenia zgody na wypowiedzenie warunków pracy i płacy radnemu T. K. KOWR argumentował, że Rada celowo unika podjęcia uchwały, co prowadzi do szkody finansowej i narusza zasadę równego traktowania pracowników. Wcześniejsze uchwały Rady odmawiające zgody zostały dwukrotnie unieważnione przez WSA. Po uprawomocnieniu się ostatniego wyroku, KOWR ponownie złożył wniosek, jednak Rada Dzielnicy nie podjęła uchwały, co zostało uznane za bezczynność. Sąd, powołując się na przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawy o samorządzie gminnym, uznał, że Rada miała obowiązek podjęcia uchwały w tej sprawie. Choć stwierdzono bezczynność, sąd nie uznał jej za rażące naruszenie prawa, wskazując na błędną wykładnię przepisów przez Radę. W konsekwencji, Sąd zobowiązał Radę Dzielnicy do rozpatrzenia wniosku w terminie miesiąca i zasądził koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, brak podjęcia uchwały przez radę gminy w przedmiocie wniosku pracodawcy o wyrażenie zgody na wypowiedzenie warunków pracy i płacy radnemu stanowi bezczynność organu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rada gminy ma obowiązek podjęcia uchwały w odpowiedzi na wniosek pracodawcy dotyczący wypowiedzenia warunków pracy i płacy radnemu, nawet jeśli przepisy nie określają terminu ani procedury. Brak takiej uchwały, nawet jeśli wynika z błędnej wykładni prawa, jest bezczynnością.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku i stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

u.s.g. art. 25 § ust. 2

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Rozwiązanie z radnym stosunku pracy lub zmiana warunków pracy i płacy wymaga uprzedniej zgody rady gminy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8 i pkt 9

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dopuszcza możliwość orzekania przez sąd w sprawach ze skarg na bezczynność organów administracji publicznej.

u.s.g. art. 101 a

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Przepisy art. 101 stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd jest związany wykładnią prawa przyjętą w uzasadnieniu wyroku sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podjęcia uchwały przez Radę Dzielnicy w odpowiedzi na wniosek KOWR stanowi bezczynność organu. Wypowiedzenie zmieniające warunki pracy i płacy radnemu wymaga zgody rady gminy. Rada gminy nie może odmawiać zgody na zmianę warunków pracy i płacy radnemu, jeśli podstawą nie są zdarzenia związane z wykonywaniem mandatu.

Odrzucone argumenty

Rada Dzielnicy argumentowała, że nieuzyskanie większości głosów przez projekt uchwały nie jest równoznaczne z bezczynnością, a jedynie z niepodjęciem uchwały. Rada podnosiła, że nie było rażącego naruszenia prawa.

Godne uwagi sformułowania

bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa wypowiedzenie zmieniające też może – w razie jego nieprzyjęcia – doprowadzić do rozwiązania stosunku pracy rada gminy nie ma prawa odmówić zgody na rozwiązanie tego stosunku pracy brak działania organu był usprawiedliwiony jako, że wynikał on z nieprawidłowej wykładni przez Radę art. 25 ust. 2 u.s.g.

Skład orzekający

Anna Pośpiech-Kłak

sprawozdawca

Ewa Marcinkowska

przewodniczący

Sławomir Antoniuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezczynności organu w kontekście braku podjęcia uchwały przez radę gminy, a także obowiązków rady związanych z wyrażaniem zgody na zmianę warunków pracy radnego."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji związanej z prawem pracy radnych i kompetencjami rady gminy, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych obszarach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między organem wykonawczym a stanowiącym w samorządzie, a także praktyczne problemy związane z prawem pracy radnych i interpretacją przepisów przez sądy administracyjne.

Rada Dzielnicy przegrywa z KOWR w sądzie o zgodę na wypowiedzenie warunków pracy radnemu.

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Wa 782/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-06-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Pośpiech-Kłak /sprawozdawca/
Ewa Marcinkowska /przewodniczący/
Sławomir Antoniuk
Symbol z opisem
6262 Radni
658
Hasła tematyczne
Pracownicy samorządowi
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 40
art. 25 ust. 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa na bezczynność Rady Dzielnicy [...] w podjęciu uchwały w przedmiocie wyrażenia zgody na wypowiedzenie warunków pracy i płacy radnemu po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 836/22 1. zobowiązuje Radę Dzielnicy [...] do rozpatrzenia wniosku Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2023 r. i podjęcia uchwały w przedmiocie wyrażenia zgody na wypowiedzenie warunków pracy i płacy radnemu T. K., w terminie miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Rady Dzielnicy [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Rady Dzielnicy [...] na rzecz strony skarżącej Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rady Dzielnicy [...] w sprawie niepodjęcia uchwały wyrażającej zgodę na wypowiedzenie warunków pracy i płacy radnemu T. K. zatrudnionemu w Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa.
W skardze tej KOWR wniósł o wydajanie uchwały w przedmiocie wniosku o wyrażenie zgody na wypowiedzenie warunków pracy i płacy radnemu oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych, w tym opłaty od skargi oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu skargi KOWR wskazał, że w dniu [...] czerwca 2023 r. po raz trzeci wystąpił do Rady Dzielnicy [...] o wyrażenie zgody na wypowiedzenie warunków zatrudnienia radnego Dzielnicy [...]. Wniosek ten został odebrany przez Radę Dzielnicy w dniu 21 czerwca 2023 r.
W związku z brakiem działań Rady Dzielnicy [...], w dniu 4 września 2023 r. KOWR skierował do Rady Dzielnicy [...] ponaglenie. Ponaglenie to zostało odebrane przez Radę Dzielnicy [...] w dniu 7 września 2023 r.
W odpowiedzi na ponaglenie Rada Dzielnicy [...] poinformowała, że wniosek KOWR z dnia [...] czerwca 2023 r. będzie przedmiotem obrad Rady Dzielnicy w dniu 19 września 2023 r.
Z kolei w dniu 25 września 2023 r. wpłynęło do KOWR pismo Rady Dzielnicy [...], w którym Przewodnicząca Rady poinformowała, że nie została przyjęta uchwała w przedmiocie wniosku KOWR, gdyż przeciwko przyjęciu uchwały głosowali wszyscy radni.
W ocenie KOWR tego rodzaju działanie Rady Dzielnicy [...] przejawiające się w faktycznej bezczynności organu, sprowadzającej się tym razem do braku wydania uchwały (do wydania której ex lege organ jest zobowiązany), w przedmiocie rozpoznania wniosku KOWR, jest celowym zabiegiem organu, który jednocześnie uniemożliwił KOWR obronę swoich praw przed WSA. Tym razem, wobec braku wydania uchwały przez organ, brak jest substratu zaskarżenia do sądu administracyjnego, bowiem na skutek trzeciego wniosku KOWR, w tym samym przedmiocie sprawy nie została wydana żadna uchwała, a po stronie KOWR, będącego jednostką sektora finansów publicznych cały czas eskaluje szkoda finansowa wskutek niemożności dostosowania wynagrodzenia radnego do średnich wynagrodzeń obowiązujących w KOWR. Wysokość wynagrodzenia, które uzyskuje obecnie radny jest rażąco niewspółmierna w stosunku do wynagrodzeń, które zajmują osoby na tym samym stanowisku w jednostce. Sytuacja ta stanowi naruszenie interesu prawnego skarżącego, a eskalacja szkody finansowej u skarżącego narasta wraz z upływem czasu, co powoduje, że skarżący ma zarówno interes prawny, jak i faktyczny we wniesieniu niniejszej skargi.
O kwestii bezczynności Rady Dzielnicy może świadczyć również fragment stenogramu Sesji Rady Dzielnicy [...] z dnia 19 września 2023 r., a w szczególności słowa "Sprawa się ciągnie naprawdę już od wielu lat. Była już tutaj głosowana, wiec temat jest nam wszystkim znany. Nie wiem (...) Jeżeli ktoś ma jakieś pytania otwieram dyskusję. Czy są chętni do zabrania głosu ? Bo w sytuacji nic się nie zmieniło tak jakby, także nie widzę chętnych. Odczytam projekt uchwały. Tylko zwrócę Państwa uwagę , że tym razem trochę inaczej podchodzimy do tematu, wiec proszę o takie wczytanie się w treść uchwały, tak? Odczytam projekt uchwały i poddam pod głosowanie."
Szczególnego akcentu wymagają słowa zawarte w stenogramie "tylko trochę inaczej podchodzimy do tematu", które mogą prowadzić do konstatacji, że skoro WSA w Warszawie dwa razy z rzędu stwierdził nieważność wydawanych kolejno uchwał o braku zgody na wypowiedzenie warunków pracy i płacy radnemu, to Rada Dzielnicy opracowała inny schemat działania, tj. aby przygotować projekt uchwały na wyrażenie zgody i poddać taki projekt pod głosowanie, co skutkowało brakiem przyjęcia uchwały. Tego rodzaju działanie organu sprowadza się do bezczynności, gdyż żadna uchwała nie została uchwalona, mimo że ustawa nakłada na Radę Dzielnicy taki obowiązek expressis verbis. Jeżeli zatem nie została przyjęta uchwała w zakresie wyrażenia zgody na zmianę warunków pracy i płacy radnego, to na tym samym posiedzeniu Rada Dzielnicy powinna przyjąć uchwałę w zakresie odmowy, co wynika wprost z art. 25 ust 2 ustawy o samorządzie gminnym.
Wskazana ustawa nie przewiduje odmowy wyrażenia zgody na wypowiedzenie warunków pracy i płacy radnemu bez wydania uchwały. Brak uchwały powoduje, że wnioskodawca nie ma substratu zaskarżenia do WSA. Tego rodzaju działanie Rady oznacza bezczynność, w związku z czym KOWR składa skargę na bezczynność Rady, gdyż składane wcześniej ponaglenie nie doprowadziło do usunięcia stanu bezczynności.
Przypomniano, że w dniu 7 lutego 2022 r. KOWR wystąpił do Rady Dzielnicy [...] o wyrażenie zgody na wypowiedzenie warunków pracy i płacy T. K. zgodnie z wnioskiem z [...] grudnia 2019 r. oraz wydanie niezwłocznie zgodnej z prawem uchwały w tym zakresie, powołując się na wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2021 r. sygn. akt III OSK 4443/21, na mocy którego oddalano skargę kasacyjną Rady Dzielnicy [...] od wyroku WSA w Warszawie z dnia 7 grudnia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 1125/20, stwierdzającego nieważność uchwały Rady Dzielnicy [...] z [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na dokonanie wypowiedzenia warunków płacy i pracy radnemu. Nadmieniono, że wola wypowiedzenia radnemu warunków pracy i płacy nie ma związku z okolicznością sprawowania mandatu, a jest podyktowana wyłącznie koniecznością zapewnienia równego traktowania wszystkich pracowników KOWR, którzy muszą otrzymywać wynagrodzenie godziwe, adekwatne do wykonywanej pracy, zbieżne ze stażem pracy, wykształceniem i kwalifikacjami.
Niezależnie od tego Rada Dzielnicy [...] w dniu [...] marca 2022 r. wydała drugą z rzędu uchwałę, w której odmówiła zgody na dokonanie wypowiedzenia warunków pracy i płacy radnego.
Na skutek zaskarżenia wskazanej wyżej drugiej uchwały WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 26 stycznia 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 836/22 stwierdził nieważność drugiej uchwały Rady Dzielnicy [...] (wyrok uzyskał prawomocność w dniu 16 marca 2023 r.).
W uzasadnieniu powyższego wyroku WSA w Warszawie stwierdził, że uchwała Rady Dzielnicy [...] nie wykonuje wskazań zawartych w prawomocnych i wiążących w sprawie orzeczeń WSA w Warszawie z 7 grudnia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 1125/20 oraz NSA z dnia 3 grudnia 2021 r. sygn. akt III OSK 4443/21.
W ocenie KOWR bezczynność organu jest celowa, gdyż Rada Dzielnicy [...] za wszelką cenę chce uniemożliwić KOWR czynność wypowiedzenia radnemu warunków pracy i płacy w celu dostosowania do zasad równego traktowania obowiązujących w KOWR.
Wobec stwierdzenia przez WSA nieważności dwóch kolejno wydawanych uchwał odmawiających KOWR dokonanie tego zabiegu, Rada Dzielnicy [...] przyjęła strategię ochrony radnego, która zmierza do bezczynności, gdyż skoro w dniu 19 września 2023 r. odbyła się sesja obrad Rady Dzielnicy [...], powinna wówczas zapaść albo uchwała wyrażająca zgodę na wypowiedzenie warunków pracy i pracy Radnemu albo uchwała odmawiająca zgody na wypowiedzenie warunków pracy i płacy radnemu.
W odpowiedzi na skargę Rady Dzielnicy [...] wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przypisanych.
Rada potwierdziła, że wnioski skarżącego w sprawie wyrażenia zgody na zmianę warunków pracy i płacy radnego T. K. były wcześniej dwukrotnie rozpatrywane przez Radę Dzielnicy [...]. W ich wyniku podjęte zostały uchwały z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] i z dnia [...] marca 2022 r. nr [...]w których Rada Dzielnicy odmówiła wyrażenia zgody – których WSA w Warszawie stwierdził nieważność.
W dniu [...] czerwca 2023 r. KOWR ponownie wystąpił do Rady Dzielnicy [...] z wnioskiem o wyrażenie zgody na wypowiedzenie warunków pracy i płacy radnego T. K. Przewodnicząca Rady wystąpiła z inicjatywą uchwałodawczą i skierowała do Rady Dzielnicy [...] projekt uchwały w sprawie wniosku o wyrażenie zgody na wypowiedzenie warunków zatrudnienia radnego Dzielnicy [...] (druk nr 377). Projekt uchwały przewidywał wyrażenie zgody na dokonanie przez KOWR wypowiedzenia warunków zatrudnienia.
W związku z przewidzianą harmonogramem pracy rady przerwą wakacyjną, projekt uchwały znalazł się w porządku obrad sesji Rady Dzielnicy [...] zwołanej na dzień [...] września 2023 r. W wyniku głosowania (0 głosów za; 19 przeciw; 0 wstrzymujących się) - Rada Dzielnicy [...] nie podjęła ww. uchwały.
Organ zwraca uwagę, że warunkiem rozpoznania skargi wnoszonej w trybie art. 10la ustawy o samorządzie gminnym jest istnienie po stronie organu prawnego obowiązku podjęcia czynności albo naruszenie przez organ praw osób trzecich przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne. Bezczynność organu gminy może przybrać postać niepodjęcia nakazanej czynności w ogóle albo zaniechania jej wykonywania.
Bezczynność może dotyczyć działalności uchwałodawczej organu gminy w takim zakresie, w jakim przepisy prawa nakładają na organ stanowiący obowiązek podjęcia uchwały. Często wskazuje się przy tym, że z przepisów powinien wynikać termin na podjęcie aktu prawotwórczego. W literaturze zwraca się także uwagę, że chodzi tu wyłącznie o bezczynność w ścisłym rozumieniu, tj. gdy organ nie podejmuje aktu prawodawczego wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisu prawa. Przykładem sytuacji bezczynności legislacyjnej może być nieuchwalenie przez radę gminy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w przypadku, kiedy ma on charakter obligatoryjny, nieuchwalenie budżetu gminy w terminie określonym w ustawie o finansach publicznych, czy nieuchwalenie przez radę gminy zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu powiatu.
Czynności, o jakich mowa w art. 10la u.s.g., to czynności nakazane prawem powszechnie obowiązującym określającym obowiązki organu gminy. Nie jest natomiast dopuszczalne merytoryczne rozpoznanie skargi, gdy organ gminy nie wykonuje czynności wynikających z przepisu określającego możliwość, a nie obowiązek wszczęcia z urzędu i przeprowadzenia postępowania administracyjnego.
Rada podniosła, że nieuzyskanie przez projekt uchwały w sprawie wyrażenia zgody na wypowiedzenie warunków pracy i płacy radnemu wymaganej większości głosów nie jest równoznaczne z bezczynnością rady w sprawie, ale z niepodjęciem uchwały w sprawie wyrażenia zgody.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zakres przedmiotowy takiej kontroli wynika z art. 3 § 2 i § 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zw. dalej "p.p.s.a.". Nadto, art. 3 § 3 p.p.s.a. odsyła do przepisów ustaw szczególnych, które także przewidują sądową kontrolę. W art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a. ustawodawca dopuścił możliwość orzekania przez sąd w sprawach ze skarg na bezczynność organów administracji publicznej. Należy też wskazać na brzmienie art. 101 a u.s.g., wedle którego przepisy art. 101 stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich. Zgodnie zaś z art. 101 ust. 1 u.s.g., każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
W świetle powyższych unormowań, jako dopuszczalną należy przyjąć skargę na bezczynność rady gminy w odniesieniu do czynności mieszczących się w pojęciu "z zakresu administracji publicznej", nakazanych przez przepisy prawa. Natomiast jako uprawnionego do wniesienia takiej skargi uznać należy podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały w ten sposób naruszone (tj. przez brak stosownej czynności).
Bez wątpienia, podmiotem takim w warunkach niniejszej sprawy jest KOWR, który wystąpił do Rady Dzielnicy [...] z wnioskiem o wyrażenie zgody na wypowiedzenie warunków pracy i płacy jego pracownikowi, będącemu równocześnie radnym tej Rady. W świetle bowiem zaś art. 25 ust. 2 u.s.g. rozwiązanie z radnym stosunku pracy wymaga uprzedniej zgody rady gminy, której jest członkiem. Osobnym problemem jest to, czy również wypowiedzenie pracownikowi będącemu radnym warunków pracy lub płacy wymaga zgody rady. Odpowiedź twierdząca jest poparta argumentem, że wypowiedzenie zmieniające też może – w razie jego nieprzyjęcia – doprowadzić do rozwiązania stosunku pracy (por. Chmielnicki Paweł (red.), Ustawa o samorządzie gminnym, Opublikowano: WKP 2022). Sąd podziela ten pogląd także i z tego względu, że w zawartych w Kodeksie pracy przepisach chroniących przed wypowiedzeniem regułą jest, że dotyczą one również wypowiedzeń zmieniających, nawet wtedy, gdy o tym wyraźnie nie wspominają (np. art. 41 k.p.), wyjątkiem zaś jest (i to wówczas wyraźnie oznaczonym), że ich nie dotyczą (np. art. 43 k.p.). KOWR nie może zatem dokonać wypowiedzenia warunków pracy i płacy inaczej niż po wcześniejszym uzyskaniu zgody Rady na powyższe. Nie może być też wątpliwości co do tego, że sprawa wymagająca załatwienia w oparciu o art. 25 ust. 2 u.s.g., jako mieszcząca się w zakresie działania organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, jest sprawą z zakresu administracji publicznej.
Rozstrzygnięcia wymaga więc kwestia, czy Rada dopuściła się zarzucanej jej bezczynności. Z cytowanego art. 25 ust. 2 u.s.g. nie wynika termin, w którym rada gminy winna zająć stanowisko odnośnie do złożonego do niej przez pracodawcę wniosku. W nauce prawa wskazuje się jednak, że termin ten nie musi być podany wyraźnie. Dopuszczalne jest także wskazanie okoliczności, z którą wiąże się obowiązek wykonania nakazanej prawem czynności (tak: B. Dolnicki (red.), Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, wyd. II, opubl.: WKP 2018). Taką czynnością, w ocenie Sądu, może być złożenie przez pracodawcę wniosku o wyrażenie zgody na wypowiedzenie warunków pracy i płacy radnemu. Wskazany wyżej komentator przyjął też, że wobec braku możliwości zastosowania innego rozwiązania, konieczne jest opowiedzenie się za możliwością powoływania się na terminy wynikające z art. 89 ust. 1 i 1a u.s.g. jako te, w których organy stanowiące mają odnieść się do omawianego wniosku pracodawcy o wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy radnego. Rada musiałaby się więc zastosować do wniosku, który do niej wpłynął w terminie 30 dni.
W powołanym wyżej art. 25 ust. 2 u.s.g., jak też innym przepisie tej ustawy prawodawca nie określił również procedury rozstrzygania w przedmiocie wniosku pracodawcy. W świetle jednak stanowiska tak przedstawicieli nauki prawa, jak orzecznictwa sądowego, nie budzi wątpliwości, że zagadnienie to winno stanowić przedmiot uchwały, bowiem taki właśnie akt jest podstawową formą wypowiedzi organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego jako organu kolegialnego (tak np. B. Dolnicki (red.), Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, wyd. II, opubl.: WKP 2018, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z 25.01.2012r., II OSK 2535/11 i z 8.11.2017 r., II OSK 202/17). Załatwiając zatem sprawę zainicjowaną wnioskiem o wyrażenie zgody na rozwiązanie z radnym stosunku pracy, bez względu na sposób jej załatwienia, a zatem niezależnie od wyrażenia zgody czy braku wyrażenia zgody, rada winna podjąć stosowną uchwałę.
Tym samym, jako nie do przyjęcia należy uznać działanie rady gminy ograniczające się tylko do udzielenia wnioskodawcy pisemnej informacji o niepodjęciu uchwały o wyrażeniu zgody na wypowiedzenie warunków pracy i płacy radnemu. Obowiązkiem rady jest więc zawsze wyrażenie wprost swojego stanowiska, a sposobem takiego wyrażenia jest podjęcie uchwały. Konsekwencją tego poglądu jest konieczność uznania, że rada gminy, która dokonała tylko tego rodzaju czynności informacyjnej dopuściła się bezczynności, obligującej do wydania wyroku w oparciu o art. 149 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie znaczenie ma również fakt, na który zresztą zwróciła uwagę strona skarżąca, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokiem z dnia 26 stycznia 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 836/22 stwierdził nieważności uchwał Rady Dzielnicy [...], w której organ ten odmówił wyrażenia zgody na zmianę warunków pracy i płacy radnemu tej Rady T. K., będącemu pracownikiem KOWR. Sąd zauważył, że jeśli organ stanowiący ustali, że pracodawca zamierza zmienić warunki pracy i płacy radnemu wskutek okoliczności, które nie są zdarzeniami związanymi z wykonywaniem przez radnego mandatu, to rada gminy nie ma prawa odmówić zgody na rozwiązanie tego stosunku pracy. Skoro bowiem art. 25 ust. 2 u.s.g. stanowi, że rada gminy odmówi zgody na zmianę warunków pracy i płacy radnemu, jeżeli podstawą rozwiązania tego stosunku są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu, to a contrario należy uznać, że rada gminy nie odmówi zgody na zmianę warunków pracy i płacy radnemu, jeżeli podstawą rozwiązania tego stosunku są zdarzenia niezwiązane z wykonywaniem przez radnego mandatu.
W świetle powyższego wyroku, Rada Dzielnicy [...] była bezsprzecznie zobowiązana do ponownego zajęcia się wnioskiem KOWR, przy czym czyniąc to winna była uwzględnić uwagi zawarte w uzasadnieniu tego orzeczenia, którymi jest związana z mocy art. 153 p.p.s.a.
Jak wynika z akt sprawy, na skutek uprawomocnienia ww. wyroku w sprawie w dniu [...] czerwca 2023 r. KOWR zwrócił się do Rady Dzielnica [...] o wyrażenie zgody na wypowiedzenie warunków pracy i płacy radnemu T. K. Rada poinformowała KOWR, że w miesiącach wakacyjnych nie planuje sesji. Wniosek strony skarżącej był procedowany na sesji w dniu [...] września 2023 r. podczas której nie uzyskał aprobaty radnych, bowiem na ogólną liczbę 19 radnych, 19 było "przeciw" podjęciu wnioskowanej uchwały.
Wobec wyżej przedstawionych okoliczności faktycznych sprawy, jak też obowiązujących regulacji prawnych i ich przyjętej przez Sąd wykładni należało przyjąć, że Rada dopuściła się bezczynności w ustosunkowaniu się do wniosku KOWR z dnia [...] czerwca 2023 r., co uzasadniało zobowiązanie jej do rozpoznania tego wniosku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zamiast bowiem podjąć w jego przedmiocie uchwały, Rada udzieliła tylko stronie skarżącej informacji, że radni dyskutowali nad projektem uchwały w sprawie wyrażenia zgody na zmianę warunków pracy i płacy radnemu, jednak projekt ten uzyskał 19 głosów "przeciw", dlatego uchwały nie podjęto. Taki sposób działania, w świetle tego, co wyżej przedstawiono, był jednak nieprawidłowy.
Zgodnie z brzmieniem art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd obowiązany był także ocenić, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu, brak było podstaw do orzeczenia, że bezczynność Rady miała taki właśnie kwalifikowany charakter. Zaliczenie naruszenia prawa jako rażącego uwarunkowane jest tym, by posiadało ono pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Rażące naruszenie prawa oznacza więc wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (tak np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 20 maja 2020 r. sygn.. akt II SAB/Ke 29/20, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 czerwca 2020 r. sygn. akt II SAB/Po 32/20).
Nie ulega zatem wątpliwości, że Rada dopuściła się na dzień orzekania przez tut. Sąd bezczynności, bowiem do tego dnia nie podjęła uchwały w przedmiocie wniosku KOWR o wyrażenie zgody na wypowiedzenie warunków pracy i płacy radnemu. Odmowa wydania stosownego aktu - w niniejszej sprawie podjęcia uchwały - pomimo istnienia w tym względzie obowiązku stanowi bezsprzecznie o bezczynności organu, choćby mylnie sądził on, że wydanie takiego aktu nie jest wymagane, a zatem konieczne. Nie można jednak przyjąć, że bezczynność ta rażąco narusza prawo. Brak działania organu był usprawiedliwiony jako, że wynikał on z nieprawidłowej wykładni przez Radę art. 25 ust. 2 u.s.g., który wprost ani nie określa terminu ani formy zajęcia stanowiska w przedmiocie wniosku o wyrażenie zgody na rozwiązanie z radnym stosunku pracy.
Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1-2 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zapadło w pkt 3 sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. zgodnie z którym "sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania".

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI