II SAB/Wa 78/17

II SAB/Wa 78/17 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2017-03-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-02-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Kwiecińska /przewodniczący/
Iwona Dąbrowska /sprawozdawca/
Maria Werpachowska
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku
Stwierdzono, iż bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i w pozostałym zakresie umorzono postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 3 par. 2 pkt 8, art. 54 par. 3, art. 149 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2015 poz 2058
art. 1 ust. 1, art. 10 ust. 2, art. 13 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (sprawozdawca), Maria Werpachowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 marca 2017 r. sprawy ze skargi K. O. na bezczynność Ministra Skarbu Państwa w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. oddala skargę zakresie pkt 6 wniosku, 3. umarza postępowanie w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Ministra Skarbu Państwa na rzecz skarżącego K. O. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
K. O. w dniu [...] stycznia 2017 r. skierował do Ministerstwa Skarbu Państwa w likwidacji wniosek o udostępnienie, na adres poczty elektronicznej, na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198, ze zm.) informacji w zakresie przekazania porozumień, zawartych pomiędzy Ministerstwem Skarbu Państwa w likwidacji a innymi urzędami, które dotyczyły przeniesienia pracowników na podstawie art. 97 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o zasadach zarządzania mieniem państwowym z dnia 16 grudnia 2016 r. (Dz.U. z 2016 r.,
poz. 2260).
We wniosku zwrócił się o przesłanie żądanych informacji w formie skanu zawartych porozumień. Jednocześnie skarżący podał, że wnosi o udostępnienie zawartych już porozumień wraz z możliwymi załącznikami oraz aneksami do przedmiotowych porozumień.
W dniu 8 lutego 2017 r. 2014 r. K. O. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na bezczynność Ministerstwa Skarbu Państwa w likwidacji wnosząc o zobowiązanie Ministerstwa Skarbu Państwa w likwidacji, do rozpoznania jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] stycznia 2017 r., oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi K. O. podał, że organ, mimo terminu określonego w art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zobowiązującego go do udostępnienia informacji publicznej w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, terminu tego nie dotrzymał. W myśl art. 13 ust. 1 ustawy termin na rozpatrzenie wniosku upłynął w dniu 1 lutego 2017 roku.
Podał też, że organ jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Likwidator Ministerstwa Skarbu Państwa w likwidacji został powołany przez Prezesa Rady Ministrów, na podstawie art. 96 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o zarządzaniu majątkiem państwowym (Dz. U.
z 2016 r., poz. 2260) celem przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego urzędu, obsługującego do dnia 31 grudnia 2016 r. Ministra właściwego do Spraw Skarbu Państwa.
Pismem z dnia 14 lutego 2017 r. organ przesłał skarżącemu żądane we wniosku dokumenty, informując jednocześnie jakie porozumienia zostały zawarte do dnia wysłania niniejszego pisma.,
1. porozumienie z Prokuratorią Generalną Rzeczypospolitej Polskiej w dniu [...] stycznia 2017 r. wraz z aneksami z dnia [...] i [...] stycznia 2017 r.,
2. porozumienie z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu [...] stycznia 2017 r.,
3. porozumienie z Ministerstwem Infrastruktury i Budownictwa w dniu [...] stycznia 2017 r.,
4. porozumienie z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu [...] stycznia 2017 r.,
5. porozumienie z Ministerstwem Rozwoju w dniu [...] stycznia 2017 r.,
6. porozumienie z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2017 r.,
7. porozumienie z Ministerstwem Finansów z dnia [...] lutego 2017 r.,
8. porozumienie z Kancelarią Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lutego 2017 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania a na wypadek nieuwzględnienia powyższego, o oddalenie skargi. Uzasadniając swoje stanowisko organ przypomniał stan sprawy i wskazał, że udzielił skarżącemu żądanej odpowiedzi w dniu [...] lutego 2017 r. (pismo znak: [...]), przesyłając na wskazany we wniosku adres email, skany:
1. porozumienia z Prokuratorią Generalną Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2017 r. wraz z aneksami z dnia [...] i [...] stycznia 2017 r.,
2. porozumienia z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2017 r.,
3. porozumienia z Ministerstwem Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] stycznia 2017 r.,
4. porozumienia z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2017 r.,
5. porozumienia z Ministerstwem Rozwoju z dnia [...] stycznia 2017 r.,
6. porozumienia z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2017 r.
7. porozumienia z Ministerstwem Finansów z dnia [...] lutego 2017 r.,
8. porozumienia z Kancelarią Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lutego 2017 r.
Uzasadniając swój wniosek na umorzenie postępowania organ wskazał, że skarga K. O. na bezczynność Ministerstwa Skarbu Państwa w likwidacji jest bez przedmiotów bowiem jak wynika z akt sprawy, że w dniu [...] lutego 2017 r. Ministerstwo Skarbu Państwa w likwidacji udzieliło skarżącemu żądanej przez niego odpowiedzi, w sposób wskazany we wniosku. W tym stanie rzeczy nie można uznać, że Urząd znajduje się w stanie bezczynności. Co prawda, odpowiedź na wniosek skarżącego została udzielona po wniesieniu skargi na bezczynność, jednakże udzielenie tej odpowiedzi wcześniej, przed wniesieniem skargi, nie było możliwe - ostatnie z załączonych do odpowiedzi porozumień zostało zawarte w dniu [...] lutego 2017 r.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że gdy po wniesieniu skargi na bezczynność, organ wyda akt lub dokona czynności, której domagała się strona, co do których pozostawał w bezczynności, to postępowanie przed sądem administracyjnym - w zakresie orzeczenia o zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa - staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08).
Uzasadniając zaś wniosek o oddalenie skargi organ podał, że skarga Pana K. O. jest niezasadna. Urząd nie znajduje się zatem w stanie bezczynności. Ministerstwo Skarbu Państwa w likwidacji udzieliło skarżącemu żądanej przez niego informacji, w sposób wskazany we wniosku o udzielenie informacji publicznej. Co istotne, ostatnie z porozumień, których kopii domagał się Skarżący, zostało zawarte w dniu [...] lutego 2017 r. Przekazanie skanów tych porozumień przed dniem 1 lutego 2017 r., nie było zatem możliwe.
Ministerstwo Skarbu Państwa w likwidacji nie godzi się z zarzutem, że pozostaje (pozostawało) w bezczynności. Na wypadek nie podzielenia przez Sąd tego stanowiska, wskazać jednak należy, że (ewentualna) bezczynność Urzędu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Nie sposób przyjąć, aby w okolicznościach tej sprawy doszło do rażącego opóźnienia w podejmowanych przez Urząd czynnościach. Wniosek skarżącego wpłynął do Urzędu w dniu [...] stycznia 2017 r. Likwidator Ministerstwa Skarbu Państwa w likwidacji udzielił Skarżącemu żądanej odpowiedzi w dniu [...] lutego 2017 r., przy czym odpowiedź została udzielona skarżącemu 2 dni robocze po zawarciu ostatniego z porozumień.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył ,co następuje.
Należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 z późn.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle obowiązujących unormowań, w szczególności zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sąd administracyjny, w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej kontrolując postępowanie tych organów z punktu widzenia zgodności
z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego.
Wyjaśnić również należy, że celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że
o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została dokonana przez organ. Przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy. W świetle powyższego dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że organ administracji był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi.
W rozpatrywanej sprawie wniosek o udostępnienie informacji publicznej został skierowany w dniu [...] stycznia 2017r do Ministerstwa Skarbu Państwa w likwidacji, który jako organ wykonuje zadania publiczne, o jakich mowa w art. 4 ust. 1 ustawy
z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782, zwanej dalej w skrócie jako: "u.d.i.p."). Likwidator bowiem Ministerstwa Skarbu Państwa w likwidacji został powołany przez Prezesa Rady Ministrów na podstawie art. 96 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę
o zarządzaniu majątkiem państwowym (Dz. U. poz. 2260), celem przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego urzędu, obsługującego do dnia 31 grudnia 2016 r. Ministra właściwego do Spraw Skarbu Państwa.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja
o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu tej ustawy
i podlega udostępnieniu na określonych w tej ustawie zasadach. Udostępnieniu podlegają zwłaszcza informacje wymienione w art. 6 u.d.i.p., przy czym zaznaczyć należy, że katalog informacji wymienionych w art. 6 nie ma charakteru katalogu zamkniętego, lecz stanowi jedynie przykładowe wyliczenie źródeł i rodzajów informacji.
Zauważyć należy, że wniosek strony skarżącej został przesłany do organu drogą mailową. Odnosząc się do formy wniosku (e-mail) i braku podpisu na wniosku stwierdzić należy, że Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażony m.in. w wyrokach: z dnia 16 marca 2009 r. o sygn. akt I OSK 1277/08; z dnia 30 listopada 2012 r. o sygn. akt
I OSK 1991/12 (dostępnych w internetowej bazie orzeczeń NSA), że w u.d.i.p. brak jest wskazania jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (poza utrwaleniem go
w formie pisemnej). Za wniosek pisemny uznawać należy również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną i to nawet, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny. Pogląd ten uzasadniony jest brakiem konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, który żądając informacji publicznej, nie musi wykazać się jakimkolwiek interesem prawnym lub faktycznym. Należy bowiem mieć na względzie, że postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest odformalizowane i uproszczone, co wynika z celu u.d.i.p. oraz treści jej art. 10 ust. 2, stanowiącego, że informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku.
Złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie wszczyna postępowania administracyjnego, prowadzonego w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego zostało ograniczone do wyjątków wskazanych w art. 16 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 2 oraz art. 15 ust. 2 u.d.i.p. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r. o sygn. akt I OSK 601/05, dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA).
Ministerstwo Skarbu Państwa w likwidacji zobowiązane było do rozpoznania złożonego prawidłowo przez skarżącego wniosku w przewidzianej prawem formie. Oznacza to, że organ powinien był albo udzielić informacji publicznej albo wydać decyzję o odmowie udostępnienia żądanej informacji, bądź też w razie stwierdzenia, że żądana informacja nie znajduje się w jego posiadaniu udzielić wnioskodawcy odpowiedzi w formie zwykłego pisma.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 tego artykułu i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Skoro skarżący nie otrzymał żądanej informacji w powyższym terminie, jak również
w sprawie nie doszło do wydania decyzji o odmowie udostępnienia żądanych dokumentów, ani też skarżący nie otrzymał pisemnej informacji, iż organ nie dysponuje żądanymi informacjami, to stwierdzić należy, że pozostawał
w bezczynności. Załatwienie wniosku skarżącego nastąpiło dopiero w piśmie z dnia [...] lutego 2017 r., doręczonym skarżącemu po wniesieniu skargi.
W świetle okoliczności sprawy, Sąd podziela stanowisko organu, że jego bezczynność nie wynikała ze złej woli. Nie była przy tym długotrwała, w związku
z tym stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa.
W pozostałym zakresie poza punktem 6 wniosku, postępowanie stało się bezprzedmiotowe, bowiem udzielenie przez organ informacji zgodnie z wnioskiem nie daje już podstaw do nałożenia na niego jakiegokolwiek obowiązku.
Dlatego też z mocy art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a. orzeczono jak
w pkt 3 sentencji. Orzeczenie o kosztach uzasadnia treść przepisu art. 201 § 1 i 205 § 2 p.p.s.a .
Jeżeli zaś chodzi o pkt 6 tj. wykazu dokumentów udostępnionych przez organ stronie to jest porozumienia z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego
z dnia [...] lutego 2017 r., to w tym zakresie organowi nie można uczynić zarzutu bezczynności, bowiem jak wynika z daty zawartego porozumienia, nastąpiło to
z dniem [...] lutego 2017 r., a zatem dopiero po wniesieniu skargi przez K. O. Organ zatem nie mógł udostępnić żądanego dokumentu, gdyż nim nie dysponował, a to oznacza, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
z przyczyn wskazanych na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w pkt 2 sentencji wyroku.