II SAB/Wa 777/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie zobowiązał Prezesa ZUS do rozpatrzenia części wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej zmian kadrowych, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu nie miała rażącego charakteru.
Skarżący, dziennikarz społeczny, złożył skargę na bezczynność Prezesa ZUS w zakresie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej zmian personalnych w departamencie ZUS oraz warunków zatrudnienia konkretnych osób. Sąd uznał, że pytania o zmiany kadrowe i okresy pełnienia funkcji przez wskazane osoby stanowią informację publiczną i zobowiązał organ do ich rozpatrzenia. Jednocześnie sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała rażącego naruszenia prawa, a pytania dotyczące prywatnych warunków zatrudnienia i przyszłych zdarzeń nie podlegają udostępnieniu jako informacja publiczna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę M. M., dziennikarza społecznego, na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wniosek dotyczył zmian personalnych w Departamencie ZUS oraz warunków zatrudnienia konkretnych osób. Sąd, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, uznał, że pytania dotyczące zmian kadrowych na stanowiskach decyzyjnych oraz okresu pełnienia funkcji przez Dyrektora, Zastępcę Dyrektora i radcę prawnego stanowią informację publiczną. W związku z tym zobowiązał Prezesa ZUS do rozpatrzenia tych punktów wniosku w terminie 14 dni. Sąd stwierdził jednak, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę, że organ udzielił odpowiedzi po wniesieniu skargi i nie wykazał celowego działania lub lekceważenia obowiązków. Natomiast pytania dotyczące szczegółów rozwiązania umów o pracę, powodów odejścia ze stanowiska oraz przyszłych losów zawodowych wskazanych osób zostały uznane za niebędące informacją publiczną, ponieważ dotyczą sfery prywatnej lub zdarzeń przyszłych. Skarga została oddalona w pozostałym zakresie, a Prezesowi ZUS zasądzono zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, pytania dotyczące zmian kadrowych na stanowiskach decyzyjnych oraz okresu pełnienia funkcji przez Dyrektora, Zastępcę Dyrektora i radcę prawnego stanowią informację publiczną.
Uzasadnienie
Informacja o zmianach kadrowych na stanowiskach decyzyjnych oraz dane dotyczące okresu pełnienia funkcji przez pracowników pełniących funkcje publiczne mają walor informacji publicznej, zgodnie z art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (22)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 4 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 2, pkt 3, pkt 5
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 13 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa Prawo prasowe art. 3a
u.s.u.s. art. 66 § ust. 1 zd. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 68 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 66 § ust. 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 72 § pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 73 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Konstytucja RP art. 61
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 4 lit. a i pkt 5 lit. d
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pytania dotyczące zmian personalnych w departamencie ZUS oraz okresu pełnienia funkcji przez wskazane osoby stanowią informację publiczną.
Odrzucone argumenty
Pytania dotyczące szczegółów rozwiązania umów o pracę, powodów odejścia ze stanowiska oraz przyszłych losów zawodowych pracowników stanowią informację publiczną. Pytania dotyczące przyszłych zdarzeń (np. czy ktoś odejdzie z pracy) stanowią informację publiczną.
Godne uwagi sformułowania
każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną informacja na temat zmian kadrowych na stanowiskach decyzyjnych w Departamencie [...] w ZUS [...] stanowi informację publiczną rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty umowa o pracę jest dokumentem z zakresu prawa pracy o charakterze prywatnym nie stanowią wniosku o udostępnienie informacji o istniejącym obiektywnie stanie rzeczywistości, a przedstawienia hipotetycznego stanu przyszłego, a zatem informacji nieistniejącej
Skład orzekający
Danuta Kania
przewodniczący
Joanna Kube
sprawozdawca
Piotr Borowiecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji publicznej w kontekście zmian kadrowych i danych osobowych pracowników organów administracji publicznej, a także ocena rażącego naruszenia prawa w przypadku bezczynności organu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o informacje dotyczące ZUS i jego pracowników. Ocena rażącego naruszenia prawa jest zawsze zależna od konkretnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego prawa do informacji publicznej i jego granic, co jest interesujące dla prawników i obywateli. Pokazuje, jakie informacje dotyczące pracowników organów są jawne, a jakie chronione.
“Czy pytania o zmiany kadrowe w ZUS to informacja publiczna? Sąd wyjaśnia granice dostępu.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Wa 777/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-05-14 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-12-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Danuta Kania /przewodniczący/ Joanna Kube /sprawozdawca/ Piotr Borowiecki Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Sygn. powiązane III OSK 2278/24 - Wyrok NSA z 2025-09-19 Skarżony organ Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Treść wyniku Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 902 art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 2, pkt 3, pkt 5, art. 13 ust. 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Dz.U. 2023 poz 1634 art. 149 § 1 pkt 1, art. 149 § 1a, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 maja 2024 r. sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do rozpatrzenia punktu 1, 2, 5 i 8 wniosku M. M. z dnia [...] września 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącego M. M. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie M. M. (dalej: "skarżący", "wnioskodawca") pismem z dnia [...] listopada 2023 r. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] września 2013 r. We wniosku tym wnioskodawca, określający się jako dziennikarz społeczny, zażądał udzielenia następujących informacji: 1. Czy i jakie zaszły zmiany personalne w Departamencie [...] w ZUS w okresie od 1 stycznia 2023 do 24 sierpnia 2023 roku? 2. Do kiedy D. W. jest Dyrektorem Departamentu [...]? 3. Czy D. W. rozstaje się ze stanowiskiem? Czy złożył wypowiedzenie? Czy zawarto porozumienie stron? Czy rozwiązano z nim umowę? Jeśli tak to kiedy, ze skutkiem na jaką datę, z jakich powodów? Jeśli został w tej sprawie wytworzony jakiś dokument urzędowy to proszę o załączenie go do odpowiedzi. 4. Czy D. W. odchodzi z ZUS, czy będzie dalej pracował na innym stanowisku? Jakim? 5. Do kiedy E. C. jest Zastępcą Dyrektora Departamentu [...]? 6. Czy E. C. rozstaje się ze stanowiskiem? Czy złożył wypowiedzenie? Czy zawarto porozumienie stron? Czy rozwiązano z nim umowę? Jeśli tak to kiedy, ze skutkiem na jaką datę, z jakich powodów? Jeśli został w tej sprawie wytworzony jakiś dokument urzędowy to proszę o załączenie go do odpowiedzi. 7. Czy E. C. odchodzi z ZUS czy będzie dalej pracował na innym stanowisku? Jakim? 8. Do kiedy M. L. jest radcą prawnym ZUS? 9. Czy M. L. rozstaje się ze stanowiskiem? Czy złożyła wypowiedzenie? Czy zawarto porozumienie stron? Czy rozwiązano z nią umowę? Jeśli tak to kiedy, ze skutkiem na jaką datę, z jakich powodów? Jeśli został w tej sprawie wytworzony jakiś dokument urzędowy to proszę o załączenie go do odpowiedzi. 10. Czy M. L. odchodzi z ZUS, czy będzie dalej pracowała na innym stanowisku? Jakim? Skarżący wniósł o ocenę przez Sąd, czy: - organ jest zobowiązany do odpowiedzi na krytykę prasową zgodnie z prawem prasowym, jeśli tak, to wnosi o zobowiązanie organu rentowego do udzielenia odpowiedzi, - doszło do przewlekłości postępowania przez organ bądź jego bezczynności, - działanie organu w realizacji wniosku było zgodne z prawem - jeśli doszło do naruszenia prawa, aby Sąd wymierzył organowi adekwatną grzywnę. Argumentując skarżący wskazał, że w dniu [...] września 2023 r. redakcja tytułu prasowego [...], za pośrednictwem dziennikarza M.M., zwróciła się do ZUS z wnioskiem o odpowiedź na krytykę prasową, na mocy prawa prasowego. Ponieważ w ustawowym terminie organ rentowy nie udzielił odpowiedzi, to tytuł prasowy wysłał do ZUS ponaglenie, które zostało zlekceważone i zignorowane przez organ administracji publicznej. W związku z powyższym, zdaniem skarżącego, zasadnym jest złożenie skargi na bezczynność organu rentowego oraz na przewlekłość organu rentowego. W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o umorzenie postępowania, ponieważ z opóźnieniem w dniu [...] grudnia 2023 r. udzielił odpowiedzi na ww. wniosek wskazując, że nie komentuje publicznie swojej polityki kadrowej. Odwołał się w tym względzie do poglądu Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 lipca 1989 r. sygn. akt SA/Wr 712/89, który przyjął, że udzielenie odpowiedzi (na krytykę prasową) po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, ale przed jej rozpoznaniem, powoduje umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna w części objętej punktem 1, 2, 5 i 8 wniosku z dnia [...] września 2013 r. Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Ponieważ M. M. wskazał, że wniosek z dnia [...] września 2023 r. złożył jako "dziennikarz społeczny", na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 3a ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1914), w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902), dalej: "u.d.i.p."), każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), a także podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne (...) oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne (...) (art. 4 ust. 1 pkt 4). Jak z kolei wynika z art. 6 ust. 1 pkt 2, pkt 3 i pkt 5 u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f), o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych oraz trybie działania państwowych osób prawnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a i lit. b), a także informacja o majątku publicznym, w tym o majątku Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych, innych prawach majątkowych przysługujących państwu i jego długach, a także o ciężarach publicznych (art. 6 ust. 5 lit. a, lit. b, lit. h). Nie jest przedmiotem sporu między stronami i nie budzi wątpliwości, że Prezes ZUS jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. W świetle art. 66 ust. 1 zd. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 497 z późn. zm.), dalej: "u.s.u.s."), Zakład jest państwową jednostką organizacyjną i posiada osobowość prawną. Do przykładowo wymienionych w art. 68 ust. 1 u.s.u.s. zadań ZUS należą: 1) realizacja przepisów o ubezpieczeniach społecznych, a w szczególności: a) stwierdzanie i ustalanie obowiązku ubezpieczeń społecznych, b) ustalanie uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych oraz wypłacanie tych świadczeń, c) wymierzanie i pobieranie składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, d) prowadzenie rozliczeń z płatnikami składek z tytułu należnych składek i wypłacanych przez nich świadczeń podlegających finansowaniu z funduszy ubezpieczeń społecznych lub innych źródeł, e) prowadzenie indywidualnych kont ubezpieczonych i kont płatników składek, f) orzekanie przez lekarzy orzeczników Zakładu oraz komisje lekarskie Zakładu dla potrzeb ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych (art. 68 ust. 1 pkt 1); 2) dysponowanie środkami finansowymi funduszów ubezpieczeń społecznych oraz środkami Funduszu Alimentacyjnego (art. 68 ust. 1 pkt 3); 3) kontrola orzecznictwa o czasowej niezdolności do pracy (art. 68 ust. 1 pkt 5); 4) kontrola wykonywania przez płatników składek i przez ubezpieczonych obowiązków w zakresie ubezpieczeń społecznych (art. 68 ust. 1 pkt 6). Stosownie do treści art. 66 ust. 4 u.s.u.s., w zakresie prowadzonej działalności, o której mowa w art. 68-71, Zakładowi przysługują środki prawne właściwe organom administracji państwowej. W świetle natomiast art. 72 pkt 1 i art. 73 ust. 1 u.s.u.s., Prezes ZUS jest organem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który kieruje jego pracami i reprezentuje Zakład na zewnątrz. Wobec tak kształtującego się zakresu zadań i pozycji ustrojowej ZUS i Prezesa ZUS, nie ma wątpliwości co do tego, że Prezes ZUS jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Istota przedmiotowej sprawy sprowadza się natomiast do rozstrzygnięcia, czy informacje, których udzielenia skarżący zażądał we wniosku z dnia [...] września 2023 r., stanowią informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Punktem wyjścia do rozważań w tym względzie jest art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych. Definicja ta jest bardzo szeroka i może budzić wątpliwości, dlatego przy interpretacji przepisu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. konieczne jest posiłkowanie się zarówno sformułowaniami zawartymi w art. 61 Konstytucji RP, jak uwzględnianie treści art. 6 u.d.i.p., który zawiera przykładowy katalog informacji mających walor informacji publicznej. Prawo do informacji publicznej obejmuje m.in. dostęp do danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów, zarówno tych bezpośrednio wytworzonych przez organ, tych, których organ używa przy realizacji zadań przewidzianych prawem, jak i tych, które tylko w części dotyczą organu, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego, informacje o stanie samorządów i ich jednostek organizacyjnych oraz o majątku publicznym, w tym majątku jednostek samorządu terytorialnego i podmiotów o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 pochodzącym z zadysponowania majątkiem publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a i pkt 5 lit. d u.d.i.p.). O zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu, decyduje treść i charakter informacji. Zdaniem Sądu, pytania zawarte w punkcie 1, 2, 5 i 8 dotyczą informacji publicznej: "Czy i jakie zaszły zmiany personalne w Departamencie [...] w ZUS w okresie od 1 stycznia 2023 do 24 sierpnia 2023 roku?" (punkt 1) "Do kiedy D. W. jest Dyrektorem Departamentu [...]?" (punkt 2) "Do kiedy E. C. jest Zastępcą Dyrektorem Departamentu [...]?" (punkt 5) "Do kiedy M. L. jest Radcą Prawnym ZUS?" (punkt 8) W doktrynie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28-29). Z powyższego wynika, że informacja na temat zmian kadrowych na stanowiskach decyzyjnych w Departamencie [...] w ZUS w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 24 sierpnia 2023 r. stanowi informację publiczną. Również dane na temat daty ewentualnego zwolnienia ze stanowiska Dyrektora oraz Zastępcy Dyrektora Departamentu [...] w ZUS, jak też radcy prawnego ZUS, stanowią informację publiczną, ponieważ zarówno Dyrektor, jak i Zastępca Dyrektora Departamentu [...] w ZUS, a także radca prawny ZUS, są pracownikami pełniącymi funkcje publiczne. Z uwagi na to, że obie przesłanki udostępnienia informacji publicznej zostały w zakresie punktu 1, 2, 5 i 8 spełnione (zarówno w odniesieniu do przesłanki przedmiotowej, jak i podmiotowej), organ, do którego skierowano wniosek, winien był podjąć przewidziane prawem działania w celu jego załatwienia. Ustalenie, że wnioskowana informacja jest informacją publiczną powoduje, że powinna ona zostać udostępniona i to w ustawowym terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), chyba że zachodzą okoliczności, uzasadniające odmowę jej udostępnienia. Prezes ZUS, udzielając odpowiedzi na wniosek z dnia [...] września 2013 r., już po wniesieniu skargi na bezczynność, tj. [...] grudnia 2023 r., poinformował wnioskodawcę, że nie komentuje publicznie swojej polityki kadrowej w odniesieniu do poszczególnych pracowników zakładu, a zatem pozostaje bezczynny. Sąd zobowiązany był ponadto rozważyć, czy stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (vide: art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd uznał, że bezczynność Prezesa ZUS w załatwieniu wniosku w powyższym zakresie (a więc w zakresie objętym punktami 1, 2, 5 i 8) nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Dokonując powyższej oceny, Sąd uwzględnił fakt, iż kwalifikacja naruszenia prawa, jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego, jako zwykłe naruszenie. Warto zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, iż rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. m.in. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się usprawiedliwić w żaden sposób. Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w ustawie przepisów o terminach załatwienia sprawy, przy czym przekroczenie terminu musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; podobnie: WSA w Łodzi /w:/ wyrok z dnia 17 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 124/14; publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W okolicznościach niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że termin rozpoznania wniosku skarżącego, określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., został przez organ przekroczony. Niemniej jednak, w ocenie Sądu, brak prawidłowej realizacji obowiązku przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji w świetle ustaleń w sprawie nie wynikał z działań, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach kwalifikowanego naruszenia prawa. Zdaniem Sądu, bezczynność Prezesa ZUS, w zakresie rozpatrzenia pytań sformułowanych we wskazanych powyżej punktach zawartych w inicjującym postępowanie wniosku z dnia [...] września 2023 r., nie wynikała z celowego działania tego organu, czy też lekceważącego podejścia do obowiązków informacyjnych wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie bez znaczenia dla powyższej oceny Sądu pozostaje okoliczność, iż Prezes ZUS podjął pewne starania w celu wypełnienia swojego ustawowego obowiązku, o czym świadczy to, iż po otrzymaniu skargi strony skarżącej organ pismem z dnia [...] grudnia 2023 r. udzielił wnioskodawcy odpowiedzi, przedstawiając swoje stanowisko. Bezczynność w rozpatrzeniu wniosku M. M. z dnia [...] września 2023 r. zatem nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Stwierdzenie tej kwalifikowanej postaci bezczynności wymaga zaistnienia szczególnych okoliczności, które należy rozpatrywać indywidualnie w kontekście stanu faktycznego danej sprawy. Przyjmowana w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnia art. 149 § 1a p.p.s.a. łączy rażące naruszenie prawa w odniesieniu do bezczynności organu, z bezczynnością o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, mającą miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (zob. też np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 sierpnia 2021 r. sygn. akt Il OSK 151/21, z dnia 27 maja 2021 r. sygn. akt I FSK 644/21, z dnia 23 marca 2021 r. sygn. akt II OSK 2439/20 – niepublikowane; dostępne: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie doszło do takiej sytuacji. Jak wynika z art. 149 § 2 p.p.s.a., Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Ustawa przewiduje zatem możliwość orzeczenia dwóch środków: 1) grzywny lub 2) sumy pieniężnej na rzecz skarżącego. Redakcja powołanego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że sąd nie jest związany wnioskiem strony, ani co do potrzeby, ani co do rodzaju zastosowanego środka, ani co do wysokości wnioskowanej kwoty. Wziąwszy to pod uwagę, Sąd stwierdził, że jakkolwiek Prezes ZUS dopuścił się bezczynności w zakresie pkt. 1, 2, 5 i 8 wniosku z dnia [...] września 2023 r., to nie ma potrzeby nakładania środka represyjnego, czy dyscyplinującego, mającego na celu zapobieżenie podobnym naruszeniom w przyszłości. Jak już wykazano, jakkolwiek w odpowiedzi udzielonej skarżącemu w piśmie z dnia [...] grudnia 2023 r. mylnie zakwalifikowano ww. informacje, jako niestanowiące informacji publicznej, to nie ma podstaw do stwierdzenia, że wniosek z dnia [...] września 2023 r. został zlekceważony. Natomiast jeśli chodzi o pytania z pkt 3, 6 i 9 wniosku z dnia [...] września 2023 r., tj.: "Czy D. W. rozstaje się ze stanowiskiem? Czy złożył wypowiedzenie? Czy zawarto porozumienie stron? Czy rozwiązano z nim umowę? Jeśli tak to kiedy, ze skutkiem na jaką datę, z jakich powodów? Jeśli został w tej sprawie wytworzony jakiś dokument urzędowy to proszę o załączenie go do odpowiedzi" (pkt 3). "Czy E. C. rozstaje się ze stanowiskiem? Czy złożył wypowiedzenie? Czy zawarto porozumienie stron? Czy rozwiązano z nim umowę? Jeśli tak to kiedy, ze skutkiem na jaką datę, z jakich powodów? Jeśli został w tej sprawie wytworzony jakiś dokument urzędowy to proszę o załączenie go do odpowiedzi" (punkt 6) "Czy M. L. rozstaje się ze stanowiskiem? Czy złożył wypowiedzenie? Czy zawarto porozumienie stron? Czy rozwiązano z nim umowę? Jeśli tak to kiedy, ze skutkiem na jaką datę, z jakich powodów? Jeśli został w tej sprawie wytworzony jakiś dokument urzędowy to proszę o załączenie go do odpowiedzi" (pkt 9), to należy stwierdzić, że żądanie tego rodzaju informacji kadrowych, dotyczących osób zatrudnionych w ZUS, nie jest tożsame z prawem do żądania informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji. Zdaniem Sądu, wskazane wyżej dane, jako dotyczące sfery prywatnej określonych osób (sfery takiej nie są pozbawione również osoby pełniące funkcje publiczne), nie mają waloru informacji publicznej, tj. informacji o działalności podmiotów wskazanych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Wyjaśnić należy, iż umowa o pracę jest dokumentem z zakresu prawa pracy o charakterze prywatnym. Publiczny dostęp do akt osobowych pracownika jest niemożliwy. Zatem wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 454/22, publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Również pytania objęte pkt 4, 7 i 10, tj.: "Czy D.W. odchodzi z ZUS czy będzie dalej pracował na innym stanowisku? Jakim?" (pkt 4), "Czy E. C. odchodzi z ZUS czy będzie dalej pracował na innym stanowisku? Jakim?" (punkt 7), "Czy M.L. odchodzi z ZUS czy będzie dalej pracował na innym stanowisku? Jakim?" (punkt 10) nie stanowią informacji publicznej, ponieważ nie dotyczą sfery faktów, gdyż jako zdarzenia przyszłe, niezaistniałe i niepewne nie tworzą stanu faktycznego, który byłby możliwy do oceny, czy mamy do czynienia z informacją publiczną, czy też nie. Należy zaznaczyć, że aby dana informacja miała charakter informacji publicznej, musi obiektywnie istnieć i dotyczyć istniejących władz lub innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, faktów oraz wytworzonych danych. Zatem żądania zawarte w punkcie 4, 7 i 10 wniosku nie dotyczą udostępnienia informacji publicznej, w rozumieniu u.d.i.p., gdyż nie stanowią wniosku o udostępnienie informacji o istniejącym obiektywnie stanie rzeczywistości, a przedstawienia hipotetycznego stanu przyszłego, a zatem informacji nieistniejącej. W tym stanie rzeczy, Sąd: na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji; na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł jak w pkt 2 sentencji; na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 3 sentencji; na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, które stanowiły kwotę uiszczonego wpisu od skargi, o czym orzeczono w pkt 4 sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI