II SAB/Wa 767/21

II SAB/Wa 767/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-03-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-11-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Góra-Błaszczykowska /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Fularski
Tomasz Szmydt
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
ART. 4 UST. 1, ART. 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Tomasz Szmydt, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 marca 2022 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była skarga J. M. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:
Pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. (złożonym za pośrednictwem poczty elektronicznej) J. M. (zwany dalej: wnioskodawca, skarżący), zwrócił się do Prezesa Rady Ministrów (zwany dalej: PRM, organ) w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm., zwana dalej: u.d.i.p.) o udostępnienie następującej informacji publicznej - czy PRM posiada informacje o konflikcie interesów któregokolwiek z członków Rady Medycznej w związku z powołaniem na członka tej Rady. Jeżeli odpowiedź na powyższe pytanie jest pozytywna, to wniósł o wskazanie członków, do których istnieją wątpliwości o konflikcie interesów oraz jakiego rodzaju są to konflikty interesów.
Jednocześnie skarżący wniósł o przekazanie wnioskowanych dokumentów na wskazany adres do korespondencji.
W odpowiedzi na przedmiotowy wniosek organ pismem znak [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. poinformował skarżącego, że zasady działania Rady Medycznej oraz sposób powoływania jej członków reguluje Zarządzenie nr 205 Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 listopada 2020 r. w sprawie utworzenia Rady Medycznej do spraw COVID-19 przy Prezesie Rady Ministrów, opublikowane na stronie: https://www.gov.pl/web/koronawirus/rada-medyczna. Wobec powyższego członkowie Rady Medycznej nie byli zobowiązani do składania jakichkolwiek oświadczeń. Jednocześnie wskazał, że przedmiotem wniosku o udzielenie informacji publicznej nie może być stan "świadomości" organu, w tym przypadku PRM, gdyż informacja publiczna dotyczy sfery faktów, czyli danych, jakimi konkretny organ dysponuje.
Pismem z dnia [...] października 2021 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z dnia [...] sierpnia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący wniósł o: ustalenie, że jego wniosek z dnia [...] sierpnia 2021 r. dotyczył informacji publicznej, zobowiązanie PRM do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 7 dni od daty wydania prawomocnego wyroku, zasądzenie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 5.000 zł jako swoistego zadośćuczynienia za bezczynność w niniejszej sprawie oraz zasądzenie kosztów postępowania procesowego według norm przepisanych. Skarżący wniósł nadto o przeprowadzenie przez Sąd postępowania dowodowego poprzez: zobowiązanie PRM do przekazania Sądowi informacji publicznej, o której mowa we wniosku o dostępie do informacji publicznej, w celu ustalenia przez Sąd czy wniosek dotyczył informacji publicznej.
Uzasadniając złożoną skargę wnioskodawca wskazał, że nie pytał organu o to, czy zarządzenie nr 205 Prezesa Rady Ministrów zobowiązywało do złożenia oświadczenia majątkowego przez członków tego Zespołu, lecz czy członkowie Rady Medycznej są, czy też nie są w konflikcie interesów do wykonywanych przez siebie czynności w Radzie Medycznej. W konsekwencji odpowiedź PRM zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej powinna brzmieć, że: 1) organ nie posiada informacji na temat konfliktu interesów przez członków Rady Medycznej lub też
2) organ posiada takie informacje - wówczas PRM zobowiązany by został do wskazania członków, do których istnieją wątpliwości o konflikcie interesów oraz wskazania rodzaju tych konfliktów, zgodnie z dalszą treścią wniosku. Tymczasem PRM w odpowiedzi przekazuje informacje, których nie można uznać jako odpowiedzi na wniosek skarżącego. Zdaniem skarżącego zupełnie kuriozalne jest stwierdzenie PRM, że wniosek dotyczył rzekomo stanu "świadomości" organu "gdyż informacja publiczna dotyczy sfery faktów, czyli danych, jakimi konkretny organ dysponuje". Skarżący zauważył, że z uwagi na zasadę jawności życia publicznego w sprawie niniejszej winien mieć zastosowanie wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1354/15.
W ocenie wnioskodawcy, zasada jawności powinna dotyczyć wszystkich podmiotów oraz osób, które mają wpływ na podejmowanie działań przez organy administracji państwowej, w przeciwnym razie organy mogłyby zasłaniać się, jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie, kwestiami proceduralnymi. PRM stwierdził przecież, że sam nie zobowiązał członków Rady Medycznej do przedstawienia informacji o możliwych konfliktach interesu w związku z wykonywanymi przez nich czynnościami. Podkreślił, że na podstawie rekomendacji Rady Medycznej organy Państwa, takie jak: PRM, Rada Ministrów oraz Minister Zdrowia, podejmują zasadnicze i skutkujące w szerokim spektrum decyzje, które mają wpływ na życie i zdrowie wszystkich obywateli Rzeczypospolitej Polskiej, jak również na kwestie finansowe budżetu państwa (zakup szczepionek na walkę z pandemią COVID, których wysokość przekracza miliardy złotych). Zatem wniosek skarżącego dotyczący kwestii istnienia lub nieistnienia konfliktu interesów, jest w pełni uzasadniony tym bardziej, że Minister Zdrowia odpowiadając na pytanie dziennikarza w sprawie rekomendacji Rady Medycznej kolejnej (trzeciej dawki szczepionki) odpowiedział, że rekomendacja ta może stanowić wyraz ukrytego interesu firm farmaceutycznych, a nie zdrowia publicznego.
Zdaniem skarżącego w przedmiotowej sprawie organ celowo i świadomie utrudnia realizowanie prawa obywateli do jawności życia publicznego i transparentności działań władzy publicznej, co przejawia się poprzez taki sposób udzielenia odpowiedzi, która zupełnie nie odpowiada pytaniom, zawartym we wniosku o dostęp do informacji publicznej. Uważa także, że PRM pozostaje w bezczynności w udzieleniu informacji publicznej albowiem nie udziela informacji, lecz dokonuje przedstawienia informacji innej niż ta, której oczekuje wnioskodawca lub też informacji wymijającej, a więc wnioskodawcy zostaje formalnie udzielona informacja publiczna, ale nie dotyczy ona pytań zawartych we wniosku, a zatem odpowiedź w ogóle nie dotyczy wniosku lub zawiera informacje niezwiązane z treścią wniosku.
Skarżący wskazał również, iż z uwagi na przedstawiony stan sprawy skarga oraz wniosek o zasądzenie na jego rzecz kwoty pieniężnej w wysokości 5.000 zł tytułem swoistego zadośćuczynienia są usprawiedliwione i zasadne, bowiem gdyby organ prawidłowo wypełniał swoje ustawowe obowiązki, przedmiotowa sprawa nie trafiłaby do Sądu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w całości, ewentualnie w razie stwierdzenia przez Sąd bezczynności organu, wniósł o uznanie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wskazał, iż żądane we wniosku z dnia [...] sierpnia 2021 r. dane nie stanowią informacji publicznej, gdyż organ nie posiada danych o konflikcie interesów któregokolwiek z członków Rady Medycznej w związku z powołaniem na członka tej Rady, w związku z tym, iż przepisy prawa nie wymagają składania od członków Rady Medycznej jakichkolwiek oświadczeń. Tym samym żądane informacje nie mają przymiotu informacji publicznej i PRM nie ma obowiązku jej udzielenia. Z ostrożności procesowej, na wypadek gdyby Sąd uznał, że organ dopuścił się bezczynności, PRM odnosząc się do wniosku skarżącego o zasądzenie sumy pieniężnej w wysokości 5.000 zł wskazał, że żadne z okoliczności wskazanych przez skarżącego (tj. jakiego rodzaju krzywdy skarżącego miałby by być kompensowane przyznaniem ww. sumy pieniężnej) nie przemawiają za uzasadnieniem tego rodzaju orzeczenia.
W piśmie procesowym złożonym w dniu [...] grudnia 2021 r. (data wpływu do biura podawczego Sądu) stanowiącym odpowiedź skarżącego na odpowiedź na skargę, skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika podał, że wbrew twierdzeniom odpowiedzi na skargę (pkt Ad 1 str. 2 ww. pisma) w piśmie z dnia [...] sierpnia 2021 r. będącym odpowiedzią na wniosek z dnia [...] sierpnia 2021 r., PRM w żaden sposób nie stwierdził, że "nie posiada danych o konflikcie interesów któregokolwiek z członków Rady Medycznej w związku z powołaniem na członka tej Rady". Z treści odpowiedzi PRM na wniosek nie sposób wyinterpretować, że organ stwierdził, że takiej informacji nie posiada - bowiem takiego stwierdzenia nie zawarł w ww. odpowiedzi. Ponadto w środkach społecznego przekazu wielokrotnie przewijał się temat konfliktu interesów członków Rady Medycznej, o czym organ na pewno został poinformowany. W konsekwencji PRM mógł zlecić Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu wyjaśnienie tych informacji i uzyskać wiedzę na temat istnienia lub nieistnienia konfliktu interesów członków Rady Ministrów. Jednak skarżący nie wie jakiego rodzaju dokumenty mógł uzyskać PRM, dlatego tak też sformułował wniosek o udostępnienie informacji publicznej, aby umożliwić organowi uwzględnienie posiadania wszelkiej informacji publicznej niezależnie od źródła ich pozyskania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, zwana dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w ustawie.
Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Skarga na bezczynność ma na celu zwalczenie zwłoki w załatwieniu sprawy poprzez spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Okoliczności, które powodują zwłokę organu w rozpatrzeniu wniosku oraz stopień przekroczenia terminów, wpływają na ocenę, czy istniejąca bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie.
W sprawie niniejszej nie budzi wątpliwości i nie jest sporne, że PRM jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej na gruncie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem, do udostępniania informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej.
Odnosząc się zaś do treści żądanej we wniosku informacji, podkreślenia wymaga, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z treści tych przepisów, należy przyjąć, iż informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p.).
Przedmiotem wniesionej w niniejszej sprawie skargi jest bezczynność organu polegająca na nieudostępnieniu skarżącemu, w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, żądanych przez niego we wniosku z dnia [...] sierpnia 2021 r. danych dotyczącej posiadania przez organ informacji o konflikcie interesów któregokolwiek z członków Rady Medycznej, w związku z powołaniem na członka tej Rady oraz (w razie pozytywnej odpowiedzi) wskazania członków, co do których istnieją wątpliwości o konflikcie interesów i wskazania jakiego rodzaju są to konflikty interesów.
W razie złożenia wniosku o informacją publiczną, organ ma obowiązek:
1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem; 2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie lub
4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji.
Wyjaśnić w tym miejscu należy, że Zarządzeniem Nr 205 Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 listopada 2020 r. w sprawie utworzenia Rady Medycznej do spraw COVID-19 przy Prezesie Rady Ministrów, utworzona została Rada Medyczna do spraw COVID-19, jako organ pomocniczy PRM. Ww. zarządzeniem określone zostały zadania, skład, organizacja i sposób procedowania Rady Medycznej. Zarówno w zakresie powołania Przewodniczącego jak i członków Rady Medycznej, przedmiotowe zarządzenie nie uzależniało ich uczestnictwa w tym organie pomocniczym od złożenia jakichkolwiek oświadczeń, w tym dotyczących konfliktu interesów.
Skoro zatem Przewodniczący jak i członkowie Rady Medycznej nie składali żadnych oświadczeń, to logicznym jest, że PRM takimi oświadczeniami w zakresie konfliktu interesów ww. członków Rady Medycznej nie dysponował. Organ nie mógł udostępnić mu informacji publicznej której nie posiadał.
Bezsprzecznym nadto w niniejszej sprawie jest, że odpowiedzi na opisany wyżej wniosek skarżącego organ udzielił w ustawowym 14-dniowym terminie. Okoliczność, iż odpowiedź ta sprowadzała się do wskazania, iż wnioskowanych danych organ nie posiada, nie może obciążać PRM. Skoro bowiem organ nie posiada żądanej informacji publicznej, nie może inaczej załatwić wniosku jak tylko udzielając odpowiedzi informującej o braku posiadania żądanej informacji i ewentualnie wskazując, gdzie taka informacja się znajduje, oczywiście o ile – odmiennie niż w niniejszej sprawie, taką wiedzę posiada. Okoliczność, iż skarżący nie zgadza się z twierdzeniami organu w tym zakresie, nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy. Brak dysponowania informacją i powiadomienie o tym fakcie nie pozwalają na skuteczne postawienie organowi zarzutu bezczynności. Z uwagi na brak jakichkolwiek oświadczeń, czy dokumentów składanych przez członków Rady Medycznej, nie można dokonać oceny ich charakteru w kontekście art. 1 i 6 u.d.i.p.
Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.