II SAB/Wa 765/20

II SAB/Wa 765/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-03-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-12-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj /przewodniczący/
Joanna Kruszewska-Grońska
Łukasz Krzycki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 5517/21 - Wyrok NSA z 2023-09-29
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 3 § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
art.5, art. 6 ust.1, art. 13 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 marca 2021 r. sprawy ze skargi Zakładu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na bezczynność Polskich Sieci Elektroenergetycznych S.A. z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej - oddala skargę -
Uzasadnienie
Skarżący, zwany dalej "Wnioskodawcą", zarzucił Polskim Sieciom Elektroenergetycznym S.A. zwanej dalej "Spółką", bezczynność przy rozpatrywaniu wniosku z [...] września 2020 r., o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:
1) kopii umowy na realizację zadania inwestycyjnego pn.: "Rozbudowa stacji 220/V [...]", zwanego dalej "Zadaniem",
2) kopii protokołu z końcowego odbioru Zadania,
3) informacji, czy Spółka zawarła z [...] S.A., zwaną dalej "Spółką II" aneks lub aneksy lub porozumienia do umowy na realizację Zadania; jeżeli tak - wniesiono o udostępnienie kopii tych dokumentów,
4) informacji, czy Spółka. naliczyła Spółce II kary umowne w związku z nieterminowym wykonaniem Zadania; jeżeli tak - wniesiono o udostępnienie kopii noty lub not księgowych (obciążeniowych) stwierdzających ten fakt.
Wniesiono o zobowiązanie Spółki do rozpatrzenia wniosku z [...] września 2020 r. w terminie 14 dni.
Spółce zarzucono naruszenie art. 4 ust. 1, w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o informacji".
W uzasadnieniu skargi podniesiono:
- informacje publiczne, objęte wnioskiem z [...] września 2020 r. miały być przesłane pocztą - w formie papierowej na adres Wnioskodawcy - albo w formie elektronicznej na wskazany adres poczty e-mail,
- występując o informację Wnioskodawca wskazał, że jej udostępnienie nie będzie się wiązało z koniecznością przetwarzania - ograniczy się jedynie do skopiowania dokumentów oraz odczytu zapisów księgowych,
- żądane informacje dotyczą w całości majątku państwowej osoby prawnej, zadysponowania tym majątkiem oraz pożytków z tego majątku i jego obciążeń - w całości są więc objęte zakresem wskazanym w art. 6 ust. 1 pkt. 5 ustawy o informacji,
- żądane informacje nie podlegają ochronie na podstawie przepisów o ochronie informacji niejawnych lub innych ustaw szczególnych, jak również nie stanowią tajemnicy przedsiębiorstwa,
- Spółka - pismem z [...] września 2020 r. - udzieliło odpowiedzi na wniosek; poinformowała, że żądana informacja nie stanowi publicznej, o której mowa w art. 1 ust. 1 ustawy o informacji; nie ma więc podstaw do jej udostępnienia w formie czynności materialno-technicznej albo odmowy jej udzielenia w formie decyzji administracyjnej; czynności te można podjąć wyłącznie gdy informacja stanowi publiczną - uzasadnia to zastosowanie trybu określonego w ustawie o informacji,
- Wnioskodawca - pismem z [...] października 2020 r. - podtrzymał pierwotny wniosek i nie zgodził się ze stanowiskiem Spółki,
- prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny; jest bowiem przyznane każdemu (tak: art. 2 ust. 1 ustawy o informacji); jest prawem gwarantowanym - konstytucyjnie (tak art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) i ustawowo (art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o informacji) - do uzyskania informacji m.in. o sposobie wydatkowania majątku publicznego, bez konieczności wykazywania swojego interesu prawnego czy faktycznego, bądź interesu publicznego i ewentualnych intencji, związanych ze złożeniem wniosku; celem konstytucyjnego zagwarantowania obywatelom dostępu do informacji o działaniach organów władzy publicznej jest zapewnienie transparentności w tej dziedzinie, w szczególności w związku z wydatkowaniem środków publicznych (tak. m.in. wyrok NSA o sygn. I OSK 715/18 - dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"),
- przepisy ustawy o informacji nie definiują pojęcia informacji publicznej, ani też nie uzależniają jej udostępnienia od charakteru celu, czy też potrzeby, która będzie zaspokajana przez jej uzyskanie; w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazywano, że pojęcie informacji publicznej oparto - w przepisach Konstytucji RP i ustawy o informacji - o w pełni formalne kryterium charakteru danej informacji; oznacza to, że informacja nie zyskuje, bądź też nie traci przymiotu publicznej ze względu na cel, dla którego jest uzyskiwana przez wnioskodawcę; tym samym informacją publiczną będzie każda, która odnosi się do spraw publicznych (tak m.in. wyrok NSA I OSK 2478/17 – dostępny w CBOSA),
- jak podkreśla się w orzeczeniach sądów administracyjnych, publiczny charakter informacji determinuje wyłącznie to, czy rzeczywiście odnosi się ona do spraw publicznych; z ustawy o informacji nie wynika, aby cel prywatny stanowił przesłankę ograniczającą dostęp do informacji publicznej (tak: wyrok WSA o sygn. akt IV SAB/Po 212/19 – dostępny w CBOSA),
- cel uzyskania informacji o sprawie publicznej - poza walorem informacyjnym - może mieć także wpływ na funkcjonowanie podmiotów publicznych, a w konsekwencji funkcjonowanie państwa prawnego; transparentność działań organów władzy publicznej i poddanie tych działań kontroli społecznej, może bowiem przyczynić się do poprawy standardów, dotyczących ochrony praw obywatelskich, przestrzegania przepisów, poprawy relacji w stosunkach obywatel - państwo i wreszcie budować zaufanie do organów władzy publicznej (tak: wyrok NSA o sygn. akt I OSK 2478/17 – dostępny w CBOSA),
- jak podkreślano także w orzecznictwie: "Organ obawiając się tego, że skarżący może wykorzystać wnioskowaną informację dla celów prywatnych nie może pozbawić go prawa dostępu do informacji publicznej. «Dana informacja nie zyskuje, bądź też nie traci przymiotu informacji publicznej ze względu na cel, dla którego jest uzyskiwana przez wnioskodawcę. Tym samym informacją publiczną będzie każda informacja, która odnosi się do spraw publicznych. Określenie charakteru publicznego, bądź jego braku w odniesieniu do konkretnej informacji następuje więc każdorazowo poprzez analizę przepisów ustawowych (lub wykonawczych względem ustawy) regulujących zakres aktywności władz publicznych» (wyrok NSA z dnia 30 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 2478/17, CBOSA)." (tak powołany już wyrok o sygn. akt IV SAB/Po 212/19),
- jak zastrzeżono w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nawet sformułowanie wniosku o informację publiczną na tle konkretnej sprawy indywidualnej, nie oznacza, że jest on w sprawie prywatnej: "Jeżeli bowiem odnosi się do działania organów władzy publicznej, zaś jego realizacja jest warunkiem weryfikacji tego, czy organ tej władzy działa legalnie, to wniosek ten dotyczy sprawy publicznej działalności administracji publicznej. Pozwolić może wszak jednostce na zweryfikowanie, czy doszło do nieprawidłowości w działaniu władzy publicznej, a jeśli miały one miejsce - podjąć działania, aby je naświetlić w celu wyeliminowania na przyszłość. W takiej sytuacji walor żądanej informacji wykracza poza zakres prywatnej sprawy, nie dotyczy on bowiem kwestii wyłącznie prywatnej. Już z preambuły Konstytucji RP wynika, że sprawność i rzetelność działania instytucji publicznych jest kluczowym celem publicznym (zob. wyrok NSA z dnia 6 września 2016 r., I OSK./16)" (tak wyrok NSA sygn. akt I OSK 3017/15 – dostępny w CBOSA),
- określenie w konkretnej informacji charakteru publicznego, bądź jego braku następuje więc każdorazowo poprzez analizę przepisów ustawowych (lub wykonawczych względem ustawy) regulujących zakres aktywności władz publicznych; sfera działania jest zaś wskazana przepisami statuującymi zadania i kompetencje organów i podmiotów administracji oraz innych władz publicznych,
- mając to na uwadze podniesiono, że wniosek z [...] września 2020 r. dotyczył informacji stanowiących - w świetle ustawy o informacji - informację publiczną, której udostępnienia może domagać się Wnioskodawca; Spółka - w piśmie z [...] września 2020 r. - nie zakwestionowała, że żądane informacje nie są - co do zasady - publicznymi, w rozumieniu ustawy o informacji; uznała jedynie, że – ponieważ informacje te mogą być wykorzystane w sprawie prywatnej - nie posiadają waloru społecznego; żądanie Wnioskodawcy stanowi więc nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej,
- ocena przez Spółkę celu, dla którego Wnioskodawca wystąpił z żądaniem, jest jednak błędna i arbitralna; nie może przez to stanowić faktycznej podstawy odmowy udostępnienia informacji publicznej,
- co podkreślano we wniosku, informacje objęte żądaniem są szczególnie istotne dla interesu publicznego; wiążą się bowiem z działalnością Spółki; jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z 9 grudnia 2010 r. (sygn. akt II SAB/Op 27/10 – dostępny w CBOSA), posiadane przez zamawiającego dokumenty - związane z tokiem wykonywania lub zrealizowaniem umowy w zakresie zamówień publicznych - mają walor dokumentacji urzędowej, stanowiącej informację publiczną; należą do nich w szczególności: wystawione przez wykonawcę umowy faktury, dokumenty dotyczące złożonych zamówień, przyjęcia dostaw, składane przez zamawiającego reklamacje, wystawione przez zamawiającego wobec wykonawcy w związku z nieprawidłowościami zaistniałymi przy wykonywaniu umowy noty obciążeniowe, wystawione przez wykonawcę noty odsetkowe, a także dokumenty, związane ze sporami pomiędzy zamawiającym a wykonawcą umowy - np. wezwania do naprawienia szkody, wezwania do zapłaty, pozwy sądowe i inne dotyczące konkretnego zamówienia publicznego pisma procesowe,
- żądane informacje stanowią zatem informacje szczególnie istotne dla interesu publicznego - grupy przedsiębiorców, biorących udział lub zamierzających brać udział w organizowanych przez Spółkę postępowaniach przetargowych; dostęp do żądanych informacji - w szczególności o sposobie rozliczania zaniechanych zamówień publicznych - umożliwi ocenę równego traktowania biorących udział w przetargach podmiotów przez Spółkę - podmiot publiczny, gospodarujący majątkiem państwowej osoby prawnej; informacje te będą zatem służyć celowi publicznemu; pozwolą na zweryfikowanie prawidłowości działań Spółki, jako podmiotu publicznego w kontekście równego traktowania wykonawców, realizujących zamówienia z przetargów publicznych; w razie stwierdzenia nieprawidłowości - do podjęcia działań w celu ich wyeliminowania; transparentność działań podmiotów publicznych i poddanie ich kontroli społecznej przyczynia się do poprawy standardów przestrzegania prawa oraz relacji w stosunkach obywatel (rozumiany także jako przedsiębiorca) – państwo,
- nie może przemawiać za uznaniem żądania za cel prywatny pozostawanie Wnioskodawcy w sporze ze Spółką; przede wszystkim spór ten dotyczy realizacji innego zamówienia publicznego, niż będące przedmiotem wniosku; nie dotyczy więc udzielenia informacji w sprawie indywidualnej, której Wnioskodawca jest stroną,
- żądane informacje dotyczą zagadnień, związanych z zamówieniem publicznym, od którego realizacji Spółka odstąpiła; poznanie przyczyn odstąpienia, rozliczenia, naliczenia kar umownych czy dochodzenia roszczeń odszkodowawczych, jest istotne z uwagi na weryfikację transparentności działań Spółki, jako podmiotu publicznego w kontekście zasad uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców w zamówieniach publicznych (również pod kątem tego, czy są to wykonawcy z kapitałem polskim bądź zagranicznym), a w szczególności zasad wydatkowania i rozliczania środków z majątku publicznego,
- niezależnie od tego Spółka udostępniła analogiczne rodzajowo - do żądanych we wniosku z [...] września 2020 r.- informacje (dotyczące zrealizowanej przez Wnioskodawcę innej inwestycji (wskazano nazwę) innej spółce (wskazano nazwę), która jest aktualnie w sporze sądowym z Wnioskodawcą; uzyskane przez nią od Spółki dokumenty, przedłożono w postępowaniu sądowym, a więc uzyskano je w celu prywatnym; w świetle prezentowanej przez Spółkę interpretacji, powinno to dyskwalifikować dane informacje jako publiczne w rozumieniu ustawy o informacji; brak spójności w załatwieniu podobnych wniosków przez Spółkę potwierdza tezę o arbitralności jej stanowiska; stanowi też dowód na brak obiektywizmu oraz równego traktowania podmiotów,
- w odpowiedzi na pismo Wnioskodawcy z [...] października 2020 r. Spółka wezwała go jedynie - pismem z [...] października 2020 r. - do wskazania, jaki charakter ma dane pismo - a w szczególności, czy ma stanowić kolejny wniosek o udzielenie informacji publicznej; Wnioskodawca - pismem z [...] października 2020 r. - odpowiedział, że wystąpienie z [...] października 2020 r. nie stanowi kolejnego wniosku, ale jest podtrzymaniem skierowanego [...] września 2020 r.; skoro więc wniosek o udostępnienie informacji publicznej złożono [...] września 2020 r., to upłynął już termin 14-dniowy do jej udzielenia w formie czynności materialno-technicznej lub odmowy w formie decyzji.
W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o jej oddalenie oraz przeprowadzenie dowodu z szeregu załączonych dokumentów – innych żądań Wnioskodawcy, dotyczących udostępnienie informacji oraz korespondencji, potwierdzającej pozostawanie Spółki w sporze z Wnioskodawcą w zakresie kar umownych - a także rozpatrzenie sprawy na rozprawie. W uzasadnieniu przywołano następujące prawne i faktyczne uwarunkowania sprawy:
- wobec żądania Wnioskodawcy, Spółka - w odpowiedzi z [...] września 2020 r. - wskazała, że żądane informacje i dokumenty nie podlegają reżimowi określonemu w przepisach ustawy o informacji - nie stanowią "informacji publicznej" w rozumieniu jej art. 1 ust. 1; z perspektywy kompleksowego obrazu okoliczności, w jakich wystąpił z żądaniem Wnioskodawca, konieczne jest uznanie, że stanowi to nadużycie prawa do informacji publicznej,
- nie zgodził się z tym Wnioskodawca - wniósł skargę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego; jest ona bezzasadna,
- w art. 1 ust. 1 ustawy o informacji. definicję "informacji publicznej" powiązano z pojęciem "sprawa"; w przepisach ustawy o informacji nie zawarto definicji legalnej pojęcia "sprawa publiczna", o której mowa w art. 1 ust. 1 tego aktu; sprawami publicznymi są jednak te, związane z istnieniem i funkcjonowaniem określonej wspólnoty publicznoprawnej; określenie sprawy jako "publicznej" wskazuje, że dotyczy ona ogółu i koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego - dobra ogółu (tak: wyrok NSA o sygn. akt 1 OSK 1601/15 - dostępny w CBOSA),
- analizując zakres stosowania ustawy o informacji trzeba mieć na względzie, że prawo do informacji publicznej nie może być rozumiane jako absolutne - prawo do uzyskiwania nieograniczonego dostępu do każdego bez wyjątku dokumentu czy każdej informacji (tak wyroki NSA o sygn. akt I OSK 2906/16 oraz 283/17 – dostępne w CBOSA),
- wobec związku pomiędzy "informacji publicznej" z pojęciem "sprawy publicznej" informacja nie jest publiczną, w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o informacji, jeżeli żądanie stanowi nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej; nadużycie takie polega na próbie korzystania z danej instytucji dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne; jest nim prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzegania prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów itp. (tak wyroki NSA o sygn. akt I OSK 2642/16 oraz 2267/19 – dostępne w CBOSA); celem ustawy o informacji nie jest zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji, przeznaczonych dla celów innych niż wymienione w tej ustawie (tak wyroki NSA o sygn. akt I OSK 2496/14 oraz 224/15 - dostępne w CBOSA); regulacja danego aktu nie może być nadużywana i wykorzystywana w czysto prywatnych sprawach; z żądania udostępnienia informacji publicznej musi wynikać interes obiektywny, a nie subiektywny (tak: wyroki NSA o sygn. akt I OSK 658/18, 1359/18 oraz 2267/19 – dostępne w CBOSA); celem ustawy o informacji nie jest uzyskiwanie informacji dotyczących wprawdzie kwestii publicznych, lecz przeznaczonych dla celów handlowych, zawodowych czy też na potrzeby sporów sądowych (tak wyrok WSA o sygn. akt IV SAB/Po 122/16 – dostępny w CBOSA); podobnie nadużycie prawa do informacji publicznej charakteryzuje literatura przedmiotu (tak: J. Drachal, Prawo do informacji publicznej w świetle wykładni funkcjonalnej, [w:] Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980-2005, Naczelny Sąd Administracyjny, Warszawa 2005 pod redakcją J. Górala, R. Hausera i J. Trzcińskiego, str. 146-147; również: W. Jakimowicz, Nadużycie publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, [w:] Antywartości w prawie administracyjnym, red. A. Błaś, Warszawa 2016, s. 163-170; M. Jaśkowska: Nadużycie publicznego prawa podmiotowego jako przesłanka ograniczenia dostępu do sądu w sprawach z zakresu informacji publicznej, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2018, nr 1); nadużycie nie neguje prawa, a jedynie tamuje drogę do jego uzyskania; ma to miejsce najczęściej w sprawach, w których żądanie składa podmiot będący stroną innego sporu (np. sporu cywilnego); wówczas wnioski o udostępnienie informacji publicznej od podmiotów, których interesów bezpośrednio dotyczą, nie są wnioskami o udzielenie informacji publicznej i nie podlegają przepisom ustawy o informacji (tak: wyrok NSA o sygn. akt I OSK 848/19 i powołane w nim orzeczenia – dostępny w CBOSA),
- bezsporne, że opisane we wniosku z [...] września 2020 r. informacje są żądane właśnie w celu prywatnym; chociaż Wnioskodawca nie musi wykazywać celu, w jakim żądana informacja jest mu potrzebna, to - jeżeli jednak z przedłożonych dokumentów oraz okoliczności sprawy można odczytać rzeczywisty cel, jaki mu przyświeca - niepodobna go nie dostrzec i pominąć przy rozpatrywaniu wniosku (tak powołany już wyrok o sygn. akt I OSK 2267/19); w niniejszej sprawie bez wątpienia wystąpiły obiektywne okoliczności, dla ocenę celu złożenia wniosku a ponadto, że stanowiło to nadużycie prawa - niemające oparcia w przepisach ustawy o informacji,
- po pierwsze, Wnioskodawca w niewielkim odstępie czasu skierował do Spółki w sumie dziesięć wniosków o udzielenie informacji publicznej; we wszystkich żądano udzielenia informacji o nałożeniu przez Spółkę kar umownych w związku z realizacją poszczególnych inwestycji; w niniejszej sprawie zażądano udostępnienia informacji, takich jak kopia umowy, kopia protokołu odbioru końcowego, kopia aneksów lub porozumień do umowy oraz informacji o naliczeniu kar umownych; w przypadku czterech pozostałych wniosków - złożonych przed otrzymaniem odpowiedzi Spółki z [...] września 2020 r. – Wnioskodawca - poza informacjami o nałożeniu kar umownych - żądał także udostępnienia poszczególnych umów oraz wszelkich aneksów do nich; pozwoli mu na samodzielne ustalenie warunków, na których w poszczególnych przypadkach nałożono na wykonawców kary umowne (powołano wnioski z [...] sierpnia, [...],[...] oraz [...] września 2020 r.); w przypadku jednego wniosku (z [...] sierpnia 2020 r.), dotyczącego inwestycji, od realizacji której Spółka odstąpiła, Wnioskodawca żądał udostępnienia informacji o nałożonych karach umownych, zasadach nałożenia tych kar, o sposobie odstąpienia od umowy oraz o warunkach zakończenia niezrealizowanej umowy; po skierowaniu przez Spółkę odpowiedzi z [...] września 2020 r., Wnioskodawca wystąpił do niej z kolejnymi czterema (z [...] września, [...],[...] oraz [...] października 2020 r.); także one odnosiły się do kar umownych, naliczanych przez Spółkę w związku z nieterminową realizacją umów,
- po drugie, Wnioskodawca pozostaje aktualnie w sporze ze Spółką, co do zasadności i wysokości kar umownych, które chce ona nań nałożyć w związku z realizacją inwestycji pn. "Instalacja drugiego autotransformatora w stacji 220/110 kV [...] oraz Wymiana istniejących autotransformatorów w stacji 220/110 kV [...] na jednostki 275 MVA", zwanej dalej "Inwestycją",
- wobec wskazanych powyżej okoliczności - w tym ilości złożonych przez Wnioskodawcę wniosków o udzielenie informacji publicznej, ich tożsamego zakresy oraz pozostawania przez Wnioskodawcę i Spółkę w sporze, co do kwestii kar umownych - żądane we wniosku informacje mają zostać wykorzystane w prywatnej sprawie Wnioskodawcy,
- taki kierunek rozumowania Spółki znajduje odbicie także w analizie argumentacji skargi; skoncentrowano się tam na cytowaniu tych poglądów judykatury, gdzie dopuszczano wykorzystywanie informacji publicznych właśnie na cele prywatne, indywidualne; żadne jednakże z powoływanych orzeczeń nie dowodzi racji skargi; nie zapadły one bowiem na kanwie stanów analogicznych do rozpatrywanego,
- w skardze wspomniano co prawda ogólnie, że celem uzyskania wnioskowanych informacji miałaby być ocena transparentności działań Spółki, zachowanie zasady równego traktowania wykonawców itd.; w kontekście wcześniejszego wywodu konieczna jest jednak konkluzja, że to argumentacja pozorna - stworzona wyłącznie na potrzeby uwzględnienia skargi; pytania Wnioskodawcy skierowano w perspektywie ewentualnego sporu cywilnoprawnego ze Spółką - oceny jego celowości, szans powodzenia; żądane dokumenty i informacje mogą być zaś przez Wnioskodawcę wykorzystane, jako dowody, w ewentualnym procesie cywilnym w przedmiocie kar umownych; co szczególnie istotne i warte uwypuklenia, w żadnym miejscu skargi nie zaprzeczono wyraźnie, że wnioskowane informacje i dokumenty nie zostaną wykorzystane w sporach cywilnych ze Spółką; tymczasem – co wskazano w judykaturze - podmiot wnioskujący o daną informację lub dokument nie może skutecznie poszukiwać podstawy normatywnej swoich działań w przepisach ustawy o informacji, jeżeli jego wniosek dotyczy realizacji roszczenia z zakresu stosunku cywilnoprawnego, możliwego do załatwienia na gruncie postępowania przed sądem powszechnym; w tej materii - abstrahując od generalnej reguły onus probandi (art. 6 ustawy - Kodeks cywilny) - zwrócono uwagę na art. 129 § 1 ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, dalej jako "K.p.c."; zobowiązuje on stronę, powołującą się w piśmie na dokument, do jego złożenia na żądanie przeciwnika przed rozprawą; nadto sąd może zarządzić przedstawienie każdego dokumentu, znajdującego się w posiadaniu strony i stanowiącego dowód faktu, istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy - tak art. 248 § 1 K.p.c. (wyrok WSA o sygn. akt II SA/Rz 634/20 wraz z powołanymi tamże wyrokami NSA o sygn. I OSK 2267/19 oraz 2817/19 – dostępne w CBOSA),
- w rezultacie wystąpienie Wnioskodawcy z [...] września 2020 r. nie ma waloru społecznego, a funkcja pozyskania spornych dokumentów i informacji nie odpowiada założonej w ustawie o informacji; jej przepisy nie mogą służyć omijaniu danych regulacji K.p.c.; Wnioskodawca bezpodstawnie byłby uprzywilejowany względem Spółki; obiema stronami danego są spółki prawa handlowego, związane umową inwestycyjną i posiadające różne interesy gospodarcze; przepisy ustawy o informacji - aktu publicznoprawnego - nie mogą być natomiast polem do rozstrzygania o tych rozbieżnych interesach, zakotwiczonych w stosunkach prywatnoprawnych,
- podsumowując, żądanie Wnioskodawcy stanowiło nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej; rozpatrzenie wniosku nie podlegało zatem regulacjom ustawy o informacji; nie było podstaw do udzielenia informacji w formie czynności materialno- technicznej albo odmowy jej udzielenia przez wydanie decyzji administracyjnej; czynności takie mogą być podjęte wyłącznie, gdy żądana informacja stanowi publiczną i uzasadnia zastosowanie trybu określonego w ustawie o informacji; wobec tego postawiony Spółce zarzut bezczynności jest bezzasadny.
Skargę rozpoznano w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.). Sąd nie dopatrzył się szczególnych okoliczności, przemawiających za skierowaniem sprawy do rozpatrzenia na rozprawie, w myśl art. 122 wskazanej ustawy.
Sąd zważył, co następuje:
Bezczynność organu administracji (bądź innego podmiotu, realizującego zadania publiczne), w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów nie podjęto określonego aktu lub nie dokonano czynności - w szczególności czy spowodowała to zawiniona lub nie- opieszałość organu (patrz: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86).
Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni. W terminie tym, obowiązany do udzielenia informacji, powiadamia wnioskodawcę o ewentualnym braku możliwości jej przekazania w danym czasie oraz wskazuje, kiedy zostanie ona udostępniona - nie później jednak niż po dwu miesiącach od wpływu wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o informacji).
Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje natomiast w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy o informacji). W judykaturze ukształtował się pogląd, że gdy żądanie udostępnienia informacji nie dotyczy w istocie objętej pojęciem "publiczna", bądź organ nie dysponuje w ogóle wskazaną informacją, powiadamia o tym wnioskodawcę pismem (tak: wyrok NSA z 11 grudnia 2002 r., o sygn. akt II SA 2867/02, publ. Wokanda 2003/6/33). Spory w danym zakresie rozstrzyga zaś sąd administracyjny, w razie wniesienia skargi na bezczynność podmiotu, do którego skierowano wniosek.
W rozpoznawanej sprawie Spółka należy niewątpliwie do podmiotów obowiązanych to udostępnienie informacji publicznej w myśl ustawy o informacji - nie kwestionowano tego zresztą w odpowiedzi na skargę. Nie są też sporne jej istotne uwarunkowania faktyczne - termin skierowania wniosku (wpływ [...] września 2020 r.) i zakres żądania, jak też sposób jego realizacji przez Spółkę - udzielenie pisemnej odpowiedzi pismem (z [...] września 2020 r.) – bez przekroczenia terminu wskazanego art. 13 ust. 2 ustawy o informacji. Poinformowano Wnioskodawcę, że jego żądnie nie zostanie zrealizowane wedle reguł dotyczących udostępnienia informacji publicznej – stanowi bowiem nadużycie prawa w danym zakresie.
Sąd podziela w pełni stanowisko Spółki, sformułowane w odpowiedzi na skargę, w zakresie w jakim wywiedziono, że żądana przez Wnioskodawcę informacja nie podlega udostępnieniu w myśl reguł, zakreślonych ustawą o informacji. Wobec zreferowania argumentacji Spółki, ponowne jej przytaczanie byłoby bezzasadne.
Strony sporu przywołały stosowne orzeczenia sądów administracyjnych wywodząc - z wyrażonych w ich uzasadnieniach tez - argumenty, na poparcie swoich poglądów.
Trafne jest stanowisko Spółki.
Należy na wstępie odnotować, że polski ustawodawca nie doprecyzował normatywnie, co stanowi informację publiczną. Jedynie w art. 6 ust. 1 ustawy o informacji sformułowano przykładowy katalog danych, które zalicza się do tej kategorii. Na gruncie powołanych przez obie strony sporu poglądów judykatury, kluczowe znaczenie będzie mieć jednak w danej sprawie nie to, czy żądana informacja jest publiczną (Spółka tego zresztą wprost nie kwestionuje) lecz ocena, czy dana informacja, mająca w istocie walor publicznej - dotycząca spraw publicznych i obiektywnie przydatna dla zapewnienia transparentności gospodarowania środkami w instytucji publicznej - nie podlega udostępnieniu w trybie ustawy o informacji, gdy konkretne okoliczności sprawy wskazują, że celem jej pozyskania jest realizacja prywatnych interesów Wnioskodawcy, pozostającego z podmiotem dysponujący informacją w konkretnej relacji prawnej – np. sporu w kwestii realizacji umowy cywilnoprawnej. W rozpoznawanej sprawie nie jest bowiem kwestionowane przez Wnioskodawcę, zaś uprawdopodobniła to Spółka, że żądane informacje mogą być przydatne w sporze związanym z umowa na realizację Inwestycji, gdzie zainteresowany może być obciążony karami umownymi.
Odnosząc się do tej kwestii należy wskazać, że – co trafnie podnosi Wnioskodawca - sama potencjalna przydatność informacje publicznej do celów prywatnych nie pozbawia jej tego charakteru. Zwracano no to uwagę w przywołanym przez stronę skarżącą orzecznictwie. Jak zasadnie zauważa jednak Spółka, w judykaturze podnosi się również trafnie, że wprawdzie "określone fakty czy dane nie tracą waloru informacji publicznej przez to tylko, że są lub będą przedmiotem, czy dowodem, w innych sprawach [...]" Jednakże, co trafnie zauważono: "innym zagadnieniem jest kwestia udostępnienia owej informacji wnioskodawcy w takich okolicznościach. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym tę sprawę, wówczas - nie tracąc charakteru publicznego (obiektywnie rzecz ujmując) - informacja publiczna nie powinna być udostępniona w trybie przepisów u.d.i.p. Jeśli zatem ze sprawy wynika, że żądający nadużywa swego prawa, albo ma możliwość uzyskania informacji w innym trybie, zwłaszcza w toczącym się postępowaniu przed organami państwa, nie może korzystać z przepisów ustawy. Jest to bowiem sprzeczne z jej celem." (tak powołany już wyrok sygn. akt I OSK 2267/19). Sąd w tym składzie w pełni dane stanowisko podziela.
Skoro więc Wnioskodawca nie kwestionuje pozostawania w sporze ze Spółką w kwestii umowy na realizację Inwestycji, zaś informacje objęte wnioskiem z [...] września 2020 r. - dotyczące Kontraktu - mogą być przydatne w sporze przed sądem, żądanie ich udostępnienia stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej.
W takim przypadku nie było wymagane rozpoznanie wniosku w trybie przewidzianym ustawą o informacji, pomimo że żądana na informację stanowi publiczną. Wnioskodawca na potwierdzenie tego, przywołuje zresztą tezy ze stosownego orzeczenia sądu administracyjnego.
Wobec tego Spółka - nie rozpoznając do wniosku, poprzez dokonanie czynności materialno-technicznej udostępnienie informacji bądź wydanie decyzji odmownej - nie pozostaje w bezczynności. Tym bardziej bezczynność ta nie ma charakteru rażącego.
Powyższej oceny nie zmienia zawarte w skardze twierdzenie, że Spółka udzieliła innemu podmiotowi informacji analogicznych do żądanych przez Wnioskodawcę. Wpierw należy zauważyć, że Sąd nie może powołanych faktów - w kontekście pełnej tożsamości uwarunkowań spraw – zweryfikować. Wypada jednak dodać też, że każdy podmiot jest generalnie uprawniony do udostępniania wszelkich dotyczącej jego działalności informacji wedle przyjętej w danym zakresie strategii działania z uwzględnieniem prawem chronionych interesów osób trzecich (np. kontrahentów). Kontrolą sądu administracyjnego objęte jest jednak wyłącznie ich procedowanie (w tym bezczynność) w kwestii realizacji obowiązku publicznoprawnego - udostępnienia informacji publicznej, w zakresie wymaganym ustawą o informacji lub przepisami szczególnymi. Uzasadnione jest wprawdzie oczekiwanie Wnioskodawcy równego traktowania podmiotów przy dostępie do informacji, mającej znaczenie z perspektywy równej konkurencji przy ubieganiu się o zamówienia publiczne i ich realizacji. W rozpatrywanym przypadku postulat ten nie może być jednak - ze wskazanych wcześniej przyczyn - urzeczywistniony przy wykorzystaniu instytucji skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej.
Z kolei pozostaje poza granicami sprawy, czy - gdyby dana informacja była udostępniana na zasadach ustawy o informacji - Spółka jest do tego zobligowana bądź też zasadnym było wydanie decyzji o odmownej, z powołaniem np. ochrony jej interesów gospodarczych, gdyż prowadzi ona równocześnie komercyjną działalność na zasadach rynkowych. Kwestie te mogłyby być przedmiotem oceny Sądu wyłącznie w razie wydania decyzji - w myśl art. 16 ust. 1 wobec treści art. 5 ustawy o informacji - a następnie jej zaskarżenia.
Wskazane wyżej okoliczności uzasadniały oddalenie skargi. Nie naruszono przywołanych przez Wnioskodawcę reguł materialnoprawnych, determinujących zakres obowiązku udostępnienia informacji publicznej jak i nie uchybiono terminom realizacji stosownych czynności w tym względzie.
Sąd nie przeprowadził wnioskowanego przez Spółkę dowodu z załączonych do odpowiedzi na skargę dokumentów. Dotyczyły one bowiem okoliczności, które nie były w istocie w sprawie sporne.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.
-----------------------
13