II SAB/Wa 763/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-04-11
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dostęp do informacji publicznejbezczynność organuprawo administracyjneskargaGłówny Inspektor Ochrony Środowiskaterminypostępowanie administracyjne

WSA w Warszawie stwierdził bezczynność Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w sprawie udostępnienia informacji publicznej, ale uznał, że nie nastąpiła ona z rażącym naruszeniem prawa.

Skarżący M.P. złożył skargę na bezczynność Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ) w sprawie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej stanowiska organu w sprawie zażalenia na postanowienie egzekucyjne. GIOŚ odpowiedział na wniosek po wniesieniu skargi, argumentując, że ustalenie przedmiotu wniosku było utrudnione i że brak kadrowy oraz duża liczba spraw wpłynęły na opóźnienie. Sąd uznał bezczynność organu, ale stwierdził, że nie miała ona cech rażącego naruszenia prawa, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.

Skarżący M.P. wniósł skargę na bezczynność Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ) w związku z nierozpatrzeniem wniosku o udostępnienie informacji publicznej z listopada 2023 r. Wniosek dotyczył skanu dokumentu – stanowiska GIOŚ w sprawie zażalenia na postanowienie egzekucyjne. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów Konstytucji RP i Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych. GIOŚ w odpowiedzi na skargę wniósł o umorzenie postępowania, twierdząc, że udzielił informacji w grudniu 2023 r. Organ wyjaśnił, że ustalenie przedmiotu wniosku było utrudnione z powodu błędnych informacji podanych przez skarżącego oraz dużej liczby spraw i braków kadrowych, co spowodowało opóźnienie. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym i stwierdził bezczynność organu, uznając jednocześnie, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd podkreślił, że bezczynność organu nie była oczywista, uporczywa ani nie dawała się usprawiedliwić. W konsekwencji Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku i stwierdził bezczynność, ale nie zasądził sumy pieniężnej ani nie wymierzył grzywny. Zasądzono jedynie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ dopuścił się bezczynności, ponieważ nie udzielił odpowiedzi na wniosek w ustawowym terminie.

Uzasadnienie

Organ nie udzielił odpowiedzi na wniosek w terminie 14 dni, a jedynie po wniesieniu skargi przez stronę. Choć organ podjął czynności wyjaśniające, uchybił ustawowemu terminowi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_bezczynność

Przepisy (13)

Główne

P.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

P.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 119 § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych art. 19 § 2

Konstytucja RP art. 61 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Odrzucone argumenty

Bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wniosek skarżącego był precyzyjnie sformułowany i jednoznaczny.

Godne uwagi sformułowania

Celem skargi na bezczynność jest zwalczanie zwłoki w załatwieniu sprawy. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość kwalifikowaną, kiedy zachowanie organu posiadałoby pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne.

Skład orzekający

Sławomir Antoniuk

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Kruszewska-Grońska

sędzia

Arkadiusz Koziarski

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezczynności organu w kontekście dostępu do informacji publicznej oraz kryteriów rażącego naruszenia prawa."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego wniosku i opóźnienia organu, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie do innych sytuacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i dostępem do informacji publicznej, ponieważ precyzuje granice bezczynności organu i pojęcie rażącego naruszenia prawa.

Czy opóźnienie w udzieleniu informacji publicznej to zawsze rażące naruszenie prawa? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Wa 763/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-04-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Koziarski.
Joanna Kruszewska-Grońska
Sławomir Antoniuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność postępowania i że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 149 par. 1 pkt 3, art. 149 par. 1a, art. 200 w zw. z art. 205 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu w trybie uproszczony w dniu 11 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w przedmiocie rozpoznania z dnia [...] listopada 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku M. P. z dnia [...] listopada 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz M. P. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Pismem z [...] grudnia 2023 r. M.P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ) polegającą na nierozpatrzeniu wniosku o udzielenie informacji publicznej z [...] listopada 2023 r., który dotyczył udostępnienia "skanu dokumentu, tj. zajętego przez GIOŚ stanowiska w sprawie złożonego przez Wójta Gminy O. pismem znak [...] z dnia [...] września 2023 r. zażalenia i zgłoszenie zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego (postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] września 2023 r., znak: [...])".
W związku z powyższym wniósł o stwierdzenie bezczynności organu, zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, zasądzenie sumy pieniężnej, która zostanie przekazana na cel charytatywny – Schronisko [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zarzucił organowi naruszenie:
1. art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167), w zakresie jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującej swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci działa sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji polegającej udostępnienie, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji,
2. art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawną do uzyskania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnianiu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek,
3. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902, z późn. zm.); zwanej dalej "u.d.i.p.", w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniona w terminie określonym w ust. 1, a podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia o tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższy jednak niż 2 miesiące od złożenia wniosku.
W ocenie skarżącego zarówno zakres podmiotowy, jak i przedmiotowy wniosku o udostępnienie informacji publicznej został spełniony. Jednocześnie podkreślił, że w przypadku przekroczenia przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, o tym, czy bezczynność/przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa nie decyduje sam tylko przedmiot sprawy, ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym także czas trwania bezczynności/przewlekłości. Wobec tego uznać należy, że bezczynność/przewlekłość o charakterze rażącego naruszenia prawa ma miejsce w sytuacji, gdy w sposób znaczący i jednoznaczny doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające winę organu za tę bezczynność/przewlekłość.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania podając, że pismem z dnia [...] grudnia 2023 r., znak: [...] udzielił skarżącemu informacji publicznej, a zatem postępowanie stało się bezprzedmiotowe i tym samym wniosek o nałożenie grzywny należy uznać za bezzasadny.
Zaznaczył, że w wyniku analizy akt sprawy i prowadzonej w Głównym Inspektoracie Ochrony Środowiska bazy orzeczniczej ustalono, że przedmiotem wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w sprawie z zażalenia na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2023 r., znak: [...]. Obecnie przedmiotowe postępowanie drugoinstancyjne toczy się przed Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska pod znakiem: [...].
Wskazał, że powyższy wniosek wpłynął do Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska drogą elektroniczną - z adresu mail: [...] i został przekazany do rozpatrzenia pracownikowi. Jak wynika z systemu Elektronicznego Zarządzania Dokumentacją, zwanego dalej: "EZD", ww. wniosek nie pozostał bez rozpoznania, bowiem pismem z dnia [...] grudnia 2023 r., znak: [...] organ udzielił skarżącemu odpowiedzi.
Organ zwrócił uwagę, że M.P. we wniosku o udostępnienie informacji publicznej zawarł błędną informację, co do złożonego zażalenia na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2023 r., znak: [...], co utrudniło ustalenie prowadzonego postępowania toczącego się przed Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska. W wyniku długotrwałych czynności wyjaśniających ustalono, że wniosek dotyczy postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2023 r., znak: [...].
Wyjaśnił, że bezczynność, istnieje wówczas, gdy w ustawowo określonym czasie organ pozostaje bezczynny, tj. nie podejmuje żadnych czynności w sprawie i nie wydaje rozstrzygnięcia. O przewlekłości postępowania można natomiast mówić, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice, przy uwzględnieniu terminowości i prawidłowości czynności podjętych przez organ, a także stopnia zawiłości sprawy i postawy samej strony.
Zaznaczył, że długi okres odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji nie był spowodowany złą wolą, czy bezczynnością organu. Główny Inspektor Ochrony Środowiska podjął czynności wyjaśniające, a zatem niezasadnym jest zarzut o pozostawaniu w bezczynności. Z uwagi na zwiększenie liczby odwołań i zażaleń od decyzji oraz postanowień wojewódzkich inspektorów ochrony środowiska, wpływających do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska i braków kadrowych nie było możliwe załatwienie sprawy w ustawowym terminie. Tak więc stwierdził, że choć dopuścił się bezczynności to jednak nie miała ona cech rażącego naruszenia prawa.
Pismem z [...] marca 2024 r. skarżący podtrzymał skargę wskazując, że wniosek z [...] listopada 2023 r. został precyzyjnie sformułowany i wbrew twierdzeniu organu sprawa dotycząca postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2023 r., znak: [...] nie ma żadnego związku z niniejszym postępowaniem.
W odpowiedzi z [...] marca 2024 r. na powyższe pismo skarżącego organ wyjaśnił, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska jako organ drugiej instancji rozpatruje odwołania od decyzji wojewódzkich inspektorów ochrony środowiska z terenu całej Polski oraz wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy w odniesieniu do własnych decyzji wydanych jako organ pierwszej instancji. Dodatkowo, zażalenie wnosi się, z zastrzeżeniem przepisów szczególnych, do właściwego organu zażaleniowego za pośrednictwem organu, który wydał postanowienie, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszono ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Główny Inspektor Ochrony Środowiska nie rozpatruje zażaleń na wydane postanowienia wojewody. W wyniku analizy bazy orzeczniczej ustalono, że do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska nie wpłynęło zażalenie na postanowienie Wojewody [...] z [...] września 2023 r. znak: [...]. Wskazano, że postępowania toczące się w Głównym Inspektoracie Ochrony Środowiska rejestrowane są na podstawie nazw przedsiębiorców, wobec czego niemożliwym było zidentyfikowanie po znaku sprawy ewentualnych drugoinstancyjnych postępowań administracyjnych. Ponadto ustalono, że pod znakiem [...] toczyło się postępowanie dotyczące postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] września 2023 r., znak: [...]. Postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] grudnia 2023 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] września 2023 r., znak: [...] o zaliczeniu nadpłaty w wysokości 5,00 zł powstałej w związku z zapłatą opłaty za udostępnienie informacji o środowisku nałożonej pismem z [...] maja 2023 r., znak: [...], w całości na poczet zaległości z tytułu opłaty za udostępnienie informacji o środowisku nałożonej pismem z [...] lipca 2023 r., znak: [...]. Wydane postanowienie jest ostateczne. Reasumując, stwierdził, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska nie dysponuje informacjami na temat prowadzonych postępowań przez Wojewodę [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przy czym zgoda stron na rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym nie jest wymagana. Z uwagi na to, że przedmiotem złożonej skargi jest bezczynność Głównego Inspektora Ochrony Środowiska – Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powyższych kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w pkt 1 – 4a. Celem skargi na bezczynność jest zwalczanie zwłoki w załatwieniu sprawy.
Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie
i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym
w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności.
Zatem, aby można było mówić o bezczynności organu należy przede wszystkim stwierdzić, że ciąży na nim wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności),
a dopiero później, iż obowiązku tego – w nakazanym terminie – organ nie wypełnia.
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do treści art. 149 § 1 P.p.s.a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl § 1a tego przepisu, sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oznacza to, że celem skargi na bezczynność organu administracji, jest doprowadzenie do wydania przez ten organ decyzji administracyjnej (lub innego aktu) w sprawie wszczętej żądaniem strony.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Ustawodawca w przepisie art. 6 ust. 1 u.d.i.p. dokonał przykładowego wyliczenia, jaka informacja stanowi informację publiczną. W pkt 4 tego art. wskazano, że udostępnieniu podlega informacja publiczna m.in. o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Informacją publiczną jest zatem treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii, ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto walor informacji publicznej posiada treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego takim organem, związanych z nimi bezpośrednio poprzez ich wytworzenie bądź też przez nie niewytworzonych, lecz używanych przy realizacji przewidzianych prawem zadań.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że orzeczenia (decyzje, postanowienia) wydane w postępowaniu administracyjnym, czy postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak też stanowiska organu administracji publicznej złożone w tych postępowaniach stanowią informację publiczną. Zaś Główny Inspektor Ochrony Środowiska jest organem władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust.1 pkt 1 u.d.i.p.
Udostępnienie żądanej informacji publicznej (jeśli jest w posiadaniu organu lub podmiotu obowiązanego) powinno nastąpić w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p. (bez zbędnej zwłoki, ewentualnie nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku), chyba że terminy te nie mogą zostać dochowane, wówczas należy powiadomić stronę o przyczynach opóźnienia oraz o terminie w jakim udostępnienie nastąpi, nie dłuższym niż 2 miesiące od złożenia wniosku. Natomiast brak żądanej informacji obliguje do pisemnego poinformowania wnioskodawcy, że organ nie posiada informacji publicznej lub że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej (por.: np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 1401/13, CBOSA).
Jak wynika z akt sprawy organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej już po wniesieniu skargi [...] grudnia 2023 r. Skarżący nie wskazał precyzyjnie o jaki dokument wnioskował, wobec tego Główny Inspektor Ochrony Środowiska, w oparciu o analizę bazy orzeczniczej ustalił, iż we wskazanej w wniosku dacie zostało wydane przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska postanowienie o nr [...], które podlegało kontroli instancyjnej na skutek wniesionego zażalenia. Główny Inspektor Ochrony Środowiska udostępnił wnioskodawcy własne postanowienie z [...] grudnia 2023 r. wdane w tej sprawie jako wnioskowany "skan dokumentu, tj. zajętego przez GIOŚ stanowiska w sprawie złożonego przez Wójta Gminy O. pismem znak [...] z dnia [...] września 2023 r. zażalenia i zgłoszenie zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego (postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] września 2023 r., znak: [...])". Uchybił jednak ustawowemu terminowi do jego załatwienia, co oznacza, że dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z [...] listopada 2023 r.
Sąd nie podziela przy tym zapatrywania skarżącego, że jego wniosek precyzyjnie określił przedmiot żądania. Wprawdzie wskazał on we wniosku, że podmiot, wobec którego toczy się "postępowanie egzekucyjne", wniósł zażalenie od postanowienia organu egzekucyjnego, lecz nie wskazał, jaki konkretnie dokument chce uzyskać od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Czy chodzi o stanowisko tego organu przedstawione jako komentarz, odniesienie się do określonego problemu, komunikat, itp., czy też stanowisko wierzyciela (strony) w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli takie się toczy z udziałem Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Przegląd zasobów orzeczniczych nie pozwolił organowi na dokonanie identyfikacji przedmiotowego "stanowiska" jako aktu administracyjnego wydanego w postępowaniu administracyjnym. Żądanie skarżącego jest zatem niejednoznaczne i bez sprecyzowania żądania nie pozwala na realizację wniosku zgodnie z intencją skarżącego. Faktem jest, iż wniosek o udzielenie informacji publicznej może mieć dowolną postać, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest jego przedmiotem. Wniosek składany w trybie u.d.i.p. nie musi odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym, jednakże minimalne wymogi odnośnie takiego wniosku obejmują jasne sformułowanie pozwalające na określenie przedmiotu i zakresu żądania, gdyż organ jest związany treścią wniosku i nie jest upoważniony do żądania od wnioskodawcy sprecyzowania lub uzupełnienia wniosku.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Przekroczenie terminu załatwienia sprawy było nieznaczne i podyktowane czynnościami zmierzającymi do ustalenia przedmiotu żądania.
Podkreślić należy, iż rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość kwalifikowaną, kiedy zachowanie organu posiadałoby pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie. Wykładnia językowa art. 149 § 1 pkt 1a P.p.s.a. wskazuje, że chodzi tu nie o zwyczajne naruszenie norm prawnych, ale takie, które w sposób oczywisty wykracza poza granice prawa i nie ma uzasadnionej przyczyny. Orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności lub przewlekłości winno być zarezerwowane jedynie dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się w żaden sposób usprawiedliwić. Rażące naruszenie prawa oznacza bowiem wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w sytuacji ewidentnego niestosowania przepisów prawa (wyrok NSA z dnia 27 maja 2021 r., sygn. akt I FSK 644/21, LEX nr 3218891). Ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, pozostawiając dokonanie kwalifikacji w tym zakresie uznaniu sądu orzekającego, opierającemu się na analizie całokształtu okoliczności sprawy. Zakwalifikowanie bezczynności jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa będzie więc zasadne, gdy stan bezczynności lub przewlekłości jest oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 3 lutego 2021 r. sygn. akt II SAB/Gd 107/20). Sąd podziela stanowisko doktryny, zgodnie z którym "Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne" (B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Jak wynika z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a., w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość sąd może wymierzyć organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim.
W orzecznictwie wyraża się przy tym słuszny pogląd, że tego rodzaju orzeczenie ma charakter represyjny (grzywna) oraz kompensacyjny (suma pieniężna) i powinno być zastosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy (tak NSA w wyroku z 18 października 2017 r., sygn. akt II OSK 1769/17, publik. CBOSA). Przyznanie sumy pieniężnej ma charakter przede wszystkim prewencyjny i kompensacyjny służąc zadośćuczynieniu za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwe działającej administracji publicznej (tak NSA w wyroku z 23 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 1662/16, publik. j.w.). W konsekwencji suma pieniężna może być przyznana w przypadku dopuszczenia się przez organ przewlekłości lub bezczynności o szczególnym charakterze, uzasadniającym zastosowanie wobec strony środka kompensacyjnego.
W ocenie Sądu niekwalifikowany charakter stwierdzonej w kontrolowanej sprawie bezczynności nie przemawiał za zasadnością przyznania na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej, jak również wymierzenia organowi grzywny.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 P.p.s.a. Na tej podstawie Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, do których zaliczył koszty sądowe w postaci uiszczonego wpisu (pkt 3 sentencji wyroku).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI