II SAB/Wa 735/23

II SAB/Wa 735/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-04-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj /sprawozdawca/
Lucyna Staniszewska
Piotr Borowiecki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149  par. 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Asesor WSA Lucyna Staniszewska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi R. M. na bezczynność Rektora Politechniki [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Rektora Politechniki [...] do rozpatrzenia wniosku R. M. z dnia [...] września 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Rektora Politechniki [...] na rzecz R. M. kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Postępowanie w sprawie zainicjował R. M. wnioskiem z [...] września 2023r. w którym zawarł żądanie udostępnienia przez Rektora Politechniki [...] wszelkich informacji oraz pełnej dokumentacji związanej z ostatnio organizowanym konkursem na stanowisko Adiunkta w grupie pracowników badawczo-dydaktycznych w Zakładzie [...] na Wydziale [...] Politechniki [...].
W odpowiedzi na wniosek Rektor pismem z dnia [...] września 2023r. wezwał wnioskodawcę do doprecyzowania wniosku o informacje w zakresie daty ogłoszenia konkursu lub daty zakończenia przyjmowania zgłoszeń do konkursu oraz zakresu dokumentów, o których udostępnienie wnioskuje.
Pismem z dnia [...] października 2023 r. wnioskodawca wskazał, że jego wniosek dotyczy wniosek dotyczy konkursu ogłoszonego w dniu [...] sierpnia 2023 r., do którego kandydaci winni złożyć wymagane dokumenty do dnia 7 września 2023 r. Przypomniał, że w ciągu ostatnich dwóch miesięcy był ogłoszony tylko jeden konkurs na stanowisko adiunkta w Zakładzie [...] na Wydziale [...] Politechniki [...]. Odnośnie zakresu dokumentów, o których udostępnienie wnioskuje zaznaczył, że chodzi mu o pełne akta związane z konkursem na stanowisko adiunkta w Zakładzie [...] na Wydziale [...] Politechniki [...] i w związku z tym powinien być mu udostępniony w szczególności:
- wniosek kierownika zakładu o konkurs zaopiniowany przez właściwe ciało opiniodawczo-doradcze jednostki organizacyjnej,
- decyzja o ogłoszeniu konkursu wraz z zatwierdzeniem składu komisji konkursowej,
- dokumenty (oferty) składane przez kandydatów do niniejszego konkursu,
- inne dokumenty wytworzone przez komisję konkursową oraz jej członków w związku z przeprowadzeniem i rozstrzygnięciem niniejszego konkursu (zwłaszcza protokoły posiedzeń komisji konkursowej, oceny, analizy, zestawienia i tabele sporządzone na potrzeby konkursu oraz dokumenty związane z rekomendacją komisji konkursowej).
Pismem z dnia [...] października 2023 r. pytany podmiot wyjaśnił wnioskodawcy, że rozstrzygnięcie konkursu wraz z uzasadnieniem jest dostępne w Biuletynie Informacji Publicznej Politechniki [...] (.www.[...]).
Wyjaśnił też, że pozostałe żądane dokumenty nie stanowią informacji publicznej.
Skargę na bezczynność firmy Rektora Politechniki [...] w rozpoznaniu wniosku z [...] września 2023r. wywiódł do tut. Sądu R. M. wnosząc o :
1-zobowiązanie do rozpoznania wniosku,
2-stwierdzenie rażącego naruszenia prawa,
3-zasądzenie kosztów.
W uzasadnieniu skarżący wskazał na motywy jakimi się kierował składając przedmiotową skargę jak i na fakt, że nauczyciel akademicki jest uznawany za osobę pełniącą funkcję publiczną..
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługiwała co do zasady na uwzględnienie.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy pracownik dydaktyczno – badawczy zatrudniony w publicznej uczelni, jest osobą pełniącą funkcję publiczną. W razie bowiem pozytywnej odpowiedzi na w/postawioną kwestię, dokumenty związane z jego wyborem na omawiane stanowisko, miałyby charakter informacji publicznej.
Powyższa problematyka była już wielokrotnie przedmiotem analizy Sądów administracyjnych obydwu instancji. Dla pełnego zobrazowania kluczowych przy rozstrzyganiu problemów wartym przywołania jest uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2016r. wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 1281/15 gdzie przesądzono, że : "nauczyciel akademicki jest osobą pełniącą funkcję publiczną (zob. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., I OSK 775/10; wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2011 r., I OSK 125/11; wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2014 r., I OSK 1978/13; wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2015 r., I OSK 1108/14; wyrok NSA z dnia 8 lipca 2015 r., I OSK 1530/14; postanowienie SN z dnia 25 czerwca 2004 r., V KK 74/04), zaś informacje z naboru na stanowisko związane z pełnieniem funkcji publicznej są informacją publiczną, pozwalają bowiem zweryfikować wynikającą z art. 60 Konstytucji zasadę równego dostępu do służby publicznej (zob. wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2014 r., OSK 2488/13)".
Sąd kasacyjny wyjaśnił też, że "w rezultacie sprawa zatrudnienia nauczyciela akademickiego stanowi sprawę publiczną, a zatem wszelkie informacje jej dotyczące są zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej informacją publiczną. W tym zakresie mieszczą się również informacje wytworzone w ramach konkursu na określone stanowisko nauczyciela akademickiego".
Sąd zwrócił również uwagę na to, że "sam ustawodawca przesądził o publicznym charakterze informacji o konkursach, skoro nakazuje ich udostępnienie; poza tym sprawa naboru na stanowisko nauczyciela akademickiego wykracza poza prywatny interes osób zainteresowanych tym naborem, gdyż zapewnienie równego dostępu do służby publicznej, transparentnej rekrutacji zgodnej z przepisami prawa oraz wysokiej jakości kadry akademickiej leży w interesie publicznym, rzutuje bowiem na realizację misji szkół wyższych. Jest to zatem kwestia, mająca znaczenie dla większej ilości osób i grup obywateli oraz dla funkcjonowania organów państwa (por. wyrok NSA z dnia 11 marca 2015., I OSK 918/14)".
Rozwijając ważkość omawianej materii Sąd kasacyjny podkreślił także, iż "żądane informacje pozwalają zweryfikować, czy przeprowadzony nabór odpowiadał przepisom prawa i czy nie doszło do nieprawidłowości w postaci zmian zasad naboru w jego trakcie przez ich dostosowanie do jednego z kandydatów, co podważałoby założenie o otwartym charakterze konkursu wynikające z art. 118a ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym. Fakt, że żądane informacje mogą służyć do kwestionowania wyników naboru nie podważa ich publicznego charakteru, zwłaszcza że to kwestionowanie może służyć interesowi publicznemu np. mieć na celu napiętnowanie i wyeliminowanie nieprawidłowości".
W cytowanym uzasadnieniu wskazano też, iż "nietrafny jest też zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. g/ u.d.i.p. Przepisy odrębne, o których mowa w przywołanej normie, nie określają zakresu dostępności do informacji o naborze (to już bowiem wynika z art. 1 ust. 2 tej ustawy), lecz normują ów nabór wyznaczając jego zakres, a tym samym w jego ramach ex lege wszystkie informacje stanowią informację publiczną na mocy art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. g/ ustawy o dostępie do informacji publicznej (por. P. Sitniewski, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wrocław 2011, s. 121). Przy tym zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 12 czerwca 2014 r., I OSK 2488/13 jawna jest informacja o wszystkich kandydatach biorących udział w naborze na funkcję publiczną, nie zaś tylko o osobach wybranych. Jak zauważył NSA w wyroku z dnia 19 sierpnia 2009 r., I OSK 683/09 - informacje o kandydatach, którzy zgłosili się do naboru, stanowią informację publiczną w zakresie objętym wymaganiami związanymi ze stanowiskiem określonym w ogłoszeniu o naborze".
W przywołanym uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się także o charakterze protokołu komisji konkursowej wyjaśniając, że "błędny jest zarzut skargi kasacyjnej sprowadzający się do twierdzenia, że żądany protokół ma charakter dokumentu wewnętrznego. Terminu "dokument wewnętrzny" używa się dla określenia dokumentu, który nie jest skierowany do podmiotów zewnętrznych. Dokumenty takie służą wymianie informacji, zgromadzeniu niezbędnych materiałów, uzgadnianiu poglądów i stanowisk, mogą określać zasady działania w określonych sytuacjach, mogą też być fragmentem przygotowań do powstania aktu będącego formą działalności danego podmiotu (zob. wyrok NSA z dnia18 sierpnia 2010 r., I OSK 851/10; wyrok NSA z dnia 7 października 2015 r., I OSK 1883/14; wyrok TK z dnia 13 listopada 2013 r., P 25/12, OTK-A 2013, nr 8, poz. 122). Takiego charakteru nie ma protokół z posiedzenia komisji konkursowej, gdyż zawiera oświadczenie wiedzy członków komisji będących funkcjonariuszami publicznymi, wyrażające się w ocenie poszczególnych kandydatów (spełnienia przez nich kryteriów naboru), które determinuje rekomendacje i stanowi uzasadnienie wyboru jednego z kandydatów do zatrudnienia na stanowisku nauczyciela akademickiego, tj. o uprawnieniu osoby zewnętrznej do nawiązania z nią stosunku zatrudnienia na stanowisku publicznym nauczyciela akademickiego. Zawiera przy tym wyniki głosowania w przedmiocie poszczególnych osób ubiegających się o zatrudnienie. Fakt, że komisja "wyłania kandydata" spośród osób ubiegających się w głosowaniu tajnym oznacza jedynie, że tajne jest to, w jaki sposób głosowali poszczególni członkowie komisji, nie jest zaś tajny wynik głosowania, dokonana przez nich ocena kandydatów, dyskusja na komisji itd. Ponadto protokół z posiedzenia komisji konkursowej nie ma charakteru epizodycznego (co jest cechą dokumentów wewnętrznych) w toku konkursu na stanowisko nauczyciela akademickiego, lecz przedstawia ostateczne stanowisko komisji konkursowej i jej motywację. W literaturze aprobuje się stanowisko, że dokumentem urzędowym jest "każdy dokument, który ma jakikolwiek znaczenie dla ukształtowania treści późniejszego oświadczenia woli lub wiedzy, a zatem obejmuje różnego rodzaju dokumenty związane z wykonywaniem kompetencji i zadań publicznych" (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, s. 202). Trzeba też wskazać, że zawarte w protokole informacje nie służą jedynie podmiotowi zobowiązanemu, co jest elementem dokumentów wewnętrznych. Cechą dokumentów wewnętrznych jest bowiem, że zostają wytworzone tylko na potrzeby podmiotu, który je wytworzył, i nie przedstawiają jego stanowiska na zewnątrz, nie zostają bezpośrednio wykorzystane w szeroko rozumianym procesie decyzyjnym (por. P. Szustakiewicz, Problemy dostępu do informacji publicznej na tle orzecznictwa sądów administracyjnych, "Samorząd Terytorialny" 2015, nr 4, s. 62; I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, s. 24, 206–208). W niniejszej sprawie żądany przez wnioskodawcę protokół wytworzony został na potrzeby postępowania konkursowego i przedstawia stanowisko komisji konkursowej na zewnątrz, tj. względem innych podmiotów (rady jednostki organizacyjnej, rektora uczelni), mając na celu doprowadzić do rozstrzygnięcia o zatrudnieniu określonej osoby.
Konkludując, skoro żądana informacja odpowiada definicji dokumentu urzędowego z art. 6 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej i determinuje rozstrzygnięcie o naborze skierowane do podmiotu zewnętrznego, a jej treść pozwala ocenić prawidłowość przeprowadzonego postępowania konkursowego, to nie stanowi tzw. "dokumentu wewnętrznego", lecz dokument urzędowy podlegający w myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a/ tej ustawy upublicznieniu tak w zakresie treści, jak i postaci w jakiej został utrwalony".
Przywołane wyżej poglądy Sądu kasacyjnego tut. Sąd w pełni podziela i traktuje jak własne. W konsekwencji tego badaną skargę uznać należało za opartą na uzasadnionych podstawach. Wszystkie dokumenty doprecyzowane przez wnioskodawcę w piśmie z [...] października 2023r. tj:
- wniosek kierownika zakładu o konkurs zaopiniowany przez właściwe ciało opiniodawczo-doradcze jednostki organizacyjnej,
- decyzja o ogłoszeniu konkursu wraz z zatwierdzeniem składu komisji konkursowej,
- dokumenty (oferty) składane przez kandydatów do niniejszego konkursu,
- inne dokumenty wytworzone przez komisję konkursową oraz jej członków w związku z przeprowadzeniem i rozstrzygnięciem niniejszego konkursu (zwłaszcza protokoły posiedzeń komisji konkursowej, oceny, analizy, zestawienia i tabele sporządzone na potrzeby konkursu oraz dokumenty związane z rekomendacją komisji konkursowej) stanowią informacje publiczną. Dotyczą bowiem niewątpliwie materii związanej z powołaniem na stanowisko pracy, klasyfikowane jako funkcja publiczna, skoro obejmują swym zakresem szczegóły zatrudnienia pracownika badawczo – dydaktycznego publicznej uczelni.
Wyjaśnić także należało, iż pytany podmiot nie uwolnił się spod zarzutu bezczynności odsyłając wnioskodawcę do rozstrzygnięcia spornego konkursu znajdującego się w BIP Uczelni. Żądanie wniosku nie dotyczyło bowiem tej materii, a szczegółów samego konkursu.
W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, uznając skargę za zasadną, orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku na podstawie art. 149 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.).
Tut. Sąd doszedł też do przekonania, iż stwierdzona bezczynność, nie jawiła się jako mająca cechy rażącego naruszenia prawa, o jakiej mowa w art. 149 § 1a ustawy z Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organ zareagował na wniosek strony nie przekraczając ustawowego terminu 14-sto dniowego. Brak jest też dowodów mogących świadczyć o tym, że końcowa bezczynność jakiej dopuścił się pytany podmiot, spowodowana była złą wolą. Postępowanie adresata wniosku nie wskazywało bowiem na chęć nieuprawnionego pozbawienia strony prawa do dostępu do informacji publicznej, a wynikała bardziej z błędnej analizy przepisów prawa, mogącej wynikać z małego doświadczenia w rozpoznawaniu wniosków o dostęp do informacji publicznej.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto stosownie do dyspozycji przepisu art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.