II SAB/Wa 730/23
Podsumowanie
WSA w Warszawie zobowiązał Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącego umów na dostęp do Centralnego Rejestru Lekarzy, stwierdzając bezczynność organu, ale bez rażącego naruszenia prawa.
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie kopii umów cywilnoprawnych dotyczących odpłatnego dostępu do Centralnego Rejestru Lekarzy. Prezes Naczelnej Rady Lekarskiej uznał, że wnioskowane umowy nie są dokumentami urzędowymi i nie podlegają ustawie o dostępie do informacji publicznej. Sąd administracyjny uznał jednak, że umowy te stanowią informację publiczną dotyczącą majątku i działalności samorządu zawodowego, a organ dopuścił się bezczynności. W konsekwencji sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni, stwierdził brak rażącego naruszenia prawa i oddalił skargę w pozostałym zakresie.
Sprawa dotyczyła skargi na bezczynność Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej w zakresie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący domagał się udostępnienia kopii umów cywilnoprawnych, na podstawie których organ udzielał odpłatnego dostępu do Centralnego Rejestru Lekarzy. Organ uznał, że wnioskowane umowy nie są dokumentami urzędowymi w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej i w związku z tym nie podlegają udostępnieniu w tym trybie. Sąd administracyjny uznał jednak, że żądane umowy stanowią informację publiczną, ponieważ dotyczą one działalności samorządu zawodowego w zakresie wykonywania zadań publicznych i gospodarowania jego majątkiem. Sąd podkreślił, że katalog informacji publicznej jest otwarty, a umowy te, jako dokumenty związane z realizacją zadań publicznych i generujące przychody, mieszczą się w definicji informacji publicznej. W związku z tym, że organ nie rozpoznał wniosku merytorycznie, lecz błędnie uznał go za niedotyczący informacji publicznej, sąd stwierdził bezczynność organu. Sąd zobowiązał Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku. Jednocześnie sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, co skutkowało oddaleniem wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny. Sąd zasądził również od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, umowy te stanowią informację publiczną, ponieważ dotyczą one działalności samorządu zawodowego w zakresie wykonywania zadań publicznych i gospodarowania jego majątkiem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że żądane umowy są dokumentami zawierającymi informację publiczną o trybie działania samorządu zawodowego w zakresie wykonywania zadań publicznych i jego działalności gospodarczej, a także dotyczą majątku jednostki samorządu zawodowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (13)
Główne
Konstytucja RP art. 61 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych podmiotów wykonujących zadania władzy publicznej.
Konstytucja RP art. 61 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej.
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych.
u.d.i.p. art. 4 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne.
u.d.i.p. art. 4 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są również inne niż wymienione w ust. 1 podmioty i organy, od których używania języka urzędowego wymaga ustawa lub na podstawie ustawy – umowa o charakterze publicznoprawnym.
u.d.i.p. art. 6 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności: dane o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2; zasady funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2, w tym o stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania; informacje o organizacji i sposobie działania organów i placówek, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2, w tym o zadaniach realizowanych przez te organy i placówki oraz ich kompetencjach; dane publiczne, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć; informacje o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego i Skarbu Państwa.
u.d.i.p. art. 149 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności.
u.d.i.p. art. 149 § 1a
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
P.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
P.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 6 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Definicja dokumentu urzędowego.
u.i.l. art. 52 § 4
Ustawa o izbach lekarskich
Naczelna Rada Lekarska udostępnia informacje zawarte w Centralnym Rejestrze Lekarzy w ramach informacji publicznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowy cywilnoprawne dotyczące odpłatnego dostępu do Centralnego Rejestru Lekarzy stanowią informację publiczną. Organ dopuścił się bezczynności, błędnie uznając żądanie za niedotyczące informacji publicznej.
Odrzucone argumenty
Wnioskowane umowy nie są dokumentami urzędowymi i nie podlegają ustawie o dostępie do informacji publicznej.
Godne uwagi sformułowania
żądane przez skarżącego we wniosku dane niewątpliwie stanowią informację publiczną Umowy zawierane przez Naczelną Radę Lekarską są bowiem dokumentami zawierającymi informację publiczną o trybie działania osób prawnych samorządu zawodowego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej Prezes NRL pozostaje w bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku Skarżącego wadliwe stosowanie przepisów prawa nie daje natomiast podstaw do stwierdzenia, że bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej miała postać kwalifikowaną
Skład orzekający
Izabela Głowacka-Klimas
przewodniczący
Lucyna Staniszewska
sprawozdawca
Piotr Borowiecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji publicznej w kontekście umów cywilnoprawnych zawieranych przez samorządy zawodowe oraz ocena bezczynności organu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o udostępnienie umów dotyczących dostępu do rejestru lekarskiego; ocena rażącego naruszenia prawa jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy prawa do informacji publicznej i bezczynności organu, co jest tematem często pojawiającym się w praktyce prawniczej. Interpretacja, czy umowy cywilnoprawne samorządu zawodowego są informacją publiczną, jest istotna dla prawników zajmujących się tym obszarem.
“Czy umowy samorządu lekarskiego dotyczące dostępu do rejestru lekarzy to informacja publiczna? WSA rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SAB/Wa 730/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-03-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-12-01 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący/ Lucyna Staniszewska /sprawozdawca/ Piotr Borowiecki Symbol z opisem 6480 658 Sygn. powiązane III OSK 1875/24 - Postanowienie NSA z 2025-09-09 Skarżony organ Rada Lekarska Treść wyniku Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka–Klimas, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Asesor WSA Lucyna Staniszewska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 marca 2024 r. sprawy ze skargi S.D. na bezczynność Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej w przedmiocie rozpoznaniu wniosku z dnia [...] października 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej do rozpoznania wniosku skarżącego S. D. z dnia [...] października 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej na rzecz skarżącego S. D. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie I. Przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej (dalej: ,,Prezes NRL’’, ,,Organ’’) w zakresie rozpatrzenia wniosku S. D. (dalej: ,,Skarżący’’) o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] października 2023 r. II. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: 1. Dnia [...] października 2023 r. Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej o następującej treści: ,,Na podstawie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP wnoszę o udostępnienie informacji publicznej. Proszę o udostępnienie kopii trwających umów na podstawie, których udzielają Państwo podmiotom dostęp na zasadach odpłatności do Centralnego Rejestru Lekarzy i Lekarzy Dentystów Rzeczypospolitej Polskiej.’’. 2. W piśmie z dnia [...] października 2023 r. Organ powiadomił Skarżącego, że wniosek ten nie dotyczy informacji publicznej, a w związku z tym nie podlega rozpoznaniu na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902). Naczelna Izba Lekarska wskazała, że zawiera z podmiotami zamierzającymi korzystać z danych zgromadzonych w Centralnym Rejestrze Lekarzy w celach innych niż realizowane przez ustawę o dostępie do informacji publicznej umowy cywilnoprawne, których przedmiotem jest w szczególności świadczenie usług możliwości weryfikacji on-line prawa wykonywania zawodu lekarza oraz poprawności przesłanych danych o lekarzu lub lekarzu dentyście. Tego rodzaju umowy zawierane pomiędzy Naczelną Izbą Lekarską a podmiotami prywatnymi nie stanowią dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o dostępie do informacji publicznej ustawodawca przesądził, że wyłącznie w odniesieniu do dokumentu urzędowego udostępnieniu podlega nie tylko treści informacji stanowiącej informację publiczną, ale również postać dokumentu, w którym ta informacja jest zawarta. Zatem żądanie udostępnienia kopii dokumentu niebędącego dokumentem urzędowym w rozumieniu wskazanej wyżej ustawy nie stanowi żądania udostępnienia informacji publicznej. III. 1. Skargę na bezczynność wywiódł Skarżący do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podniósł, że wskutek bezczynności zarzuca organowi naruszenie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej jako: ,,u.d.i.p.’’) w zakresie, w jakim obowiązuje organ do udostępnienia informacji publicznej bezzwłocznie, w terminie do 14 dni od dnia złożenia wniosku. Wobec powyższego Skarżący wniósł o: a) zobowiązanie Organu załatwienia wniosku poprzez udostępnienie wnioskowanej informacji; b) wymierzenie Organowi grzywny; c) zasądzenie od skarżonego na moją rzecz zwrotu kosztów postępowania wedle norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi, Skarżący podkreślił, że nieprawdziwe jest stwierdzenie organu, że wyrokiem NSA sygn. akt III OSK 4004/21 Organ został poinformowany, że wykaz lekarzy, nie będący przecież "dokumentem urzędowym", jest informacją publiczną. 2. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. W ocenie Naczelnej Rady Lekarskiej zarzuty przedstawione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Skarżący zarzuca organowi nieprawdziwe stwierdzenie, że żądanie nie dotyczy informacji publicznej ponieważ katalog czym jest informacja publiczna nie jest zamknięty i wie o tym organ. Organ zauważył, że wyrok NSA sygn. III OSK 404/21 został wydany w całkowicie odmiennym stanie faktycznym i dotyczył tego, czy informacja, o której udostępnienie wnosił Skarżący, dotycząca wszystkich lekarzy w Polsce i obejmująca dane, o których w art. 49 ust. 5 pkt 1, 2, 11-13, 22-25, 31-34 i 42-44 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (Dz. U. z 2021 r. poz. 1342), a więc będąca w istocie żądaniem udostępnienia istotnej części bazy danych, jaką jest Centralny Rejestr Lekarzy i Lekarzy Dentystów Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi informację publiczną. NSA wskazał, że: z art. 52 ust. 4 u.i.l. wprost wynika, że "Naczelna Rada Lekarska udostępnia informacje zawarte w Centralnym Rejestrze Lekarzy, o których mowa w art. 49 ust. 5 pkt 1, 2, 11-13, 22-25, 31-34 i 42-44, w ramach informacji publicznej, w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176)" i nie ma zatem potrzeby odwoływania się do przykładowego katalogu informacji publicznej, wynikającego z art. 6 u.d.i.p., skoro przepis szczególny (art. 52 ust. 4 u.i.l.) przesądza, że zakres danych wymienionych w art. 49 ust. 5 pkt 1, 2, 11-13, 22-25, 31-34 i 42-44 u.i.l. stanowi informację publiczną. Nie ulega też wątpliwości, co podkreślił Organ, że katalog informacji będących informacją publiczną jest katalogiem niezamkniętym. Nie oznacza to jednak, że każdy dokument będący w posiadaniu organu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej stanowi informację publiczną podlegającą udostępnieniu. Organ podkreślił, że ustawodawca na potrzeby u.d.i.p w art. 6 ust. 2 tej ustawy zdefiniował dokument urzędowy jako treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwaloną i podpisaną w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowaną do innego podmiotu lub złożoną do akt sprawy. Osoby uprawnione do reprezentacji Naczelnej Izby Lekarskiej nie są funkcjonariuszami publicznymi w rozumieniu Kodeksu karnego. Z tego już tylko względu żądane umowy nie stanowią dokumentu urzędowego w rozumieniu u.d.i.p. Ponadto, Naczelna Izba Lekarska wskazała, że posiada osobowość prawną i oprócz realizacji powierzonych jej zadań publicznych może dodatkowo prowadzić działalność gospodarczą i być stroną stosunków o charakterze prywatnoprawnym. Z tych też względów zawierane przez Naczelną Izbę Lekarską umowy cywilnoprawne nie stanowią dokumentu urzędowego, które w ramach ustawy o dostępie do informacji publicznej podlegają udostępnieniu co do ich treści, jak i postać. Skarżący żądając udostępnienia mu kopi tych umów żądał zatem udostępnienia mu postaci dokumentu nie stanowiącego dokumentu urzędowego, a zatem żądanie to nie podlegało realizacji w trybie u.d.i.p. Prezes NRL odnosząc się do pojęcia bezczynności wskazał, że skoro żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej lub jej udostępnienie powinno nastąpić w trybie szczególnym, załatwienie sprawy winno nastąpić poprzez pisemne poinformowanie wnioskodawcy o przyczynach uzasadniających nieudostępnienie informacji. Tak też uczynił organ w niniejszej sprawie zawiadamiając wnioskodawcę przed upływem 14 dni od otrzymania jego wniosku, że sformułowane we wniosku żądanie nie dotyczy udostępnienia informacji publicznej, a w związku z tym nie podlega udostępnieniu na podstawie u.d.i.p. IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Skarga zasługuje na uwzględnienie. 2. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), dalej: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. 3. W myśl natomiast art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. 4. Stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na względzie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 902), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p. 5. Jak stanowi art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. 5. Przepisy P.p.s.a nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). 6. W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu administracyjnego jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność. 7. W ocenie Sądu skarga na bezczynność samorządu zawodowego w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Ustawa o dostępie do informacji publiczne, będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu, i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. W niniejszej sprawie nie było kwestią sporną, że Prezes Naczelnej Rady Lekarskiej jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jej posiadaniu (art. 4 ust. 2 u.d.i.p.). 8. Kwestią sporną jest natomiast to, czy żądana informacja o treści obowiązujących umów na podstawie, których Naczelna Rada Lekarska udziela podmiotom dostęp na zasadach odpłatności do Centralnego Rejestru Lekarzy i Lekarzy Dentystów Rzeczypospolitej Polskiej, ma charakter informacji publicznej. Z unormowań określających zakres podmiotowy publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej nie wynika zakres przedmiotowy tego prawa, tj. zawężone w stosunku do samorządu zawodowego pojęcie informacji publicznej. Brak podstaw do przyjmowania, że art. 4 ust. 2 u.d.i.p. stanowi o autonomicznej w stosunku do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. kategorii informacji publicznej. Zawężony w stosunku do samorządu zawodowego zakres pojęcia informacji publicznej nie wynika też z art. 6 ust. 1 pkt 2, 3 i 4 u.d.i.p. Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. ma charakter otwarty określając "w szczególności" zakres informacji publicznej podlegającej udostępnieniu. Normy zawarte w art. 6 ust. 1 pkt 1-5 u.d.i.p. ani nie zawężają ani nie rozszerzają zakresu przedmiotowego prawa dostępu do informacji publicznej określonego w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 61 ust. 1-2 Konstytucji RP. Normy zawarte w art. 6 ust. 1 pkt 1-5 u.d.i.p. precyzując pojęcie informacji publicznej zdefiniowane w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 61 ust. 1-2 Konstytucji RP poprzez wskazanie przykładowego katalogu informacji tego rodzaju, nie wykluczają z pojęcia informacji publicznej innych informacji niż te, które są wymienione w katalogu zawartym w art. 6 ust. 1 pkt 1-5 u.d.i.p., jeśli informacje te są informacjami o działalności podmiotów wskazanych w art. 61 ust. 1-2 Konstytucji RP, czyli – według sformułowania użytego w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. – informacjami o sprawach publicznych. Wskazanie w art. 6 ust. 1 pkt 2, 3 i 4 u.d.i.p., że informacją publiczną jest informacja o podmiotach i zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 2 u.d.i.p. a zatem samorządów zawodowych. 9. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów, realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Przepis art. 6 ust. 1 w pkt 4 u.d.i.p. stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna m.in. o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Informacją publiczną jest zatem treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii, ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane, nawet jeśli są kierowane do osób prywatnych i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto walor informacji publicznej posiada treść wszelkiego rodzaju dokumentów, odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego takim organem np. związku zawodowego, związanych z nimi bezpośrednio poprzez ich wytworzenie bądź też niewytworzonych przez nie, lecz używanych przy realizacji przewidzianych prawem zadań. 10. Zdaniem Sądu, żądane przez skarżącego we wniosku dane niewątpliwie stanowią informację publiczną. Umowy zawierane przez Naczelną Radę Lekarską są bowiem dokumentami zawierającymi informację publiczną o trybie działania osób prawnych samorządu zawodowego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. b u.d.i.p.). Wniosek skarżące z dnia [...] października 2023 r. o udostępnienie informacji dotyczy informacji o przychodach samorządu zawodowego z zawierania tego rodzaju umów. Należy przy tym zwrócić uwagę, że przedmiotem wniosku było udostępnienie kopii trwających umów. Jednakże Naczelna Rada Lekarska uzyskuje dochody i wydatkuje środki publiczne oraz realizuje zadania publiczne, tak więc przedmiot wniosku dotyczy majątku podmiotu, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p., pochodzącym ze świadczenia usług, (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p.). Tym samym żądana przez skarżącego informacja stanowi informację publiczną, gdyż dotyczy majątku jednostki samorządu zawodowego. Przedmiot wniosku winien być zatem procedowany w ramach ustawy o dostępie do informacji publicznej, skutkującej co do zasady udostępnieniem informacji – z uwzględnieniem ewentualnych ograniczeń, wynikających z art. 5 u.d.i.p. 11. Wobec powyższego stwierdzić należy, że Prezes NRL pozostaje w bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku Skarżącego z [...] października 2023 r. Jeśli bowiem żądana informacja ma charakter informacji publicznej udostępnianej w trybie u.d.i.p., podmiot zobowiązany do udzielenia tej informacji pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w terminie przewidzianym tą ustawą nie podejmuje żadnych czynności, czyli milczy i nie udziela informacji, ale również wówczas, gdy posiadając żądaną informację, błędnie ocenia żądanie jako niepodlegające ustawie lub też nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia w oparciu o przepis art. 16 lub art. 17 u.d.i.p. (zob. wyrok NSA z dnia z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 3656/18, publ. CBOSA). 12. W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zobowiązał Organ Prawo i Sprawiedliwość do rozpoznania wniosku Skarżącego z dnia [...] października 2023 r., w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Organ zobowiązany będzie załatwić wniosek skarżącego zgodnie z u.d.i.p., udzielając żądanych informacji albo ich odmawiając w formie decyzji administracyjnej. 13. Jednocześnie Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, publ. CBOSA). Jednocześnie słownikowe znaczenie słowa "rażący" oznacza "rzucający się w oczy, bardzo duży, oczywisty" (Mały słownik języka polskiego pod red. S. Skorupki, H. Auderskiej, Z. Łempickiej, PWN, Warszawa 1969). 14. Sąd w tym zakresie wziął pod uwagę okoliczność, że Prezes NRL odpowiedzi na jej wniosek, jednak rozpoznała sprawę niewłaściwie, z naruszeniem przepisów u.d.i.p.. Nieudostępnienie wnioskowanych informacji wynikało jednak przede wszystkim z błędnej interpretacji przepisów u.d.i.p. Wadliwe stosowanie przepisów prawa nie daje natomiast podstaw do stwierdzenia, że bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej miała postać kwalifikowaną. 15. Z powyższych względów Sąd nie uwzględnił wniosku Skarżącego o wymierzenie Organowi grzywny w trybie art. 149 § 2 P.p.s.a. Stosownie do treści tego przepisu sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Użycie w ww. przepisie sformułowania "może" oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wymierzenia grzywny ma charakter fakultatywny. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd nie stwierdził podstaw do zastosowania ww. instytucji zgodnie z wnioskiem skarżącego i w tym zakresie skargę oddalił. 16. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a oraz art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w punktach 1-3 sentencji wyroku. O kosztach postępowania obejmujących uiszczony wpis sądowy w kwocie 100 zł Sąd orzekł, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a,, jak w punkcie 4 sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI