II SAB/WA 726/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-03-06
NSAAdministracyjneŚredniawsa
informacja publicznadostęp do informacjibezczynność organuprawo administracyjnesądy administracyjneuniwersytetwniosek o udostępnienie informacjiterminyodpowiedź organu

WSA w Warszawie stwierdził bezczynność Rektora Uniwersytetu w udostępnieniu umów dotyczących wynajmu przestrzeni, uznając jednak, że nie nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa.

Skarga T.C. dotyczyła bezczynności Rektora Uniwersytetu w udostępnieniu umów regulujących wynajem przestrzeni na wydarzenia. Sąd administracyjny stwierdził, że Rektor dopuścił się bezczynności, ponieważ nie udostępnił żądanych umów w ustawowym terminie, a udzielona odpowiedź była wymijająca. Niemniej jednak, sąd uznał, że bezczynność ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, biorąc pod uwagę podjęte przez organ działania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę T.C. na bezczynność Rektora Uniwersytetu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej umów regulujących wynajem przestrzeni uniwersyteckich na konkretne wydarzenia. Skarżący domagał się pełnej treści umów lub ich skanów/zdjęć. Rektor przedłużył termin, a następnie poinformował o wewnętrznych ustaleniach organizacyjnych, nie udostępniając żądanych umów. Sąd stwierdził bezczynność organu, uznając, że udzielona odpowiedź była nieadekwatna do wniosku i nie stanowiła udostępnienia informacji publicznej. Podkreślono, że organ powinien był albo udostępnić informacje, albo wydać decyzję odmowną, albo poinformować o braku posiadania informacji w ustawowym terminie. Sąd nie uznał jednak bezczynności za rażące naruszenie prawa, wskazując na podjęte przez organ działania, takie jak przedłużenie terminu i udzielenie odpowiedzi, nawet jeśli była ona nieprawidłowa. W konsekwencji sąd stwierdził bezczynność, ale nie miał podstaw do zobowiązania organu do załatwienia wniosku, a jedynie zasądził koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ pozostaje w bezczynności, jeśli udzielona informacja jest wymijająca, inna niż ta, o którą pyta wnioskodawca, lub niepełna, ponieważ nie stanowi to udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu ustawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przedstawienie informacji innej niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub nieadekwatnej do treści wniosku, świadczy o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_bezczynność

Przepisy (11)

Główne

P.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 3 i par. 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § ust. 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

P.s.w.n. art. 17 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

P.s.w.n. art. 23 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie udostępnił żądanej informacji publicznej (umów) w ustawowym terminie. Udzielona przez organ odpowiedź była nieadekwatna do treści wniosku i nie stanowiła udostępnienia informacji publicznej. Organ nie poinformował wnioskodawcy o braku posiadania żądanej informacji w ustawowym terminie.

Odrzucone argumenty

Organ nie pozostaje w bezczynności, ponieważ udzielił odpowiedzi na wniosek. Organ nie mógł udostępnić wnioskodawcy umów, gdyż nie znajdowały się one w jego posiadaniu. Organ zawiadomił skarżącego o braku posiadania informacji.

Godne uwagi sformułowania

przedstawienie informacji zupełnie innej, niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też informacji wymijającej, czy wręcz nieadekwatnej do treści wniosku, świadczy o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji nie udostępnia się tego rodzaju dokumentu jeżeli ma on wyłącznie usprawniać działanie podmiotu, chronić jego prawnie usprawiedliwione interesy oraz gdy jego ujawnienie miałoby uniemożliwić zapobieganie sprzecznym z prawem działaniom innych osób udzielenie informacji wymijającej, innej niż ta, o którą wprost pyta i której żąda wnioskodawca nie jest udostępnieniem informacji publicznej na gruncie u.d.i.p. nie ma podstaw, na podstawie całokształtu okoliczności sprawy, aby zakładać celowe działanie organu zmierzające do pozbawienia dostępu do informacji publicznej.

Skład orzekający

Iwona Maciejuk

sprawozdawca

Joanna Kube

przewodniczący

Sławomir Antoniuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezczynności organu w kontekście dostępu do informacji publicznej, zwłaszcza gdy odpowiedź organu jest nieadekwatna do wniosku. Określenie kryteriów rażącego naruszenia prawa w takich przypadkach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku udostępnienia konkretnych umów przez uczelnię publiczną, ale ogólne zasady dotyczące bezczynności i adekwatności odpowiedzi są szeroko stosowalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego prawa do informacji publicznej i typowego problemu z uzyskaniem konkretnych dokumentów od instytucji publicznych. Pokazuje, jak sąd ocenia adekwatność odpowiedzi organu.

Czy odpowiedź organu na wniosek o informację publiczną musi być idealnie dopasowana? WSA: wymijająca odpowiedź to bezczynność.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Wa 726/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-03-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Maciejuk /sprawozdawca/
Joanna Kube /przewodniczący/
Sławomir Antoniuk
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 1649/24 - Wyrok NSA z 2024-12-19
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność postępowania i że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 149 par. 1 pkt 3 i par. 1a w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 13 ust. 2, art. 14 ust. 2, art. 16 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 742
art. 17 ust. 1 w zw. z art. 23 ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 61 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 marca 2024 r. sprawy ze skargi T. C. na bezczynność Rektora Uniwersytetu [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Rektor Uniwersytetu [...] dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] czerwca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność Rektora Uniwersytetu [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Rektora Uniwersytetu [...] na rzecz T. C. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
T. C. wnioskiem email z dnia [...] czerwca 2023 r. zwrócił się do Uniwersytetu [...] o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: 1. Umowy regulujące udostępnienie przestrzeni BU[...] na wydarzenie "[...]" [...] lipca 2023 r. pełna treść; 2. Umowy regulujące udostępnienie przestrzeni BU[...] na wydarzenie "[...]" [...] maja 2023 r., pełna treść; 3. Umowy regulujące udostępnienie przestrzeni BU[...] na wydarzenie "[...]" [...] kwietnia 2023 r., pełna treść; w postaci dokumentu elektronicznego, dla dokumentów papierowych skany lub czytelne zdjęcia. Zwrócił się o nadesłanie informacji na wskazany we wniosku adres email.
Uniwersytet [...] w piśmie email z dnia [...] lipca 2023 r. przedłużył do dnia [...] sierpnia 2023 r. termin udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W dniu [...] sierpnia 2023 r. wnioskodawca ponaglił organ.
Uniwersytet [...] w odpowiedzi email z dnia [...] sierpnia 2023 r. poinformował wnioskodawcę, że udostępnianie przestrzeni uniwersyteckich odbywa się na podstawie wewnętrznych ustaleń organizacyjnych obowiązujących w Uczelni. Rezerwacje dokonywane są przez jednostki i zatwierdzane przez władze Uczelni.
Pismem z dnia [...] listopada 2023 r. T. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rektora Uniwersytetu [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] czerwca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Skarżący zarzucił naruszenie: art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji; art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek; art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji wskutek udostępnienia informacji innych od objętych zakresem wniosku.
Skarżący wniósł o stwierdzenie, że Rektor dopuścił się bezczynności, zobowiązanie Rektora do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, zasądzenie od Rektora na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżący w uzasadnieniu wskazał na przebieg postępowania, a także kolejny złożony w organie wniosek, następnie podniósł m.in., że informacja udostępniona przez Rektora Uczelni nie była przedmiotem złożonego przez niego wniosku, bowiem zwrócił się o udostępnienie umów regulujących udostępnienie przestrzeni Biblioteki Uniwersytetu [...] na wskazane przez niego wydarzenia, a nie ogólnej zasady udostępniania powierzchni BU[...]. Podniósł, że nie otrzymał tych umów, a więc doszło do udostępnienia informacji innej niż objętej zakresem przedmiotowym złożonego wniosku o udostępnienie informacji. Przedstawienie informacji zupełnie innej, niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też informacji wymijającej, czy wręcz nieadekwatnej do treści wniosku, świadczy o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji (zgodnie m.in. z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 6 lutego 2019 r., sygn. II SAB/Wa 555/18 (orzeczenie prawomocne), WSA w Łodzi z 18 grudnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 175/14(orzeczenie prawomocne), wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 października 2011 r., sygn. akt 17 SAB/Wr 58/11 (orzeczenie prawomocne) oraz z dnia 27 czerwca 2021 r. sygn. akt IV SA/Wr 154/12 (orzeczenie prawomocne).
Skarżący wskazał, że odpowiedź na jego wniosek z dnia [...] czerwca 2023 r. wskazywała na istnienie wewnętrznych procedur, niepodlegających udostępnieniu, znaczeniowo odpowiadających dokumentowi wewnętrznemu. Zgodnie z orzecznictwem NSA, dokument wewnętrzny nie jest skierowany do podmiotów zewnętrznych i może służyć wymianie informacji między pracownikami danego podmiotu. Jednocześnie sam fakt, że dokument stanowi dokument wewnętrzny nie czyni go automatycznie wyłączonym z obowiązku udostępnienia jako informacji. Nie udostępnia się tego rodzaju dokumentu jeżeli ma on wyłącznie usprawniać działanie podmiotu, chronić jego prawnie usprawiedliwione interesy oraz gdy jego ujawnienie miałoby uniemożliwić zapobieganie sprzecznym z prawem działaniom innych osób (wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10).
Skarżący stwierdził, że informacja, o której udostępnienie wnosił nie spełnia przesłanek uznania za dokument wewnętrzny niepodlegający udostępnieniu. Wskazał, że termin do udostępnienia przedmiotowej informacji upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy, po 14 dniach od złożenia wniosku. Pomimo upływu tego terminu podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie przekazał informacji, o której udostępnienie się zwrócił (bowiem została udostępniona informacja inna). W związku z tym Rektor Uczelni jako podmiot zobowiązany nie zrealizował w sposób prawidłowy wniosku o udostępnienie informacji, co sprawia, że pozostaje w bezczynności w przedmiocie udostępnienia wskazanej we wniosku informacji. Nieudostępnienie informacji zgodnie z przepisami ustawy, a jednocześnie brak decyzji odmownej w sprawie wydania tej informacji, prowadzi do uniemożliwienia realizacji publicznego prawa podmiotowego do informacji.
Rektor Uniwersytetu [...], reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu wskazał, że skarżący wystąpił wnioskiem z dnia [...] czerwca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej. Dnia [...] lipca 2023 r. w zwrotnej odpowiedzi mailowej przedłużył do dnia [...] sierpnia 2023 r. termin udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W dniu [...] sierpnia 2023 r. skarżący mailem ponaglił organ. Tego samego dnia organ mailem udzielił odpowiedzi na wniosek z dnia [...] czerwca 2023 r. informując skarżącego, że udostępnianie przestrzeni uniwersyteckich odbywa się na podstawie wewnętrznych ustaleń organizacyjnych obowiązujących w Uczelni. Rezerwacje dokonywane są przez jednostki i zatwierdzane przez władze Uczelni. W dniu [...] września 2023 r. skarżący złożył nowy wniosek, w drodze wiadomości mail zatytułowanej: "Wniosek o dostęp do informacji publicznej’', w którym zażądał udostępnienia tej samej informacji publicznej, której udostępnienia żądał we wniosku z [...] czerwca 2023 r. W mailu z dnia [...] września 2023 r. organ wyjaśnił skarżącemu, że wniosek z dnia [...] września 2023 r. został uznany jako kolejny wniosek dotyczący udostępnienia tych samych informacji publicznych, których dotyczył wniosek z dnia [...] czerwca 2023 r. W mailu tym powtórzono treść odpowiedzi na pierwszy wniosek. Kolejnym mailem z dnia [...] września 2023 r. skarżący zarzucił brak odpowiedzi organu na wniosek z dnia [...] września 2023 r.
Pełnomocnik wskazał, że w ocenie organu, skarga jest nieuzasadniona i powinna zostać oddalona. Organ udzielił odpowiedzi na wniosek z [...] czerwca 2023 r. w dniu [...] sierpnia 2023 r., a na drugi wniosek odpowiedział w dniu [...] września 2023 r.
Pełnomocnik wskazał, że organ nie mógł udostępnić wnioskodawcy umów, o których mowa we wniosku, gdyż udostępnianie przestrzeni BU[...] nie następowało na podstawie umów. Zatem, w posiadaniu organu nie znajduje się informacja, której udostępnienia domaga się skarżący. Organ zawiadomił o tym skarżącego, zatem nie pozostaje w bezczynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Stosownie do art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
W sprawie niniejszej przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność Rektora Uniwersytetu [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] czerwca 2023 r. Skarga ta jest dopuszczalna. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym skarga na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (v. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt l OSK 601/05 LEX nr 236545, postanowienie NSA z dnia 3 października 2007 r. sygn. akt I OSK 1382/07, orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd ten pozostaje aktualny w obecnym stanie prawnym (v. wyrok NSA z dnia 16 marca 2021 r. sygn. akt III OSK 86/21, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak,
że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. (T. Woś [w:] T. Woś,
H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej zachodzi wówczas, gdy podmiot ten "milczy" wobec wniosku strony, tj. nie podejmuje żadnych działań w celu jego rozpoznania, jak i wówczas gdy podmiot ten w wyniku złożonego wniosku podjął określone działania, jednakże nie przybrały one prawidłowej formy wynikającej z ww. ustawy.
Skarga na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga taka wnoszona jest wówczas, gdy organ wprawdzie prowadzi postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem stosownego aktu
ani nie podejmuje właściwej czynności, której domaga się strona (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, publ. LEX nr 148427 i nr 148280). Dla stwierdzenia bezczynności organu w zakresie wydania stosownego aktu lub podjęcia czynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku,
a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Wnioskodawca ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez niego informacje są informacjami publicznymi i powinny być udostępnione w trybie u.d.i.p.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902), zwana dalej u.d.i.p., służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji RP obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p).
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie,
czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p.
Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.
Rektor U[...] jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, jest to bowiem organ uczelni publicznej, uprawniony do jej reprezentacji i zarządzania z mocy art. 17 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 23 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r., poz. 742 ze zm.). Działalność uczelni publicznej jest finansowana ze środków publicznych, o czym stanowią art. 366 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 365 ww. ustawy. Tym samym nie może budzić wątpliwości, że Rektor U[...] zalicza się do podmiotów reprezentujących jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne - Uniwersytet [...] kształci studentów, wykorzystując do tego publiczne środki (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.).
Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie pojęcie informacji publicznej uznając za informację publiczną każdą wiadomość dotyczącą faktów
i danych, wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji
(v. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, LEX
nr 78062, wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1774/10, orzeczenia. nsa.gov.pl). Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności
o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), danych publicznych, w tym m.in. treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.). Nie oznacza to jednak, że u.d.i.p. umożliwia każdemu podmiotowi dostęp do każdej informacji i każdego dokumentu niezależnie od tego, jakim celom informacja bądź dokument służy.
Konstytucyjne prawo do informacji służyć ma dostępowi do informacji pozwalających na społeczną kontrolę wykonywania zadań publicznych i wydatkowania środków publicznych. Występuje tu zatem element dobra ogółu – chodzi o społeczną kontrolę prawidłowości funkcjonowania organów Państwa (w tym wydatkowania środków publicznych).
W sprawie niniejszej żądanie udostępnienia informacji, o której mowa we wniosku z dnia [...] czerwca 2023 r. stanowi żądanie udostępnienia informacji publicznej. Żądanie udostępnienia skanów, czy czytelnych zdjęć umów regulujących udostępnienie przestrzeni BU[...] na określone we wniosku wydarzenia stanowi żądanie udostępnienia informacji o sprawie publicznej. Pytanie znajduje bowiem odniesienie do działalności U[...], w aspekcie zasad funkcjonowania tego podmiotu i korzystania z mienia U[...], które zasadniczo służy wykonywaniu zadań publicznych. Żądanie można odnieść też do informacji o trybie działania władz U[...] w zakresie dysponowania majątkiem służącym realizacji zadań publicznych.
W sytuacji, gdy wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną, tak jak w niniejszej sprawie, organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem; 2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie.
Rozpoznając skargę na bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] czerwca 2023 r. Sąd stwierdził, że organ na dzień wniesienia skargi pozostawał w bezczynności w rozpatrzeniu tego wniosku. Organ nie udostępnił bowiem żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku. Organ przedłużył wprawdzie pismem email z dnia [...] lipca 2023 r. termin na udzielenie informacji publicznej, na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., do dnia [...] sierpnia 2023 r., jednakże bezsporne jest, że zobowiązania nie wypełnił i informacji publicznej w tym terminie nie udostępnił. W ustawowym terminie, jak i w terminie do dnia [...] sierpnia 2023 r. organ nie wydał również decyzji.
Sąd nie ma przy tym wątpliwości, że nie stanowi udostępnienia żądanej we wniosku z dnia [...] czerwca 2023 r. informacji publicznej udzielona wnioskodawcy przez organ w dniu [...] sierpnia 2023 r. (email) informacja, że "udostępnianie przestrzeni uniwersyteckich odbywa się na podstawie wewnętrznych ustaleń organizacyjnych obowiązujących na Uczelni. Rezerwacje dokonywane są przez jednostki i zatwierdzane przez władze Uczelni.". Skarżący nie pytał bowiem o wewnętrzne uregulowania ale żądał skanów umów bądź też ich czytelnych zdjęć. Tej informacji publicznej nie uzyskał.
Bezsporne jest zatem, że na dzień wniesienia skargi z dnia [...] listopada 2023 r. Rektor U[...] pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia
[...] czerwca 2023 r. Podkreślenia wymaga bowiem, że udzielenie informacji wymijającej, innej niż ta, o którą wprost pyta i której żąda wnioskodawca nie jest udostępnieniem
informacji publicznej na gruncie u.d.i.p. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przedstawienie informacji innej niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też nieadekwatnej do treści wniosku, świadczy o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, do którego skierowano wniosek o jej udostępnienie, co uchybia regulacji zawartej w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. (v. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1512/11,, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie na dzień wniesienia skargi na bezczynność. Sąd nie miał jednakże podstaw, aby zobowiązać Rektora U[...] do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] czerwca 2023 r. na gruncie u.d.i.p., albowiem w odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu oświadczył, że udostępnianie przestrzeni BU[...] nie następowało na podstawie umów i w posiadaniu organu nie znajduje się informacja, której udostępnienia domaga się skarżący.
Sąd nie podziela wprawdzie twierdzenia organu zawartego w odpowiedzi na skargę, że organ zawiadomił o tym skarżącego, albowiem nie potwierdzają tego nadesłane akta sprawy, a z pewnością nie ma takiej informacji wprost w odpowiedzi organu do wnioskodawcy z [...] sierpnia 2023 r., jednakże nie zmienia to stanowiska Sądu, co do braku podstaw do zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] czerwca 2023 r.
Z tego względu Sąd stwierdził, że Rektor U[...] dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] czerwca 2023 r. Jeśli bowiem organ nie dysponował żądaną informacją publiczną obowiązany był poinformować o tym wnioskodawcę w ustawowym terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku, czego w tej sprawie nie uczynił. Oświadczenie dopiero w odpowiedzi na skargę, że organ żądaną informacją nie dysponuje, nie zwalnia zatem z zarzutu bezczynności na dzień wniesienia skargi.
Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność Rektora U[...] w rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] czerwca 2023 r. nie miała charakteru rażącego naruszenia
prawa. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Zauważyć należy, że organ podjął działania w przedmiocie wniosku, pierwotnie poinformował o przedłużeniu terminu na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. ze względu na ograniczenia w funkcjonowaniu poszczególnych jednostek organizacyjnych i potrzebę zgromadzenia wszelkich danych. Organ nie dotrzymał wprawdzie następnie terminu i udzielił [...] sierpnia 2023 r. odpowiedzi nie odnoszącej się wprost do żądania wniosku, jednakże nie ma podstaw, na podstawie całokształtu okoliczności sprawy, aby zakładać celowe działanie organu zmierzające do pozbawienia dostępu do informacji publicznej. Biorąc pod uwagę podjęte przez organ działanie, nie ma podstaw, aby niewłaściwe zastosowanie u.d.i.p. i wynikające stąd uchybienie terminowi do rozpatrzenia wniosku, zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania sądowego, jak w punkcie 3 wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI