II SAB/Wa 719/20

II SAB/Wa 719/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-03-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-11-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Góra-Błaszczykowska /przewodniczący/
Karolina Kisielewicz /sprawozdawca/
Tomasz Szmydt
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 5540/21 - Wyrok NSA z 2023-09-22
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 61 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
art. 1 ust.1, art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 4 ust. 3, art. 5 ust.2, art. 6, art. 13 ust.1, art. 14 ust. 2, art. 16 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 marca 2021 r. sprawy ze skargi K. B. na bezczynność Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w [...]z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] sierpnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w [...] z siedzibą w [...] do rozpoznania wniosku skarżącej K. B. z dnia [...] sierpnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w [...] z siedzibą w [...] na rzecz skarżącej K. B. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
K. B. wnioskiem z [...] sierpnia 2020 r. zwróciła się do Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji [...]o udostępnienie, na podstawie ustawy z [...] września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej informacji:
1) czy MPWiK zawarło z jakikolwiek podmiotem umowę lub umowy na kupno, wymianę, dostawę rekuperatora o nr [...] (rekuperator linii pierwszej) i o nr [...] (rekuperator linii drugiej), zainstalowanych pierwotnie przez Konsorcjum wykonawców [...],[...],[...],[...] w Oczyszczalni Ścieków [...] w [...], należącej do MPWiK, a jeżeli tak, o udzielenie informacji o: jakie są strony umowy, z jaką datą umowa (lub umowy) zostały zawarte, jaki jest ich przedmiot, termin wykonania oraz wartość umowy (umów) oraz o przesłanie skanu zawartej umowy (umów);
2) czy MPWiK we własnym zakresie lub za pośrednictwem podmiotów trzecich prowadziło testy, badania kontrolne lub badania techniczne elementów rekuperatora linii pierwszej lub rekuperatora linii drugiej, jakiemu podmiotowi zlecono wykonanie tych testów (kontroli, badań), kiedy zostały zlecone, jakie elementy rekuperatorów zostały poddane kontroli lub badaniom, jaki był cel i koszt zleconych testów, kontroli, badań oraz jakie wyniki oraz wnioski uzyskano (ew. kiedy można spodziewać się wniosków z testów, badań, kontroli) oraz o przesłanie skanu umowy (umów) na prowadzenie testów, kontroli, badań a także wyników tych testów, kontroli, badań.
Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w [...] w piśmie z [...] sierpnia 2020 r. poinformowało K. B., że rozpatrzy wniosek najpóźniej do [...] października 2020 r. (w terminie miesiąca od dnia jego otrzymania), z uwagi na konieczność "dokonania szczegółowej analizy i weryfikacji żądanych informacji i dokumentów w oparciu o obowiązujące przepisy prawa", a następnie, w piśmie z [...] października 2020 r. poinformowało skarżącą, że informacje i dokumenty, których się domaga, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.
MPWiK w [...]. z siedzibą w [...] podała, że K. B. jest pracownikiem Kancelarii Prawnej [...] która reprezentuje Konsorcjum: [...] z siedzibą w [...] oraz [...] z siedzibą w [...],[...] z siedzibą w [...],[...] z siedzibą w [...] oraz [...] z siedzibą w [...] w sporze sądowym toczącym się z powództwa MPWiK o zapłatę.
W orzecznictwie NSA (wyroki z: 29 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1561/19, z 29 sierpnia 2019 r. sygn. akt I OSK 3017/15, z 11 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 2777/16, z 11 marca 2015 r sygn. akt I OSK 918/14, z 4 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 430/14, z 30 października 2012 r. sygn. akt I OSK 1696/12, z 30 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 617/14, z 12 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OSK 2496/14, z 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 769/12) i w doktrynie (P. Szustakiewicz, Glosa do wyroku NSA z dnia 4 sierpnia 2015 r. sygn.. akt I OSK 1638/14, "Zeszyt Naukowe Sadownictwa Administracyjnego" 2016, nr 4, s. 171 i nast., I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 201 r., s. 25 i s. 68; M. Jabłoński, Udostępnianie informacji publicznej w trybie wnioskowym, Wrocław 2009, s. 151) przyjmuje się, że żądana informacja, aby uzyskała walor informacji publicznej, musi dotyczyć "sprawy publicznej", a więc problemu lub kwestii, które mają znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli lub też są ważne z punktu widzenia poprawności funkcjonowania organów państwa. Celem ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest zatem zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb, w postaci uzyskiwania informacji dotyczących wprawdzie kwestii publicznych, lecz przeznaczonych na potrzeby toczących się postępowań sądowych. Dostęp do informacji publicznej ma służyć uniwersalnemu dobru powszechnemu związanemu z funkcjonowaniem instytucji publicznych. Wnioski o udostępnienie informacji publicznej składane przez podmioty, których interesów dotyczą, nie są wnioskami o udzielenie informacji publicznej, nie odnoszą się bowiem do "sprawy publicznej".
MPWiK S.A. dodała, że NSA w najnowszym orzeczeniu z 27 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1601/19 wprost wskazał, że strona danego postępowania, także zakończonego czy przyszłego, nie może żądać informacji o sposobie i przebiegu takiego postępowania lub dowodów w sprawie na poparcie swojego stanowiska – w ramach ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem służą jej określone uprawnienia wynikające z przepisów m. in. k.p.a. czy k.p.c.
Ponadto w orzecznictwie przyjmuje się, że gdy strona nadużywa prawa dostępu do informacji publicznej, to nie ma podstaw do stosowania przepisów tej ustawy. Np. NSA w wyroku z 23 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 1601/15 stwierdził, że "nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej będzie polegało na próbie korzystania z jego instytucji dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro wspólne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzegania prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów itp. Celem ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest bowiem zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów innych, niż wyżej wymienione".
K. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność MPWiK w [...] z siedzibą w [...] w rozpoznaniu jej wniosku z [...] sierpnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżąca stwierdziła, że Spółka (jako podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.) w świetle art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., nie miał podstaw prawnych do odmowy udostępnienia żądanych informacji. Skarżąca podniosła, m. in. że informacją publiczną jest informacja związana z funkcjonowaniem wspólnoty publicznoprawnej. Informacją publiczną są informacje dotyczące wykonywania zadań publicznych, w tym gospodarowania mieniem publicznym, w tym informacje o działalności jednostek organizacyjnych, w zakresie w jakim te jednostki organizacyjne wykonują zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym.
Skarżąca podniosła, że MPWiK jako jednoosobowa spółka akcyjna, którym jedynym akcjonariuszem jest [...] (która powstała z przekształcenia przedsiębiorstwa komunalnego), wykonuje zadania o charakterze użyteczności publicznej, w zakresie oczyszczania ścieków na terenie [...]. Osady ściekowe będące produktem obocznym oczyszczania ścieków, poddawane są spalaniu w dwóch liniach, w skład których wchodzą m. in., jak wynika z informacji zamieszczonych na stronie internetowej Spółki, rekuperatory, czyli (wymienniki ciepła), pozwalające na odzyskiwanie ciepła, które powstaje w procesie spalania osadów. Awaria rekuperatorów spowodowała, że nie było możliwe spalanie opadów ściekowych w sposób ekologiczny. Jak wynika z informacji podanych przez MPWiK S.A., podpisała ona umowę na docelową naprawę rekuperatorów w spalarni osadów. Ta umowa, jako zawierana przez podmiot wykonujący zadania publiczne oraz poszczególne informacje w niej zawarte, stanowią, zdaniem skarżącej, informację publiczną
Zdaniem skarżącej, umowa na wykonanie ekspertyz dotyczących przyczyn awarii oraz określenia sposobu jej naprawy, która jak wynika z komunikatów Spółki umieszczonych na jej stronie internetowej w dniach [...] września i [...] grudnia 2019 r., została zawarte przez MPWiK a także same ekspertyzy podlegają udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie informacji publicznej. Jak wynika z komunikatu prasowego Spółki, celem ekspertyz było po pierwsze, określenie przyczyn awarii rekuperatorów, a po drugie, sprawdzenie, czy przynajmniej jedno z ich nadaje się do naprawy. Oba cele wskazują, że ekspertyza dotyczyła stanu mienia publicznego, ustalenia przyczyn awarii mienia publicznego oraz możliwości jego naprawy. Cele te są także nierozerwalnie połączone z kwestią prawidłowego gospodarowania mieniem komunalnym, dotyczą potencjalnej konieczności poczynienia dodatkowych nakładów finansowych na takie mienie.
K. B. podniosła, że kancelaria prawna, w której jako studentka prawa "zdobywa doświadczenie", nie reprezentuje żadnej ze Spółki wchodzącej w skład Konsorcjum w sporze sądowym z MPWiK i wyjaśniła, że dwóch adwokatów z kancelarii reprezentowało Konsorcjum jedynie we wpadkowej sprawie nieprocesowej, dotyczącej zabezpieczenia dowodów znajdujących się w posiadaniu MPWiK. Postępowanie to jednak zostało zakończone (postanowienie o zabezpieczeniu zostało wydane), a przedmiot zabezpieczenia był "całkowicie odmienny od przedmiotu pytań objętych wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2020 r." Skarżąca podała, że stosownie do art. 2 ust. 2 u.d.i.p., od osoby domagającej się udostępnienia informacji publicznej nie można żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego w uzyskaniu takiej informacji. K. B. dodała, że "jako osoba prywatna, obywatel oraz mieszkanka [...]", jest zainteresowana działaniami, jakie MPWiK podjęło po ujawnieniu awarii rekuperatorów. Jest to uzasadnione tym bardziej, że awaria rekuperatorów była informacją "publicznie jawną", szeroko nagłaśnianą w mediach, upublicznioną przez samą Spółkę.
Zdaniem skarżącej, powołany przez MPWiK wyrok NSA z 27 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1601/19 zapadł na gruncie całkowicie odmiennego stanu faktycznego, niż w niniejszej sprawie. Wnioskodawca zmierzał bowiem do realizacji oraz ochrony wyłącznie indywidualnych interesów, co zresztą zapowiadał we wcześniejszych pismach kierowanych do organu domagając się udostępnienia określonych dokumentów. Ponadto żądana informacja nie dotyczyła sprawy mającej znaczenie dla większej liczby obywateli, lecz miała posłużyć wnioskodawcy do wykazania przesłanek ustanowienia płatnej służebności przesyłu, dotyczącej urządzeń energetycznych usadowionych na jego nieruchomościach oraz w procesie o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z jego nieruchomości
Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w [...] z siedzibą w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Spółka podniosła, że w doktrynie (m. in. J. Drachal, Prawo do informacji publicznej w świetle wykładni funkcjonalnej (w:) J. Góral, R. Hauser, J. Trzciński, Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980-2015, NSA Warszawa 2015 r. s. 146-147) dopuszcza się możliwość stosowania konstrukcji nadużycia prawa do informacji publicznej, przy tym nadużycie to jest definiowane jako próba korzystania z instytucji dostępu do informacji publicznej dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest w szczególności prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzegania prawa przez podmioty życia publicznego, jawności funkcjonowania administracji i innych organów. Podkreśla się, że "praktyczne stosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej wykazało, że nie zawsze jest ona wykorzystywana do celów, do jakich została stworzona, tj. do informowania obywateli o sposobie i zasadach funkcjonowania podmiotów lub osób realizujących zadania publiczne lub gospodarujących mieniem publicznym w celu poprawy tego funkcjonowania, a tym samym poprawy funkcjonowania państwa. Często nadużywa się prawa do informacji, a składane wnioski służą uzyskaniu informacji, które mają zostać wykorzystane do celów komercyjnych (jak w przypadku wniosków kancelarii prawniczych) lub też realizacji osobistych subiektywnych celów wnioskodawcy (...). Podmioty stosujące ustawę o dostępie do informacji publicznej oraz sądy administracyjne powinny natomiast przy istniejących ograniczeniach chronić kontrytucyjne prawo do uzyskania informacji publicznej, odmawiając tej ochrony jedynie wtedy, gdy prawo to jest nadużywane i wykorzystywane do celów niezgodnych z intencjami ustawodawcy" (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, s. 25, 68). Również w orzecznictwie wskazuje się, że jeżeli skarżący próbuje wykorzystać instytucję prawa do informacji publicznej do osiągniecia celu innego niż troska o dobro publiczne, to nie budzi wątpliwości, że taki wniosek obiektywnie nie służy jakiemukolwiek dobru powszechnemu oraz że prawo dostępu do informacji publicznej nie może stanowić instrumentu do poszukiwania dowodów w sprawie indywidualnej.
MPWiK w [...] z siedzibą w [...] podniosła, że K. B. jest pracownikiem kancelarii reprezentującej Konsorcjum w sporze sądowym z jej pozwu o zasądzenie kar umownych w związku z niedokonaniem przez Konsorcjum naprawy gwarancyjnej rekuperatorów. Spółka wyjaśniła, że w tym sporze Konsorcjum dąży m. in. do wykazania, że STUOŚ (Stacja Termiczna Utylizacji Ściekowych, wybudowana na terenie Oczyszczalni Ścieków "[...]", będącej własnością MPWiK) uległa awarii z wyłącznej winy MPWiK, i stwierdziła, że żądanie określone przez K. B. we wniosku o udostępnienie informacji publicznej wskazuje na ścisły związek z przedmiotem toczącego się sporu i zostało wystosowane na potrzeby tego sporu sądowego. Żądane przez skarżącą informacje, takie jak wyniki ekspertyz co do przyczyn awarii oraz koszty naprawy są wprost związane z istniejącym sporem oraz mają posłużyć budowaniu strategii obrony przeciwko roszczeniom MPWiK i nie ma przy tym znaczenia, że skarżąca nie jest pełnomocnikiem żadnego z podmiotów uczestniczących w postępowaniu.
Odnosząc się do twierdzenia skarżącej, że jako osoba prywatna, obywatel oraz mieszkanka [...], jest zainteresowana działaniami, jakie MPWiK podjęło po ujawnieniu się awarii rekuperatorów, nie są przekonujące. Po pierwsze, jako adres korespondencyjny wskazuje miejscowość [...] (miasto w woj. [...]), po drugie – szczegółowość danych zawartych we wniosku o udostępnienie informacji publicznej (np. numery techniczne rekuperatorów poszczególnych linii), wskazuje, że pozyskała te informacje w związku z wykonywaną przez siebie działalnością zawodową, a nie w oparciu o informacje opublikowane przez MPWiK, które jak twierdzi pozyskała jako zatroskany o dobro publiczne obywatel z powszechnie dostępnych źródeł.
Na zakończenie MPWiK S.A. stwierdziła, że zapatrywanie skarżącej, że wyrok NSA z 27 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1601/19 zapadł na gruncie całkowicie odmiennego stanu faktycznego niż ten w niniejszej sprawie, jest oczywiście błędne i nie da się pogodzić z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Gdy wnioskodawca chce uzyskać określoną informację dla własnych, indywidualnych celów, najczęściej nie wskazuje tej okoliczności we wniosku o udostępnienie informacji publicznej, lecz formułuje wniosek o udostępnienie informacji publicznej w taki sposób, aby sprawić wrażenie, ze jego zamiarem jest rzekoma realizacja dobra publicznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W rozpatrywanej sprawie spór miedzy skarżącą K. B. a MPWiK w [...] (spółką komunalną użyteczności publicznej, której jedynym akcjonariuszem jest Miasto [...] i która wykonuje w imieniu Gminy zadania w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków, a więc podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 u.d.i.p.), dotyczy tego, czy informacje o umowie na kupno, wymianę, dostawę rekuperatorów (stronach umowy, jej wartości) oraz sama umowa, a także dotyczące testów i badań technicznych zepsutych rekuperatorów (podmiocie wykonującym badania, kosztach badań, ich wyniku) i samej umowie na wykonanie tych badań, stanowią informacje publiczne w rozumieniu art. 61 ust. 1 Konstytucji oraz art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p.
MPWiK w [...] z siedzibą w [...] uznało, że wniosek K. B. nie dotyczy informacji o sprawie publicznej, lecz o sprawie prywatnej, a zatem nie jest wnioskiem o informację publiczną.
Zapatrywania tego nie podziela Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie orzekającym w niniejszej sprawie.
Prawo dostępu do informacji publicznej wynika wprost z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i obejmuje prawo obywatela do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Zatem prawo do informacji publicznej to prawo do informacji o działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP, tj. o takiej aktywności tych podmiotów, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych (por. np. wyrok NSA z 25 stycznia 2019 r. sygn. akt I OSK 1932/18, LEX nr 2616330). Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje również dostęp do dokumentów (art. 61 ust. 2 Konstytucji RP). Według art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.
Sprawą publiczną w rozumieniu art. 1 u.d.i.p. jest każda informacja o działalności publicznej, podmiotów wykonujących zadania publiczne. Z przepisu art. 6 ustawy wynika, że udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.), zasadach ich funkcjonowania, danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.), majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Podkreślenia wymaga, że przepis art. 6 u.d.i.p. nie ma charakteru zamkniętego, a wyliczenie stanów faktycznych w nim określonych jest jedynie przykładowe. Oznacza to, że niewymieniony w tym przepisie konkretny stan faktyczny, który w sposób jednoznaczny kwalifikuje się jako informacja o sprawie publicznej, jest informacją publiczną w rozumieniu tej ustawy.
W świetle powołanych przepisów Konstytucji RP oraz u.d.i.p. pojęcie informacji publicznej musi być rozumiane szeroko. Ustawodawca konstytucyjny, formułując w Konstytucji RP zasadę "prawa do informacji", wyznaczył podstawowe reguły wykładni tego uprawnienia. Jeżeli bowiem stanowi ono prawo konstytucyjne, to ustawy określające tryb dostępu do informacji powinny być interpretowane w taki sposób, aby gwarantować szerokie uprawnienia w tym zakresie, a wszelkie wyjątki od tej reguły powinny być rozumiane wąsko. Oznacza to stosowanie w odniesieniu do tych ustaw takich zasad wykładni, które sprzyjają poszerzaniu, a nie zawężaniu obowiązku informacyjnego (por. wyrok NSA z 28 września 2018 r. sygn. akt I OSK 1821/18).
Za informację publiczną należy uznać zatem każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne, a także inne podmioty sprawujące funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Charakter informacji publicznej mają również informacje niewytworzone przez wskazane podmioty lecz do nich się odnoszące. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów nie tylko bezpośrednio zredagowanych i wytworzonych przez wskazany podmiot. Przymiot taki posiada także treść dokumentów, których podmiot używa do zrealizowania powierzonych mu prawem zadań. Bez znaczenia przy tym jest, w jaki sposób dokumenty znalazły się w posiadaniu adresata wniosku oraz to, czy znajdują się one w posiadaniu także innego podmiotu. Ważne jedynie jest aby dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych przez adresata wniosku i odnosiły się do niego bezpośrednio.
Istotnie, w orzecznictwie i w doktrynie przyjmuje się, że żądana informacja, aby uzyskała walor informacji publicznej musi dotyczyć "sprawy publicznej". Przedmiotem takiej informacji jest problem lub kwestie, które mają znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli lub też są ważne z punktu widzenia poprawności funkcjonowania organów państwa. Celem ustawy nie jest zatem zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb, w postaci uzyskiwania informacji dotyczących wprawdzie kwestii publicznych, lecz przeznaczonych dla celów handlowych, edukacyjnych, zawodowych czy też na potrzeby toczących się postępowań sądowych. Ustawa o dostępie do informacji publicznej ma służyć uniwersalnemu dobru powszechnemu, związanemu z funkcjonowaniem instytucji publicznych. Wnioski o udostępnienie informacji publicznej składane przez podmioty, których interesów dotyczą nie są wnioskami o udzielenie informacji publicznej, nie odnoszą się bowiem do "sprawy publicznej". Powyższe stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie (zob. wyrok NSA z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2777/16; wyrok NSA z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 918/14; wyrok NSA z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 430/14; wyrok NSA z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1696/12; wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 617/14; wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2496/14; wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 769/12) i literaturze (por. P. Szustakiewicz, Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1638/14, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2016, nr 4, s. 171 i nast.; I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, s. 25, 68; M. Jabłoński, Udostępnianie informacji publicznej w trybie wnioskowym, Wrocław 2009, s. 151). Zapatrywanie to podziela również Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym.
Podkreślić jednak należy, czego nie spostrzegł podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, że w orzecznictwie zastrzega się, że okoliczność, że wniosek o informację publiczną zostaje sformułowany na tle konkretnej sprawy indywidualnej, nie oznacza, że jest on wnioskiem w sprawie prywatnej. Jeżeli bowiem odnosi się do działania organów władzy publicznej, zaś jego realizacja stwarza możliwość weryfikacji legalności tego działania, to tym samym należy go uznać za dotyczący publicznej działalności administracji publicznej. Taka informacja może wszak pozwolić jednostce na sprawdzenie, czy doszło do nieprawidłowości w działaniu władzy publicznej. W takiej sytuacji znaczenie żądanej informacji wykracza poza zakres prywatnej sprawy, nie dotyczy wyłącznie interesu prywatnego. Już z preambuły Konstytucji RP wynika, że sprawność i rzetelność działania instytucji publicznych jest kluczowym celem publicznym (zob. wyrok NSA z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt I OSK 877/16).
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że informacje objęte wnioskiem skarżącej mają walor informacji publicznych - ponieważ stanowią informacje o sprawie publicznej, informacje, które zostały wytworzone w ramach jednostki samorządu terytorialnego lub na jej zlecenie i odnoszą się do tego podmiotu wykonującego zadania publiczne. Jakkolwiek wniosek o informację publiczną został złożony przez K. B. w sprawie związanej z postępowaniem sądowym, w którym jej pracodawca reprezentuje jedną ze stron, to wniosek ten nie dotyczy sprawy prywatnej, lecz publicznej. Na tle tej konkretnej sprawy nie można bowiem za sprawę prywatną uznać działań podejmowanych przez spółkę komunalną (MPWiK w [...]) w związku z awarią urządzeń stanowiących majątek publiczny. Z całą pewnością informacja o stronach umów określonych we wniosku, ich przedmiocie, kosztach jest informacją publiczną, podobnie jak same te umowy. W rezultacie uznać należy, że wniosek służy uniwersalnemu dobru powszechnemu i wykracza poza (rzeczywiście istniejącą) prywatną sprawę podmiotu, z którym związana jest wnioskodawczyni. Przedmiotem wniosku są informacje dotyczące działania spółki komunalnej w sferze mającej znaczenie publiczne i z tego względu żądaną informację uznać należy za informację o sprawie publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Nie można wykluczyć, że żądane umowy zawierają również informacje, które podlegają prawnej ochronione (np. art. 5 ust. 2 u.d.i.p.). W takiej sytuacji podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej powinien odmówić udostępnienia informacji. Odmowa ta, stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p., winna przyjąć procesową formę decyzji administracyjnej.
Bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej występuje wówczas, gdy żądaniem wniosku jest objęta informacja mająca walor informacji publicznej, a podmiot zobowiązany nie podjął w ustawowym czternastodniowym terminie stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust.1 u.d.i.p.), nie powiadomił wnioskodawcy o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p), nie poinformował o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). Bezczynność w sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej nie polega wyłącznie na całkowitym milczeniu podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej. Zachodzi także wtedy, gdy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w niewłaściwy sposób (niezgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej) informuje wnioskodawcę o tym, że dana informacja nie stanowi informacji publicznej.
Z przedstawionych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w [...] z siedzibą w [...] do rozpoznania wniosku K. B. z [...] sierpnia 2020 r., w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
W ocenie Sądu bezczynność Spółki w tej sprawie nie była rażąca. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej odpowiedział na wniosek skarżącej, zaś nieprawidłowa odpowiedź wynikła z nieprawidłowego zastosowania przepisów prawa, dotyczących dostępu do informacji publicznej. Przepisy u.d.i.p. mogą powodować i niejednokrotnie powodują wątpliwości interpretacyjne i wymagają dokonywania ich wykładni. Nie bez znaczenia pozostaje w tym kontekście charakter podmiotu obowiązanego, który nie jest organem administracji publicznej sensu stricto.
Z przedstawionych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w pkt 1 i 2 wyroku. O kosztach postępowania Sąd postanowił, jak w pkt 3 wyroku, na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony wpis sądowy w wysokości 100 zł.