II SAB/WA 705/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-03-27
NSAAdministracyjneWysokawsa
informacja publicznadostęp do informacjisamorząd zawodowyizba aptekarskaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymibezczynność organuwyboryochrona zdrowia

WSA zobowiązał Okręgową Izbę Aptekarską do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej procesu wyborczego, stwierdzając bezczynność organu, ale bez rażącego naruszenia prawa.

Skarżący K.D. złożył skargę na bezczynność Okręgowej Izby Aptekarskiej w Warszawie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wyborów delegatów na zjazdy aptekarskie. Organ argumentował, że wnioskowane dane nie stanowią informacji publicznej, ponieważ nie są finansowane ze środków publicznych. Sąd uznał jednak, że informacje dotyczące procesu wyborczego organów samorządu zawodowego mają charakter publiczny i wiążą się z realizacją zadań publicznych, w tym ochrony zdrowia publicznego. W konsekwencji, Sąd zobowiązał Izbę do rozpoznania wniosku, stwierdzając bezczynność, ale bez rażącego naruszenia prawa.

Skarżący K.D. wniósł skargę na bezczynność Okręgowej Izby Aptekarskiej w Warszawie w zakresie rozpoznania jego wniosku z października 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wniosek dotyczył szczegółowych danych związanych z organizacją wyborów delegatów na okręgowe i krajowe zjazdy aptekarskie oraz wyborów organów izby. Skarżący powołał się na konstytucyjne prawo do informacji oraz wcześniejsze orzeczenie WSA w Bydgoszczy. Okręgowa Izba Aptekarska w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, argumentując, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej, ponieważ dotyczą wewnętrznej działalności samorządu, finansowanej ze składek członkowskich, a nie ze środków publicznych. Izba powołała się na orzecznictwo NSA wskazujące, że jedynie zadania finansowane z budżetu państwa lub dotyczące mienia publicznego podlegają udostępnieniu. Sąd administracyjny uznał jednak skargę za zasadną. Stwierdził, że Okręgowa Izba Aptekarska jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Kluczowe znaczenie miało ustalenie, czy żądane dane mają charakter informacji publicznej. Sąd, odwołując się do art. 61 Konstytucji RP i przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, uznał, że informacje dotyczące procesu wyborczego organów samorządu zawodowego farmaceutów mają charakter publiczny, ponieważ są związane z realizacją zadań publicznych, takich jak ochrona zdrowia publicznego. Sąd podkreślił, że wybór do organów samorządu pozostaje w bezpośredniej relacji z zadaniami publicznymi, a dokumenty wytworzone w toku postępowania wyborczego dotykają sfery publicznej. Sąd nie zgodził się z argumentacją organu, że brak finansowania ze środków publicznych wyłącza charakter informacji publicznej. W konsekwencji, Sąd zobowiązał Okręgową Izbę Aptekarską do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż organ podjął pewne działania, choć błędnie zinterpretował przepisy. Zasądzono również zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, informacje dotyczące procesu wyborczego organów samorządu zawodowego farmaceutów stanowią informację publiczną, ponieważ są związane z realizacją zadań publicznych i mają wpływ na ochronę zdrowia publicznego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że proces wyborczy do organów samorządu zawodowego pozostaje w bezpośredniej relacji z zadaniami publicznymi realizowanymi przez samorząd, a dokumenty wytworzone w jego toku dotykają sfery publicznej, niezależnie od źródła finansowania organizacji wyborów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (15)

Główne

P.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Konstytucja RP art. 61 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.i.a. art. 7

Ustawa z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 119 § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 120

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 13 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 14 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Konstytucja RP art. 61 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.i.a. art. 64

Ustawa z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich

u.i.a. art. 65

Ustawa z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich

Argumenty

Skuteczne argumenty

Informacje dotyczące procesu wyborczego organów samorządu zawodowego farmaceutów stanowią informację publiczną. Samorząd zawodowy wykonuje zadania publiczne, które mają wpływ na ochronę zdrowia publicznego. Finansowanie organizacji wyborów ze środków własnych samorządu nie wyłącza charakteru informacji publicznej żądanych danych.

Odrzucone argumenty

Żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, ponieważ dotyczą wewnętrznej działalności samorządu finansowanej ze składek członkowskich, a nie ze środków publicznych. Informacje o sposobie powiadomienia członków izby o terminie i miejscu zebrań wyborczych oraz weryfikacji skuteczności tego powiadomienia mają charakter dokumentów wewnętrznych.

Godne uwagi sformułowania

żądane informacje stanowią informację o sprawie publicznej proces wyborczy obsady stanowisk w organach samorządu zawodowego lekarzy dotyczy więc spraw publicznych, skoro osoby te z racji sprawowanej funkcji mają decydować o sprawie publicznej, jaką jest szeroko pojęta ochrona zdrowia obywateli. nie ma żadnego znaczenia z jakich źródeł pochodzą środki na organizację wyborów. Kwestia finansowania w tym zakresie nie zmienia charakteru żądanych informacji jako informacji o sprawie publicznej. konstytucyjne prawo do informacji służyć ma dostępowi do informacji pozwalających na społeczną kontrolę wykonywania zadań publicznych.

Skład orzekający

Sławomir Fularski

przewodniczący

Iwona Maciejuk

sprawozdawca

Arkadiusz Koziarski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że informacje dotyczące procesu wyborczego organów samorządu zawodowego, nawet jeśli nie są finansowane ze środków publicznych, stanowią informację publiczną i podlegają udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podkreślenie znaczenia społecznej kontroli nad funkcjonowaniem samorządów zawodowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki samorządów zawodowych, w tym przypadku samorządu aptekarskiego. Interpretacja może być różna w zależności od konkretnego samorządu i zakresu jego zadań publicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego prawa obywatelskiego – dostępu do informacji publicznej – w kontekście funkcjonowania samorządu zawodowego. Pokazuje, jak sądy interpretują granice informacji publicznej i rolę samorządów w społeczeństwie.

Czy wybory w samorządzie aptekarskim to tajemnica? Sąd: Nie, to informacja publiczna!

Sektor

medycyna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Wa 705/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-03-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Koziarski
Iwona Maciejuk /sprawozdawca/
Sławomir Fularski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149 par. 1 pkt 1 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120, art. 149 par. 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 6, art. 13 ust. 2, art. 14 ust. 2, art. 16 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 marca 2024 r. sprawy ze skargi K. D. na bezczynność Okręgowej Izby Aptekarskiej w [...]. w przedmiocie rozpoznania punktu I. i II. 1-4 wniosku z dnia [...] października 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Okręgową Izbę Aptekarską w [...]. do rozpoznania punktu I. i II. 1-4 wniosku skarżącego K. D. z dnia [...] października 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Okręgowej Izby Aptekarskiej w [...]. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Okręgowej Izby Aptekarskiej w [...]. na rzecz skarżącego K. D. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] listopada 2023 r. K. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Okręgowej Izby Aptekarskiej w [...] w przedmiocie rozpatrzenia punktu I i II 1-4 wniosku z dnia [...] października 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji,
- art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek,
- art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana jest na wniosek, a podmiot jest zobowiązany w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku do udostępnienia informacji lub poinformowania wnioskodawcy o przedłużeniu terminu potrzebnego na rozpatrzenie wniosku, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie informacji w zakreślonym ustawowo terminie.
Skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych
W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...] października 2023 r. złożył poprzez platformę ePUAP wniosek o udostępnienie informacji o następującej treści: "Dane z wyborów samorządowych 2019 r.
I. REJONOWE ZEBRANIA WYBORCZE - WYBORY DELEGATÓW NA OKRĘGOWY ZJAZD APTEKARZY:
1. W jaki sposób członkom izby została przekazana informacja o miejscu i terminie rejonowych zebrań wyborczych? (list zwykły, list polecony, list polecony za potwierdzeniem odbioru, wiadomość e-mail, SMS, publikacja na stronie internetowej izby, wiadomość za pośrednictwem komunikatora internetowego, w inny sposób-jaki)?
2. Czy była weryfikowana skuteczność poinformowania członków izby o terminie i miejscu rejonowych zebrań wyborczych, jeśli tak, to w jaki sposób (potwierdzenie odbioru listu, potwierdzenie przeczytania wiadomości e-mail)? Czy podjęto jakiekolwiek działania w przypadku stwierdzenia nieskuteczności przekazania informacji dotyczących wyborów, a jeśli tak, to jakie?
3. Jakie były, dla każdego z rejonów osobno: a) interwał czasowy między informacją o zebraniu wyborczym a terminem zebrania (najwcześniejszą w przypadku zastosowania kilku różnych metod z wyszczególnieniem, której metody dotyczy, np. publikacja na stronie www, wysłanie wiadomości e-mail itp.); b) interwał czasowy między pierwszym i drugim terminem zebrania wyborczego, o ile zebranie nie odbyło się w pierwszym terminie; c) liczba farmaceutów uprawnionych do głosowania na rejonowym zebraniu wyborczym; d) liczba farmaceutów uprawnionych do głosowania, obecnych na rejonowym zebraniu wyborczym; e) liczba głosów oddanych w wyborach delegatów na Okręgowy Zjazd Aptekarzy na rejonowym zebraniu wyborczym (jeżeli było więcej niż jedno głosowanie - liczba dla każdego głosowania osobno); f) liczba głosów nieważnych w wyborach delegatów na Okręgowy Zjazd Aptekarzy na rejonowym zebraniu wyborczym (jeżeli było więcej niż jedno głosowanie - liczba dla każdego głosowania osobno); g) liczba dostępnych mandatów delegata na Okręgowy Zjazd Aptekarzy; h) liczba wyłonionych delegatów na Okręgowy Zjazd Aptekarzy; i) liczba zgłoszonych kandydatów na delegatów na Okręgowy Zjazd Aptekarzy?
II. SPRAWOZDAWCZO-WYBORCZY OKRĘGOWY ZJAZD APTEKARZY - WYBORY DELEGATÓW NA KRAJOWY ZJAZD APTEKARZY, WYBORY ORGANÓW OKRĘGOWEJ IZBY APTEKARSKIEJ
1. W jaki sposób delegatom na Okręgowy Zjazd Aptekarzy została przekazana informacja o miejscu i terminie zjazdu sprawozdawczo-wyborczego? (list zwykły, list polecony, list polecony za potwierdzeniem odbioru, wiadomość e-mail, SMS, publikacja na stronie internetowej izby, wiadomość za pośrednictwem komunikatora internetowego, w inny sposób-jaki?)
2. Czy była weryfikowana skuteczność poinformowania delegatów na Okręgowy Zjazd Aptekarzy o terminie i miejscu Zjazdu sprawozdawczo-wyborczego, jeśli tak, to w jaki sposób (potwierdzenie odbioru listu, potwierdzenie przeczytania wiadomości e-mail)? Czy podjęto jakiekolwiek działania w przypadku stwierdzenia nieskuteczności przekazania informacji dotyczących miejsca i terminu Zjazdu, a jeśli tak, to jakie?
3. Na jak długo (liczba dni) przed przeprowadzeniem sprawozdawczo-wyborczego Okręgowego Zjazdu Aptekarzy poinformowano o nim delegatów wyłonionych w wyborach rejonowych? (w przypadku zastosowania różnych metod - dotyczy użytej najwcześniej wraz z jej wyszczególnieniem).
4. Czy sprawozdawczo-wyborczy Okręgowy Zjazd Aptekarzy przeprowadzono w pierwszym terminie?"
Skarżący podniósł, że we wniosku poinformował organ, iż zgodnie z prawomocnym orzeczeniem WSA w Bydgoszczy z dnia 7 marca 2023 r. (sygnatura sprawy II SAB/Bd 170/22, wnioskowane dane stanowią informację publiczną, a w przypadku odmowy Ich udostępnienia zostanie skierowana skarga do właściwego sądu administracyjnego. Podał, że jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji wskazał platformę ePUAP.
Wskazał, że w dniu [...] października 2023 r. otrzymał odpowiedź od organu, w której organ poinformował, że zakres wnioskowanej informacji obejmuje konieczność jej przetworzenia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902), zwanej dalej u.d.i.p. i w związku z tym wezwał do wykazania w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, w jakim zakresie występuje szczególna istotność dla interesu publicznego.
Skarżący podał, że czyniąc zadość wezwaniu organu, dnia [...] października 2023 r. przekazał Okręgowej Izbie Aptekarskiej w [...], za pośrednictwem platformy ePUAP, uzasadnienie szczególnej istotności informacji publicznych. Wskazał, że dnia [...] listopada 2023 r. otrzymał odpowiedź od organu, w której organ wyraził stanowisko, że przedmiotem wniosku z dnia [...] października 2023 r. nie jest informacja podlegająca udostępnieniu. Skarżący wskazał, że do dnia złożenia niniejszej skargi nie została udostępniona informacja będąca przedmiotem wniosku z dnia [...] października 2023 r.
Podniósł, że przedmiotem wniosku jest informacja publiczna. Informacje, o których udostępnienie się zwrócił, stanowią przedmiot konstytucyjnego uprawnienia, bowiem stanowią informacje o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego w zakresie, w jakim wykonują zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Zdaniem skarżącego organ pozostaje w bezczynności a skarga jest zasadna.
Okręgowa Izba Aptekarska w [...] w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu organ przedstawił przebieg postępowania w sprawie wniosku. Podniósł m.in., że pismem z dnia [...] listopada 2023 r. poinformował skarżącego, że dane o których udostępnienie wnosił nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p., a więc nie podlegają udostępnieniu na zasadach i w trybie u.d.i.p.
W piśmie tym organ wskazał w odniesieniu do pytań z punktu I, dotyczących rejonowych zebrań wyborczych - wyborów delegatów na okręgowy zjazd aptekarzy oraz z punktu II, dotyczących Sprawozdawczo-Wyborczego Okręgowego Zjazdu Aptekarzy - wyborów Delegatów na Krajowy Zjazd Aptekarzy, wyborów Organów Okręgowej Izby Aptekarskiej, należy wskazać, że w ocenie Okręgowej Izby Aptekarskiej w [...], co potwierdzają wyżej przytoczone poglądy występujące w orzecznictwie oraz doktrynie, dane o których udostępnienie wnioskodawca wnosi, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, a więc nie podlegają udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym we wskazanej ustawie. Żądane informacje nie należą do sfery wykonywanych przez izby aptekarskie zadań publicznych, finansowanych z majątku publicznego, ponieważ na organizację zebrań wyborczych, na których odbywają się wybory delegatów na okręgowy zjazd aptekarzy, a także na organizację wyborów delegatów na Krajowy Zjazd Aptekarzy i wyborów organów okręgowej izby aptekarskiej, okręgowe izby aptekarskie nie otrzymują środków finansowych z budżetu państwa. Zadania związane z organizacją wyborów organów samorządu zawodowego farmaceutów są realizowane w zakresie środków własnych każdej okręgowej izby aptekarskiej, pochodzących ze składek farmaceutów, nie zaś ze środków publicznych, ewentualnie ze środków przekazanych przez sponsorów w ramach darowizn, o ile uda się takie pozyskać. Składki, o których mowa w art. 64 pkt 1 ustawy o izbach aptekarskich, stanowią jedno ze źródeł dochodów organów samorządu zawodu farmaceuty i są konieczne dla realizowania zadań nałożonych na ten samorząd przepisami prawa. Należy odróżnić sytuację organu realizującego zadania publiczne ze środków publicznych od sytuacji organu, realizującego inne funkcje, jednak posiadającego własny wkład pieniężny, niepochodzący ze środków z budżetu państwa. Organ wskazał wnioskodawcy, że informacje na temat sposobu powiadomienia członków izby o miejscu i terminie rejonowych zebrań wyborczych, czy też weryfikowania skuteczności poinformowania członków izby lub delegatów na okręgowy zjazd aptekarzy o terminie i miejscu rejonowych zebrań wyborczych lub zjazdów sprawozdawczo-wyborczych, nie stanowią informacji publicznych, mają jedynie charakter dokumentów wewnętrznych jednostek zapewniających funkcjonowanie organów samorządu zawodu farmaceuty, którymi są biura poszczególnych okręgowych izb aptekarskich. Organ wskazał też m.in., że za informacje mające charakter wewnętrznych należy uznać informacje w zakresie pytań wniosku I.3.a-g, i oraz m.in. II.1-4. Organ wskazał wnioskodawcy, że te informacje służyły organom okręgowej izby aptekarskiej do oceny, czy spełnione zostały warunki formalno-prawne, od których zależy ważność później przeprowadzanych wyborów. Informacje te nie dotyczą więc sfery faktów i danych odnoszących się do zadań wykonywanych przez podmioty wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, mają jedynie charakter wewnętrzny, służący gromadzeniu informacji i wytworzone zostały w celu wykorzystania ich w późniejszym procesie decyzyjnym. W odniesieniu do prośby o udostępnienie liczby wyłonionych delegatów na Okręgowy Zjazd Aptekarzy, wskazano, że na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Okręgowej Izby Aptekarskiej w [...] zamieszczona została lista delegatów na [...] Okręgowy Zjazd Aptekarski pod następującym odnośnikiem: http://oia.samorzad.pl.
Organ podniósł nadto w odpowiedzi na skargę, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 listopada 2019 r. (I OSK 1273/18) wskazał w sprawie dotyczącej innego samorządu zawodowego, że "Rozpatrując wnioski obywateli złożone do organów samorządu zawodowego notariuszy w trybie DostInfPubU o udostępnienie konkretnej informacji, należy każdorazowo badać, czy żądana informacja należy do sfery wykonywanych przez nie zadań publicznych, finansowanych z majątku publicznego, czy też dotyczy jej wewnętrznej działalności, finansowanej wyłącznie z własnych środków, pochodzących ze składek notariuszy (art. 23 ustawy Prawo o notariacie). Dla określenia wyznaczonego konstytucyjnie zakresu prawa do informacji istotne jest bowiem ustalenie rozumienia pojęcia "działalności" organów samorządu zawodowego w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Jest to zatem aktywność ukierunkowana na wypełnienie określonego zadania i zrealizowanie określonego celu, a nie - jak już wyżej podano -jakakolwiek aktywność." Organ wskazał, że zgodnie z art. 64 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (Dz.U. z 2021 r. poz. 1850 ze zm.), dochodami izby aptekarskiej są: 1) składki członkowskie; 2) zapisy, darowizny, dotacje; 3) wpływy z działalności gospodarczej; 4) inne wpływy.
Ponadto, stosownie do brzmienia art. 65 ustawy o izbach aptekarskich, izby aptekarskie mogą otrzymywać z budżetu państwa dotacje na pokrycie kosztów czynności: 1) stwierdzania prawa wykonywania zawodu i wydawania dokumentu "Prawo wykonywania zawodu farmaceuty"; 2) prowadzenia rejestru farmaceutów oraz Centralnego Rejestru Farmaceutów Rzeczypospolitej Polskiej; 3) prowadzenia spraw związanych z odpowiedzialnością zawodową, wykonywania czynności rzeczników odpowiedzialności zawodowej; 4) wykonywania czynności sądu aptekarskiego. Wskazano, że wyłącznie we wskazanym wyżej zakresie organy samorządu zawodu farmaceuty wykonują zadania publiczne. Żądane informacje nie należą do sfery wykonywanych przez izby aptekarskie zadań publicznych, finansowanych z majątku publicznego, ponieważ na organizację zebrań wyborczych, na których odbywają się wybory delegatów na okręgowy zjazd aptekarzy, a także na organizację wyborów delegatów na Krajowy Zjazd Aptekarzy i wyborów organów okręgowej izby aptekarskiej, okręgowe izby aptekarskie nie otrzymują środków finansowych z budżetu państwa. Zadania związane z organizacją wyborów organów samorządu zawodowego farmaceutów są realizowane w zakresie środków własnych każdej okręgowej izby aptekarskiej, pochodzących ze składek farmaceutów, nie zaś ze środków publicznych, ewentualnie ze środków przekazanych przez sponsorów w ramach darowizn, o ile uda się takie pozyskać. Należy odróżnić sytuację organu realizującego zadania publiczne ze środków publicznych od sytuacji organu, realizującego inne funkcje, jednak posiadającego własny wkład pieniężny, niepochodzący ze środków z budżetu państwa. Informacje na temat sposobu powiadomienia członków izby o miejscu i terminie rejonowych zebrań wyborczych, czy też weryfikowania skuteczności poinformowania członków izby lub delegatów na okręgowy zjazd aptekarzy o terminie i miejscu rejonowych zebrań wyborczych lub zjazdów sprawozdawczo-wyborczych, nie stanowią informacji publicznych, mają jedynie charakter dokumentów wewnętrznych jednostek zapewniających właściwe funkcjonowanie organów samorządu zawodu farmaceuty, którymi są biura poszczególnych okręgowych izb aptekarskich. Jednocześnie, wskazać należy, że zasady wyboru delegatów na okręgowe zjazdy aptekarzy zawarte są w uchwale Nr [...] [...] Krajowego Zjazdu Aptekarzy z dnia [...] stycznia 2008 r. w sprawie regulaminu wyboru delegatów na okręgowe zjazdy aptekarzy, który jest powszechnie dostępny m.in. na stronach internetowych Naczelnej Izby Aptekarskiej, w tym także dla skarżącego, o czym został on poinformowany.
Z uwagi na fakt, że organy samorządu zawodu farmaceuty wykonują tylko wskazane zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa jedynie w zakresie otrzymywanych z budżetu państwa dotacji na pokrycie kosztów czynności wymienionych w art. 65 ustawy o izbach aptekarskich, natomiast wymienione we wniosku pytania nie łączą się z wykonywaniem przedmiotowych zadań publicznych, brak jest możliwości uznania, że powyższe informacje mieszczą się w zakresie informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p.
Dodatkowo wskazano, że część żądanych informacji jest ogólnie dostępna w Biuletynie Informacji Publicznej (o czym Skarżący został poinformowany), co zgodnie z orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2013 r. (sygn. akt II SAB/Lu 605/13), wyłącza obowiązek udostępnienia takich informacji. Powoływany przez skarżącego wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 07 marca 2023 r. sygn. akt. II SAB/Bd 170/22, nie jest wiążący dla organu, gdyż wyrok taki wiąże jedynie w konkretnej sprawie.
Skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2024 r. stanowiącym replikę na odpowiedź na skargę, podtrzymał skargę. Nie zgodził się z poglądem, że prawo do informacji względem izb aptekarskich dotyczy wyłącznie tych spraw, w ramach których izbom przysługują dotacje z budżetu państwa na pokrycie danych czynności. Jest to błędne, bowiem zawężające rozumienie prawa do informacji, a więc niezgodne z art. 31 ust. 3 i art. 61 ust. 3 Konstytucji RP. Zagadnienia związane z organizacją wyboru delegatów na okręgowy zjazd aptekarzy to informacje dotyczące organizacji izb, podejmowanych przez nie działań i prowadzonej polityki - a więc informacje o jej działalności, czyli informacji wprost wymienionej w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP jako podlegającej udostępnieniu. Sam fakt, że na organizację zebrań wyborczych, na których odbywają się wybory delegatów na okręgowy zjazd aptekarzy, a także na organizację wyborów delegatów na Krajowy Zjazd Aptekarzy i wyborów organów okręgowej izby aptekarskiej, okręgowe izby aptekarskie nie otrzymują środków finansowych z budżetu państwa, nie świadczy o tym, że takie działania nie dotyczą spraw publicznych, bowiem ustrojodawca nie zawęził prawa do informacji o działalności organów samorządu zawodowego tylko do informacji o sprawach finansowanych z budżetu państwa. Skarżący podniósł też, że załatwienie wniosku o udostępnienie informacji w sytuacji, gdy wnioskowana informacja jest dostępna w Biuletynie Informacji Publicznej, odbywa się poprzez odesłanie do Biuletynu Informacji Publicznej, przy czym podmiot zobowiązany zostaje zwolniony z obowiązku udostępnienia informacji na wniosek, tylko wówczas gdy Informacje tam zawarte odnoszą się bezpośrednio i konkretnie do meritum żądania, a zatem zawierają dane istotne z punktu widzenia pytającego, a ich uzyskanie nie wymaga przedsięwzięcia dodatkowych czynności (v. wyrok WSA w Łodzi z 2.06.2022 r., II SAB/Łd 37/22, LEX nr 3362980). Organ nie przedstawił argumentów, który pozwoliłyby na uznanie, że nie dopuścił się bezczynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902), zwana dalej u.d.i.p., kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania (art. 1 - 2 u.d.i.p.). Wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji RP).
Ograniczenie prawa, o którym mowa w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3).
Przepis art. 149 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b).
W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Skarga na bezczynność Okręgowej Izby Aptekarskiej w [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] października 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej we wskazywanym w skardze zakresie, tj. w zakresie punktu I i II 1-4 jest dopuszczalna. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym skarga na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (v. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt l OSK 601/05 LEX nr 236545, postanowienie NSA z dnia 3 października 2007 r. sygn. akt I OSK 1382/07, orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd ten pozostaje aktualny w obecnym stanie prawnym (v. wyrok NSA z dnia 16 marca 2021 r. sygn. akt III OSK 86/21, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk,
M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109).
Skarga na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga taka wnoszona jest wówczas, gdy organ wprawdzie prowadzi postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem stosownego aktu
ani nie podejmuje właściwej czynności, której domaga się strona (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, publ. LEX nr 148427 i nr 148280). Dla stwierdzenia bezczynności organu w zakresie wydania stosownego aktu lub podjęcia czynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku,
a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Wnioskodawca ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez niego informacje są informacjami publicznymi i powinny być udostępnione w trybie u.d.i.p.
Jak wskazano już wyżej, zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji m.in. o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Bezsporne jest, że ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności m.in. organów samorządu zawodowego. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji RP obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej może przybrać jedną z czterech postaci: 1) podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej w ogóle nie odpowiada na wniosek strony skarżącej, a więc podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i milczy wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt II SAB/Wa 28/08); 2) podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej przekracza termin określony w art. 13 u.d.i.p., a więc nie podejmuje w terminie wskazanym w art. 13 cyt. ustawy stosownych czynności (tak również: m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 lutego 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 485/12); 3) podmiot zobowiązany udziela informacji, lecz dokonuje przedstawienia informacji innej, niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca lub też informacji wymijającej, a więc zachodzi sytuacja, gdy wnioskodawcy zostaje formalnie udzielona informacja publiczna, ale nie dotyczy ona pytań zawartych we wniosku, a zatem odpowiedź w ogóle nie dotyczy wniosku lub zawiera informacje niezwiązane z treścią wniosku; 4) podmiot zobowiązany udziela wprawdzie wnioskodawcy lakonicznej informacji, że nie dysponuje informacją publiczną, ale nie udowadnia swoich twierdzeń, a nawet nie uwiarygadnia, iż nie posiada żądanej informacji publicznej (tak również: m.in. wyrok NSA z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 156/12).
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p.
Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.
W sprawie niniejszej nie ma wątpliwości, że Okręgowa Izba Aptekarska w [...] jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.). Zgodnie bowiem z art. 1 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 o izbach aptekarskich (Dz. U. z 2021 r., poz. 1850), okręgowe izby aptekarskie stanowią samorząd zawodu farmaceuty, jako reprezentację zawodowych, społecznych i gospodarczych interesów tego zawodu. Okręgowa Izba Aptekarska posiada osobowość prawną, jest jednostką samorządu zawodowego farmaceutów zobowiązaną do udostępnienia informacji publicznej.
Istota sporu sprowadza się w niniejszej sprawie do oceny, czy żądane przez skarżącego w punktach I i II 1-4 wniosku z dnia [...] października 2023 r. informacje mają charakter informacji publicznej.
Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił natomiast w art. 1 ust. 1
i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja
o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z treści tych przepisów, należy przyjąć, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), sposobach stanowienia aktów publicznoprawnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit.c u.d.i.p.), sposobach przyjmowania i załatwiania spraw (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit.d u.d.i.p.), stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit.e u.d.i.p.), danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.), w tym m.in. treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.).
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdził, że informacja żądana przez wnioskodawcę w punktach I i II 1-4 wniosku z dnia [...] października 2023 r. (a zatem w zakresie, który został objęty skargą na bezczynność) stanowi informację publiczną. Skarżący żądał bowiem udostępnienia danych dotyczących procesu wyborczego do organów samorządu zawodowego. Wbrew twierdzeniom organu zawartym w odpowiedzi udzielonej wnioskodawcy i w odpowiedzi na skargę, żądane przez wnioskodawcę informacje stanowią informację o sprawie publicznej. Ujęte w żądaniu kwestie dotyczące procesu wyborczego organów samorządu zawodowego nie mają charakteru dokumentów wewnętrznych i nie można uznać, że nie wiążą się z wykonywaniem zadań publicznych. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 7 ustawy o izbach aptekarskich, samorząd farmaceutów realizuje wiele różnych zadań, z których – jak podkreślano to już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (v. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 7 marca 2023 r. sygn. akt II SAB/BD 170/22, orzeczenia.nsa.gov.pl) zdecydowana większość ma charakter publiczny. Wskazać należy, że zadania samorządu to m.in. sprawowanie pieczy i nadzoru nad wykonywaniem zawodu (art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy), współdziałanie z organami administracji publicznej, związkami zawodowymi i samorządami zawodowymi oraz innymi organizacjami społecznymi w sprawach związanych z wykonywaniem zawodu i innych dotyczących farmacji, a mających wpływ na ochronę zdrowia publicznego (art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy), zajmowanie stanowiska w sprawach organizacji ochrony zdrowia i gospodarki produktami leczniczymi (art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy). Te zadania samorząd zawodu farmaceuty wykonuje m.in. przez przyznawanie prawa wykonywania zawodu farmaceuty (art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy), zawieszanie i pozbawianie prawa wykonywania zawodu oraz ograniczanie w wykonywaniu zawodu (art. 7 ust. 2 pkt 1a ustawy), opiniowanie projektów aktów normatywnych dotyczących produktów leczniczych, aptek i wykonywania zawodu farmaceuty oraz występowanie z wnioskiem o podjęcie inicjatywy ustawodawczej (art. 7 ust. 2 pkt 6 ustawy), czy też sprawowanie sądownictwa dyscyplinarnego w zakresie odpowiedzialności zawodowej farmaceutów oraz sądownictwa polubownego art. 7 ust. 2 pkt 12 ustawy).
Samorząd zawodowy współdziała z organami administracji publicznej, związkami zawodowymi i samorządami zawodowymi oraz innymi organizacjami społecznymi w sprawach związanych z wykonywaniem zawodu i innych dotyczących farmacji, a mających wpływ na ochronę zdrowia publicznego, zajmuje stanowiska w sprawach organizacji ochrony zdrowia i gospodarki produktami leczniczymi.
Cechą dokumentów wewnętrznych jest to, że zostają wytworzone tylko na potrzeby podmiotu, który je wytworzył, i nie przedstawiają jego stanowiska na zewnątrz, nie zostają bezpośrednio wykorzystane w szeroko rozumianym procesie decyzyjnym (por. P. Szustakiewicz, Problemy dostępu do informacji publicznej na tle orzecznictwa sądów administracyjnych, Samorząd Terytorialny z 2015 r., nr 4, s. 62; I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, s. 24, 206-208; wyrok NSA z dnia 17 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1139/15). Dokumenty wewnętrzne nie przesądzają o kierunkach działania organu. Dokumenty takie służą wymianie informacji, zgromadzeniu niezbędnych materiałów, uzgadnianiu poglądów i stanowisk. Mogą mieć dowolną formę, nie są wiążące, co do sposobu załatwienia sprawy, nie są w związku z tym wyrazem stanowiska organu, nie stanowią więc informacji publicznej (zob. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 2130/11; wyrok NSA z dnia 15 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 707/10; wyrok NSA z dnia 20 września 2016 r., sygn. akt I OSK 2649/15).
Realizacja zadań samorządu zawodu farmaceuty bezspornie ma wpływ na poziom ochrony zdrowia publicznego. Żądania wniosku dotyczące procesu wyborczego do organów samorządu nie jest zatem kwestią wewnętrzną samorządu i nie stanowi dokumentacji wewnętrznej.
Na gruncie tej sprawy zasadne jest powołanie się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2021 r. sygn. akt III OSK 3154/21, który dotyczy wprawdzie samorządu lekarskiego, jednakże zdaniem Sądu znajduje odniesienie do niniejszej sprawy. W wyroku tym NSA wskazał, że "(...) wybór do organów samorządu lekarskiego pozostaje w bezpośredniej relacji z zadaniami publicznymi realizowanymi przez samorząd zawodowy lekarzy, albowiem od wybranych osób oraz tego czy proces wyboru przebiegał prawidłowo zależeć będzie, czy w przyszłości rozstrzygnięcia podjęte przez tego rodzaju organy będą miały charakter legalny. Oznacza to, że dokumenty wytworzone w toku postępowania wyborczego nie posiadają waloru dokumentów wewnętrznych, związanych z organizacyjną sferą działania samorządu zawodowego, lecz dotykają sfery publicznej (por. wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 264/19). Proces wyborczy obsady stanowisk w organach samorządu zawodowego lekarzy dotyczy więc spraw publicznych, skoro osoby te z racji sprawowanej funkcji mają decydować o sprawie publicznej, jaką jest szeroko pojęta ochrona zdrowia obywateli."
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wszystkie kwestie ujęte w żądaniach wniosku w punktach I i II 1-4 są istotne z punktu widzenia procesu wyborczego, mają znaczenie dla prawidłowości tego procesu, a uwzględniając zadania spoczywające na samorządzie zawodu farmaceuty bezspornie wiążą się z realizacją zadania publicznego w zakresie ochrony zdrowia publicznego, czy gospodarki produktami leczniczymi. Zatem żądania punktu I wniosku (cały punkt obejmujący podpunkty 1, 2, 3 lit. od a do i) oraz punkt II podpunkty od 1 do 4 jako odnoszące się do procesu wyborczego nie mogą być ujmowane, tak jak chce organ, jako sprawy wewnętrzne, czy dokumenty wewnętrzne samorządu zawodowego.
Sąd podkreśla przy tym, że w tym aspekcie – dotyczącym procesu wyborczego – nie ma żadnego znaczenia z jakich źródeł pochodzą środki na organizację wyborów. Kwestia finansowania w tym zakresie nie zmienia charakteru żądanych informacji jako informacji o sprawie publicznej. Nie jest tym samym trafna argumentacja organu w odpowiedzi skierowanej do wnioskodawcy w dniu [...] listopada 2023 r., że skoro organizacja wyborów nie jest finansowana ze środków publicznych, to nie mamy do czynienia z informacją publiczną. Kwestia finansowania nie zmienia tego, że wybór do organów samorządu pozostaje w ścisłej, bezpośredniej relacji z zadaniami publicznymi realizowanymi przez samorząd zawodu farmaceuty.
Podkreślenia wymaga, że konstytucyjne prawo do informacji służyć ma dostępowi do informacji pozwalających na społeczną kontrolę wykonywania zadań publicznych. Występuje tu zatem element dobra ogółu – chodzi o społeczną kontrolę prawidłowości funkcjonowania m.in. samorządu zawodowego.
W świetle przedstawionych wyżej rozważań Sąd za zasadną uznał skargę na bezczynność Okręgowej Izby Aptekarskiej w [...] w kwestionowanym w skardze zakresie obejmującym punkt I i II 1-4 wniosku. Sąd nie podzielił argumentacji organu, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej.
W sytuacji, gdy żądanie wniosku dotyczy informacji będącej informacją publiczną, tak jak w niniejszej sprawie organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem; 2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie lub 4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji.
Rozpatrując skargę na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania punktu I i II 1-4 wniosku z dnia [...] października 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, Sąd stwierdził, że organ pozostawał w bezczynności na dzień wniesienia niniejszej skargi, jak również pozostaje w bezczynności na dzień orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie. Podkreślenia przy tym wymaga, że nie stanowi udostępnienia informacji publicznej udzielenie innej informacji niż żądał wnioskodawca (wnioskodawca nie żądał podania listy delegatów, nie pytał też o uchwały Krajowego Zjazdu Aptekarzy, nie stanowi też udostępnienia informacji ogólne odesłanie do strony internetowej o wskazanym adresie, bez dokładnego określenia zakładki, w której informację można odnaleźć). Organ nie udostępnił żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku, jak również nie wydał w tym terminie decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Z tych względów Sąd zobowiązał organ do rozpoznania punktu I i II 1-4 wniosku z dnia [...] października 2023 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu nie miała w tej sprawie miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Organ podjął w tej sprawie działanie na gruncie u.d.i.p. Organ w terminie 8 dni od wpływu wniosku, wezwał wnioskodawcę do wykazania szczególnej istotności interesu publicznego dla przetworzenia żądanej informacji publicznej. Wnioskodawca udzielił odpowiedzi, po czym organ zmienił stanowisko i zdecydował, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej (odpowiedź organu z dnia [...] listopada 2023 r.). W ocenie Sądu działania organu w tej sprawie nie dają podstaw do przypisania bezczynności charakteru rażącego naruszenia prawa. Niewłaściwy sposób zastosowania u.d.i.p. nie stanowi w tej sprawie przesłanki kwalifikowania bezczynności jako rażącego naruszenia prawa. Z treści odpowiedzi organu do wnioskodawcy nie wynika, aby zmierzano do celowego pozbawienia dostępu do informacji publicznej.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,
na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. W punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1a powołanej ustawy. O kosztach sądowych, jak w punkcie 3 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony wpis sądowy w wysokości 100 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI