II SAB/Wa 701/24

II SAB/Wa 701/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-03-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj
Anna Pośpiech-Kłak
Iwona Maciejuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149 par. 1 pkt 1 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120, art. 149 par. 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 902
art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 16 ust. 1, art. 13 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 marca 2025 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Ministra Finansów do rozpoznania wniosku skarżącego J. M. z dnia [...] października 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącego J. M. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
J. M. wnioskiem z dnia [...] października 2024 r. skierowanym na adres kancelaria@mf.gov.pl zwrócił się, za pośrednictwem poczty elektronicznej do Ministerstwa Finansów o przesłanie zwrotnie mailem zestawienia kas rejestrujących online w postaci edytowalnego pliku elektronicznego (np. csv, xls, txt, ods, odt) zawierającego: numer unikatowy kasy, datę fiskalizacji, datę wyrejestrowania (jeśli takowe miało miejsce). Wskazał, że zestawienie powinno obejmować wszystkie kasy rejestrujące łączące się z Centralnym Repozytorium Kas od początku ich instalacji do końca września 2024 r.
Zastępca Dyrektora Departamentu [...] działający z upoważnienia Szefa Krajowej Administracji Skarbowej pismem z dnia 25 października 2024 r. wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia, w terminie 7 dni, braków formalnych wniosku poprzez jego podpisanie i złożenie do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Poinformowano wnioskodawcę, że wniosek został złożony za pomocą poczty elektronicznej bez opatrzenia go podpisem elektronicznym. Aby można było uznać, że taki wniosek został podpisany (autoryzowany) zgodnie z przepisami art. 63 § 3 i 3a k.p.a., musi on być albo podpisany oryginalnie (własnoręcznie) i odesłany drogą pocztową (alternatywnie złożony osobiście) albo podpisany podpisem elektronicznym (podpisem kwalifikowanym albo bezpłatnym podpisem zaufanym) i przesłany przez elektroniczną skrzynkę podawczą (ePuap). Ponadto art. 63 § 2 k.p.a. stanowi, że elementem obligatoryjnym każdego podania jest, m.in. wskazanie adresu osoby od której pochodzi. Zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a., jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Wnioskodawca w odpowiedzi z 25 października 2024 r. poinformował, że pismo nie stanowi załatwienia jego wniosku z [...] października 2024 r. w sposób zgodny z przepisami, tak sformułowane żądanie podpisania wniosku jest bezpodstawne, a tym samym bezprawne.
Dyrektor Departamentu [...] działający z upoważnienia Szefa Krajowej Administracji Skarbowej w piśmie z dnia [...] listopada 2024 r., na podstawie art. 64 § 2 w związku z art. 63 § 3 i 3a k.p.a. zawiadomił wnioskodawcę o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, że po przeprowadzeniu analizy wniosku organ stwierdził, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z brzemieniem tego przepisu "Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie". Dyrektor wskazał, że dane określone w piśmie wnioskodawcy - odnoszące się do kas rejestrujących - bez wątpienia stanowią informację w sprawach publicznych. Również stanowisko doktryny i orzecznictwa jest w tym zakresie zgodne - informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych. Wniosek z dnia [...] października 2024 r. został złożony drogą poczty email, nie zawierał podstawy prawnej żądania, podpisu wnioskodawcy oraz adresata żądania określenia organu do którego kierowany jest wniosek. Wobec powyższego postanowieniem znak [...] z dnia [...] października 2024 r., organ podatkowy – wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku, poprzez jego podpisanie i złożenie do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, wyznaczając 7-dniowy termin do ich usunięcia. Odpowiedź wnioskodawcy z [...] października 2024 r. nie może być uznana za odpowiedź na wezwanie.
J. M. w skardze z dnia 9 listopada 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] października 2024 r. wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia jego wniosku z [...] października 2024 r. oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzucił naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek, art. 10 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na braku zrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Skarżący w uzasadnieniu podniósł, że w dniu [...] października 2024 r. wysłał do Ministra Finansów wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Podął, że termin na załatwienie wniosku, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., upłynął po 14 dniach od złożenia wniosku, czyli [...] października 2024 r., pomimo upływu terminu 14 dni Minister Finansów nie udostępnił wnioskowanej informacji jak i nie wydał decyzji o odmowie ich udostępniania. Skarżący wskazał, że [...] października 2024 r. otrzymał od Zastępcy Szefa KAS pismo z wezwaniem do podpisania wniosku. Skarżący zaznaczył, że Minister Finansów jest organem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Wykaz kas rejestrujących online stanowi informację publiczną z wielu względów: dane te zebrane są w Centralnym Rejestrze Kas prowadzonym przez Ministra Finansów, a sam rejestr jest finansowany ze środków publicznych, duża liczba kas rejestrujących online została dofinansowana ze środków publicznych, urządzenia te służą do ewidencjonowania obrotu na rzecz osób nieprowadzących działalności gospodarczej, a więc służą do rejestracji wysokości należnego. Wniosek dotyczy udostępnienia wykazu kas bez konieczności dokonywania jakichkolwiek analiz, zestawień lub podsumowań. Skoro jest prowadzony w postaci elektronicznej to wygenerowanie tabeli danych zawierających informacje wskazane we wniosku nie powinno zająć więcej niż 5 minut.
Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że wobec faktu, że wnioskowane dane objęte były tajemnicą skarbową, na podstawie art. 293 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383, z późn. zm.), organ był zobowiązany odmówić ich udostępnienia stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p. wydając decyzję. Powołał się przy tym na treść art. 5 ust. 1 u.d.i.p. Wskazał, że do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznych mają zastosowanie przepisy k.p.a., wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien spełniać wymogi określone w art. 63 k.p.a. w sytuacji, w której występują podstawy do wydania decyzji w oparciu o art. 16 u.d.i.p. Organ nie kwestionował, że dane objęte wnioskiem stanowią informacje publiczną. Podkreślił jednak, że są one objęte tajemnicą skarbową o której mowa w Dziale VII o.p. Tajemnica skarbowa to wyłączenie jawności indywidualnych danych zawartych we wszelkich dokumentach, jakie podatnik, płatnik i inkasent składają organowi podatkowemu, a także, jakie znajdują się w dokumentach tego organu lub pozyskanych przez organ informacji na temat tych danych. W konsekwencji, w trybie u.d.i.p. mogą być udostępniane zbiorcze, niezindywidualizowane dane, dotyczące prowadzonych przez organy podatkowe spraw. Nie mogą być natomiast udzielane żadne informacje indywidualne. Oczekiwane przez wnioskodawcę dane dotyczące kas rejestrujących, a w szczególności numeru i elementów (dat) procesu fiskalizacji urządzenia spełnia definicję zawartą w art. 293 § 1 o.p., zgodnie z którą "tajemnicą skarbową objęte są indywidualne dane zawarte w deklaracji oraz innych dokumentach składanych przez podatników, płatników lub inkasentów". Numer kasy pozwala na ustalenie właściciela urządzenia (jest umieszczony na paragonie fiskalnym oraz na samym urządzeniu), a informacja o dacie fiskalizacji urządzenia jest (wraz z numerem) elementem indywidualnych danych podatników będących w posiadaniu organów podatkowych. W związku z tym w zestawieniu z danymi publicznie dostępnymi informacja, której żądał wnioskodawca, byłaby zindywidualizowaną informacją o pewnych elementach realizacji obowiązków poszczególnych podatników, tj. o dacie dopełnienia obowiązku fiskalizacji. Z tych względów rozstrzygnięcie merytoryczne wniosku wymagało w ocenie organu wydania decyzji odmownej. Wnioskodawca, pomimo wezwania, nie usunął braków formalnych wniosku z dnia [...] października 2024 r., a zatem, z mocy prawa, podanie zostało pozostawione bez rozpoznania, o czym organ poinformował wnioskodawcę pismem z dnia [...] listopada 2024 r. wysłanym również na ten adres email.
Skarżący pismem procesowym z dnia 8 marca 2025 r. podtrzymał skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie rozpatrzenia wniosku
z dnia [...] października 2024 r. przesłanego do organu e-mailem na adres kancelaria@mf.gov.pl o udostępnienie informacji publicznej jest dopuszczalna.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym skarga na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (v. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt l OSK 601/05 LEX nr 236545, postanowienie NSA z dnia 3 października 2007 r. sygn. akt I OSK 1382/07, orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd ten pozostaje aktualny w obecnym stanie prawnym (v. wyrok NSA z dnia 16 marca 2021 r. sygn. akt III OSK 86/21, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej także p.p.s.a. Pierwszy z ww. przepisów stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Natomiast w myśl art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk,
M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109).
Skarga na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga taka wnoszona jest wówczas, gdy organ wprawdzie prowadzi postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem stosownego aktu
ani nie podejmuje właściwej czynności, której domaga się strona (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, publ. LEX nr 148427 i nr 148280). Dla stwierdzenia bezczynności organu w zakresie wydania stosownego aktu lub podjęcia czynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku,
a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Wnioskodawca ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez niego informacje są informacjami publicznymi i powinny być udostępnione w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902), zwanej dalej u.d.i.p.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji RP obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p).
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p.
Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.
W sprawie niniejszej nie ma wątpliwości, że Minister Finansów, którego bezczynność jest przedmiotem skargi, jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej na gruncie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Zgodnie z § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 28 listopada 2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Finansów (Dz. U. z 2023 r., poz. 2586), Minister kieruje następującymi działami administracji rządowej: 1) budżet; 2) finanse publiczne; 3) instytucje finansowe. Zgodnie z § 1 ust. 3 rozporządzenia, Minister jest dysponentem części 19 budżetu państwa. Obsługę ministra zapewnia Ministerstwo Finansów (ust. 4).
Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił natomiast w art. 1 ust. 1
i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja
o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z treści tych przepisów, należy przyjąć, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), sposobach stanowienia aktów publicznoprawnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit.c u.d.i.p.), sposobach przyjmowania i załatwiania spraw (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit.d u.d.i.p.), stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit.e u.d.i.p.), danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.), w tym m.in. treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).
W sprawie nie jest sporne, że żądana we wniosku informacja stanowi informację publiczną. We wniosku z dnia [...] października 2024 r. skarżący żądał bowiem zestawienia kas rejestrujących online w postaci edytowalnego pliku elektronicznego zawierającego numer unikatowy kasy, datę fiskalizacji, datę wyrejestrowania (jeśli miało miejsce). Zestawienie, jak wskazał wnioskodawca, powinno obejmować wszystkie kasy rejestrujące łączące się z Centralnym Repozytorium Kas od początku ich instalacji do końca września 2024 r. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów jednoznacznie wskazał, że dane określone przez wnioskodawcę odnoszące się do kas rejestrujących bez wątpienia stanowią informację w sprawach publicznych. Organ podał przy tym, że dane o przekazanie których ubiegał się wnioskodawca są objęte tajemnicą skarbową o której mowa w dziale VII Ordynacji podatkowej.
Kwestie dotyczące kas rejestrujących uregulowane są w art. 111 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2024 r., poz. 361). Skoro informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, to w sprawie nie ma wątpliwości, że żądanie wniosku dotyczyło informacji publicznej.
W sytuacji, gdy żądanie wniosku dotyczy informacji będącej informacją publiczną, tak jak w niniejszej sprawie, organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem; 2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie lub 4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji.
Dokonując w niniejszej sprawie oceny, czy organ, którego bezczynność zaskarżono w skardze, tj. Minister Finansów, był bezczynny w rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] października 2024 r. i czy pozostaje bezczynny na dzień rozpoznawania niniejszej sprawy przez Sąd, wskazać należy w pierwszej kolejności, że wniosek z dnia [...] października 2024 r. skierowany był do Ministerstwa Finansów, które zapewnia obsługę Ministrowi Finansów. Wniosek skierowany został na adres kancelaria@mf.gov.pl., a jako "Temat" wskazano "MF- kasy online". Nie można zatem przyjąć, że nie był wskazany adresat wniosku. Był to Minister Finansów. Ze strony internetowej Ministerstwa Finansów wynika, że wniosek o informację publiczną można przesłać m.in. na adres email kancelaria@mf.gov.pl, na który to adres, wniosek skierował skarżący. Na stronie internetowej Ministerstwa Finansów zamieszczony został wzór wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Okoliczność, że skarżący nie skorzystał z tego wzoru wniosku nie ma znaczenia w sprawie. Wnioskodawca wprawdzie nie powołał się we wniosku z dnia [...] października 2024 r. na u.d.i.p., jednakże w sprawie nie było wątpliwości, że żądanie dotyczy udostępnienia informacji publicznej przez Ministra Finansów.
W sprawie tej Minister Finansów nie podjął działań na gruncie u.d.i.p. i nie rozpatrzył wniosku z dnia [...] października 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Wprawdzie w sprawie samego wniosku z dnia [...] października 2024 r. podjęte zostały określone działania, które przedstawione zostały już wyżej w ustaleniach faktycznych, to jednak stwierdzić należy, że wykazane w odpowiedzi na skargę działania nie zostały podjęte przez Ministra Finansów, lecz przez Szefa KAS, którego bezczynność nie jest skarżona w tej sprawie i do którego wniosek nie był skierowany.
Zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 28 listopada 2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Finansów, Szef Krajowej Administracji Skarbowej jest organem podległym Ministrowi Finansów. Szef KAS jest także odrębnym organem Krajowej Administracji Skarbowej.
Z akt sprawy nie wynika, nie wynika też z informacji zamieszczonych na stronie internetowej Ministerstwa Finansów (BIP), aby wnioski o udostępnienie informacji publicznej kierowane do Ministra Finansów były rozstrzygane przez Szefa KAS. Z akt sprawy nie wynika też, aby Minister Finansów, którego bezczynności dotyczy skarga z dnia 9 listopada 2024 r., udzielił upoważnienia Szefowi KAS do rozpatrywania w jego imieniu wniosków o udostępnienie informacji publicznej. Także z działań podjętych przez Szefa KAS w sprawie wniosku skierowanego do MF [...] października 2024 r. nie wynika, aby Szef KAS działał w tym zakresie z upoważnienia Ministra Finansów. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania wystosowane zostało 25 października 2024 r. przez Zastępcę Dyrektora Departamentu [...] z upoważnienia Szefa KAS. Także zawiadomienie z dnia [...] listopada 2024 r. o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania podpisane zostało przez Dyrektora Departamentu [...] z upoważnienia Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. W świetle powyższego nie ma podstaw, aby przyjąć, że działania te podjęte zostały przez Ministra Finansów, który jest odrębnym organem władzy publicznej.
Jednocześnie Sąd podkreśla, że na gruncie u.d.i.p. nie ma podstaw do przekazywania wniosku o udostępnienie informacji publicznej według właściwości między organami. Sąd nie ma także podstaw, aby przyjąć, że skarga na bezczynność dotyczy innego organu niż wskazany przez skarżącego. Biorąc pod uwagę, że skarga dotyczy bezczynności Ministra Finansów, wniosek skierowany został do Ministra Finansów na adres wskazany na stronie internetowej Ministerstwa Finansów i był właściwy dla wniosku o udostępnienie informacji publicznej, stwierdzić należało, że Minister Finansów był obowiązany do jego rozpatrzenia. Tymczasem nawet w odpowiedzi na skargę Minister Finansów wskazuje, że to Szef Krajowej Administracji Skarbowej podjął działania w sprawie wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej.
W świetle powyższego Sąd, rozpoznając skargę na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] października 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, stwierdził, że Minister pozostawał w bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącego na dzień wniesienia niniejszej skargi, jak również pozostaje w bezczynności na dzień orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie. Z akt sprawy nie wynika, aby działania Szefa KAS w sprawie wniosku o udostępnienie informacji publicznej podjęte zostały w imieniu Ministra Finansów z jego upoważnienia.
W sprawie tej Minister Finansów nie udostępnił żądanej informacji publicznej w ustawowym terminie 14 dni, nie wydał też w tym terminie decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej (w sytuacji zaistnienia podstawy wyłączenia udostępnienia informacji publicznej), w tym nie wzywał wnioskodawcy do podjęcia czynności, które w jego ocenie winny być dokonane przez wnioskodawcę przed wydaniem decyzji administracyjnej. W sprawie nie ma podstaw, aby działania podjęte przez inny organ administracji publicznej przypisać Ministrowi Finansów. Organ nie poinformował też wnioskodawcy w terminie 14 dni pismem, że nie posiada żądanej informacji publicznej i nie wskazał, że informacje te posiada inny organ.
Z tych względów Sąd zobowiązał Ministra Finansów do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] października 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej
w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność Ministra Finansów w rozpatrzeniu wniosku nie miała w tej sprawie miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Pod pojęciem rażącego naruszenia prawa ujmuje się sytuację, w której bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo, a więc sytuację, w której to naruszenie jest oczywiste (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12). Jest to stan, w którym naruszenie to jest istotne, a więc niedające się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, oceniając charakter bezczynności nie można pominąć więc charakteru sprawy, jak i specyfiki trybu jej załatwienia (wyrok NSA z 18 marca 2015 r., sygn. I OSK 585/15). W przypadku przekroczenia przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, o tym, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa nie decyduje tylko sam przedmiot sprawy, ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym szczególnie czas trwania bezczynności (wyrok NSA z 8 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 237/15). Bezczynność o charakterze rażącego naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy w sposób jednoznaczny i znaczący doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a zarazem nie zachodzą okoliczności ekskulpujące tę bezczynność organu (wyrok NSA z 8 lipca 2015 r., sygn. I OSK 1514/14).
Niewłaściwy sposób zastosowania u.d.i.p., w tym, jak należy wnioskować, przekazanie wniosku do rozpatrzenia Szefowi KAS, nie stanowi w tej sprawie przesłanki kwalifikowania bezczynności Ministra jako rażącego naruszenia prawa. W szczególności nie ma podstaw, aby stwierdzić, że organ zmierzał do pozbawienia wnioskodawcy dostępu do informacji publicznej.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,
na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w punkcie 1 wyroku.
W punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1a powołanej ustawy. O zwrocie kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, jak w punkcie 3 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony przez skarżącego wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł.