II SAB/WA 70/25

II SAB/Wa 70/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-04-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kołodziej /przewodniczący/
Dorota Kozub-Marciniak /sprawozdawca/
Joanna Kruszewska-Grońska
Symbol z opisem
6480
658
Skarżony organ
Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku
Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi Polskiego Towarzystwa [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Dowódcy Wojsk Obrony Terytorialnej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Dowódcę Wojsk Obrony Terytorialnej do rozpoznania wniosku Polskiego Towarzystwa [...] z siedzibą w [...] z dnia [...] lipca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Dowódcy Wojsk Obrony Terytorialnej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Dowódcy Wojsk Obrony Terytorialnej na rzecz Polskiego Towarzystwa [...] z siedzibą w [...] kwotę 580 (słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Polskie Towarzystwo [...] (dalej, jako: skarżący), działające przez pełnomocnika, wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Dowódcy Wojsk Obrony Terytorialnej (dalej, jako: organ) w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej.
W skardze zarzucono organowi naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust 1 w zw. z art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej, jako: u.d.i.p.) przez nieudzielenie informacji publicznej w terminie ustawowym zgodnie z żądanym zakresem.
Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty zwrotu akt sprawy organowi oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w dniu [...] lipca 2024 r. skarżący wystąpił do organu z wnioskiem o udostępnienie następującej informacji publicznej: wskazanie aktualnie pełnionej funkcji przez pana M. D. w [...] [...] brygadzie obrony terytorialnej, zakres obowiązków na zajmowanym stanowisku, wykształcenie, staż służby w wojsku, życiorys służbowy od początku służby w wojsku, życiorys obejmujący doświadczenie zawodowe przed wstąpieniem do wojska, wskazanie wszystkich zajmowanych w wojsku stanowisk chronologicznie, ocen okresowych za okres ostatnich 3 lat wraz z uzasadnieniem, uzasadnienia dla wszystkich nagród pieniężnych z okres ostatnich 3 lat, informacji o wszystkich szkoleniach finansowanych ze środków publicznych, w których brała udział ta osoba wraz z ich kosztem, informacji o postępowaniach dyscyplinarnych dotyczących tej osoby w okresie ostatnich 3 lat.
W odpowiedzi na powyższy wniosek organ wskazał w piśmie z dnia [...] lipca 2024 r., że nie jest instytucją upoważnioną do udzielenia takich informacji.
Zdaniem skarżącego taka enigmatyczna odpowiedź organu nie wpisuje się w ramy proceduralne przewidziane w u.d.i.p. Organ nie stwierdził, że nie posiada żądanej informacji. Nie stwierdził, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Nie odmówił udostępnienia informacji w formie decyzji administracyjnej. Skarżący z lakonicznej wiadomości przekazanej przez organ wnioskuje, że organ znajduje się w posiadaniu żądanej informacji, natomiast nie chce jej udostępnić z uwagi na niesprecyzowane powody. W takiej sytuacji organ powinien wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej wskazując powody takiej odmowy. To w niniejszej sytuacji się nie stało.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na nie dopełnienie przez skarżącego wymogu z art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej, jako: P.p.s.a.). Zgodnie tym przepisem, skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W myśl art. 53 § 2b P.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Złożenie ponaglenia wywiera skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia (art. 52 § 1 P.p.s.a.), a tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi na bezczynność organu pozostającego w zwłoce i niepodejmującego w ustawowym terminie aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 3 P.p.s.a. W sprawach skarg na bezczynność nie ma znaczenia, jaki okres upłynął pomiędzy ponagleniem wniesionym w trybie art. 37 § 1 K.p.a., a skargą do sądu administracyjnego. Warunkiem formalnym skargi jest wyłącznie złożenie takiego ponaglenia (por wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2024 r., sygn. akt VIII SAB/Wa 33/24). W przedmiotowej sprawie wymóg ten nie został spełniony, w związku z czym skarga winna zostać odrzucona.
W piśmie procesowym z dnia 19 kwietnia 2025 r. skarżący rozwinął swoje dotychczasowe stanowisko. Wskazał, że osoba, której dotyczy wniosek dostępowy jest żołnierzem WOT i posiada status funkcjonariusza publicznego. Zdaniem skarżącego organ posiada żądane we wniosku z dnia [...] lipca 2024 r. informacje, które mają niewątpliwie charakter informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż wbrew twierdzeniom organu brak jest podstaw do odrzucenia skargi w tej sprawie. Skarżący mógł złożyć skargę na bezczynność organu bez składania odrębnego ponaglenia, które w przypadku spraw o udzielnie informacji publicznej nie jest wymagane. Ustalony w art. 53 § 2b P.p.s.a., wymóg wniesienia ponaglenia odnieść należy do bezczynności organu odnośnie do spraw rozpoznawanych w trybie K.p.a. Stosownie zaś do art. 16 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. przepisy K.p.a. stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Powyższe oznacza, że nie mają one zastosowania do faz poprzedzających wydanie decyzji i tym samym w przypadku bezczynności w sprawach dotyczących udzielania informacji publicznej brak jest podstaw do stosowania art. 37 K.p.a. Pogląd ten utrwalony jest już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (szerzej np. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2025 r. sygn. akt III OSK 240/24).
Przechodząc do merytorycznej oceny sprawy przypomnieć trzeba, że na gruncie u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ "milczy" wobec tego wniosku, tj. nie udostępnił informacji publicznej (art. 4 ust. 3 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), nie powiadomił wnioskodawcy o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), nie poinformował o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, iż żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).
Stosownie do treści art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji lub dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. (art. 149 § 2 P.p.s.a.).
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez nią informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (vide P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego z 2012 r. nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem).
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Nie ulega bowiem wątpliwości, że wobec treści art. 4 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 22 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r., poz. 248 z późn. zm.) Dowódca Wojsk Obrony Terytorialnej, jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu.
Zgodnie natomiast z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Ustawodawca w art. 6 u.d.i.p. zamieścił przykładowy wykaz (katalog) informacji i dokumentów, które stanowią informację publiczną, przy czym wyszczególnienie to nie jest wyliczeniem wyczerpującym (zamkniętym), lecz ma charakter przykładowy. O zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje jej treść i charakter. Przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest więc spełnienie przez nią kryterium przedmiotowego i stąd też decydującymi są treść i charakter konkretnej informacji, nie zaś podmiot, który jest w jej posiadaniu. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, czyli każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 u.d.i.p).
W tej sprawie skarżący zwrócił się o udostępnienie określonych informacji (informacji dotyczących osoby, pełniącej określoną funkcje we wskazanej jednostce organizacyjnej), zaś podmiot - do którego wpłynęło podanie - poza stwierdzeniem zawartym w wiadomości mailowej z dnia [...] lipca 2024 r., że organ nie jest instytucją upoważnioną do udzielenia takich informacji - nie udzielił odpowiedzi na wniosek dostępowy.
W ocenie Sądu, objęte żądaniem informacje mogą należeć do publicznych - udostępnianych w ramach u.d.i.p. Jeżeli zaś - wobec zakresu zadań i kompetencji osoby, której dotyczy zapytanie - żądane przez skarżącego dane nie stanowią informacji publicznej (kwestii danych personalnych bądź innych objętych wnioskiem), bądź organ nie dysponuje tą informacją, jego powinnością jest zawiadomienie o tym wnioskodawcy. Dopiero realizacja takiej czynności wyczerpuje powinność, wynikającą z przepisów określających reguły udostępnienia informacji publicznej. W rozpoznawanej sprawie tego nie uczyniono. W tej sytuacji Sąd doszedł do przekonania, że należało zobowiązać organ do rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2024 t. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Zdaniem Sądu stwierdzona bezczynność nie jest jednak rażąca. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo niedopełnienie przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej ustawowych obowiązków, czyli także przekroczenie terminów załatwienia sprawy. Rażące opóźnienie w podejmowanych czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku woli załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa.
Z okoliczności sprawy nie wynika, aby zaistniała zwłoka wynikała z celowego zaniechania czy też z lekceważącego traktowania przez organ obowiązków informacyjnych. W ocenie Sądu bezczynność w załatwieniu niniejszej sprawy nie jest efektem zaniechań podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia (udostępnienia informacji publicznej). Te okoliczności w ocenie Sądu nie pozwalają uznać, że stwierdzona bezczynność miała postać kwalifikowaną.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji, a na podstawie art. 149 §1a P.p.s.a. jak w pkt 2 sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania zawarte w pkt 3 sentencji wyroku zostało wydane na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w wysokości 100 zł oraz koszty zastępstwa procesowego 480 zł.
Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a.