II SAB/Wa 69/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-05-31
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ochrona danych osobowychRODOprzewlekłość postępowaniabezczynność organuskarga administracyjnaPrezes UODOdane osobowepostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził przewlekłość postępowania Prezesa UODO w sprawie ochrony danych osobowych, ale nie uznał jej za rażące naruszenie prawa.

Skarżący zarzucił Prezesowi Urzędu Ochrony Danych Osobowych bezczynność i przewlekłość w rozpoznaniu skargi dotyczącej nieprawidłowości w przetwarzaniu jego danych osobowych. Sąd administracyjny, po analizie akt sprawy, stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, wskazując na nieefektywne gromadzenie materiału dowodowego i długie odstępy między czynnościami. Niemniej jednak, sąd nie uznał tej przewlekłości za rażące naruszenie prawa i oddalił skargę w pozostałym zakresie, zasądzając od organu zwrot kosztów postępowania.

Przedmiotem sprawy była skarga M. K. na bezczynność i przewlekłość Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (Prezesa UODO) w sprawie rozpoznania skargi z września 2021 r. dotyczącej nieprawidłowości w przetwarzaniu danych osobowych skarżącego przez SKOK i udostępnienia ich BIK. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) poprzez niewskazanie terminu załatwienia sprawy, niepouczenie o przyczynach przedłużenia oraz niepodjęcie działań wnikliwie i szybko. Wniósł o stwierdzenie przewlekłości i bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie sumy pieniężnej, nałożenie kary finansowej oraz zobowiązanie organu do podjęcia określonych działań. Prezes UODO wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że nie jest związany terminami k.p.a. w takim samym zakresie jak w innych sprawach, a przepisy rozporządzenia RODO stanowią lex specialis. Sąd administracyjny uznał jednak, że przepisy k.p.a. mają zastosowanie do postępowań prowadzonych przez Prezesa UODO, w tym w zakresie terminów załatwiania spraw. Analizując tok postępowania, sąd stwierdził, że organ prowadził sprawę w sposób przewlekły, podejmując czynności w dużych odstępach czasowych przez okres prawie 7 miesięcy. W związku z tym, sąd stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa UODO, ale nie uznał tego za rażące naruszenie prawa. Ponieważ organ wydał decyzję merytoryczną przed datą wyrokowania, sąd nie zobowiązał go do wydania aktu, a skargę w tym zakresie oddalił. Sąd nie orzekł również o grzywnie ani o przyznaniu sumy pieniężnej, uznając te środki za fakultatywne i biorąc pod uwagę wydanie decyzji przez organ. Na rzecz skarżącego zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, jednak nie miało ono charakteru rażącego naruszenia prawa.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ prowadził postępowanie w sposób nieefektywny, podejmując czynności w dużych odstępach czasowych przez okres prawie 7 miesięcy, co narusza zasadę szybkości i efektywności postępowania administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1 i 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa kompetencje sądu w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, w tym możliwość zobowiązania organu do wydania aktu lub stwierdzenia bezczynności/przewlekłości.

Pomocnicze

k.p.a. art. 35 § § 1 - 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa terminy załatwiania spraw przez organy administracji publicznej, zobowiązując je do działania bez zbędnej zwłoki.

k.p.a. art. 36 § § 1-2

Kodeks postępowania administracyjnego

Nakłada na organ obowiązek podania stronom przyczyn zwłoki i wskazania nowego terminu załatwienia sprawy w przypadku niedotrzymania ustawowego terminu.

k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki do wniesienia ponaglenia w przypadku bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

p.p.s.a. art. 53 § § 2b

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umożliwia wniesienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

p.p.s.a. art. 149 § § 1a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

p.p.s.a. art. 149 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny lub przyznaniu sumy pieniężnej na rzecz skarżącego.

u.o.d.o. art. 60

Ustawa o ochronie danych osobowych

Postępowanie w sprawie naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych jest prowadzone przez Prezesa Urzędu.

u.o.d.o. art. 7 § ust. 1

Ustawa o ochronie danych osobowych

Kwalifikuje postępowania z określonych rozdziałów ustawy jako administracyjne i przewiduje stosowanie k.p.a. w sprawach nieuregulowanych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ prowadził postępowanie w sposób przewlekły, nie dążąc efektywnie do zgromadzenia materiału dowodowego. Przepisy k.p.a. dotyczące terminów załatwiania spraw mają zastosowanie do postępowań prowadzonych przez Prezesa UODO.

Odrzucone argumenty

Zarzut rażącego naruszenia prawa przez przewlekłość postępowania. Zarzut bezczynności organu.

Godne uwagi sformułowania

organ prowadził postępowanie w sposób przewlekły, nie dążąc w sposób efektywny do zgromadzenia materiału dowodowego naruszenie zasady szybkości i efektywności postępowania administracyjnego nie można bowiem zaaprobować stanu, w którym organ, podejmując określone czynności procesowe w dużych odstępach czasowych, nie załatwił skargi strony przez okres prawie 7 miesięcy.

Skład orzekający

Ewa Kwiecińska

przewodniczący

Agnieszka Góra-Błaszczykowska

sprawozdawca

Iwona Maciejuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przewlekłości postępowania administracyjnego w kontekście ochrony danych osobowych oraz zastosowanie k.p.a. do postępowań Prezesa UODO."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i oceny działań organu w danej sprawie. Nie stanowi przełomu w orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony danych osobowych i praw obywatela w kontakcie z organem administracji publicznej, a także interpretacji przepisów proceduralnych.

Czy Prezes UODO działał zbyt wolno? Sąd bada przewlekłość postępowania w sprawie ochrony danych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Wa 69/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-05-31
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-02-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Góra-Błaszczykowska /sprawozdawca/
Ewa Kwiecińska /przewodniczący/
Iwona Maciejuk
Symbol z opisem
647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
658
Sygn. powiązane
III OSK 2302/22 - Wyrok NSA z 2024-09-25
Skarżony organ
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku
Stwierdzono przewlekłość postępowania  administracyjnego i że przewlekłość postępowania  nie miała charakteru rażącego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 maja 2022 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność i przewlekłość Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania skargi z dnia [..] września 2021 r. 1. stwierdza, że Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz M. K. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była skarga M. K. na bezczynność i przewlekłość Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania skargi z dnia [...] września 2021 r. na nieprawidłowości w przetwarzaniu jego danych osobowych.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:
Pismem z dnia [...] września 2021 r. (data wpływu do organu – [...] września 2021 r.) M. K. (zwany dalej: skarżący, wnioskodawca) skierował do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (zwany dalej: Prezes UODO, organ) skargę na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez Spółdzielczą Kasę Oszczędnościowo-Kredytową im. [...] z siedzibą w [...] przy ul. [...] (zwana dalej: SKOK), polegające na przetwarzaniu jego danych osobowych w zakresie zapytania kredytowego z dnia [...] grudnia 2019 r. bez podstawy prawnej i ich udostępnieniu na rzecz Biura Informacji Kredytowej S.A. z siedzibą w [...] przy ul. [...] (zwane dalej: BIK).
Pismem z dnia [...] września 2021 r. Prezes UODO poinformował wnioskodawcę o wszczęciu postępowania zainicjowanego jego skargą. Jednocześnie zwrócił się do SKOK oraz BIK o złożenie wyjaśnień w sprawie. Wyjaśnienia SKOK wpłynęły do organu w dniach [...] października 2021 r. i [...] listopada 2021 r., natomiast wyjaśnienia BIK zostały złożone w dniu [...] listopada 2021 r.
Pismem z dnia [...] listopada 2021 r. (data wpływu do organu - [...] grudnia 2021 r.) skarżący złożył do Prezesa UODO ponaglenie, w treści którego skarżący wniósł o stwierdzenie, że w niniejszym postępowaniu doszło do przewlekłości i bezczynności mającej charakter rażącego naruszenia prawa. W treści ww. ponaglenia skarżący zawarł też wniosek o przesłanie mu przed wydaniem decyzji uwierzytelnionych kopii dokumentów, znajdujących się w aktach sprawy. Wskazał, że ważnym interesem strony jest fakt, że zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa przez podmioty, wobec których Prezes UODO prowadzi przedmiotowe postępowanie oraz sprawdzenie, czy organ dopełnił swoich ustawowych obowiązków. Podał przy tym, że wnioskowane dokumenty są mu niezbędne do złożenia zawiadomienia do organów ścigania.
Pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. Prezes UODO wezwał SKOK do uzupełnienia wyjaśnień złożonych w sprawie. Jednocześnie poinformował skarżącego o podjętych w sprawie czynnościach.
W dniu [...] grudnia 2021 r. do organu wpłynęła wniesiona przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga na bezczynność i przewlekłość Prezesa UODO w sprawie wniesionej przez niego skargi z dnia [...] września 2021 r. na bezprawne przetwarzanie (ujawnienie) jego danych osobowych i udostępnienie rzeczonych danych SKOK i BIK.
Skarżący wniósł o stwierdzenie przez Sąd przewlekłości i bezczynności organu z rażącym naruszeniem prawa; stwierdzenie przez Sąd naruszenia prawa do rozpoznania sprawy przez organ bez nieuzasadnionej zwłoki i zasądzenie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej; nałożenie na organ kary finansowej w związku z nieprawidłowościami jakich dopuścił się w czasie trwania przedmiotowego postępowania; zobowiązanie organu do doręczenia do Sądu kopii całości akt postępowania; doręczenie wnioskodawcy żądanych we wcześniejszych pismach kopii kart dokumentów akt postępowania potwierdzonych za zgodność z oryginałem; wyznaczenie terminu wydania decyzji administracyjnej; zobowiązanie organu do wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych bezczynności i przewlekłości postępowania, a także podjęcie środków zapobiegawczych bezczynności i przewlekłości postępowania.
Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 35 § 1 - 4 oraz art. 36 § 1-2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, zwana dalej: k.p.a.) poprzez niewskazanie terminu załatwienia sprawy i niepouczenie go o przyczynie przedłużenia sprawy oraz niepodjęcie działań wnikliwie i szybko, z uwzględnieniem możliwie najprostszych środków prowadzących do jej załatwienia. Uzasadniając ww. zarzuty skarżący wskazał, że organ przekroczył wszystkie ustawowe terminy wydania decyzji. Nie powiadomił skarżącego o przyczynach zwłoki, nie wskazał terminu zakończenia postępowania oraz nie poinformował o wszystkim co dzieje się w sprawie. W ocenie skarżącego organ w prowadzonym postępowaniu dopuścił się bezczynności i przewlekłości postępowania z rażącym naruszeniem prawa. Wydanie rozstrzygnięcia kończącego postępowanie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych. Organ dopuścił się naruszenia prawa skarżącego do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Organ prowadzi postępowanie opieszale, co naraziło wnioskodawcę na wymierne straty moralne. Skarżący nie wyklucza, że jego dane, którymi posługiwał się podmiot, zostały pozyskane niezgodnie z prawem, a także mogły posłużyć do popełnienia przestępstwa - usiłowania wyłudzenia kredytu na dane skarżącego. Stąd też w interesie skarżącego jest jak najszybsze wydanie decyzji przez organ celem podjęcia ewentualnych kroków prawnych.
Zdaniem skarżącego organ dopuścił się zarówno bezczynności poprzez nie wydanie decyzji jak i przewlekłości postępowania poprzez nieuzasadnione przedłużenie sprawy bez jakichkolwiek powiadomień strony. Organ nie dochował należytej staranności w organizowaniu i przeprowadzeniu postępowania. Ponadto do dnia sporządzenia skargi organ nie udzielił odpowiedzi na złożone przez niego ponaglenie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko po przedstawieniu podjętych w sprawie czynności organ stwierdził, że podjął czynności niezwłocznie, z zachowaniem terminu, wobec czego zarzut prowadzenia postępowania w sposób przewlekły oraz zarzut bezczynności są całkowicie niezasadne. Wyjaśnił także, że w zakresie terminów rozpoznania skarg (wniosków), do postępowań nadzorczych prowadzonych przez Prezesa UODO nie mają zastosowania przepisy k.p.a.
Wyjaśnił także, że w żadnym razie nie uchylał się od wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Przeciwnie, przedsięwziął przewidziane prawem czynności służące wnikliwemu i rzetelnemu ustaleniu okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy i zebraniu materiału dowodowego potrzebnego do rozstrzygnięcia jej decyzją administracyjną. Na każdym etapie postępowania skarżący był informowany o podejmowanych w sprawie działaniach.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2021 r., wydanym już po wniesieniu skargi, Prezes UODO odmówił uwzględnienia wniosku skarżącego o przesłanie mu przed wydaniem decyzji uwierzytelnionych kopii dokumentów znajdujących się w aktach sprawy.
W dniu [...] stycznia 2022 r. (data wpływu do organu) do PUODO wpłynęła odpowiedź SKOK z dnia [...] stycznia 2022 r. na wezwanie z dnia [...] grudnia 2021 r.
Pismami z dnia [...] stycznia 2022 r. Prezes UODO (uznając, że zebrany w sprawie materiał dowodowy, w dalszym ciągu nie jest wystarczający do wydania decyzji), ponownie wezwał BIK oraz SKOK do uzupełnienia wyjaśnień w sprawie. Jednocześnie organ poinformował wnioskodawcę o podjętych działaniach.
W dniu [...] kwietnia 2022 PUODO wydał decyzję znak [...] merytorycznie orzekając w sprawie ze skargi M. K.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, zwana dalej: p.p.s.a.), skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność; art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.) lub postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość; art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). W niniejszej sprawie skarżący dopełnił ww. formalnoprawnej przesłanki do wniesienia skargi, bowiem pismem z dnia [...] listopada 2021 r. (data wpływu do organu - [...] grudnia 2021 r.) wniósł ponaglenie w związku z nierozpoznaniem przez organ jego wniosku z dnia [...] września 2021 r. (data wpływu do organu - [...] września 2021 r.).
Jak wskazano wyżej, przedmiotem skargi w niniejszej sprawie wnioskodawca uczynił przewlekłość i bezczynność organu w zakresie jego wniosku z [...] września 2021 r.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, który Sąd w składzie orzekającym podziela, że zarzucenie w jednym piśmie bezczynności oraz przewlekłości postępowania nie powinno być traktowane jako skumulowanie dwóch skarg, o ile kwestionowana jest terminowość i sprawność działania organu w tej samej sprawie administracyjnej. Objęcie jedną skargą obu form opieszałości organu inicjuje bowiem jedną sprawę sądowoadministracyjną. Pozostaje to w związku z zasadą, że przedmiotem zaskarżenia może być tylko jedna decyzja lub inny akt, którego legalność badana jest przez sąd administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 709/12; wyrok NSA z dnia 24 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 2225/14; publ. cbosa).
W przypadku wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, to sąd administracyjny - na podstawie okoliczności sprawy, a zwłaszcza toku postępowania - ocenia, czy w sprawie wystąpiła bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania oraz na podstawie tej oceny podejmuje rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 149 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12; z dnia 4 września 2015 r. sygn. akt II OZ 753/15; publ. j.w.).
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, czy też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Skarga na bezczynność organu ma zasadniczo na celu ochronę procesową strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
Z kolei pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" pojmowane jest jako prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70). Również w orzecznictwie sądowym przewlekłe prowadzenie postępowania określane jest jako nieefektywne. Wskazuje się bowiem, że przewlekłość obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w krótszym terminie, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.
W wyroku z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1956/12 (publ. j.w.) NSA stwierdził, iż przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Kontrola Sądu zmierza zatem do ustalenia, czy istotnie organ administracji publicznej postępowanie w sprawie prowadzi przewlekle i bezpodstawnie nie kończy go wydaniem rozstrzygnięcia.
Sąd przyjął, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa UODO w przedmiocie rozpoznania skargi wnioskodawcy.
W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Oceniając zasadność skargi Sąd stwierdza, że nie podziela stanowiska Prezesa UODO, że organ ten nie jest związanym terminami załatwienia sprawy określonymi w k.p.a., a jedynie ma obowiązek informować stronę o podejmowanych czynnościach w jej sprawie w odstępach czasu nie przekraczających trzech miesięcy. W szczególności organ twierdził, że przepis art. 78 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, ze zm., zwane dalej: rozporządzeniem 2016/679), jest przepisem szczególnym względem uregulowań Kodeksu postępowania administracyjnego.
Powołany przepis pozostaje w związku z art. 77 ust. 2 i art. 57 ust. 1 lit. f rozporządzenia 2016/679, w którym mowa jest o informowaniu skarżącego – w rozsądnym terminie – o postępach i wynikach prowadzonych postępowań, w szczególności jeżeli niezbędne jest dalsze prowadzenie postępowań lub koordynacja działań z innym organem nadzorczym. Sam zaś przepis art. 78 ust. 2 rozporządzenia 2016/679 daje każdej osobie, której dane dotyczą, prawo do skutecznego środka ochrony prawnej przed sądem - bez uszczerbku dla innych administracyjnych lub pozasądowych środków ochrony prawnej - jeżeli organ nadzorczy (Prezes UODO), nie rozpatrzył skargi lub nie poinformował osoby, której dane dotyczą, w terminie trzech miesięcy o postępach lub efektach rozpatrywania skargi wniesionej zgodnie z art. 77 rozporządzenia 2016/679.
Jak stanowi art. 57 ust. 1 lit. a i lit. f rozporządzenia 2016/679, bez uszczerbku dla innych zadań określonych na mocy niniejszego rozporządzenia, każdy organ nadzorczy na swoim terytorium monitoruje i egzekwuje stosowanie niniejszego rozporządzenia, a także rozpatruje skargi wniesione przez osobę, której dane dotyczą.
Nie ulega wątpliwości, że powołane rozporządzenie stanowi kompleksową regulację dotyczącą ochrony danych osobowych, która nie wymaga implementacji ustawą krajową, aby mogła być stosowana w danym państwie. Jednocześnie, państwom członkowskim Unii Europejskiej pozostawiono jednak pewien zakres swobody w zakresie regulacji na poziomie krajowym, aby niektóre zagadnienia doprecyzować (np. w przypadku organu nadzorczego, czy odpowiedzialności za naruszenie zasad ochrony danych osobowych), czy też dostosować zasady wprowadzone przez rozporządzenie 2016/679 do innych obowiązujących w danym porządku prawnym zasad.
Z przepisów art. 57 ust. 1 lit. a i lit. f rozporządzenia 2016/679 wynika m.in., iż procedura, w ramach której prowadzone są postępowania zainicjowane skargą wniesioną przez osobę, której dane dotyczą, określana jest przez poszczególne państwa członkowskie Unii Europejskiej. Pozostawienie w tym zakresie państwom członkowskim autonomii, jest wyrazem realizacji zasady autonomii proceduralnej państw członkowskich. Skargi są wnoszone i rozpatrywane na podstawie przepisów proceduralnych obowiązujących w danym państwie członkowskim UE.
Art. 60 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1781, zwana dalej: u.o.d.o.), stanowi, że postępowanie w sprawie naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych, zwane dalej "postępowaniem", jest prowadzone przez Prezesa Urzędu.
Nie ulega wątpliwości, że postępowanie w sprawie naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych jest jednym z postępowań administracyjnych przed Prezesem Urzędu Ochrony Danych Osobowych. O takim jego charakterze rozstrzyga art. 7 ust. 1 u.o.d.o., który postępowania z rozdziałów 4-7 i 11 tej ustawy kwalifikuje jako administracyjne i przewiduje w sprawach w niej nieuregulowanych stosowanie do tych postępowań Kodeksu postępowania administracyjnego. Należy przy tym zauważyć, że ustawodawca w art. 7 ust. 1 u.o.d.o. nie przewiduje stosowania odpowiedniego, zatem przepisy k.p.a. mają zastosowanie wprost, z modyfikacjami wynikającymi z regulacji ustawy o ochronie danych osobowych.
Zgodnie z art. 12 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Zasada szybkości postępowania wyrażona w ww. przepisie - ściśle związana z regulacjami zawartymi w art. 35-38 k.p.a. - nie może jednak pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela.
W art. 35 k.p.a. określone zostały terminy załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej. Przepis ten zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, co stanowi realizację zasady zawartej w art. 12 k.p.a. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Ponadto w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ powinien podać stronom przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy, co wynika z art. 36 § 1 k.p.a., zaś ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Podkreślić również należy, że samo informowanie o niezałatwieniu sprawy w terminie nie chroni organu przed zarzutem przewlekłego prowadzenia postępowania, ponieważ działania organu w tym zakresie również podlegają kontroli sądu administracyjnego.
Odnosząc powyższe rozważania do stanu niniejszej sprawy stwierdzić należy, że postępowanie w sprawie rozpoznania skargi wnioskodawcy na nieprawidłowości w przetwarzaniu jego danych osobowych przez SKOK i BIK, było prowadzone w sposób przewlekły.
Z akt sprawy wynika, że ww. skarga wnioskodawcy wpłynęła do organu w dniu [...] września 2021 r. Pierwszą czynność w tej sprawie organ podjął już w dniu [...] września 2021 r., informując skarżącego o wszczęciu postępowania z jego skargi oraz występując do SKOK i BIK o złożenie wyjaśnień w sprawie. Wyjaśnienia te wpłynęły do organu w dniach [...] października oraz [...] i [...] listopada 2021 r. Następne czynności, zmierzające do zgromadzenia materiału dowodowego, organ podjął dopiero w dniu [...] grudnia 2021 r. ponownie wzywając SKOK do złożenia wyjaśnień niezbędny do wydania rozstrzygnięcia. Odpowiedź na to wezwanie wpłynęła do organu w dniu [...] stycznia 2022 r. W dniu [...] stycznia 2022 r. organ po raz kolejny zwrócił się do SKOK i BIK o złożenie wyjaśnień.
Decyzja administracyjna w tej sprawie została wydana jednak dopiero w dniu [...] kwietnia 2022 r., a więc po skierowaniu przez wnioskodawcę skargi do Sądu na bezczynność i przewlekłość postępowania administracyjnego prowadzonego przez Prezesa UODO. Zaakcentować w tym miejscu trzeba, że każdorazowo występując do ww. uczestników postępowania o złożenie wyjaśnień, organ informował skarżącego o podjętych działaniach.
W ocenie Sądu w stanie faktycznym niniejszej sprawy, organ prowadził postępowanie w sposób przewlekły, nie dążąc w sposób efektywny do zgromadzenia materiału dowodowego, niezbędnego do zakończenia postępowania. Sposób procedowania organu w niniejszej sprawie wskazuje na naruszenie zasady szybkości i efektywności postępowania administracyjnego. Nie można bowiem zaaprobować stanu, w którym organ, podejmując określone czynności procesowe w dużych odstępach czasowych, nie załatwił skargi strony przez okres prawie 7 miesięcy.
Sąd ponownie podkreśla, że rozporządzenie 2016/679 nie zawiera odrębnych od k.p.a. przepisów, dotyczących terminów załatwienia sprawy, jak również nie wyłącza stosowania przepisów k.p.a. Pogląd ten jest zgodny z powszechnie aprobowaną zasadą, że realizacja kompetencji organu administracji publicznej jest jego prawnym obowiązkiem, od którego nie zwalniają go tzw. trudności obiektywne w postaci np. złożoności sprawy.
Organ wydał decyzję administracyjną w dniu [...] kwietnia 2022 r., a więc po wniesieniu skargi, lecz przed datą wyrokowania w niniejszej sprawie. Ta okoliczność powoduje, iż Sąd nie miał podstaw do zobowiązania organu do rozpoznania skargi skarżącego w myśl art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., stwierdził jednak, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania - stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (punkt 1 sentencji wyroku). Jednocześnie Sąd uznał, że stwierdzone przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt 2 sentencji wyroku).
Na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Użycie w ww. przepisie sformułowania "może" oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wymierzenia grzywny lub przyznania sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd nie stwierdził podstaw do zastosowania ww. instytucji Sąd uwzględnił w szczególności okoliczność, że na dzień wyrokowania decyzja administracyjna została przez organ wydana. Zatem w tym zakresie Sąd skargę oddalił (na podstawie art. 151 p.p.s.a.).
W punkcie 4 wyroku Sąd, działając na podstawie art. art. 200 i art. 209 p.p.s.a., orzekł o zasądzeniu od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w kwocie 100 zł, tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI