II SAB/Wa 686/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-01-21
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacji publicznejopinie biegłychakta sprawyprzepisy szczególneochrona danych osobowychsąd okręgowyustawa o dostępie do informacji publicznejbezczynność organu

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w przedmiocie udostępnienia opinii biegłego, uznając, że opinie te nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy, a dostęp do nich regulują przepisy szczególne.

Skarżący domagał się udostępnienia kopii wszystkich opinii biegłego sądowego z zakresu medycyny. Prezes Sądu Okręgowego odmówił, wskazując, że opinie te nie są informacją publiczną, a dostęp do nich regulują przepisy szczególne dotyczące akt spraw sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że opinie biegłych, ze względu na ich procesowy charakter i często wrażliwy charakter zawartych w nich danych, nie podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a jedynie na zasadach określonych w przepisach szczególnych, takich jak Kodeks postępowania cywilnego.

Sprawa dotyczyła skargi na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Warszawie w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci kopii wszystkich opinii biegłego sądowego z zakresu chorób wewnętrznych i kardiologii. Skarżący argumentował, że opinie biegłych stanowią informację publiczną. Prezes Sądu Okręgowego odmówił udostępnienia, wskazując, że opinie biegłych są dowodami w postępowaniu cywilnym, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy, a ich udostępnianie regulują przepisy szczególne (np. Kodeks postępowania cywilnego), które zapewniają ochronę danych osobowych i wrażliwych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że opinie biegłych, ze względu na ich procesowy charakter, związek z konkretnymi sprawami i często wrażliwy charakter zawartych w nich danych, nie są informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd podkreślił, że dostęp do takich dokumentów, znajdujących się w aktach spraw sądowych, regulują przepisy szczególne (np. art. 525 k.p.c.), które mają pierwszeństwo przed ustawą o dostępie do informacji publicznej. Nawet jeśli część opinii mogłaby zawierać informacje publiczne, to ze względu na specyfikę i ochronę danych wrażliwych, dostęp do nich jest ograniczony i odbywa się na zasadach procesowych, a nie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd stwierdził, że Prezes Sądu Okręgowego nie pozostawał w bezczynności, a jego pismo informujące o braku podstaw do udostępnienia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej było prawidłowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, opinie biegłych sądowych, ze względu na ich procesowy charakter, związek z konkretnymi sprawami i często wrażliwy charakter zawartych w nich danych, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dostęp do nich regulują przepisy szczególne dotyczące akt spraw sądowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że opinie biegłych są dowodami w postępowaniu cywilnym, nie mają charakteru informacji publicznej, a ich udostępnianie jest regulowane przez przepisy szczególne (np. k.p.c.), które mają pierwszeństwo przed ustawą o dostępie do informacji publicznej. Ochrona danych wrażliwych zawartych w opiniach medycznych również przemawia za stosowaniem przepisów szczególnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Definicja informacji publicznej i sprawy publicznej; wyłączenie stosowania ustawy w przypadku przepisów szczególnych.

u.d.i.p. art. 1 § ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Przepisy innych ustaw określające odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi mają pierwszeństwo.

u.d.i.p. art. 10 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Obowiązek udostępnienia informacji publicznej.

k.p.c. art. 525

Kodeks postępowania cywilnego

Dostęp do akt sprawy sądowej.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 2 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Definicja dokumentu urzędowego.

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Decyzja o odmowie udostępnienia informacji.

k.p.c. art. 9

Kodeks postępowania cywilnego

Prawo wglądu do akt sprawy.

k.p.c. art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

Przedmiot dowodzenia.

k.p.c. art. 236

Kodeks postępowania cywilnego

Postanowienie dowodowe.

k.p.k. art. 156

Kodeks postępowania karnego

Prawo wglądu do akt sprawy.

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej.

P.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Regulamin art. 129 § § 129

Regulamin urzędowania sądów powszechnych

Dostęp do akt sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opinie biegłych sądowych nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dostęp do opinii biegłych, jako dokumentów znajdujących się w aktach spraw sądowych, regulują przepisy szczególne (np. k.p.c.), które mają pierwszeństwo przed ustawą o dostępie do informacji publicznej. Opinie biegłych zawierają dane wrażliwe i dotyczą spraw osobistych konkretnych osób, co uzasadnia stosowanie przepisów szczególnych zapewniających ochronę tych danych. Organ nie pozostaje w bezczynności, jeśli poinformuje wnioskodawcę o braku podstaw do udostępnienia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Odrzucone argumenty

Opinie biegłych sądowych stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej mają zastosowanie do wszystkich informacji publicznych, niezależnie od ich charakteru procesowego czy wrażliwości danych. Regulacje dotyczące dostępu do akt sprawy nie wyłączają stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, jeśli żądana informacja ma charakter informacji publicznej.

Godne uwagi sformułowania

opinie biegłych sądowych nie funkcjonują poza procesem sądowym, w którym je wydano nie można udostępnić osobie trzeciej do wglądu akt sprawy z pominięciem obowiązujących w tym zakresie regulacji szczególnych przepis art. 525 k.p.c., jako przepis szczególny w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p. [...] stanowi regulację określającą konkretne zasady i tryb dostępu do informacji zawartych w aktach postępowań sądowych

Skład orzekający

Ewa Radziszewska-Krupa

sprawozdawca

Janusz Walawski

przewodniczący

Łukasz Krzycki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy udostępnienia opinii biegłych sądowych w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, podkreślenie pierwszeństwa przepisów szczególnych (k.p.c.) oraz ochrony danych wrażliwych."

Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw sądowych i dostępu do dokumentów procesowych. Interpretacja może być różna w zależności od specyfiki opinii i kontekstu sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej, ale w specyficznym kontekście opinii biegłych sądowych, co może być interesujące dla prawników procesowych i osób zainteresowanych prawem dostępu do informacji.

Czy opinie biegłych sądowych to informacja publiczna? WSA wyjaśnia, kiedy dostęp regulują przepisy szczególne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SAB/Wa 686/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-01-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-10-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Radziszewska-Krupa /sprawozdawca/
Janusz Walawski /przewodniczący/
Łukasz Krzycki
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 2721/21 - Wyrok NSA z 2022-11-18
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1429
art. 1  ust. 2,  art. 6  ust. 2,  art. 10  ust. 1,  art. 16  ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi S.O. na bezczynność Sądu Okręgowego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] sierpnia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę
Uzasadnienie
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. S.O. (zwany dalej: "Skarżącym") wniósł pismem z [...] sierpnia 2019r. o udostępnienie, na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2018r., poz. 1669, ze zm., zwana dalej: "u.d.i.p."), informacji publicznej, w zakresie: kopii wszystkich opinii, sporządzonych na podstawie postanowienia Sądu o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego oraz sporządzonych na podstawie zlecenia innych podmiotów, przez biegłego sądowego dr n. med. J.K. - biegłego z zakresu chorób wewnętrznych oraz kardiologii (zwany dalej: "Biegłym").
2. Wiceprezes Sądu Okręgowego w W. (zwany dalej: "Wiceprezesem SO") w piśmie z 27 sierpnia 2019r. poinformował Skarżącego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Odwołał się do przepisów ustawy z 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U.2018.1360 ze zm., zwana dalej: "k.p.c.") i wskazał, że opinia biegłego jest jednym z dowodów (tak samo, jak np. zeznania świadków, czy dokumenty), który może być przeprowadzony na podstawie postanowienia sądu. Opinia biegłego jest zawsze oceniania przez sąd i nie jest dla niego wiążąca. Sąd, a nie biegły, jest powołany do dokonywania wszelkich ustaleń w procesie. Celem opinii biegłego nie jest ustalenie faktów istotnych w sprawie, a udzielenie sądowi wyjaśnień w kwestiach wymagających wiadomości specjalnych. Żądanie udostępnienia opinii biegłego, dotyczy de facto udostępnienia jednego spośród dowodów w sprawie, który tak jak pozostałe dowody, jest podstawą ustalenia okoliczności istotnych w sprawie. Dokumentem, który podlega udostępnieniu w zakresie treści i w postaci nośnika informacji jest wyłącznie dokument urzędowy, którym nie jest opinia biegłego. Opinie biegłych sporządzane są w konkretnych sprawach i często związane są ze sprawami ściśle osobistymi - dotyczą konkretnej osoby fizycznej lub osoby prawnej i sporządzane są na użytek postępowania w sprawach konkretnych podmiotów, niebędących podmiotami publicznymi, a ich przedmiot nie jest związany ze sprawami publicznymi. W przypadku udostępnienia opinii biegłego istnieje zatem duże prawdopodobieństwo, że, ewentualna anonimizacja opinii nie gwarantowałaby dostatecznej ochrony, np. danych osobowych. Prawo do informacji publicznej dotyczy informacji o sprawie publicznej, a więc informacji o czymś, nie zaś udostępnienia jednego z dowodów występujących w postępowaniu cywilnym. Jeśli informacja nie ma charakteru informacji publicznej, nie ma podstaw do wydawania decyzji odmownej, lecz wnioskodawcę należy poinformować.
3. Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w W. (zwany dalej: "Prezesem SO") wniósł o zobowiązanie Prezesa SO do wykonania ww. wniosku z [...] sierpnia 2019r. o udostępnienie informacji publicznej Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem, że opinie biegłych sądowych nie są informacjami publicznymi.
4. W odpowiedzi na skargę Prezes SO podtrzymał stanowisko wyrażone w ww. piśmie z 27 sierpnia 2019r. i wskazał, że opinia biegłych ma na celu ułatwienie sądowi należytej oceny zebranego materiału dowodowego, gdy potrzebne są do tego wiadomości specjalne. Opinia nie może być źródłem materiału faktycznego sprawy, ani stanowić podstawy ustalenia okoliczności będących przedmiotem oceny biegłych. Sąd nie jest związany opinią biegłego i powinien ją ocenić na równi z innymi środkami dowodowymi w ramach swobodnej oceny dowodów. Zgodnie z art. 236 k.p.c. Sąd w postanowieniu dowodowym oznaczy fakty podlegające stwierdzeniu i środek dowodowy. Sąd na podstawie oceny dowodów dokonuje ustaleń w zakresie faktów, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 227 k.p.c.). Opinia biegłego jest środkiem pomocniczym dla sądu i ma na celu ułatwienie sądowi należytej oceny już zebranego materiału w sprawie, gdy potrzebne są do tego wiadomości specjalne. Nie może być sama źródłem materiału faktycznego, ani stanowić podstawy ustalenia okoliczności będących przedmiotem oceny biegłego. Sąd, a nie biegły, dokonuje w procesie wszelkich ustaleń, a opinia biegłego jest jednym ze środków dowodowych, który jak pozostałe dowody może zostać przeprowadzony na podstawie postanowienia dowodowego. Żądanie udostępnienia opinii biegłych o określonej specjalizacji jest de facto żądaniem udostępnienia jednego spośród dowodów w konkretnej sprawie.
Wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest żądaniem udzielenia kwalifikowanej informacji, czyli wiadomości o określonej treści. Wniosek musi zatem obejmować pytanie o określone fakty i stan określonych zjawisk (wyrok NSA z 8 czerwca 2011r. sygn. akt I OSK 285/11). Wyjątek od ww. zasady dotyczy dokumentu urzędowego. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. - w przypadku dokumentu urzędowego - udostępnieniu podlega zarówno treść, jak i postać dokumentu. Opinia biegłego sądowego nie jest dokumentem urzędowym, gdyż nie spełnia przesłanek zawartych w definicji ustawowej - z art. 6 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którą dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Skoro Skarżący domagał się udostępnienia kopii wszystkich opinii ww. Biegłego, należało przyjąć, że żądanie Skarżącego nie odnosiło się do udostępnienia konkretnej, określonej informacji publicznej, lecz określonego zbioru nośników informacji (materiałów). Wniosek nie dotyczył więc konkretnej sprawy publicznej, bowiem opinie sporządzane przez biegłych sądowych z zakresu medycyny, są co do zasady związane ze sprawami ściśle osobistymi, wkraczają w sferę prywatną konkretnej osoby fizycznej i sporządzane są na użytek postępowania w sprawach konkretnych podmiotów, niebędących organami władzy publicznej. Uzasadniony jest argument wskazany w piśmie Wiceprezesa SO z 27 sierpnia 2019r., że istnieje duże prawdopodobieństwo, że ewentualna anonimizacja w przypadku udostępnienia kopii wszystkich opinii biegłego sądowego, ich treści, nie gwarantowałaby dostatecznej ochrony, np. danych osobowych. W opiniach biegłych z zakresu medycyny zawarte są dane wrażliwe, dotyczące np. stanu zdrowia, te zaś podlegają szczególnej ochronie prawnej.
Prezes SO zwrócił też uwagę, że zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. U.d.i.p. nie stosuje się, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Opinie biegłych co do zasady znajdują się w aktach sprawy. Prawo wglądu do akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów regulują odrębne przepisy (np. art. 156 k.p.k., art. 9 i art. 525 k.p.c., § 129 Regulamin urzędowania sądów powszechnych - Dz.U.2019.1141 ze zm., zwany dalej "Regulaminem"). Ww. przepisy w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sprawy (cywilnej, karnej), są przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Udostępnianie ich w związku z tym nie odbywa się na podstawie u.d.i.p. Przyjmując bowiem, że strona postępowania, której sprawa bezpośrednio dotyczy, uzyskuje dostęp do akt na innych, bardziej restrykcyjnych i sformalizowanych zasadach, niż wnioskodawcy działający w trybie art. 10 u.d.i.p., byłoby naruszeniem zasady równości zapisanej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.
Prezes SO stwierdził też, że prawo do informacji publicznej dotyczy informacji o sprawie publicznej, a więc informacji o czymś, a nie udostępnienia jednego z dowodów z postępowania sądowego. Decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej wydaje tylko wówczas, gdy żądana informacja, jest informacją publiczną i nie może zostać udostępniona z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 5 ust 1 i 2 u.d.i.p. Skoro wnioskowana informacja nie jest informacją publiczną, Prezes SO nie pozostaje w bezczynności, bo Skarżącego poinformowano pismem z 27 sierpnia 2019r., że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.
Z powyższych względów skarga i zawarte w niej żądania - w ocenie Prezesa SO - nie zasługują na uwzględnienie.
5. Skarżący pismem z 9 grudnia 2019r. uzupełnił skargę, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych i stwierdził, że zarówno opinie biegłych sporządzone na piśmie, jak i opinie ustne utrwalone w protokole rozprawy sadowej (art. 157 § 1 k.p.c.), z uwagi na to, że służą sądowi - organowi władzy publicznej do realizacji powierzonych mu prawem zadań, stanowią informację o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust 1 u.d.i.p. Bez znaczenia jest, że dokumenty te nie pochodzą od organów władzy publicznej i nie stanowią dokumentu urzędowego. Dokument zawierający informacje publiczną jest pojęciem znacznie szerszym niż pojęcie dokumentu urzędowego. Nie ma znaczenia, że opinia biegłego "nie stanowi załatwienia sprawy publicznej". Źródło dowodowe nie zastępuje orzeczenia sądu. Jeśli jednak opinia biegłego "ułatwia" sadowi załatwienie sprawy i sąd z niej korzysta przy wykonaniu swego publicznego zadania, opinia spełnia kryteria nośnika informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.
Zdaniem Skarżącego § 97 i 98 Regulaminu nie wyłączają stosowania u.d.i.p., bo regulują kwestie udzielania informacji technicznych, organizacyjnych i o sposobie rozstrzygnięcia sprawy osobom telefonującym do Sądu, a także informacji innego rodzaju drogą elektroniczną, ale wyłącznie uczestnikom postępowania sądowego i ich procesowym reprezentantom, i to wyłącznie w określonym trybie weryfikacji wnioskodawców. Regulują więc specyficzne kwestie postępowania sądowego, a nie dostęp do informacji publicznych, a tylko w takim wypadku moglibyśmy mieć do czynienia z kolizją ustaw regulujących w odmienny sposób kwestie zasad i trybu dostępu do informacji publicznych, pozwalający przyznać pierwszeństwo nad przepisami u.d.i.p. przepisom regulacji szczególnych, ale i tak wyłącznie w przypadku odmiennego uregulowania dostępu do informacji publicznych.
6. Prezes SO pismem z 13 stycznia 2020r. odpowiedział na pismo Skarżącego z 9 grudnia 2019r. i stwierdził, że definicja informacji publicznej zawarta w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. odsyła do pojęcia "sprawy publicznej", której definicji legalnej brak. Sprawa publiczna musi odnosić się w jakimś stopniu do kwestii dotyczących ogółu, służących ogółowi ludzi, dostępnych dla wszystkich, ogólnych, społecznych i nieprywatnych, mogących interesować ogół obywateli. U.d.i.p., mimo szerokiego rozumienia pojęcia informacji publicznej, nie może być i nie jest środkiem do uzyskania każdej informacji. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, zakres przedmiotowy u.d.i.p. obejmuje dostęp do informacji wyłącznie publicznej. Jeśli żądana informacja nie jest objęta zakresem przedmiotowym ustawy, dopuszczalną i właściwą formą odniesienia się do wniosku o udostępnienie takiej informacji, jest wyłącznie pismo zawiadamiające wnioskodawcę o braku możliwości zastosowania przepisów omawianej ustawy z wyjaśnieniem, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, w rozumieniu u.d.i.p.
Wszystkie opinie wydane przez Biegłego, o których udostępnienie wnioskował Skarżący, wydawane są w postępowaniach sądowych na potrzeby rozstrzygnięcia o roszczeniach konkretnych osób. Treści ww. opinii nie zawierają informacji o sprawach publicznych, ale informacje dotyczące spraw osobistych danego podmiotu, w tym dane wrażliwe, które w znacznym stopniu mogą umożliwić identyfikację osoby fizycznej (dane o stanie zdrowia konkretnej osoby fizycznej).
Żądane informacje nie mają charakteru publicznego, bo nie dotyczą spraw publicznych, ani nie zawierają danych publicznych, więc nie są dostępne ogółowi. Informacje te są ściśle związane ze sprawą konkretnego podmiotu i sporządzono je wyłącznie na potrzeby toczącego się postępowania. Nie stanowią więc informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i nie podlegają udostępnieniu w trybie tej ustawy. Skoro ww. informacja nie stanowi informacji publicznej i Skarżącego zawiadomiono o braku możliwości zastosowania przepisów u.d.i.p. z wyjaśnieniem, że nie jest ona informacją publiczną, Prezes SO nie pozostaje w bezczynności.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Skarga nie ma uzasadnionych podstaw, więc nie zasługuje na uwzględnienie.
2. Sądy administracyjne, w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019r., poz. 2167, zwana dalej: "P.u.s.a.") oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a.") sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.
Na gruncie u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ:
- będąc w posiadaniu żądanej informacji, nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia informacji publicznej (art. 10 ust 1 u.d.i.p.),
- nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie
- nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), bądź, że wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.
3. Zdaniem Sądu w świetle akt sprawy żadna z ww. okoliczności nie zaszła w sprawie, więc niemożliwe było przyjęcie, że Prezes SO pozostawał w bezczynności.
Stwierdzić należy, że w świetle akt sprawy organ właściwy poinformował Skarżącego, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), gdyż żądanie udostępnienia opinii biegłych o określonej specjalizacji jest de facto żądaniem udostępnienia jednego spośród dowodów w konkretnej sprawie. Skarżącego poinformowano też, że wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.
4. Nie budzi wątpliwości Sądu, że opinie biegłych sądowych, które dotyczą konkretnych indywidualnych osób, a zostały wydane przez konkretnego biegłego w wielu sprawach sądowych mają procesowy charakter i - co do zasady - nie funkcjonują poza procesem sądowym, w którym je wydano. Przypomnieć należy, że Skarżący żądał w swoim wniosku z [...] sierpnia 2019r. kopii wszystkich opinii, sporządzonych na podstawie postanowienia Sądu o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego oraz sporządzonych na podstawie zlecenia innych podmiotów, przez konkretnego biegłego sądowego z zakresu chorób wewnętrznych oraz kardiologii, bez wskazania konkretnych sprawy, do których je załączono, ani którego wydziału Sądu. Tym samym prawidłowe było stanowisko Prezesa SO, że żądanie udostępnienia opinii biegłych o określonej specjalizacji jest de facto żądaniem udostępnienia jednego spośród dowodów w konkretnej sprawie.
Sąd stwierdza ponadto, że opinie biegłych, stanowiące część akt sądowych, które są, jak inne dowody w sprawie gromadzone w postępowaniu sądowym i oceniane przez Sąd, z reguły nie są dokumentami dotyczącymi spraw publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Sama treść pisma procesowego, stanowiącego opinię biegłego, nie jest - co do zasady - dokumentem urzędowym, który podlega udostępnieniu zarówno w zakresie treści, jak i postaci - nośnika informacji.
Warto odwołać się do poglądów z dotychczasowego orzecznictwa, które wypracowano w analogicznych sprawach. I tak Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 9 grudnia 2013r. o sygn. akt I OPS 7/13, podkreślił, że akta spraw jako całość są zbiorem różnorodnych materiałów, usystematyzowanych przez organ, który się nimi posługuje i podlegają przepisom szczególnym, dotyczącym ich tworzenia, rejestrowania, przechowywania, jak i udostępniania (dostępna na www.nsa.gov.pl). Analogiczne stanowisko było wielokrotnie zajmowane w judykaturze. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 lipca 2012r. sygn. akt I OSK 896/12, odnosząc się, co prawda do pozwu, wyjaśnił, że jest on pismem procesowym oraz wskazał, że udostępnieniu podlegać może wyłącznie informacja publiczna, a więc informacja mająca walor "danych publicznych", w tym także takich, które przyjęły kształt dokumentów urzędowych, czego nie można stwierdzić w przypadku pozwu będącego dokumentem ściśle procesowym (dostępny na www.nsa.gov.pl).
NSA w wyroku z 28 sierpnia 2015r. sygn. akt I OSK 1912/14, dotyczącym udostępnienia informacji publicznej w zakresie opinii biegłego, wyraził pogląd, że przy rozpatrywaniu wniosku o udostępnienie dokumentów z akt sprawy sądowej należy uwzględnić intencję wnioskodawcy. O ile bowiem żądanie udostępnienia konkretnej informacji z akt podlega rozpatrzeniu na podstawie u.d.i.p., to jednak we wskazanym trybie nie można udostępnić osobie trzeciej do wglądu akt sprawy z pominięciem obowiązujących w tym zakresie regulacji szczególnych (dostępny na www.nsa.gov.pl).
NSA w wyroku z 1 grudnia 2017r. sygn. akt I OSK 250/16 wskazał ponadto, że art. 525 k.p.c. stanowi regulację określającą konkretne zasady i tryb dostępu do informacji zawartych w aktach postępowań sądowych, w tym do informacji publicznej zawartej w tych aktach, w sposób odmienny niż w przepisach u.d.i.p. Art. 525 k.p.c. umożliwiając każdemu, za zezwoleniem sędziego, dostęp do dokumentów akt sprawy sądowej stanowi regulację szczególną, o której mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., określającą odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi.
Sąd poglądy te w pełni podziela i uznaje za własne wskazując przy tym, że przepisami szczególnymi w odniesieniu do u.d.i.p., na co prawidłowo zwrócił uwagę Prezes SO, są np. art. 156 k.p.k., art. 9 i art. 525 k.p.c., § 129 Regulaminu.
Art. 1 ust. 2 u.d.i.p. stanowi bowiem, że uregulowania tej ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Przepis ten wyłącza zatem stosowanie przepisów u.d.i.p. w zakresie, w jakim inna szczególna ustawa reguluje ten dostęp, a pozwala na jej stosowanie tam, gdzie ustawa szczególna nie reguluje kwestii dostępności informacji publicznych.
Prawidłowe było zatem, wbrew stanowisku Skarżącego, podniesienie przez Prezesa SO w pismach kierowanych do Skarżącego, że żądanie udostępnienia opinii ww. Biegłego, dotyczy de facto udostępnienia jednego spośród dowodów w sprawie. Uprawnione było także przyjęcie, że udostępnienie opinii biegłego, które zostały wydane w postępowaniach sądowych na potrzeby rozstrzygnięcia o roszczeniach konkretnych osób jest możliwe wyłącznie w trybie uregulowanym w odrębnych przepisach (np. art. 156 k.p.k., art. 9 i art. 525 k.p.c., § 129 Regulaminu). Ww. przepisy w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sprawy (cywilnej, karnej), są przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Prawo wglądu do akt sprawy cywilnej, otrzymywanie odpisów i wyciągów regulują m.in. przepisy art. 9 i art. 525 k.p.c.
Sąd wskazuje ponadto, że o ile nie można zgodzić się z tezą, że opinia biegłego co do zasady nie jest informacją publiczną, bo teza ta nie uwzględnia złożoności oświadczeń mogących stanowić zawartość opinii biegłego (część opinii może zawierać informacje o charakterze np. publicznym), to jednak podkreślić wypada specyficzny charakter tego dokumentu wynikający m.in. z celu jego sporządzenia i złożenia w toczącym się postępowaniu sądowym, w którym stanowi źródło informacji procesowej o przewidywanym sposobie oceny pewnych faktów, którą w realiach niniejszego postępowania jest kontradyktoryjny spór przed sądem powszechnym. W tym kontekście rozważenia zawarte w ww. pismach Prezesa SO, kierowanych do Skarżącego, należy uznać za trafne.
Podkreślić też należy, że specyfika treści opinii biegłych lekarzy, przez ujawnienie w tym dokumencie preliminowanych zachowań w konkretnej sprawie sądowej, których ujawnienie w toku postępowania mogłoby prowadzić co najmniej do naruszenia uprawnień procesowych osoby, której opinia biegłego dotyczy, nakazuje stosowanie identycznej formy i sposobu dostępu do tego dokumentu, jakie przewidziane są powszechnie w toku postępowania sądowego wobec dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. Zawarte w opinii konkretnego biegłego informacje dotyczące spraw osobistych danego podmiotu, w tym dane wrażliwe, które w znacznym stopniu mogą umożliwić identyfikację osoby fizycznej (dane o stanie zdrowia konkretnej osoby fizycznej) nie mogą też podlegać udostępnieniu.
Sąd wyjaśnia także, że zawarta w art. 6 ust. 2 u.d.i.p. ustawowa definicja dokumentu urzędowego, normuje szeroki zakres przedmiotowy i obejmuje wszelkie treści oświadczeń woli lub wiedzy bez względu na formę ich utrwalenia (vide: M.Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 38). Powyższy przepis stanowi, iż aby treść oświadczenia woli lub wiedzy mogła zostać po utrwaleniu uznana za dokument urzędowy, musi zostać podpisana przez funkcjonariusza publicznego oraz skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Cechę materialną dokumentu urzędowego stanowi fakt, że został on sporządzony przez odpowiedni organ administracji publicznej oraz w zakresie jego działania (vide: I.Kamińska [w:] I.Kamińska, M.Rozbicka – Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, uwaga 33 do art. 6). Tylko zatem w przypadku gdy biegły sądowy jest funkcjonariuszem publicznym, a jego opinia, zawierając treść oświadczenia woli i wiedzy, została złożona do akt konkretnego postępowania sądowego, to tym samym dokument ów wypełnia dyspozycję art. 6 ust. 2 u.d.i.p. Nie oznacza to jednak, że przepisy szczególne w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p. nie powinny być stosowane, wręcz przeciwnie należy brać pod uwagę powoływane przez Prezesa SO np. art. 156 k.p.k., art. 9 i art. 525 k.p.c., § 129 Regulaminu.
Sąd stwierdza w związku z tym, że nawet gdyby uznać, że treść opinii biegłego jest choćby w części informacją publiczną, to na podstawie art. 1 ust. 2 u.d.i.p., wbrew stanowisku Skarżącego, jej udostępnienie określają odrębne ustawy, w tym powoływany przez Prezesa SO, np. przepisy k.p.c. Należy zatem opowiedzieć się za stanowiskiem, że przepis art. 525 k.p.c., jako przepis szczególny w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p. (tak jak art. 156 k.p.k., art. 9 i § 129 Regulaminu) stanowi regulację określającą konkretne zasady i tryb dostępu do informacji zawartych w aktach postępowań sądowych, w tym do informacji publicznej zawartej w tych aktach. Przepis ten w sposób odmienny niż u.d.i.p. kształtuje udostępnianie informacji mającej charakter publiczny. Przez czas trwania postępowania sądowego nie da się pogodzić stosowanie obu ww. ustaw k.p.c. i u.d.i.p., z uwagi na uprawnienia procesowe stron tegoż postępowania. Ww. przepisy, umożliwiając każdemu, za zezwoleniem sędziego, dostęp do dokumentów akt sprawy sądowej, stanowią regulację szczególną, o której mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., określającą odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi.
Sąd na podstawie ww. rozważań stwierdza, że dokonana przez Prezesa SO w formie pisemnej odmowa udostępnienia ww. opinii Biegłego w trybie przepisów u.d.i.p., aczkolwiek w części zawiera wadliwe uzasadnienie, to jednak odpowiada prawu.
Sąd - mając powyższe poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego na względzie, a w szczególności wyrażone w ww. orzeczeniach z 1 grudnia 2017r. sygn. akt I OSK 250/16 i z 23 lipca 2012r. sygn. akt I OSK 896/12, jak również stwierdzając, że powoływane przez Skarżącego w replice z 5 września 2019r. orzeczenia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych zapadły w odmiennych stanach faktycznych i prawnych, więc nie mogły być wzięte pod rozwagę w rozpoznawanej sprawie - uznaje, że Prezes SO nie dopuścił się w sprawie bezczynności na gruncie u.d.i.p. Tym samym dokonana przez organ w formie pisemnej odmowa udostępnienia – żądanych trybie przepisów u.d.i.p. - wymienionych w ww. wniosku Skarżącego opinii konkretnego biegłego dotyczących konkretnych osób i zawierających dane wrażliwe, aczkolwiek zawiera wadliwe uzasadnienie, odpowiada prawu.
Sąd podziela także stanowisko Prezesa SO, że decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej podmiot zobowiązany wydaje tylko wówczas, gdy żądana informacja, która jest informacją publiczną, nie może zostać udostępniona z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w związku z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Skoro Prezes SO prawidłowo uznał, że wnioskowana informacja nie może być udostępniona Skarżącemu w trybie u.d.i.p., niemożliwe było uznanie, że organ ten pozostawał w bezczynności przez niewydanie decyzji administracyjnej.
4. Sąd, mając powyższe okoliczności na względzie, na mocy art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI